Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κλέων»

11.423 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 4 έτη
καμία σύνοψη επεξεργασίας
{{Other uses}}
{{ουδετερότητα}}
{{πληροφορίες προσώπου}}
Ο '''Κλέων''' (θάνατος 422 π.Χ.) ήταν [[Αρχαία Αθήνα|Αθηναίος]] στρατηγός κατά τον [[Πελοποννησιακός πόλεμος|Πελοποννησιακό πόλεμο]]. Ήταν ο πρώτος επιφανής αντιπρόσωπος της εμπορικής τάξης στην Αθηναϊκή πολιτική, αν και ο ίδιος ήταν [[Αριστοκρατία (τάξη)|αριστοκράτης]]. Οι σύγχρονοί του [[Θουκυδίδης]] και [[Αριστοφάνης]] τον αναπαριστούν ως πολεμοκάπηλο [[Δημαγωγός|δημαγωγό]].
{{άλλαάτομα|Κλέων}}
Ο '''Κλέων''' ήταν αρχαίος Αθηναίος πολιτικός, γιος του Κλεαινέτη. Στην αρχή ασκούσε το επάγγελμα του βυρσοδέψη. Αργότερα εμφανίσθηκε στη πολιτική σκηνή ως αντίπαλος του [[Περικλής|Περικλή]]. Μετά τον θάνατο του μεγάλου εκείνου άνδρα ([[429 π.Χ.]]) ο Κλέων με βιαιότατες πολιτικές επιθέσεις και λόγω της εμπρηστικής ευγλωττίας του απέκτησε μεγάλη επιρροή στις μεσαίες κυρίως τάξεις της αρχαίας [[Αρχαία Αθήνα|Αθήνας]] και κατά τα έξι περίπου έτη του [[Πελοποννησιακός πόλεμος|Πελοποννησιακού Πολέμου]] ([[428 π.Χ.]]-[[422 π.Χ.]]) διετέλεσε αρχηγός κόμματος που αντιτίθονταν στη σύναψη ειρήνης. Τρέφοντας ακόμη απεριόριστη πεποίθηση στις ικανότητές του αναλάμβανε την αρχηγία στρατιωτικών επιχειρήσεων για τις οποίες και απεδείχθη ακατάλληλος [[Αμφίπολη|Αμφίπολης]].
 
==Δημόσια υπηρεσία==
Ο Κλέων έφθασε στο μέγιστο της δόξας του το [[424 π.Χ.]] όταν εκμεταλλευόμενος την στρατηγική ικανότητα του συστρατήγου του [[Δημοσθένης (στρατηγός)|Δημοσθένη]] κατόρθωσε τελικά να αιχμαλωτίσει την σπαρτιατική φρουρά της νήσου [[Σφακτηρία|Σφακτηρίας]] και να φέρει τους άνδρες αυτής στην [[Αρχαία Αθήνα|Αθήνα]] με τόσο πολιτικό θόρυβο ωσάν να είχε καταλάβει την [[Αρχαία Σπάρτη|Σπάρτη]]. Επαιρόμενος της επιτυχίας αυτής, (μοναδικής), δεν δίστασε ν΄ αναλάβει την αρχηγία εκστρατευτικού σώματος που στάλθηκε στη [[Θράκη]] για την αντιμετώπιση του [[Βρασίδας|Βρασίδα]] κατά την οποία όμως ηττήθηκε κάτω από τα τείχη της Αμφίπολης όπου και σκοτώθηκε κατά την εκεί μάχη ([[422 π.Χ.]]).
===Αντίθεση στον Περικλή===
Ο Κλέων ήρθε αρχικά στο προσκήνιο ως αντίπαλος του [[Περικλής|Περικλή]] στα τέλη της δεκαετίας του 430 με την αντίθεσή του στη στρατηγική του Περικλή να αρνείται τη μάχη εναντίον των εισβολέων της [[Πελοποννησιακή Συμμαχία| Πελοποννησιακής Συμμαχίας]]. Κατά το 430 π.Χ. μετά την ανεπιτυχή εκστρατεία του Περικλή στην Πελοπόννησο, και όταν την πόλη έπληξε ο [[Λοιμός των Αθηνών|λοιμός]], ο Κλέων ήταν ο ηγέτης της αντιπολίτευσης στην εξουσία του Περικλή. Εκείνη την περίοδο, ο Κλέων κατηγορούσε τον Περικλή για κακοδιαχείριση του δημοσίου χρήματος, με αποτέλεσμα ο Περικλής να βρεθεί ένοχος και να απομακρυνθεί από το αξίωμά του<ref>George Grote. ''History of Greece'', abridged ed., 1907, p.&nbsp;406, note 1</ref>. Αυτό όμως ήταν πρόσκαιρο, και ο Περικλής αποκαταστάθηκε στην εξουσία.
 
