Πρώτος Ιερός Πόλεμος: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ
Προσθήκη βιβλιογραφίας, μικρές φραστικές αλλαγές, προσθήκη συνδέσμων
μ (λάθος σύνδεσμο)
μ (Προσθήκη βιβλιογραφίας, μικρές φραστικές αλλαγές, προσθήκη συνδέσμων)
Ο '''πρώτος ιερός πόλεμος''' ήταν ο πρώτος από μία σειρά πολέμων που έγιναν κατά την αρχαιότητα με σκοπό τον έλεγχο του ιερού και του [[μαντείο των Δελφών|μαντείου των Δελφών]]. Επικρατέστερη χρονική περίοδος διεξαγωγής του πολέμου θεωρείται το χρονικό διάστημα από το 595 έως το 585 π.Χ<ref name="hist">[http://web.archive.org/20091229221549/www.arxaiologia.gr/assets/media/PDF/migrated/86_72-79.pdf Arxaiologia.gr] ''Άρθρο της Κατερίνας Τυπάλδου-Φακίρη''</ref>. Ο πόλεμος διεξήχθη ανάμεσα στην συμμαχία που την αποτελούσαν οι [[Θεσσαλοί]] οι [[Σικυώνιοι]] και οι [[Αθηναίοι]] και στην Φωκική πόλη [[Κίρρα Φωκίδας|Κίρρα]] . Αφορμή για το ξέσπασμα του πολέμου αποτέλεσε το γεγονός πως οι κάτοικοι της Φωκικής πόλης Κίρρας παρενοχλούσαν τους προσκυνητές του μαντείου των Δελφών. Τα βαθύτερα αίτια του πολέμου όμως βρίσκονταν στις φιλοδοξίες των Θεσσαλών να επικρατήσουν οριστικά στην Φωκίδα και να ελέγξουν το μαντείο των Δελφών, ενώ οι Σικυώνιοι είχαν στόχο να απαλλαγούν οριστικά από τους Κιρραίους πειρατές που δρούσαν στον Κορινθιακό κόλπο και είχαν εξελιχθεί σε απειλή γι’ αυτούς<ref name="hisgrnat">Ιστορία του ελληνικού έθνους, εκδοτική Αθηνών, Β΄τόμος σελ 237</ref>.
 
==Ιστορικό==
Κατά τα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ. οι [[Θεσσαλοί]] είχαν εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του ελλαδικού χώρου. Έχοντας επικρατήσει στα γειτονικά κράτη των [[Μαλιείς|Μαλιέων]], των [[Αινιάνες|ΑινιανώνΑινιάνων]], των [[Περραιβοί|Περραιβών]] και των [[Δόλοπες|Δολόπων]] είχαν εξασφαλίσει τον έλεγχο του Δελφικού συμβουλίου και ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσουν την [[Δελφική Αμφικτυονία]] για δικούς τους σκοπούς. Κύριο εμπόδιο για τον έλεγχο του ίδιου του μαντείου αποτελούσαν οι [[Φωκείς]] που διατηρούσαν ακόμα την αυτονομία τους. Λίγο πριν το ξέσπασμα του πολέμου οι μόνες φωκικές πόλεις που δεν είχαν ακόμα υποταχθεί στους Θεσσαλούς ήταν η [[Κρίσα]] και το επίνειό της [[Κίρρα Φωκίδας|Κίρρα]]<ref name="hisgrnat"/>.
 
