Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

προσθ. - τεκμηρ.
::''Για το βουλευτή Χίου, δείτε [[Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος (βουλευτής Χίου)]]''
{{πληροφορίες προσώπου}}Ο '''Κωνσταντίνος Ι. Δεσποτόπουλος''' ([[Σμύρνη]], [[8 Φεβρουαρίου]] [[1913]] - [[Αθήνα]], [[7 Φεβρουαρίου]] [[2016]])<ref>{{Cite web|title=Εκατό ετών ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος|publisher=Αντίβαρο|url=http://www.antibaro.gr/article/7343|date=13 Φεβρουαρίου 2013|accessdate=27.08.2013}}</ref><ref name="kathimerini">{{Cite web|url=http://www.kathimerini.gr/848589/article/epikairothta/ellada/apeviwse-o-ka8hghths-kwnstantinos-despotopoylos|title=Πέθανε ο καθηγητής Κωνσταντίνος Ι. Δεσποτόπουλος|last=ΚατσιγέραςΚατσίγερας|first=Μιχάλης|date=7 Φεβρουαρίου 2016|website=kathimerini.gr|accessdate=7.07.2016}}</ref> ήταν [[Έλληνες|Έλληνας]] [[φιλόσοφος]] και πολιτικός στοχαστής, αντιστασιακός, πανεπιστημιακός δάσκαλος, μέλος της [[Ακαδημία Αθηνών|Ακαδημίας Αθηνών]] και πρώην [[υπουργός]] Παιδείας.
 
==Βιογραφία==
===Οικογένεια - ερχομός στην Ελλάδα===
Γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 8 Φεβρουαρίου 1913. Οι γονείς του, Ιωάννης Δεσποτόπουλος και Στέλλα Σαμούχου ανήκαν στην εύπορη και καλλιεργημένη τάξη της πόλης. Είχε έναν δίδυμο αδελφό, τον Αλέξανδρο (Αλέκο) Δεσποτόπουλο —τον μετέπειτα γνωστό ιστορικό—<ref name="ΕΡΤ">[[#Καλοκ|Κακολύρη (2016)]].</ref> και μια αδελφή, την Ελισάβετ.<ref>[[#ΚΙΔ2006|Δεσποτόπουλος (2006)]], σελ. 7.</ref> Mετά τη [[Μικρασιατική Καταστροφή]] εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, αρχικά στην προσφυγική περιοχή του [[Βύρωνας|Βύρωνα]]. Ήταν εξάδελφος του συνονόματού του [[Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος (βουλευτής Χίου)|Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου]], του Γεωργίου,<ref>[[#ΚΙΔ2008|Δεσποτόπουλος (2008)]].</ref> νομικού, μέλους του [[Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο|ΕΑΜ]] και μετέπειτα βουλευτή [[Χίος|Χίου]] της [[Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά|ΕΔΑ]]. Εξάδελφός του ήταν και ο [[Ιωάννης Δεσποτόπουλος]], διάσημος αρχιτέκνων, πολεοδόμος, καθηγητής του [[Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο|ΕΜΠ]].<ref>[[#ΚΙΔ2006|Δεσποτόπουλος (2006)]], σελ. 45.</ref>
 
===Φοιτητικά χρόνια===
Σπούδασε νομικά στο [[Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών|Πανεπιστήμιο Αθηνών]] και αναγορεύτηκε διδάκτωρ. Ως νέος ασχολήθηκε με τον αθλητισμό και ιδίως με το [[πετοσφαίριση|βόλεϊ]], παίζοντας στο Βύρωνα, αλλά και στην εθνική ομάδα.<ref>[[#Ρηγ|Ρήγος (2016)]].</ref> Στα φοιτητικά του χρόνια γνωρίστηκε και συνδέθηκε, έκτοτε, με στενή φιλία με τους λεγόμενους «νεοκαντιανούς» καθηγητές [[Παναγιώτης Κανελλόπουλος|Παναγιώτη Κανελλόπουλο]], [[Κωνσταντίνος Τσάτσος|Κωνσταντίνο Τσάτσο]] και [[Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος|Ι.Ν. Θεοδωρακόπουλο]].<ref name="ΕΡΤ"/> Στα τέλη της δεκαετίας του 1930, την περίοδο της [[Καθεστώς της 4ης Αυγούστου|μεταξικής δικτατορίας]], αλλά και κατόπιν, στα κατοχικά χρόνια, ο Δεσποτόπουλος κατηύθυνε έναν σπουδαστικό όμιλο συζητήσεων και προβληματισμού. Σε αυτόν είχε ενταχθεί —μεταξύ άλλων— και ο [[Κορνήλιος Καστοριάδης]], ο οποίος με την προτροπή του Δεσποτόπουλου, στάφηκε στη μελέτη του αρχαιοελληνικού φιλοσοφικού στοχασμού και, ιδίως, της σκέψης του [[Αριστοτέλης|Αριστοτέλη]].<ref>[[#ΚΙΔ1991|Δεσποτόπουλος (1991)]], σελ. 1333 και [[#ΚΙΔ1998|Δεσποτόπουλος (1998)]], σελ. 594.</ref> Η έκρηξη του [[Β' Παγκόσμιος Πόλεμος|Β' Παγκοσμίου Πολέμου]] τον βρήκε έφεδρο αξιωματικό στη [[Σύρος|Σύρο]], απ΄ όπου στάθληκε στο μέτωπο.<ref name="ΕΡΤ"/>
 
