Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Νόαμ Τσόμσκι»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
{{πηγές|27|12|2012}}{{πληροφορίες επιστήμονα}}Ο '''Νόαμ Τσόμσκι''' ([[αγγλικά|αγγ]]: Avram Noam Chomsky, γενν. [[7 Δεκεμβρίου]] [[1928]]) είναι [[ΗΠΑ|Αμερικανός]] καθηγητής στο Τμήμα [[Γλωσσολογία|Γλωσσολογίας]] και [[Φιλοσοφία|Φιλοσοφίας]] του [[Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης|Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης]] (MIT)<ref>''[[The Cambridge Dictionary of Philosophy]]'' (1999), "Chomsky, Noam," [[Cambridge University Press]], pg. 138. "Chomsky, Noam (born 1928), preeminent American linguist, philosopher, and political activist... Many of Chomsky's most significant contributions to philosophy, such as his influential rejection of behaviorism... stem from his elaborations and defenses of the above consequences..."</ref>. Έχει συγγράψει πλήθος βιβλίων και άρθρων, ενώ έχει δώσει και εκτενείς διαλέξεις επάνω σε ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων τα οποία περιλαμβάνουν τη [[γλωσσολογία]], τη [[φιλοσοφία]] και την ιστορία της διανόησης. Επίσης, ο Τσόμσκι έχει πλούσιο ιστορικό πολιτικού ακτιβισμού από τη [[Δεκαετία 1960|δεκαετία του '60]] κι έπειτα, με πληθώρα βιβλίων τα οποία επικρίνουν κυρίως την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ενώ με δήλωσή του τοποθέτησε ιδεολογικά τον εαυτό του στον [[αναρχισμός|αναρχικό]] χώρο, αν και κατά καιρούς έχουν σχολιαστεί οι [[φιλελευθερισμός|φιλελεύθερες]] καταβολές της πολιτικής του σκέψης<ref>[http://e-rooster.gr/05/2007/459 e-rooster.gr» Βιβλιοκριτικές Φιλελευθερισμός » Ένας φιλελεύθερος αντικαπιταλιστής<!-- Αυτόματα δημιουργημένος τίτλος -->]</ref>. Σπούδασε στο [[Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια]], απ' όπου αποφοίτησε με πτυχίο φιλοσοφίας το 1949 και με μεταπτυχιακό στη γλωσσολογία το 1951. Η συνεργασία του εκεί με τον διάσημο γλωσσολόγο [[Zellig Harris]] έθεσε τις βάσεις για τις μετέπειτα θεωρίες του στη γλωσσολογία και την πολιτική του σκέψη.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=GhwvCoZBFoYC&pg=PA47&lpg=PA47&dq=chomsky+%22zellig+harris%22|title=Noam Chomsky: A Life of Dissent – Google Book Search|publisher=books.google.co.uk|accessdate=2008-12-21|last=|first=|isbn=9781550222814|author1=Barsky, Robert Franklin|year=1997}}</ref>
 
Ο Τσόμσκι είναι ο εισηγητής της λεγόμενης «γενετικής-μετασχηματιστικής γραμματικής», κυρίως με το ριζοσπαστικό γλωσσολογικό του σύγγραμμα ''Συντακτικές Δομές'' του [[1957]]. Η γενετική θεωρία για τη γλώσσα, παρά τις αλλεπάλληλες εξελίξεις και αναθεωρήσεις της, χαρακτηρίζεται από κάποιες σταθερές παραδοχές όπως η ακόλουθη: η ικανότητα του ανθρώπου να παράγει και να κατανοεί ασύλληπτο για τον ανθρώπινο νου αριθμό προτάσεων είναι έμφυτη και μας οδηγεί βάσιμα στην υπόθεση για την ύπαρξη γλωσσικών καθολικών, γενικευμένων δομών και περιορισμών στους οποίους υπακούν όλες οι φυσικές γλώσσες, παρά την παρατηρούμενη τεράστια τυπολογική ποικιλία τους. Η ύπαρξη μιας εγγενούς «Καθολικής Γραμματικής» καθιστά το παιδί ικανό να μαθαίνει τη μητρική του γλώσσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, παρά την αποσπασματικότητα των δεδομένων τα οποία προσλαμβάνει ο άνθρωπος κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του.
 
