Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

καμία σύνοψη επεξεργασίας
| δήμος = [[Δήμος Πατρέων|Πατρέων]]
| δημοτική ενότητα = [[Δήμος Μεσσάτιδος|Μεσσάτιδος]]
| τοπική κοινότητα = Οβρυάς
| πληθυσμός = 6.308
| έτος απογραφής = 2011
Από το 1998 έως 2010 αποτελούσε έδρα του πρώην δήμου Μεσσάτιδος και του ομώνυμου μεγαλύτερου δημοτικού της διαμερίσματος. Ενώ παλαιότερα και πριν το [[Σχέδιο Καποδίστριας]], ήταν η έδρα της κοινότητας Οβρυάς που ανήκε στην [[Επαρχία Πατρών]]. Η Οβρυά χωρίζεται ανεπίσημα σε Άνω και Κάτω Οβρυά καθώς και στις συνοικίες Προφήτης Ηλίας, Λαγανίδες, Τράπεζος και Άγιος Νικόλαος.
 
== Ιστορικά στοιχεία ==
Η Οβρυά αναφέρεται ήδη από το [[1695]] ως περιοχή με εκκλησιαστικά κτήματα<ref>Αλέξιος Παναγόπουλος, ''Ιστορικό Λεξικό περιοχής Δήμου Ρίου Νομού Αχαΐας'', Εκδόσεις Περί Τεχνών, Πάτρα 2003, λήμμα Καστρίτσι (ISBN 960-8260-32-9)</ref>. Το [[1699]] αναφέρεται σε κατάλογο των χωριών της [[Νομός Αχαΐας|Αχαΐας]] με την επωνυμία "Οβρυές", ενώ από το [[1715]] έχει δική της ενορία, με προεξάρχουσα εκκλησία την ''Κοίμηση της Θεοτόκου''. Το 1828 αναφέρεται στον κατάλογο χωριών της Αχαΐας ως '''Οβριές'''[http://web.archive.org/web/20041125043501/http://www.freewebs.com/onoma/1828.htm]. Στην Οβρυά είχε σταφιδάμπελο, κτήμα με οικία όπου έμενε η Αλτάνη Παλαμά, αδελφή του Μιχαήλ Παλαμά και θεία του ποιητή [[Κωστής Παλαμάς|Κωστή Παλαμά]], όπου μετά τον θάνατο του Μιχαήλ ορίστηκε από δικαστήριο παρεπίτροποτρος του ορφανού Κωστή και του αδελφού του<ref>[http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=488&page=20&act=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&magazine=&content=%CE%A0%CE%AC%CF%84%CF%81%CE%B1&author=&title=&p=41 ''Νέα Εστία'', τεύχος 1168], από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου</ref>.
 
Από το [[1828]] υπάγεται στον δήμο Πατρέων, το [[1912]] στην νεοσύστατη κοινότητα [[Κρήνη Πατρών|Βελιζίου]] και ανεξάρτητη κοινότητα από το [[1924]] μέχρι το [[1997]]. Το 1997 έγινε έδρα δήμου με τον [[νόμος Καποδίστρια|νόμο Καποδίστρια]] με τις συνενώσεις τον κοινοτήτων και την δημιουργία νέων δήμων. Το 2010, με τον νόμο "Καλλικράτης" ο έως τότε Δήμος Μεσσάτιδος, στον οποίο ανήκε η Οβρυά, υπήχθη στον Δήμο Πατρέων. Κατά την απογραφή του [[2001]] η Οβρυά είχε 5.565 κατοίκους<ref>[http://dlib.statistics.gr/Book/GRESYE_02_0101_00094.pdf Απογραφή 2001]</ref> και σε αυτήν του 2011 η κωμόπολη της Οβρυάς είχε 6.308 κατοίκους<ref>[http://www.eetaa.gr:8080/metaboles/fek/2012/fek_3465b_2012.pdf Απογραφή 2011]</ref>.
 
