Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κάρολος Λάιελ»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
(+{{Πληροφορίες προσώπου}})
{{Πληροφορίες επιστήμονα}}Ο '''Κάρολος Λάιελ''' (Charles Lyell, [[14 Νοεμβρίου]] [[1797]] – [[22 Φεβρουαρίου]] [[1875]]) ήταν [[Μεγάλη Βρετανία|Βρετανός]] [[δικηγόρος]], [[γεωλογία|γεωλόγος]] και εκλαϊκευτής της θεωρίας του [[Ομοιομορφισμός (επιστήμη)|Ομοιομορφισμού]].
{{Πληροφορίες προσώπου}}
Ο '''Κάρολος Λάιελ''' (Charles Lyell, [[14 Νοεμβρίου]] [[1797]] – [[22 Φεβρουαρίου]] [[1875]]) ήταν [[Μεγάλη Βρετανία|Βρετανός]] [[δικηγόρος]], [[γεωλογία|γεωλόγος]] και εκλαϊκευτής της θεωρίας του [[Ομοιομορφισμός (επιστήμη)|Ομοιομορφισμού]].
 
== Βιογραφία ==
Ο Κάρολος Λάιελ γεννήθηκε στο Κίνορντι, Άνγκους, της [[Σκωτία]]ς, και ήταν ο μεγαλύτερος από δέκα παιδιά. Ο πατέρας του Λάιελ, που ονομαζόταν επίσης Κάρολος, ήταν [[βοτανική|βοτανολόγος]] μικρής φήμης και ο πρώτος που εξέθεσε τον νεαρό Κάρολο στη μελέτη της φύσης. Ο Κάρολος πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής του ηλικίας στο άλλο σπίτι της οικογένειας, το [[Bartley lodge]] στην περιοχή [[New Forest]], όπου και ξεκίνησε το ενδιαφέρον του για τον φυσικό κόσμο. Έχοντας παρακολουθήσει μαθήματα στο [[Κολέγιο Exeter]], της [[Οξφόρδη]]ς μέχρι το [[1816]], ο Λάιελ ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη [[γεωλογία]] υπό την προστασία του [[Ουίλιαμ Μπάκλαντ]] . Μετά την αποφοίτησή του, άλλαξε επαγγελματική κατεύθυνση προς τη νομική, αλλά συνέχισε να ασχολείται με τη γεωλογία ερασιτεχνικά. Η πρώτη του διατριβή με τίτλο, "On a Recent Formation of Freshwater Limestone in Forfarshire", παρουσιάστηκε το [[1822]]. Μέχρι το [[1827]] είχε εγκαταλείψει τη νομική και είχε ξεκινήσει καριέρα ως γεωλόγος, κάτι που θα οδηγούσε στην ευρεία αποδοχή των ιδεών που είχε προτείνει ο [[Τζέημς Χάτον]] μερικές δεκαετίες νωρίτερα.
 
Ο [[σεληνιακός κρατήρας)Λάιελ|κρατήρας Λάιελ]] στη [[Σελήνη]] και ένας [[Κρατήρας Impact|κρατήρας]] στον [[Άρης (πλανήτης)|Άρη]] ονομάστηκαν έτσι προς τιμήν του.
 
== Καριέρα και βασικά έργα ==
 
[[Αρχείο:Charles Lyell - Project Gutenberg eText 16935.jpg|frame|Κάρολος Λάιελ]]
Ουσιαστικά μόνος του ανάμεσα σε κορυφαίους Βρετανούς γεωλόγους της εποχής του, ο Λάιελ συντηρούσε τον εαυτό του γράφοντας βιβλία για το επιστημονικό του έργο. Προερχόταν από εύπορη οικογένεια, είχε εργαστεί για λίγο καιρό ως δικηγόρος κατά τη δεκαετία του [[1820]], και κατείχε τη θέση του Καθηγητή Γεωλογίας στο [[University College]] του [[Λονδίνο]]υ κατά τη δεκαετία του [[1830]], αλλά από το 1830 και μετά τα βιβλία του του παρείχαν μια άνετη ζωή και αυξανόμενη φήμη. Κάθε ένα από τα τρία μεγάλα βιβλία του βρισκόταν συνεχώς σε εξέλιξη. Και τα τρία εκδόθηκαν πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής του, και ο Λάιελ σε κάθε καινούρια έκδοση έβλεπε την ευκαιρία της προσθήκης νέου υλικού, την αναδιάρθρωση του υπάρχοντος υλικού και της επαναδιατύπωσης των παλιών συμπερασμάτων υπό το φως νέων στοιχείων. Αυτές οι συχνές, ουσιώδεις μετατροπές πρόσθεταν σημαντική αξία στις επανεκδόσεις των βιβλίων του Λάιελ, και βοηθούσαν στη διατήρηση των υψηλών πωλήσεων στην επιστημονική κοινότητα και στο γενικό κοινό.
 
Το βιβλίο ''[[Γεωλογικές αποδείξεις της αρχαιότητας του ανθρώπου]]'' ένωνε τις απόψεις του Λάιελ σχετικά με τρία βασικά θέματα της γεωλογίας της [[τεταρτογενής περίοδος|τεταρτογενούς περιόδου]] της ιστορίας της Γης: παγετώνες, εξέλιξη, και η ηλικία της ανθρώπινης φυλής. Εκδόθηκε για πρώτη φορά το [[1863]], επανεκδόθηκε τρεις φορές τον ίδιο χρόνο, και μία τέταρτη και τελευταία φορά το [[1873]].
 