Ο Τσόμσκι αμφισβήτησε βάσιμα τη συμπεριφοριστική θεωρία για την γλωσσική κατάκτηση και προώθησε ένα τυπικό/[[Τυπική γραμματική#Τυπικός ορισμός|φορμαλιστικό]] πρότυπο περιγραφής και ανάλυσης της γλώσσας, ιδιαίτερα στο επίπεδο της σύνταξης. Ο τρόπος με τον οποίο ο Τσόμσκι απέδωσε φορμαλιστικά την γλωσσική ικανότητα εξηγεί επαρκώς τη λεγόμενη "γλωσσική δημιουργικότητα", κεντρική ιδιότητα των φυσικών γλωσσών: με ένα πεπερασμένο αριθμό κανόνων και ένα ορισμένο σύνολο γλωσσικών μονάδων (φωνολογικών και λεξικών), οι άνθρωποι είναι ικανοί να παραγάγουν και να αντιληφθούν ένα άπειρο πλήθος προτάσεων, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων που ποτέ ξανά δεν έχουν παραχθεί.
 
== Συνεισφορά στη γλωσσολογία ==
=== Συντακτικές Δομές (1957) και Βασική Θεωρία (1965) ===
Ο Τσόμσκι δημοσιεύει το [[1957]] τις ''Συντακτικές Δομές'' (''Syntactic Structures'')<ref>{{cite journal |author=Kordić, Snježana |authorlink=Snježana Kordić |title=Transformacijsko-generativni pristup jeziku u ''Sintaktičkim strukturama'' i ''Aspektima teorije sintakse'' Noama Chomskog |trans_title=Transformational-generative approach to language in ''Syntactic structures'' and ''Aspects of the theory of syntax'' of Noam Chomsky |url=http://bib.irb.hr/datoteka/446914.Transformacijsko-generativni_pristup.PDF |language=Serbo-Croatian |journal=SOL: lingvistički časopis |volume=6 |issue=12–13 |pages=103–112 |year=1991 |issn=0352-8715 |archivedate=September 2, 2012| archiveurl=http://www.webcitation.org/6ANNlKB4s |accessdate=September 9, 2012}}</ref>, βιβλίο τοπου οποίο στην πραγματικότητα είναιαποτελεί σύνοψη της διδακτορικής του διατριβής (1955), η οποία είχε τίτλο ''Η Λογική Δομή της Γλωσσολογικής Θεωρίας'' (και η οποία δημοσιεύτηκε τελικά το 1975). Στις ''Συντακτικές Δομές'' ο Τσόμσκι εισάγει την έννοια της "μετασχηματιστικής γραμματικής". Ορίζει ως στόχο της γραμματικής την πρόβλεψη όλων των γραμματικών (δηλαδή ορθά σχηματισμένων) προτάσεων μιας [[γλώσσα|γλώσσας]] και μόνον αυτών. Θεωρεί έτσι καταρχήν ότι η παραγωγή προτάσεων δεν περιγράφεται ικανοποιητικά στο πλαίσιο γραμμικών αναπαραστάσεων (όπως το πρότυπο πεπερασμένων καταστάσεων/πρότυπο του Markov), με το επιχείρημα ότι στις φυσικές γλώσσες είναι δυνατή η απεριόριστη παρεμβολή άλλων δομών μεταξύ δύο αλληλεξαρτώμενων συστατικών, ενώ ένα γραμμικό πρότυπο εξηγεί την αλληλεξάρτηση μόνο συνεχόμενων συστατικών. Έτσι, επιχειρηματολογεί υπέρ της άποψης ότι η πρόταση έχει ιεραρχική δομή, η οποία μπορεί να αναπαρασταθεί στο πλαίσιο των γραμματικών φραστικής δομής. Οι κανόνες φραστικής δομής προσφέρουν το πλεονέκτημα της "αναδρομής" (''recursion''), δηλ. της ιδιότητας των κανόνων να μπορούν να εφαρμόζονται απεριόριστα (στο πλαίσιο κυρίως της ''Βασικής Θεωρίας'' του [[1965]]). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αναδρομής του όρου ''πρόταση'' μπορεί να θεωρηθεί το εξής: ''[Η Μαρία ισχυρίστηκε [ότι άκουσε [τον Γιάννη να λέει [ότι η Κατερίνα δεν θέλει [να πάει εκδρομή μαζί μας]]]]]''. Η παραπάνω πρόταση παράγεται χονδρικά από τους ακόλουθους κανόνες:
 