===Άνοδος δημοτικότητας===
Κατά του πολιτικού αυτού ο [[Αριστοφάνης]] έρριψε τα πικρότερα βέλη του, ιδίως στη [[κωμωδία]] του [[Ιππείς (κωμωδία)|Ιππείς]] όπου τον παρουσιάζει ως χαμερπή, αμαθή, δειλό και φιλοχρήματο. χαρακτηρισμούς που επιβεβαιώνει και ο [[Θουκυδίδης]].
Ο θάνατος του Περικλή από το λοιμό το 429 άφησε το πεδίο ελεύθερο για τη διεκδίκηση της εξουσίας στην Αθήνα. Μέχρι τότε ο Κλέων ήταν ένθερμος ομιλητής της αντιπολίτευσης, κριτικός και κατήγορος των δημοσίων αξιωματούχων, αλλά τώρα ήταν στον προσκήνιο ως γνώστης και ηγέτης της δημοκρατίας, και έτσι ή παρουσία του στα πολιτικά της Αθήνας ήταν κυρίαρχη. Αν και τραχύς και απότομος, ήταν χαρισματικός, με ευφράδεια και δυνατή φωνή, και ήξερε πώς να χειραγωγεί τα συναισθήματα του Αθηναϊκού λαού. Ισχυροποίησε την υποστήριξη από τους φτωχότερους πολίτες της Αθήνας αυξάνοντας την αμοιβή των ενόρκων, που παρείχε για πολλούς από τους φτωχότερους Αθηναίους ένα μέσω διαβίωσης.
 
Η αγάπη των αθηναίων για τις δικαστικές διαμάχες αύξησαν τη δύναμή του, ενώ η πρακτική της [[συκοφαντία]]ς του έδωσε τη δυνατότητα να απομακρύνει εκείνους που μπορούσαν να απειλήσουν την άνοδό του. Το 426 π.Χ. ο Κλέων κίνησε μια ανεπιτυχής δίωξη εναντίον του στρατηγού Λάχη, με βάση τη συμμετοχή του στην ανεπιτυχή πρώτη Σικελική εκστρατεία. Αυτή ήταν από τις πολύ λίγες φορές που Αθηναίος στρατηγός απέφυγε την πολιτική τιμωρία για ήττα. Ο Κλέων μη έχοντας πλέον ανάγκη από τους πρώην αριστοκρατικούς συνεργάτες τους, έκοψε κάθε επαφή μαζί τους, και έτσι ήταν ελεύθερος να επιτεθεί στις μυστικές συμμαχίες για πολιτικούς σκοπούς, κυρίως οι ολιγαρχικές λέσχες στις οποίες ανήκαν. Αν επέβαλε φόρο ιδιοκτησίας για στρατιωτικούς σκοπούς, και αν κατείχε υψηλότερη θέση σε σχέση με τη διαχείριση των χρημάτων, δεν είναι καθαρό.
== Πηγές ==
 
* Θουκυδίδης: 4, (21-39), 5 (2-10).
===Πόλεμος εναντίον της Σπάρτης και θάνατος===
Το 427 ο Κλέωνας προέτρεψε τους Αθηναίους συμπατριώτες του να θανατώσουν όλο τον αντρικό πληθυσμό της [[Μυτιλήνη]]ς που είχε ηγηθεί εξέγερσης εναντίον της Αθήνας. Αν και στην αρχή η πρότασή του έγινε δεκτή, σύντομα αποσύρθηκε λόγω της μακροσκελούς αντίκρουσης από τον Διόδοτο. Παρόλα αυτά περίπου χίλιοι ηγέτες και σημαντικοί άντρες της Μυτιλήνης εκτελέστηκαν. Το 425 ο Κλέων έφτασε στο απόγειο τη φήμης του, όταν συνέλαβε και μετέφερε στην Αθήνα του Σπαρτιάτες που είχαν αποκλειστεί στη [[Μάχη της Πύλου και της Σφακτηρίας|Μάχη της Σφακτηρίας]]. Μάλλον ήταν λόγω των στρατιωτικών ικανοτήτων του συναδέλφου του [[Δημοσθένης (στρατηγός)|Δημοσθένη]] που έγινε αυτό, αλλά ήταν η αποφασιστικότητα του Κλέωνα που έπεισε την [[Εκκλησία του δήμου]] να στείλει τις απαιτούμενες επιπλέον δυνάμεις.
 