== Ονομασία ==
Για την ονομασία επικρατέστερη άποψη είναι ότι προέρχεται<ref>Βασίλης Κ. Λάζαρης (επιμ.), ''[[Στέφανος Θωμόπουλος|Στέφανου Ν. Θωμόπουλου]] "Ιστορία της Πόλεως Πατρών από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1821". Έκδοση τέταρτη στη δημοτική γλώσσα και με βάση τα χειρόγραφα του συγγραφέα'', Τόμος Α', Αχαϊκές Εκδόσεις, Πάτρα 1998, σελ. 93 (ISBN 960-7960-08-4)</ref> από την ''ορεινή Βρυά'' (Brya silvester), ένα θαμνώδες αρμυρίκι. Το ίδιο φυτό είναι η αρχαία<ref>Γεννάδιος, ''Φυτολογικό λεξικό''</ref> ''Βρυωνία'' ή ''αβρωνία'' ή ''οβρυά'' ή ''Βρυωνία άμπελος'' η ''λευκή''<ref>Διοσκουρίδης, ο οποίος γράφει ότι τα σπαράγγια της στο πρώτο βλάστημά τους τρώγονται βραστά, όπως και σήμερα</ref>. Στη Λακωνία λέγεται ''Οβρυά'' και ''Βρουνιά'' στην [[Κύπρος|Κύπρο]] και στην [[Κάρυστος|Κάρυστο]] ''Οβρυά'' λέγονται τα ίδια τα σπαράγγια<ref>συγγενικό βρύο με παρόμοιο βλαστάρι που δύσκολα ξεχωρίζει, έχει πιο γλυκιά γεύση και μαγειρεύεται με τον ίδιο τρόπο</ref>. Η περιοχή έχει άφθονα τέτοια βρύα που κι εδώ λέγονται ''Οβρυές'', εξ ου και η ονομασία Οβρυόκαμπος ή Βρυόκαστρο που χρησιμοποιείται για όλη την κοιλάδα του [[Παναχαϊκό|Παναχαϊκού]], από την αρχαιότητα μάλιστα αναφέρεται ότι στην περιοχή φύονταν άφθονα βρύα. Για αυτό και γράφεται με '''Υ''' και όχι με '''Ι'''.
 
== Πρόεδροι Κοινότητας==
*1924-1974: ?
*1974-1982: Ιωάννης Λυμπέρης<ref name="eetaa">Πληθυσμιακή διοικητική & Γεωγραφική εξέλιξη των δήμων & κοινοτήτων του νομού Αχαΐας [http://www.eetaa.gr/ekloges/dk_ekloges.jsp?select_ota=4406&Submit2=Go Εκλογικές αναμετρήσεις Οβρυάς]</ref><ref>''Πελοπόννησος'', 1 Απριλίου 1975</ref>
*1990-1998: Δημήτριος Καυκάς<ref name="eetaa"/>
 
== Λαογραφία ==
Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση στην περιοχή ζούσε το στοιχειό της Οβρυάς που καθότανε πάντα σε μια συκιά και είχε την μορφή βοδιού και μούγκριζε. Το στοιχειό αυτό σκότωσε κάποιος "Ζουδιάρης".
 
== Αθλητισμός ==
Όσον αφορά τον αθλητικό τομέα, στην Οβρυά εδρεύουν τα σωματεία Α.Ο. Αχιλλέας Οβρυάς, ο [[Α.Π.Σ. Φωστήρας Οβρυάς]] στο ποδόσφαιρο, ο Μίλων στην [[πετοσφαίριση]] και ο Φοίνικας στην [[καλαθοσφαίριση]]. Τα σωματεία Μίλων και Φοίνικας σήμερα είναι ανενεργά.
 
=== Φωστήρας ===
{{Κύριο|Α.Π.Σ. Φωστήρας Οβρυάς}}
 
Ο '''Αθλητικός και Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Φωστήρας Οβρυάς''' είναι ερασιτεχνικό ποδοσφαιρικό σωματείο που ανήκει στη δύναμη της [[Ε.Π.Σ. Αχαΐας]]. Χρώματα έχει το μπλε - κίτρινο - μαύρο και έμβλημα την κουκουβάγια. Έχει κατακτήσει πρωτάθλημα και κύπελλο Αχαΐας, και έχει συμμετάσχει δύο φορές στην Δ' Εθνική κατηγορία (το 2004 και 2005). Ο Φωστήρας είναι το πιο ιστορικό σωματείο του δήμου, το μοναδικό με συμμετοχές σε Εθνικές κατηγορίες και με ιδιόκτητο γήπεδο με χόρτο.
 