# Π-> ΟΦ + ΡΦ
# Πρόθ-> από.
 
Εφαρμόζοντας τους κανόνες επαναγραφής, η δυνατή παραγόμενη δομή είναι η (ii) "η Μαρία έφυγε από το σπίτι" και οι κανόνες δείχνουν αυτό που και διαισθητικά αντιλαμβανόμαστε, ότι η φράση "έφυγε από το σπίτι" αποτελεί ένα ενιαίο συστατικό. Ωστόσο, και η πρόταση (i) δεν είναι αντιγραμματική, θεωρείται δηλαδή ορθά σχηματισμένη από έναν φυσικό ομιλητή. Είναι όμως γεγονός ότι δεν μπορεί να προβλεφθεί από τους ανωτέρω κανόνες.
 
β) κατ' επέκταση, δεν μπορεί να αποδώσει τις δομικές σχέσεις μεταξύ διαφορετικών προτάσεων, τις οποίες ωστόσο ο φυσικός ομιλητής διαισθητικά αντιλαμβάνεται, π.χ. μεταξύ των προτάσεων (iii) "Oι Ρωμαίοι κατέστρεψαν την Καρχηδόνα" και (iv) "η Καρχηδόνα καταστράφηκε από τους Ρωμαίους" ή (v) "Κατέστρεψαν οι [[Ρωμαϊκή αυτοκρατορία|Ρωμαίοι]] την [[Καρχηδόνα]];".
Φωνολογικός Τομέας (φωνητικές αντιπροσωπεύσεις)
 
=== Διευρυμένη Βασική Θεωρία (δεκαετία '701970) ===
[[Αρχείο:Noam chomsky.jpg|right|thumb|220px|Νόαμ Τσόμσκι]]
 
Από τις διαλέξεις του Τσόμσκι στην Πίζα της [[Ιταλία|Ιταλίας]] το [[1979]], τέθηκαν οι βάσεις για μια νέα προσέγγιση, βασισμένη σε ένα πλαίσιο "Αρχών και Παραμέτρων". Η νέα προσέγγιση, τα θεωρητικά θεμέλια της οποίας περιγράφονται στο έργο ''Lectures on Government and Binding'' του [[1981]], αναβαθμίζει τον ρόλο της Καθολικής Γραμματικής<ref>{{cite web|author=Noam Chomsky |url=http://www.chomsky.info/books/architecture01.htm |title=The 'Chomskyan Era' (Excerpted from The Architecture of Language) |publisher=Chomsky.info |date= |accessdate=August 16, 2011}}</ref> . Σε όλες τις γλώσσες υπόκειται ένα σύνολο καθολικών, έμφυτων, αφηρημένων ''Αρχών'' (γενικοί περιορισμοί και γενικευμένα δομικά σχήματα). ΤαυτόχροναΤαυτοχρόνως, η παρατηρούμενη τυπολογική ποικιλία των γλωσσών οφείλεται σε μια σειρά από ''Παραμέτρους'', δηλαδή καθολικά διαζευκτικά σύνολα τυπολογικών χαρακτηριστικών, από την παρουσία ή απουσία των οποίων καθορίζονται οι διάφορες ομάδες γλωσσών. Οι Παράμετροι συχνά παρομοιάζονται με διακόπτες, οι οποίοι ενεργοποιούμενοι σε διαφορετική θέση κάθε φορά, δίνουν διαφορετικές γλώσσες:
 
:''"Μπορούμε να θεωρήσουμε την αρχική κατάσταση της γλωσσικής ικανότητας"'' (σσ. την Καθολική Γραμματική) ''"ως ένα μόνιμο δίκτυο που συνδέεται με ένα πίνακα διακοπτών. Το δίκτυο αποτελείται από τις αρχές της γλώσσας, ενώ οι διακόπτες είναι οι επιλογές που καθορίζονται από την εμπειρία. Όταν οι διακόπτες είναι τοποθετημένοι σε μια συγκεκριμένη θέση, έχουμε τα μπαντού. Όταν είναι τοποθετημένοι σε μια άλλη θέση έχουμε τα ιαπωνικά. Η κάθε συγκεκριμένη ανθρώπινη γλώσσα αναγνωρίζεται ως μια συγκεκριμένη θέση των διακοπτών."'' (Τσόμσκι [[1997]] και [[2003]])
Ανώνυμος χρήστης