== Επιστημονική συνεισφορά ==
 
Τα γεωλογικά ενδιαφέροντα του Λάιελ εκτείνονταν από τα [[ηφαίστειο|ηφαίστεια]] και τη [[γεωλογική δυναμική]], ως τη [[στρωματογραφία]], την [[παλαιοντολογία]], τη μελέτη των [[παγετώνων]], και θέματα που τώρα θα κατηγοριοποιούνταν ως [[αρχαιολογία|προϊστορική αρχαιολογία]] και [[παλαιοανθρωπολογία]]. Ωστόσο είναι περισσότερο γνωστός για τη συμβολή του στην εκλαϊκευση του δόγματος του [[Ομοιομορφισμός (επιστήμη)|ομοιομορφισμού]].
 
=== Αρχή της ομοιομορφίας ===
 
Από το [[1830]] ως το [[1833]] το πολύτομο έργο του ''[[Αρχές της γεωλογίας]]'' βρισκόταν υπό έκδοση. Ο υπότιτλος του έργου ήταν "An Attempt to Explain the Former Changes of the Earth's Surface by Reference to Causes now in Operation", και αυτό εξηγεί τον αντίκτυπο του Λάιελ στην επιστήμη. Υπήρξε, μαζί με τον προγενέστερό του [[Τζον Πλέυφαιρ]], ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της τότε αμφιλεγόμενης ιδέας του [[Ομοιομορφισμός (επιστήμη)|ομοιομορφισμού]], της αντίληψης δηλαδή ότι η γη σχηματίστηκε από δυνάμεις που επέδρασαν με βραδύ ρυθμό σε μια μακρά χρονική περίοδο. Η άποψή του ήταν αντίθετη προς εκείνη του [[Καταστροφισμός|Καταστροφισμού]], μία γεωλογική ιδέα που συμβάδιζε με τις απόψεις τις βιβλικής χρονολόγησης σχετικά με την ηλικία της [[Γη]]ς. Με πολλές αναθεωρημένες εκδόσεις (δώδεκα στο σύνολο, μέχρι το [[1872]]), οι ''Αρχές της γεωλογίας'' ήταν το γεωλογικό βιβλίο με τη μεγαλύτερη επιρροή στα μέσα του 19ου αιώνα, και συνέβαλε πολύ στη σύγχρονη θεώρηση της γεωλογίας. Ο Λάιελ χρίστηκε [[ιππότης]] για τη συνεισφορά του το [[1848]], και το [[1864]] του απενεμήθη ο τίτλος του [[βαρώνος|βαρώνου]].
 
=== Στρωματογραφία ===
 
Η σημαντικότερη επιστημονική προσφορά του Λάιελ ήταν στο πεδίο της [[στρωματογραφία]]ς. Το [[1828]], ταξίδεψε στα νότια της [[Γαλλία]]ς και στην [[Ιταλία]], όπου συνειδητοποίησε ότι τα πρόσφατα γεωλογικά στρώματα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν ανάλογα με τον αριθμό και την αναλογία των οστράκων που βρίσκονταν μέσα σε κάθε στρώμα. Βασιζόμενος σε αυτό, πρότεινε να διαιρεθεί η [[Τριτογενής περίοδος]] (σημερινή [[Νεογενής περίοδος|Νεογενής]]) σε τρία μέρη, τα οποία ονόμασε [[Πλειόκαινος εποχή|Πλειόκαινο]], [[Μειόκαινος εποχή|Μειόκαινο]] και [[Ηώκαινος εποχή|Ηώκαινο]].
 
=== Εξέλιξη ===
 
Ο [[Κάρολος Δαρβίνος]] ήταν στενός προσωπικός του φίλος, και ο Λάιελ ήταν από τους πρώτους επιφανείς επιστήμονες που υποστήριξαν την ''[[Καταγωγή των ειδών]]''—αν και ποτέ δεν αποδέχτηκε πλήρως την [[φυσική επιλογή]] ως κινητήρια δύναμη πίσω από την εξέλιξη. Μάλιστα, ο Λάιελ έπαιξε βασικό ρόλο στη ρύθμιση της ειρηνικής συνέκδοσης της θεωρίας της φυσικής επιλογής από τον [[Κάρολος Δαρβίνος|Δαρβίνο]] και τον [[Άλφρεντ Ράσελ Ουάλλας]] το 1858, όταν ο καθένας την είχε ανακαλύψει ανεξάρτητα. Το βιβλίο του ίδιου του Λάιελ ''Γεωλογικές αποδείξεις της αρχαιότητας του ανθρώπου'' ακολούθησε λίγα χρόνια αργότερα το 1863.
 
== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{commons|Charles Lyell}}
* {{gutenberg author|id=Charles_Lyell|name=Charles Lyell}}
 
{{Στοιχεία προσώπου
|ΟΝΟΜΑ=Λάιελ Κάρολος
|ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ=Charles Lyell
|ΜΙΚΡΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ=Βρετανός δικηγόρος και γεωλόγος
|ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ=14 Νοεμβρίου
|ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ=1797
|ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ=[[Κίνορντι]], [[Φόρφαρσάιρ]], [[Σκωτία]]
|ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ=22 Φεβρουαρίου
|ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ=1875
|ΤΟΠΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ=[[Λονδίνο]], [[Αγγλία]]
}}
 
{{DEFAULTSORT:Λαιελ Καρολος }}
 
[[Κατηγορία:Βρετανοί γεωλόγοι]]
Ανώνυμος χρήστης