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι λόγω του Κλέωνα διπλασιάστηκαν οι φόροι των "συμμάχων" το 425. Το 422 στάλθηκε για να ανακαταλάβει την [[Αμφίπολη]], αλλά τον υπερφαλάγγισε ο Σπαρτιάτης στρατηγός [[Βρασίδας]]. Όμως, και ο Βρασίδας και ο Κλέων σκοτώθηκαν στην Αμφίπολη και με το θάνατό τους απομακρύνθηκε το κύριο εμπόδιο για την ειρήνη. Το 421 υπογράφηκε η [[Ειρήνη του Νικία]].
 
==Ο Αριστοφάνης και ο Θουκυδίδης για τον Κλέωνα==
Ο χαρακτήρας του Κλέωνα αναπαριστάται από τον [[Αριστοφάνης|Αριστοφάνη]]<ref>Πρβλ. Αριστοφάνης, κυρίως, ''[[Ιππής]]'' (864-867: "Είσαι όπως οι ψαράδες χελιών. Σε ήρεμα νερά δεν πιάνουν τίποτα, αλλά αν ανακατέψουν τη γλίτσα, η ψαριά τους είναι καλή. Με τον ίδιο τρόπο μόνο σε ταραγμένους καιρούς γεμίζεις τις τσέπες σου", κ.τ.λ.), ''[[Σφήκες (κωμωδία}|Σφήκες]]'' (ειδ. 664-712), και οι περισσότερες αναφορές του στον Κλέων σε άλλα έργα</ref> και τον [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]]<ref>Πρβλ. Θουκυδίδης, ''[[Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου]]'', βιβλίο III (36: "ο πιο βίαιος άντρας στην Αθήνα", και 37-40 για την υπόθεση της Μυτιλήνης ), IV (21: "δημοφιλής ηγέτης του καιρού και πολύ ισχυρός με το πλήθος", 22, 27-29 για την υπόθεση της Πύλου), και V (16: "Ο Κλέων και ο Βρασίδας, που ήταν οι κύριοι αντίπαλοι της ειρήνης στις δύο πλευρές—το δεύτερος λόγω της επιτυχίας και της τιμής που του προσέφερε ο πόλεμος, ο πρώτος επειδή πίστευε ότι αν υποκαθιστούταν η ηρεμία, τα εγκλήματά του θα ήταν πιο εύκολο να ανακαλυφθούν, και οι συκοφαντίες του θα είχαν λιγότερη πέραση.")</ref> με πολύ αρνητικό τρόπο. Η απεικόνιση αυτή μπορεί να είναι δικαιολογημένη δεδομένου ότι ενστάλαξε αισθήματα καχυποψίας στην Αθήνα μέσω ενός είδους Αθηναϊκού "[[Μακαρθισμός|Μακαρθισμού]]", που προκάλεσε ο μεγάλος αριθμός πληροφοριοδοτών που απασχολούσε, προκειμένου να ελέγχει την πόλη. Όμως, και για τους δύο υπάρχει η υποψία ότι ήταν προκατειλημμένοι. Το έργο περιλαμβάνει κακία εναντίον του Κλέωνα, ο οποίος μπορεί να κατηγόρησε το συγγραφέα του μπροστά στη Συνέλευση ότι γελοιοποίησε (στο χαμένο του έργο ''Βαβυλώνιοι'') την πολιτική και τους θεσμούς της πόλης παρουσία ξένων, και σε καιρό μεγάλου εθνικού κινδύνου. Ο Θουκυδίδης, γνωρίζοντας καλά τα μειονεκτήματα της Δημοκρατικής διακυβέρνησης <ref>A.H.M. Jones, ‘The Athenian democracy and its critics’, ''Cambridge Historical Journey''. 11.1 (1953), 1-26.</ref>, είχε επίσης διωχθεί δικαστικά (καθώς τα πλοία του έφτασαν δύο μέρες μετά την κατάληψη μιας πόλης από τους Σπαρτιάτες) για στρατιωτική ανικανότητα και είχε εξοριστεί με διάταγμα που πρότεινε ο Κλέων. Όντως, από όλα τα πρόσωπα που εμφανίζονται στην Ιστορία του Θουκυδίδη, ο Κλέων αντιμετωπίζεται με τη λιγότερη αντικειμενικότητα<ref>Zagorin, Perez. ''Thucydides.'' (Princeton University Press, 2015), p.80</ref>. Είναι λοιπόν πιθανό ο Κλέων να αδικήθηκε σε αυτές τις απεικονίσεις που παραδόθηκαν σε μας από αυτούς τους δύο συγγραφείς<ref>"Cleon", ''Encyclopædia Britannica Eleventh Edition'', vol. IV, p. 495;</ref>.
 
