Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

μ
Το όνομα Στόουνχεντζ (Stonehenge) προέρχεται από τις αρχαίες αγγλικές λέξεις ''Stanhen gist'', που σημαίνουν 'κρεμαστοί λίθοι' και έδωσαν το όνομά τους σε μια ολόκληρη κατηγορία μνημείων γνωστών ως ''henge(s)'', δηλαδή κυκλικές ή οβάλ σχήματος περιοχές με διακριτά χαρακτηριστικά τους το κυκλικό ανάχωμα και την τάφρο που το περιβάλλει. Οι αρχαιολόγοι καθορίζουν τα ''henge(s)'' ως εκχωματώσεις που συνίστανται από ένα κυκλικό έγκλεισμα, περιβεβλημένο με κρηπιδωμένη κυκλική τάφρο. Όπως συμβαίνει συχνά με την αρχαιολογική ορολογία, η λέξη είναι δάνεια από τους παλιούς αρχαιοδίφες. Όμως, ο όρος ''henge'' δεν είναι και ο καταλληλότερος για την περιγραφή του Στόουνχεντζ, στην περίπτωση του οποίου το κρηπίδωμα βρίσκεται εσωτερικά της τάφρου. Παρόλο που το Στόουνχεντζ ως μνημείο είναι σύγχρονο άλλων τυπικότερων. Το σύνολό του δεν είναι δυνατόν να καταχωρηθεί σε κάποια κατηγορία. Μορφολογικά έχει μακρινή μόνον συγγένεια με τους υπόλοιπους λίθινους κύκλους των Βρετανικών νήσων, όπως ο [[κύκλος του Μπρόντγκαρ]] (Ring of Brodgar), για παράδειγμα, ενώ τα περίφημα τρίλιθά του το καθιστούν μοναδικό. Το Στόουνχεντζ και ο περιβάλλων χώρος του προστέθηκαν στον [[Κατάλογος Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς|κατάλογο]] της [[UNESCO]] για την [[Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς|Παγκόσμια Πολιτισμική Κληρονομιά]] το [[1986]].
 
