Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κλέμενς φον Μέττερνιχ»

μ
Αντίθετα με τη παραπάνω γενική κριτική της πολιτικής του δράσης, ειδικότερα στη [[Διπλωματία]] και τις [[Διεθνείς σχέσεις]] ο Κλέμενς φον Μέττερνιχ χαρακτηρίστηκε αυθεντία όχι μόνο από τους ηγεμόνες που τον τίμησαν επάξια, αλλά και από τους σημαντικότερους επικριτές του, όπως ο Ερ. Τράισκε κ.ά., που ομολογούν την διπλωματική του δεξιοτεχνία.<br />
Χαρακτηρίστηκε επί των ημερών του «αμαξηλάτης της Ευρώπης» και «διπλωμάτης των λεπτομερειών».
Ο δε [[Σαρλ-Μωρίς ντε Ταλλεϋράν-Περιγκόρ]] συγκρίνοντάς τον με τον [[Καρδινάλιος Μαζαρίνος|Καρδινάλιο Μαζαρέν]], (Μαζαρίνο), σημείωνε επ΄ αυτού: «''Ο Καρδινάλιος εξαπατούσε αλλά δεν ψεύδονταν'', (εφαρμόζοντας τις απατεωνιές του), ''ενώ ο Μέττερνιχ ψεύδοντανψευδότα'', (στις συνεννοήσεις του), ''αλλά δεν εξαπατούσε ποτέ'' (εφαρμόζονταςεφαρμόζοντάς αυτέςτις)».
 
Γεγονός πάντως είναι ότι ο Κλέμενς φον Μέττερνιχ σ΄ όλες τις αποστολές του δημιούργησε νέα μοντέλα της διπλωματίας. Η δε προσφορά του στον τομέα αυτό κρίνεται σπουδαία. Υπήρξε ακριβώς ο θεμελιωτής της «διεθνούς νομιμότητας», και της λεγόμενης «ισορροπίας δυνάμεων», έννοιες για τις οποίες τότε μπορεί να λοιδορήθηκε, πλην όμως σήμερα βρίσκονται στη πρώτη γραμμή του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Σχέσεων, όπου σπουδαίοι διακρατικοί οργανισμοί, που θεσπίστηκαν επί τούτου στους νεότερους χρόνους (όπως π.χ. το [[Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης]], το [[Συμβούλιο Ασφαλείας]] κ.λπ.), καλούνται σήμερα να τις υπηρετούν.