Η επιρροή του βασίζεται στην ισχυρό και εκφοβιστικό στιλ της ρητορικής του, με το μη επιτηδευμένο και μη αριστοκρατικό τόνο και το [[Λαϊκισμός|λαϊκισμό]] του. Με τα παραπάνω μπορεί να απέκτησε πολλούς εχθρούς. Φαίνεται ότι στόχευε σε βραχυπρόθεσμους στόχους, αλλά οι φτωχοί της Αθήνας ωφελήθηκαν από τις πολιτικές του, σε βάρος των βαριών φόρων που επιβλήθηκαν στους συμμάχους της Αθήνας<ref>"Cleon", ''Oxford Companion to Classical Literature'', edited by M.C. Howatson and Ian Chilvers, Oxford University Press</ref>.
 
===Βιβλιογραφία===
Για βιβλιογραφία για τον Κλέωνα δείτε Karl Friedrich Hermann, ''Lehrbuch der griechischen Antiquitäten'', i. pt. 2 (6th ed. by V. Thumser, 1892), p. 709, και Georg Busolt, ''Griechische Geschichte'', iii. pt. 2 (1904), p. 988, note 3
 
Κύριοι ειδικοί με το θέμα που αναφέρουν τον Κλέωνα:
*Θετική εικόνα για τον Κλέωνα
**Carl Ferdinand Ranke, ''De Aristophanis Vita Commentatio'' (Leipzig, 1845)
**[[Γιόχαν Γκούσταφ Ντρόυζεν]], ''Aristophanes'', ii., ''Introd. to the Knights'' (Berlin, 1837)
**George Grote, ''History of Greece''. chs. 50, 54
**Wilhelm Oncken, ''Athen und Hellas'', ii. p.&nbsp;204 (Leipzig, 1866)
**Hermann Müller-Strübing, ''Aristophanes und die historisehe Kritik'' (Leipzig, 1873)
**[[Τζων Μπάνγκελ Μπιούρυ]], ''Hist, of Greece'', i. (1902)
*Αρνητική εικόνα
**Friedrich Kortüm, ''Geschichtliche Forschungen'' (Leipzig, 1863), and ''Zur Geschichte hellenichen Statsverfassungen'' (Heidelberg, 1821)
**Franz Passow, ''Vermischte Schriften'' (Leipzig, 1843)
**Connop Thirlwall, ''History of Greece'', ch. 21
**[[Ερνστ Κούρτιους]], ''History of Greece'' (Eng. tr. iii. p.&nbsp;112)
**Julius Schvarcz, ''Die Demokratie'' (Leipzig, 1882)
**Hans Delbrück, ''Die Strategie des Perikles'' (Berlin, 1890)
**Eduard Meyer, ''Forschungen zur alten Geschichte'', ii. p.&nbsp;333 (Halle, 1899)
*Ισορροπία μεταξύ των δύο:
**Karl Julius Beloch, ''Die attische Politik seit Perikles'' (Leipzig, 1884), and ''Griechische Geschichte'', i. p.&nbsp;537
**Adolf Holm, ''History of Greece'', ii. (Eng. tr.), ch. 23, with the notes.
**Hermann Bengtson, ''History of Greece: From the Beginnings to the Byzantine Era'', Cleon p.&nbsp;140
 
{{Ενσωμάτωση κειμένου|en|Cleon}}
 
== Πηγές ==
{{1911}}
 
==Παραπομπές==
{{reflist}}
 
==Εξωτερικοί σύνδεσμοι==
* [http://www.livius.org/cg-cm/cleon/cleon.html Livius.org: Cleon]
*[https://ia800304.us.archive.org/31/items/AHistoryOfGreeceToTheDeathOfAlexanderTheGreat/BuryGreecetodeathofAlex.pdf Τζων Μπάνγκελ Μπιούρυ, Ιστορία της Ελλάδας, σελ. 427-438 και 452-454]
 
[[Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες πολιτικοί]]
9.669

επεξεργασίες