Η [[Κίρρα Φωκίδας|Κίρρα]] ήταν το κοντινότερο λιμάνι στους [[Δελφοί|Δελφούς]] και επομένως οι προσκυνητές που κατευθύνονταν στους Δελφούς μέσω τη θάλασσας κατέληγαναποβιβάζονταν στο λιμάνι της πόλης και ανέβαιναν οδικώς προς το ιερό. Φαίνεται πως την περίοδο αυτή οι Κιρραίοι αποσπούσαν χρήματα από τους προσκυνητές που διέρχονταν από την πόλη τους με σκοπό να πάνε στο μαντείο των Δελφών<ref>Ἔστι γάρ, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τὸ Κιῤῥαῖον ὠνομασμένον πεδίον καὶ λιμὴν ὁ νῦν ἐξάγιστος καὶ ἐπάρατος ὠνομασμένος. Ταύτην ποτὲ τὴν χώραν κατῴκησαν Κιῤῥαῖοι καὶ Κραγαλίδαι, γένη παρανομώτατα, οἳ εἰς τὸ ἱερὸν τὸ ἐν Δελφοῖς καὶ περὶ τὰ ἀναθήματα ἠσέβουν, ἐξημάρτανον δὲ καὶ εἰς τοὺς Ἀμφικτύονας. Ἀγανακτήσαντες δ' ἐπὶ τοῖς γιγνομένοις μάλιστα μέν, ὡς λέγονται, οἱ πρόγονοι οἱ ὑμέτεροι, ἔπειτα καὶ οἱ ἄλλοι Ἀμφικτύονες, μαντείαν ἐμαντεύσαντο παρὰ τῷ θεῷ, τίνι χρὴ τιμωρίᾳ τοὺς ἀνθρώ πους τούτους μετελθεῖν. [[s:Κατά Κτησιφώντος|Αισχίνη, Κατά Κτησιφώντος]]</ref>. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε αφορμή για να κηρύξει η Δελφική αμφικτυονίαΑμφικτυονία τον πόλεμο στους Κιρραίους. Με τους Θεσσαλούς συμμάχησαν οι Σικυώνιοι, οι οποίοι στόχευαν να απαλλαγούν από τους Κιρραίους πειρατές που δρούσαν στα ανοιχτά τηςτου πόλης τουςΚορινθιακού. Στην συμμαχία αυτή προστέθηκαν και οι Αθηναίοι.
 
==Τα γεγονότα του πολέμου==
Για τα γεγονότα του πολέμου υπάρχουν λίγες αρχαίες πηγές, πουοι οποίες επιπλέον δεν συμφωνούν απόλυτα μεταξύ τους για τα γεγονότα του πολέμου. Σημαντικότερες πηγές είναι η αναφορά του [[Παυσανίας|Παυσανία]] για τον πόλεμο, οι αναφορές που γίνονται στον [[Στράβων|Στράβωνα]], στον [[Διόδωρος ο Σικελιώτης|Διόδωρο τον Σικελιώτη]] αλλά και σε ένα έργο του ρήτορα [[Αισχίνης|Αισχίνη]]. Από τις περιγραφές φαίνεται πως ο πόλεμος διήρκεσε δέκα έτη. Αρχηγός των Θεσσαλών ήταν ο [[Ερύλοχος της Θεσσαλίας|Ευρύλοχος]] από την δυναστεία των Αλευάδων της Λάρισας<ref>[ Αὕτη μὲν οὖν συμμένει, ἡ δὲ Κίρρα καὶ ἡ Κρῖσα κατεσπάσθησαν, ἡ μὲν --- ὕστερον ὑπ´ Εὐρυλόχου τοῦ Θετταλοῦ κατὰ τὸν Κρισαῖον πόλεμον [http://hodoi.fltr.ucl.ac.be/concordances/strabon_geo_09_03/texte.htm Στράβων, Γεωγραφικά βιβλιο 9.3]</ref>, των Σικυώνιων ο Τύραννος [[Κλεισθένης της Σικυώνας|Κλεισθένης]] της δυναστείας των ΟρθογορίδωνΟρθαγοριδών και της Αθήνας ο Αλκμαίων ή ο ίδιος ο [[Σόλων]]<ref>πολεμεῖν οὖν πρὸς τοὺς Κιῤῥαίους ἔδοξεν Ἀμφικτύοσι, καὶ Κλεισθένην τε Σικυωνίων τυραννοῦντα προεστήσαντο ἡγεμόνα εἶναι καὶ Σόλωνα ἐξ Ἀθηνῶν ἐπηγάγοντο συμβουλεύειν: χρωμένοις δέ σφισιν ὑπὲρ νίκης ἀνεῖπεν ἡ Πυθία: [[s:Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών Οζόλων|Παυσανία Eλλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών Οζόλων]]</ref>. Η Κίρρα πολιορκήθηκε και από την στεριά και από την θάλασσα και τελικά υπέκυψε όταν οι πολιορκητές δηλητηρίασαν τις πηγεςπηγές που τροφοδοτούσαν με νερό την πόλη με δηλητήριο από το δηλητηριώδες φυτό ελλέβορο. Ο ελλέβορος προκάλεσε ακατάσχετη διάρροια στους υπερασπιστές της πόλης, οι οποίοι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους. Οργανωτής αυτού του σχεδίου φαίνεται πως ήταν ο Κλεισθένης της Σικυώνας αλλά κατά τον Παυσανία ήταν ο Αθηναίος Σόλων<ref>εὑρέθη δὲ καὶ ἕτερον τῷ Σόλωνι σόφισμα ἐς τοὺς Κιῤῥαίους: τοῦ γὰρ Πλείστου τὸ ὕδωρ ῥέον διὰ ὀχετοῦ σφισιν ἐς τὴν πόλιν ἀπέστρεψεν ἀλλαχόσε ὁ Σόλων. καὶ οἱ μὲν πρὸς τοὺς πολιορκοῦντας ἔτι ἀντεῖχον ἔκ τε φρεάτων καὶ ὕδωρ τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ πίνοντες: ὁ δὲ τοῦ ἐλλεβόρου τὰς ῥίζας ἐμβαλὼν ἐς τὸν Πλεῖστον, ἐπειδὴ ἱκανῶς τοῦ φαρμάκου τὸ ὕδωρ ᾔσθετο ἔχον, ἀπέστρεψεν αὖθις ἐς τὸν ὀχετόν. καὶ--ἐνεφορήσαντο γὰρ ἀνέδην οἱ Κιῤῥαῖοι τοῦ ὕδατος--[καὶ] οἱ μὲν ὑπὸ ἀπαύστου τῆς διαῤῥοίας ἐξέλιπον οἱ ἐπὶ τοῦ τείχους τὴν φρουράν, [[s:Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών Οζόλων|Παυσανία Eλλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών Οζόλων]]</ref>. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή η Κίρρα πολιορκήθηκε κατά τα έτη 592-590 π.Χ<ref name="hisgrnat"/>. Ο αποκλεισμός από την θάλασσα που επέβαλε ο στόλος των ΣικυώνιωνΣικυωνίων στους Κιρραίους τους ανάγκασε να εγκαταλείψουν την πόλη και να οχυρωθούν στο όρος [[Κίρφη]] πάνω από την Κίρρα, κοντά στην θέση της Φωκικής πόλης Εχεδάμειας. Μετά από αντίσταση μερικών χρόνων υπέκυψαν τελικά υπέκυψαν.
 