===Κατοχή===
Έπειτα από τη [[Μεταπολίτευση]] εκλέχτηκε καθηγητής στην [[Πάντειο Πανεπιστήμιο|Πάντειο]],<ref name="ΕΡΤ"/> διατελώντας μάλιστα πρύτανης του ιδρύματος την περίοδο 1978-1979.<ref>{{cite web|title=Η Διοίκηση του Πανεπιστημίου 1930-2011|url=http://www.panteion.gr/index.php?p=content&section=17&id=124&lang=el|publisher=Πάντειον Πανεπιστήμιο|accessdate=14.02.2014}}</ref>
 
Το 1978, ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος υπέστη δίωξη για την άρνησή του να δώσει θρησκευτικό όρκο ενώπιον του ανακριτή, όπου είχε κληθεί ως μάτρυρας, επικαλούμενος —ως χριστιανός ορθόδοξος— τη σχετική ρητή ευαγγελική απαγόρευση, αλλά και την επιστημονική ευσυνειδησία του. Καταδικάστηκε σε δεύτερο βαθμό το 1979, χωρίς ωστόσο να εκδικαστεί η υπόθεση και από τον [[Άρειος Πάγος|Άρειο Πάγο]], λόγω παραγραφής.<ref>[[#Κονιδ|Κονιδάρης (2009)]].</ref> Η απολογία του στο [[Εφετείο]] Αθηνών (20 Σεπτεμβρίου 1979), όπως και το σχετικό υπόμνημά του στον Άρειο Πάγο, συνιστούν έως σήμερα ισχυρά νομικά κείμενα για την επιχειρηματολογία όσων εναντιώνονται στην ορκοδοσία.<ref>[[#Τσαγκας|Τσάγκας]].</ref> Εκ πεποιθήσεως πολέμιος της θανατικής ποινής, ο Δεσποτόπουλος αγωνίστηκε για την κατάργησή στην Ελλάδα. Ως υπέρμαχος της ισότητας των δυο φύλων είχε εμπνευστεί και προτείνει ένα σύστημα για το σχηματισμό των ελληνικών επιθέτων, με το οποίο επιβίωνε η θηλυγονική σειρά μιας οικογένειας, δίπλα στην αρρεγονική.<ref>[[#Ασδρ|Ασδραχάς (2016)]].</ref>
 
Το [[1989]] ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο του [[Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων|υπουργείου παιδείας]] στην [[Υπηρεσιακή κυβέρνηση Ιωάννη Γρίβα 1989|κυβέρνηση Γρίβα]] και το [[1990]] στην [[Οικουμενική κυβέρνηση Ξενοφώντα Ζολώτα 1989|κυβέρνηση Ζολώτα]].<ref name="ΕΡΤ"/> Στο [[δημοψήφισμα του 2015]] τάχθηκε υπέρ του <nowiki>''Ναι''</nowiki>.<ref>{{Cite web|url=http://news247.gr/eidiseis/koinonia/ta-dhmosia-proswpa-ths-xwras-pairnoyn-thesh-gia-to-dhmopshfisma.3557849.html|title=Τα δημόσια πρόσωπα της χώρας παίρνουν θέση για το δημοψήφισμα|date =2 Ιουλίου 2015|accessdate=8.02.2016|website=news247.gr}}</ref>
|isbn=960-02-2026-3
|ref=ΚΙΔ2006
}}
 
*{{cite journal
|last=Δεσποτόπουλος
|first=Κωνσταντίνος Ι.
|title=Η συμφωνία της Καζέρτας
|journal=Η Καθημερινή
|year=2008
|issue=7 Δεκεμβρίου
|others=[Επιστολή]
|url=http://www.kathimerini.gr/712134/opinion/epikairothta/arxeio-monimes-sthles/grammata-anagnwstwn
|accessdate=16.02.2016
|ref=ΚΙΔ2008
}}
 
*{{cite journal
|last=Ασδραχάς
|first=Σπύρος
|title=Ο Σπύρος Ασδραχάς θυμάται τον Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο
|journal=Η Αυγή
|year=2016
|issue=14 Φεβρουαρίου
|url=http://avgi-anagnoseis.blogspot.gr/2016/02/blog-post_95.html
|accessdate=16.02.2016
|authorlink=Σπύρος Ασδραχάς
|ref=Ασδρ
}}
 
|title=Ζωή σαν Ιστορία: Η αφήγηση για μια κρίσιμη εικοσαετία μέσα από προσωπικά βιώματα
|journal=Το Βήμα
|year=2007
|dateissue=7 Ιανουαρίου 2007
|url=http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=178233
|accessdate=9.02.2016
|title=Τελευταίο κατάλοιπο της θεοδικίας
|journal=Το Βήμα
|year=2009
|dateissue=25 Οκτωβρίου 2009
|url=http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=295936
|authorlink=Ιωάννης Κονιδάρης
}}
 
*{{cite web|last=Κακολύρη
|last=Κακολύρη
|first=Ασπασία
|year=2016
|title=''Εποχές και συγγραφείς'': Αφιέρωμα στον Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο
|url=http://www.ert.gr/epoches-ke-singrafis-afieroma-konstantino-despotopoulo/
|publisher=ΕΡΤ
|accessdate=14.02.2016
|dateat=(9 Φεβρουαρίου 2016)
|ref=Καλοκ
}}
|year=2010
|others=Διδακτορική διατριβή
|publisher=[[Πάντειο Πανεπιστήμιο]]
|location=Αθήνα
|pages=308
|isbn=960-03-5576-5
|ref=ΝΠαν2013
}}
 
*{{cite journal
|last=Ρήγος
|first=Άλκης
|title=Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος: Μνήμη ενός ελεύθερου ανθρώπου
|journal=Η Αυγή
|year=2016
|issue=14 Φεβρουαρίου
|at=(ένθετο «Αναγνώσεις»)
|url=http://avgi-anagnoseis.blogspot.gr/2016/02/blog-post_95.html
|accessdate=16.02.2016
|ref=Ρηγ
}}
 
17.790

επεξεργασίες