Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Αετομάχος»

μ
Αποσαφήνιση από Γένος σε Γένος (βιολογία)
μ (Αποσαφήνιση από Γένος σε Γένος (βιολογία))
*Καθοδική ↓ <ref>http://www.iucnredlist.org/details/full/22705001/0</ref>
==Ονοματολογία==
Η επιστημονική ονομασία του [[γένοςΓένος (βιολογία)|γένους]] ''Lanius'' είναι λατινική και για την προέλευσή της υπάρχουν δύο εκδοχές:
 
Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή, ρίζα είναι η ελληνική λέξη ''λειανός'' «λεπτός, λιγνός, ισχνός» (όχι ''λιανός'', διότι δεν ερμηνεύεται ετυμολογικά εξ ου και τα παράγωγα ''λειανεύω, λειανίζω, λειανικός'', κ.ο.κ.) Η λέξη ''λειανίζω'' σημαίνει «κατατεμαχίζω, κατακόπτω» και αναφέρεται κυρίως στο κρέας, εξ ου και η δεύτερη σημασία της «κατασφάζω».<ref>ΠΛΜ, 38:432</ref>
 
Η λατινική λέξη ''Lanius'', σημαίνει επακριβώς «σφαγέας», «χασάπης», ή «ο πάγκος του χασάπη»,<ref name="Valpy, p. 219"/><ref>http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0060:entry=laniena&highlight=lanius</ref><ref>http://www.archives.nd.edu/cgi-bin/wordz.pl?keyword=lanius</ref> επομένως, η επιστημονική ονομασία του γένους σχετίζεται άμεσα με τη συνήθεια του πτηνού, όπως και άλλων [[κεφαλάς|κεφαλάδων]], να σκοτώνουν τη λεία τους και να την καρφώνουν πάνω σε ένα αιχμηρό αντικείμενο -συνήθως μεγάλα αγκάθια- για να τη φάνε με την ησυχία τους ή για να την «αποθηκεύσουν» για αργότερα, όπως κάνουν οι κρεοπώλες με το κρέας που το κρεμάνε σε τσιγκέλια (βλ. Ηθολογία)!
*Ταυτόχρονα, δημιουργείται πρόβλημα στην απόδοση στα ελληνικά, τόσο του [[γένοςΓένος (βιολογία)|γένους]] (''Lanius''), όσο και της [[οικογένεια]]ς (''Laniidae'') (βλ. Σημειώσεις) {{Ref_label|I|i|none}}
Για τον όρο ''collurio'' στην επιστημονική ονομασία του [[είδος|είδους]], δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, πιθανόν όμως να πρόκειται για απόδοση στα λατινικά της αρχαίας ελληνικής λέξης ''κολλυρίων (-ονος)'' και, να επρόκειτο για το συγκεκριμένο πτηνό.<ref>ΠΛΜ, 34:467</ref> Υπάρχει μάλιστα και σχετική αναφορά στο «Περί Ζώων Ιστορίαι» του Αριστοτέλη, αλλά και στον Ησύχιο.<ref>http://myria.math.aegean.gr/lds/data/volB/pdf/pg_0747.pdf</ref><ref name="blx1.bto.org">http://blx1.bto.org/birdfacts/results/bob15150.htm</ref>
 
Στον ελλαδικό χώρο o Αετομάχος απαντά και με τις ονομασίες: Αητομάχος (Παρνασσός), Δαγκάνι (Λεσίνι Αιτωλίας), Δάγκος, Κρεουργός, Λιάρος, Μαυρομμάτης, Μουροχάβης,<ref name="Απαλοδήμος, σ. 36">Απαλοδήμος, σ. 36</ref> Κοκκινοραχοκεφαλάς,<ref>Όντρια, σ. 182-3</ref> και Μαυροκεφαλάς <ref name="ReferenceA"/>. Τέλος, στην Κυπρο αποκαλείται Στακτοτζεφαλάς.<ref>http://avibase.bsc-eoc.org/</ref>
==Σημειώσεις==
'''i.''' {{Note_label|I|i|none}} Η απόδοση στην ελληνική γλώσσα της λέξης ''Lanius'' δημιουργεί προβλήματα στην ορολογία του [[γένοςΓένος (βιολογία)|γένους]]. Η ακριβής μετάφραση είναι «χασάπης» (βλ. Ονοματολογία) και, φαίνεται ότι δεν επικράτησε αυτός ο όρος για λόγους λεκτικής «αισθητικής». Έτσι, το [[Γένος (βιολογία)|γένος]] αποδίδεται ως ''Αετομάχος'' που, όμως, είναι παντελώς τεχνητή, διότι ουδεμία σχέση έχει με τη λατινική ονομασία. Όμως, δεν υπάρχει κάποια άλλη ελληνική λόγια ονομασία που να είναι προτιμητέα -πλην της γενικής ονομασίας ''Κεφαλάς'', βέβαια.
Τα ίδια προβλήματα δημιουργούνται και με την απόδοση στα ελληνικά της [[οικογένεια]]ς ''Laniidae'', οπότε κατ’ αντιστοιχίαν με το ''Αετομάχος'', γίνεται αναγκαστική απόδοση ως ''Αετομαχίδες''.<ref name="Όντρια, σ. 182"/><ref>http://biotech.aua.gr/anisound/site/birds.htm#Laniidae</ref> {{Ref_label|I|i|none}} Ωστόσο, παρόλο που η ονομασία ''Λάνιος'' για το [[Γένος (βιολογία)|γένος]] δεν φαίνεται να μπορεί να επικρατήσει, η ονομασία ''Λανιίδες'' για την [[οικογένεια]], μπορεί άνετα να «σταθεί» δίπλα στην τεχνητή.
 
'''ii.''' {{Note_label|I|ii|none}} Συμπεριλαμβάνει και τα ''Lanius collurio juxtus'', ''Lanius collurio pallidifrons''.<ref>Howard and Moore, p. 479, footnote 5</ref>
69.456

επεξεργασίες