==Οι συνέπειες του πολέμου==
Οι συνέπειες του πολέμου ήταν να καταστραφεί η πόλη Κίρρα, πιθανόν και η Κρίσα<ref name="hist"/>. Η πόλη των Δελφών έγινε ανεξάρτητη και παραχωρήθηκε σε αυτήαυτήν το [[Κρισαίο πεδίο]], το οποίο χαρακτηρίστηκε ιερό. Οι Θεσσαλοί κυριάρχησαν στην Φωκίδα και παρέμειναν κύριοι της περιοχής για είκοσι ακόμα χρόνια μέχρι να ηττηθούν από τους Βοιωτούς και να αποσυρθούν τελικά και από την Φωκίδα<ref name="hist"/>. Παράλληλα οι δεσμοί μεταξύ των [[Φωκείς|φωκικών]] πόλεων ενισχύθηκαν περισσότερο τα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσουν από κοινού τους Θεσσαλούς στην μάχη της Υάμπολής το 510 π.Χ. όπου επικράτησαν και απαλλάχτηκαν από την απειλή των Θεσσαλών.
 
==Παραπομπές==
{{Ιεροί πόλεμοι}}
{{Πόλεμοι στην Αρχαία Ελλάδα}}
 
==Βιβλιογραφία==
*{{cite journal
|author = Πεντάζου, Μ.
|journal = Αρχαιολογία
|title = "Η Ιστορία του Ιερού και του Μαντείου των Δελφών"
|url = http://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/44-4.pdf
|volume = 44
|issue =
|year = 1992
|pages = 47-50
|doi =
}}
*{{cite journal
|author = Τυπάλδου-Φακίρη, Κ.
|journal = Αρχαιολογία και Τέχνες
|title =
|url =
|volume = 86
|issue =
|year = 2003
|pages = 72-79
|doi = http://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/07/86-15.pdf
}}
*{{cite book
|author = Sanchez, P.
|title = L'Amphictionie des Pyles et de Delphes: Recherches sur son role historique des origines au IIe siecle d.n.e
|chapter =
|publisher =
|url =
|year = 2001
|place = Stuttgart
|pages =
|isbn =
}}
496

επεξεργασίες