Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μινωικός πολιτισμός»

εκανα τις περιγραφες πιο ευκολες
(εκανα τις περιγραφες πιο ευκολες)
ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
{{Ελληνική ιστορία}}
[[Αρχείο:Map Minoan Crete-el.svg|thumb|upright=1.66|<center>Χάρτης των ανακτόρων και των λοιπών κέντρων του Μινωικού πολιτισμού]]
Με τον όρο '''Μινωικός πολιτισμός''' εννοείται ο προϊστορικός [[πολιτισμός]] της [[Κρήτη]]ς, διακριτός του προϊστορικού πολιτισμού που αναπτύχθηκε στην ηπειρωτική [[Αρχαία Ελλάδα]] ([[Ελλαδικός πολιτισμός]]) και τα νησιά του [[Αιγαίο πέλαγος|Αιγαίου]] ([[Κυκλαδικός πολιτισμός]]). Το όνομα μινωικός προέρχεται από τον μυθικό βασιλέα [[Μίνωας|Μίνωα]] και δόθηκε από τον [=[Άρθουρ Έβανς]], τον αρχαιολόγο που ανέσκαψε το ανάκτορο της [[Κνωσός|Κνωσού]]. Η ανάλυση του Έβανς για τον Μινωικό πολιτισμό ολοκληρώθηκε το [[1935]], και έθεσε το θεμέλιο για τη μελέτη των διαδικασιών και μετασχηματισμών που οδήγησαν στην ανάπτυξη, εδραίωση και παρακμή των Μινωιτών.
 
ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ
== Γεωγραφία ==
 
Το νησί της [[Κρήτη]]ς βρίσκεται στο κέντρο της Ανατολικής [[Μεσόγειος|Μεσογείου]] σε μια στρατηγική θέση, απορρόφησης επιδράσεων από την [[αρχαία Αίγυπτος|Αίγυπτο]] την [[Μέση Ανατολή]] και την [[Ευρώπη]]. Το κρητικό έδαφος είναι ορεινό με περιορισμένες αλλά γόνιμες καλλιεργήσιμες εκτάσεις, τις οποίες ο κρητικός λαός εκμεταλλευόταν οριακά. Η οικολογία της είναι τυπικά Μεσογειακή και η γεωργική της εκμετάλλευση βασιζόταν κυρίως στην τριάδα δημητριακά-ελαιόδενδρα-άμπελος.
 
ΕΞΕΛΗΞΗ
== Εξέλιξη ==
 
Η πρωιμότερη εγκατάσταση στην Κρήτη έχει εντοπιστεί στις περιοχές [[Πλακιάς]] και [[Πρέβελη]]. Πρόκειται για παλαιολιθικά και μεσολιθικά ευρήματα, τα παλαιότερα αναγόμενα στα 130.000 χρόνια πριν από σήμερα.<ref>[http://www.yppo.gr/0/anaskafes/pdfs/EPSNE.pdf Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας Νότιας Ελλάδος, Ανασκόπηση εργασιών 2000-2010.]</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2010/02/16/science/16archeo.html Wilford, J.N., On Crete, New Evidence of Very Ancient Mariners] The New York Times, 15 February 2010.</ref><ref>[http://www.wired.com/wiredscience/2010/01/ancient-seafarers/ Bowner, B., Hominids Went Out of Africa on Rafts] Wired, 8 January 2010.</ref><br/>
Η νεολιθική κατοίκηση, η οποία μέχρι το 2010 πιστευόταν ότι ήταν η παλαιότερη, αρχίζει με την Ακεραμική περίοδο, περί το [[7η χιλιετία π.Χ.|7000]] [[Π.Κ.Ε.|π.Χ.]]<ref>P. Tomkins, "[http://academia.edu/455172/Time_space_and_the_reinvention_of_the_Cretan_Neolithic Time, Space and the Reinvention of the Cretan Neolithic]", στο: V. Isaakidou - P. Tomkins (επιμ.), ''Escaping the Labyrinth. The Cretan Neolithic in Context'', Sheffield Studies in Aegean Archaeology 8, Oxford 2008, 21-48.</ref> Μετά από αυτή την περίοδο ακολούθησε μια μακρά περίοδος σχετικής σταθερότητας, έως την έναρξη της [[Εποχή του Χαλκού|Εποχής του Χαλκού]], περί το [[3η χιλιετία π.Χ.|3000]] π.Χ. Οι χρονολογικές παράμετροι που ορίζουν την Μινωική περίοδο της εποχής του Χαλκού αφορούν κυρίως στο χρονικό διάστημα 3000 έως 1000 π.Χ.. με κυρίαρχα γεγονότα την οικοδόμηση της [[Κνωσός|Κνωσού]] 1900 π.Χ., την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας περ. 1500 π.Χ. και την καταστροφή της Κνωσού 1375 π.Χ.
 
Στην Κρήτη άκμασαν περί τις 100 Μινωικές πόλεις.
 
ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗΣ
== Ζητήματα χρονολόγησης ==
 
Οι παραπάνω χρονολογήσεις είναι σχετικές βάσει αιγυπτιακών αντικειμένων που έχουν χρονολογηθεί με μεθόδους απόλυτης χρονολόγησης. Η απόλυτη χρονολόγηση του Μινωικού πολιτισμού βρίσκεται σε καθεστώς διαρκούς αναθεώρησης, συνεπώς οι παραπάνω χρονολογήσεις θα πρέπει να θεωρούνται συμβατικές. Στην προκειμένη περίπτωση περισσότερο χρήσιμα είναι τα συστήματα σχετικής χρονολόγησης. Ο Έβανς στηρίχθηκε στις λεπτομέρειες της κεραμεικής τυπολογίας, διαιρώντας τον Μινωικό πολιτισμό σε Πρώιμη Μινωική ή Πρωτομινωική (ΠΜ), Μεσομινωική (ΜΜ και Υστερομινωική (ΥΜ), με υποπεριόδους I, II, και III. Αν και είναι χρήσιμο ως στρωματογραφική χρονολόγηση, το σύστημα δεν απεικονίζει πλήρως την ανάπτυξη του μινωικού πολιτισμού. Το σημείο αιχμής στην ανάπτυξή του υπήρξε η εγκαθίδρυση ενός ανακτορικού συγκεντρωτικού κράτους και τούτο υπήρξε η αφορμή ώστε να αναπτύξει ο έλληνας αρχαιολόγος [[Νικόλαος Πλάτων]] μια εναλλακτική χρονολογική αλληλουχία: Προανακτορική (ΠM I–MM IΑ), Πρωτοανακτορική ή Παλαιοανακτορική (MM IΒ–MM III), Νεοανακτορική (MM III–ΥΜ II [ΥΜ IIIΑ στην Κνωσσό]) και Μεταανακτορική (ΥΜ III). Μεταγενέστερες έρευνες σχετικά με την ύπαρξη ανακτορικών θεσμών και κτηρίων κατά τους τελευταίους αιώνες του Μινωικού πολιτισμού οδήγησαν σε τροποποίηση το αρχικό σύστημα παρεμβάλλοντας την Τελική Ανακτορική (ΥΜ ΙΙ - ΥΜ ΙΙΙΒ Πρώιμη) ανάμεσα στη Νεοανακτορική (ΜΜ ΙΙΙ - ΥΜ ΙΒ)= και τη ΜετανακτορικήΜετανακτορικ (ΥΜ ΙΙΙΒ Ύστερη - ΥΜ ΙΙΙΓ), οι οποίες συρρικνώθηκαν αντίστοιχα.<ref>P. Rehak - J. G. Younger, "Review of Aegean Prehistory VII: Neopalatial, Final Palatial, and Postpalatial Crete", ''American Journal of Archaeology'' 102:1, 1998, 91-173.</ref>
 
 
Οι παραπάνω χρονολογήσεις είναι σχετικές βάσει αιγυπτιακών αντικειμένων που έχουν χρονολογηθεί με μεθόδους απόλυτης χρονολόγησης. Η απόλυτη χρονολόγηση του Μινωικού πολιτισμού βρίσκεται σε καθεστώς διαρκούς αναθεώρησης, συνεπώς οι παραπάνω χρονολογήσεις θα πρέπει να θεωρούνται συμβατικές. Στην προκειμένη περίπτωση περισσότερο χρήσιμα είναι τα συστήματα σχετικής χρονολόγησης. Ο Έβανς στηρίχθηκε στις λεπτομέρειες της κεραμεικής τυπολογίας, διαιρώντας τον Μινωικό πολιτισμό σε Πρώιμη Μινωική ή Πρωτομινωική (ΠΜ), Μεσομινωική (ΜΜ και Υστερομινωική (ΥΜ), με υποπεριόδους I, II, και III. Αν και είναι χρήσιμο ως στρωματογραφική χρονολόγηση, το σύστημα δεν απεικονίζει πλήρως την ανάπτυξη του μινωικού πολιτισμού. Το σημείο αιχμής στην ανάπτυξή του υπήρξε η εγκαθίδρυση ενός ανακτορικού συγκεντρωτικού κράτους και τούτο υπήρξε η αφορμή ώστε να αναπτύξει ο έλληνας αρχαιολόγος [[Νικόλαος Πλάτων]] μια εναλλακτική χρονολογική αλληλουχία: Προανακτορική (ΠM I–MM IΑ), Πρωτοανακτορική ή Παλαιοανακτορική (MM IΒ–MM III), Νεοανακτορική (MM III–ΥΜ II [ΥΜ IIIΑ στην Κνωσσό]) και Μεταανακτορική (ΥΜ III). Μεταγενέστερες έρευνες σχετικά με την ύπαρξη ανακτορικών θεσμών και κτηρίων κατά τους τελευταίους αιώνες του Μινωικού πολιτισμού οδήγησαν σε τροποποίηση το αρχικό σύστημα παρεμβάλλοντας την Τελική Ανακτορική (ΥΜ ΙΙ - ΥΜ ΙΙΙΒ Πρώιμη) ανάμεσα στη Νεοανακτορική (ΜΜ ΙΙΙ - ΥΜ ΙΒ) και τη Μετανακτορική (ΥΜ ΙΙΙΒ Ύστερη - ΥΜ ΙΙΙΓ), οι οποίες συρρικνώθηκαν αντίστοιχα.<ref>P. Rehak - J. G. Younger, "Review of Aegean Prehistory VII: Neopalatial, Final Palatial, and Postpalatial Crete", ''American Journal of Archaeology'' 102:1, 1998, 91-173.</ref>
 
== Προανακτορική περίοδος ==
Ανώνυμος χρήστης