== Ποιοι έχτισαν το ΣτόουνχετζΣτόουνχεντζ ==
 
Μέχρι σήμερα οι μελετητές και οι αρχαιολόγοι δεν γνωρίζουν ποιοι ήταν αυτοί που έχτισαν το μεγαλιθικό αυτό μνημείο. Οι μαρτυρίες που έχουμε είναι αμφισβητούμενες και είναι οι εξής:
* Ο [[Τζέφρεϊ του Μονμάουθ]] το [[1135]] μ.Χ., στο έργο του ''Ιστορία των Βασιλέων της Βρετανίας'' (''Historia Regum Britanniae'') αναφέρει ότι το μνημείο διέταξε να αναγερθεί από το βασιλιά των [[Ηνωμένο Βασίλειο|Βρετανών]] Αυρήλιου Αμβρόσιου εις ανάμνηση της άγριας σφαγής, απο τον Χέωγκιστ τοτον Σάξονα, 500 ευγενών το [[490]] μ.Χ. Για να κατασκευάσει το μνημείο ο Αμβρόσιος ζήτησε τη βοήθεια του μάγου [[Μέρλιν]] (Μίριν στα κέλτικα), ο οποίος συμβούλεψε να πάρουν τους ογκόλιθους από τη νήσο της [[Ιρλανδία|Ιρλανδίας]] από ένα άλλο μεγαλιθικό μνημείο στη θέση Κίλαρ. Επειδή οι ογκόλιθοι ήταν τεράστιοι, ο [[Μέρλιν]] ανέλαβε τη μεταφορά τους όπου με μαγικό τρόπο "έκανε τις πέτρες να χορεύουν πάνω από τη θάλασσα" όπως γράφει ο [[Τζέφρεϊ του Μονμάουθ|Μόνμαουθ]]. Σύμφωνα με τους μελετητές, ο παραπάνω μύθος έχει ελάχιστα πραγματικά στοιχεία και δημιουργήθηκε κυρίως για να προβάλει το βρετανικό παρελθόν έναντι του σαξονικού, καθώς ο μύθος γράφτηκε τη περίοδο της νορμανδικής κυριαρχίας στη [[Μεγάλη Βρετανία|Βρετανία]].
* Ο Γουόλτερ Τσάρλτον εκφράζει τη πεποίθηση ότι το μνημείο ανεγέρθη από τους [[δανία|Δανούς]] και αποτελούσε το κοινοβούλιο τους. Την άποψη αυτή τη βρίσκουμε καταγεγραμμένη το [[1663]] στο βιβλίο του Τσάρλτον ''Χορεία γιγάντων ή το ΣτόουνχετζΣτόουνχεντζ επανακτάται από τους Δανούς'' (''Chorea gigantum or Stone-Heng restored to the Danes'')
* Ο Τζον Όμπρεϊ στο έργο του ''Μνημείο Βρετανικό'' (''Monumenta Britannica'') υποστηρίζει ότι το ΣτόουνχετζΣτόουνχεντζ ήταν ναός χτισμένος από τους [[Δρυΐδες]] και ανήκε στη δικαιοδοσία τους.
* Ο [[Εκαταίος ο Αβδηρίτης]] και ο [[Διόδωρος ο Σικελιώτης]] αναφέρουν στα έργα τους έναν λαό με το όνομα [[Υπερβόρειοι]], οι οποίοι κατοικούσαν σε ένα νησί πέρα από τη γη των [[Κέλτες|Κελτών]] της [[Γαλατία|Γαλατίας]] (σημερινή [[Γαλλία]]) και είχαν κατασκευάσει έναν μεγάλο κυκλικό ναό όπου λατρεύανε το θεό [[Απόλλων|Απόλλωνα]]. Κατά πολλούς μελετητές, αυτή η εκδοχή θεωρείται αληθινή, καθώς το ΣτόουνχετζΣτόουνχεντζ χρησιμοποιούνταν ως παρατηρητήριο για τη θέση του ήλιου, πράγμα που μπορεί να μπέρδεψαν οι [[αρχαίοι Έλληνες]] εξερευνητές με τη λατρεία του Ήλιου, που για τους ίδιους ταυτιζόταν με τον θεό [[Απόλλων|Απόλλωνα]].
* Το [[1740]] ο Γουίλιαμ Στάκλεϊ δημοσιεύει το βιβλίο του ''ΣτόουνχετζΣτόουνχεντζ, Ένας ναός επανακτάται από τους Βρετανούς Δρυΐδες'' (''Stonehenge, A temple restored to the British Druids'') στο οποίο παραθέτει στοιχεία τις περιοχής, που προέκυψαν μέσω δεκαετούς έρευνας, μαζί με αξονομετρικό σχέδιο του μνημείου και με ακριβείς μετρήσεις αυτού. Ο Στάκλεϊ επανεξέτασε την υπόθεση ότι το έχτισαν οι [[Δρυΐδες]] και αποφάσισε ότι είναι η μόνη πιθανή εξήγηση για το ποίος ανέγειρε αυτό το μνημείο.
Μέχρι σήμερα μελετητές από όλο τον κόσμο υποστηρίζουν πως το μνημείο είτε χτίστηκε από [[Μυκηναϊκός πολιτισμός|Μυκηναίους]], είτε από [[Αρχαία Ρώμη|Ρωμαίους]], είτε από [[Ηνωμένο Βασίλειο|Βρετανούς]], ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν την κατασκευή του ακόμα και από εξωγήινους πολιτισμούς. Τα μόνα σίγουρα στοιχεία για το ΣτόουνχετζΣτόουνχεντζ, την ανέγερσή του και τη χρήση του είναι ότι:
* Σύμφωνα με πετρογραφική ανάλυση των ογκόλιθων, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτοί οι μονόλιθοι λαξεύτηκαν και μεταφέρθηκαν από λατομεία της [[Ουαλία|Ουαλίας]] και της νοτιοδυτικής [[Αγγλία|Αγγλίας]].
* Σύμφωνα με τη χρήση αστρονομικών διαγραμμάτων, οι αρχαιολόγοι υπολόγισαν ότι το μνημείο παρέμεινε σε χρήση για 1.500 χρόνια περίπου ως λατρευτικός χώρος και ως αστρονομικό παρατηρητήριο.