=== Αχιλλέας ===
Ο '''Αθλητικός Όμιλος Αχιλλέας Οβρυάς''' ιδρύθηκε το [[1996]] σαν '''Α.Ο. Σπάρτακος''' με έδρα το χωριό Άγιος Νικόλαος. Το [[2003]] η έδρα του μεταφέρθηκε στην Οβρυά και άλλαξε όνομα σε "Αχιλλέας Οβρυάς" σε ανάμνηση του παλιού ομώνυμου συλλόγου που υπήρχε στην Οβρυά το 1950-1970. Χρώματα της ομάδας είναι το πράσινο και το άσπρο, τα οποία άλλαξαν με την αλλαγή ονόματος από μπλε άσπρο και έμβλημα την κεφαλή του Αχιλλέα . Έχει κατακτήσει ένα πρωτάθλημα Γ΄ Κατηγορίας της [[Ε.Π.Σ. Αχαΐας]] ενώ έχει αναδειχτεί 2ος το 2003 και μάλιστα αήττητος. Αγωνίστηκε δύο φορές χωρίς επιτυχία στην Β΄ κατηγορία αφού υποβιβάστηκε αμέσως. Το καλοκαίρι του [[2007]] συγχωνεύτηκε με τον '''Α.Ο. Καλλιθέας''' , ομάδα του ίδιου δήμου, η συμφωνία προέβλεπε η ομάδα να κατέβει στο πρωτάθλημα με το όνομα Αχιλλέας , όπως κι έγινε, και το καλοκαίρι του 2008 να μετανομαστή σε Α.Ο. Μεσσάτιδος.
 
== Γεωγραφία ==
Την Οβρυά την διασχίζει η Ε.Ο. Πατρών-Τριπόλεως (111), η οποία κατασκευάστηκε το [[1922]] μαζί με την συνδετήριο οδό με την Ε.Ο. Πατρών-Πύργου (παλιά). Σε αυτές τις δύο οδούς στα πλαϊνά τους αναπτύχθηκε μετά κυρίως το 1950 η Οβρυά με την εισροή "εσωτερικών μεταναστών" κυρίως από την περιοχή της [[Δήμος Τριταίας|Τριταίας]]. Ακόμα και σήμερα η Οβρυά είναι ανεπτυγμένη γύρω από αυτούς του δύο δρόμους σε μήκος 4 χιλιομέτρων περίπου, εκτός από κάποιες συνοικίες (όπως ο Προφήτης Ηλίας) που ξέφυγαν από τον κανόνα. Σήμερα την διασχίζει και η περιμετρική οδός της [[Πάτρα]]ς, όπου υπάρχει και έξοδος για Οβρυά.
 
== Φωτοθήκη ==
<center>
<gallery>
{{παραπομπές|2}}
 
== Βιβλιογραφία - Πηγές ==
* Βασίλειος Κυριαζής, βιβλίο ''Φωστήρας 35 χρόνια πορείας''
* Βασίλης Κ. Λάζαρης (επιμ.), ''[[Στέφανος Θωμόπουλος|Στέφανου Ν. Θωμόπουλου]] "Ιστορία της Πόλεως Πατρών από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1821". Έκδοση τέταρτη στη δημοτική γλώσσα και με βάση τα χειρόγραφα του συγγραφέα'', Τόμος Α', Αχαϊκές Εκδόσεις, Πάτρα 1998. ISBN 960-7960-08-4
* Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010
* Νίκος Παναγιωτακόπουλος, ''Κρήνη το παλιό Βελίζι, οι Λεύκες του 9ου μ.χ. αιώνα'', Πάτρα 1995
39.663

επεξεργασίες