Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Φιλαδέλφεια (Μικρά Ασία)»

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
(μικροπροσθήκες κειμένου, προσθήκη παραπομπών και συνδέσμων)
μ
{{coord|38|21|0|N|28|31|0|E|type:city_scale:500000_region:tr|display=title}}
[[File:Alasehir St Jean Church.jpg|thumb|250 px|Τα ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, χτισμένης περί το 600.]]
Η '''Φιλαδέλφεια''' ήταν πόλη της αρχαίας [[Λυδία]]ς, στη σημερινή [[Τουρκία]], με μακρά και σπουδαία ιστορία. Είναι κτισμένη στους βορειοανατολικούς πρόποδες του [[Τμώλος|Τμώλου]] (τουρκ. ''Bozdağ''), στα νότια της κοιλάδας των [[Σάρδεις|Σάρδεων]]. Στη θέση της σήμερα βρίσκεται η τουρκική πόλη '''Αλάσεχιρ''' ([[τουρκικά]]: '''Alaşehir''')<ref name=":1">{{Cite book|title=Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή|last=|first=|publisher=Τεγόπουλος - Μανιατέας|year=1996|isbn=|location=221|page=220, tomτομ. 34|page=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mapio.net/o/5369782/|title=Φιλαδέλφεια (Μικρά Ασία) {{!}} Mapio.net|website=Mapio.net|language=el|accessdate=2017-03-16}}</ref>.
 
== Ιστορία ==
[[File:Alaşehir Church of St. John 2.jpg|thumb|250 px]]
[[File:Alaşehir Church of St. John tombstone 2.jpg|thumb|250 px|Ταφόπλακα στον περίβολο του ναού, γραμμένη στα [[Καραμανλήδεια γραφή|Καραμανλήδικα]].]]
ΉτανΗ Φιλαδέλφεια ήταν μία από τις πρώτες πόλεις με αυτό το όνομα. Θεμελιώθηκε το [[189 π.Χ.]] από τον βασιλιά [[Ευμένης Β' της Περγάμου|Ευμένη Β' της Περγάμου]], ο οποίος της έδωσε αυτό το όνομα, αφιερώνοντάς την με αγάπη στον αδελφό και διάδοχό του [[Άτταλος Β' της Περγάμου|Άτταλο Β' της Περγάμου]]<ref>{{Cite web|url=https://www.biblicaltraining.org/library/philadelphia|title=Philadelphia {{!}} Free online library at BiblicalTraining.org|website=www.biblicaltraining.org|language=en|accessdate=2017-03-16}}</ref>. Στην νέα πόλη εγκαταστάθηκαν [[Μακεδόνες]] άποικοι από τις γύρω περιοχές, για τη στρατιωτική της φύλαξη. Την περίοδο εκείνη, περίπου το 100 π.Χ., άρχουσα σημασία κατείχε ο αρχιερέας της πόλης, [[Έρμιππος (αποσαφήνιση)|Έρμιππος]], που έκοψε αρκετά νομίσματα<ref>{{Cite web|url=http://www.asiaminorcoins.com/gallery/thumbnails.php?album=156|title=Philadelphia - Asia Minor Coins - Photo Gallery|website=www.asiaminorcoins.com|language=en|accessdate=2017-03-16}}</ref>. Η πόλη κατέστη πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας και έλαβε μάλιστα και την προσωνυμία «Μικραί Αθήναι». Ελλείψει κληρονόμων, ο [[Άτταλος Γ' της Περγάμου|Άτταλος Γ']] κληροδότησε μετά το θάνατό του ([[133 π.Χ.]]) την πόλη στους Ρωμαίους, οι οποίοι την συμπεριέλαβαν στην [[Επαρχία Ασίας|Επαρχία της Ασίας]] που δημιούργησαν, η οποία περιέλαβε την Ιωνία και το αρχαίο Βασίλειο της [[Πέργαμος|Περγάμου]]. Το 17 μ.Χ., η Φιλαδέλφεια καταστρέφεται από σεισμό αλλά σταδιακά ανοικοδομείται, σημαντικά δημόσια κτίρια ανεγείρονται και η πόλη γίνεται πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας. Έλαβε μάλιστα και την προσωνυμία ''«Μικραί Αθήναι»''<ref name=":1" />.
 
Η Φιλαδέλφεια αναφέρεται ως μία από τις επτά εκκλησίες της Ασίας στην [[Αποκάλυψη του Ιωάννη]]<ref>Ιωάννου, ''Αποκάλυψη'', 1.9-11.</ref>. Οι κάτοικοί της γνώρισαν τον [[Χριστιανισμός|Χριστιανισμό]] από το κήρυγμα του [[Απόστολος Παύλος|Αποστόλου Παύλου]]. Η εκκλησία της απέκτησε μεγάλη σπουδαιότητα κατά τους πρωτοχριστιανικούς και [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|βυζαντινούς]] χρόνους. Ο τίτλος του επισκόπου Φιλαδελφείας παραμένει ακόμη ως τίτλος, τόσο για την [[Καθολική Εκκλησία]], όσο και για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο εκλέγει μέχρι σήμερα «Μητροπολίτη Φιλαδελφείας, υπέρτιμο και έξαρχο Λυδίας». Τελευταίος επίσκοπος Φιλαδελφείας με ποίμνιο, μέχρι την Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, υπήρξε ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών [[Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄|Χρυσόστομος Χατζησταύρου]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kosmosnf.gr/tag/%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%86%CE%B5%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%83-%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%B1%CF%83/|title=ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ – Ο Κόσμος της Ν. Φιλαδέλφειας|website=www.kosmosnf.gr|language=el|accessdate=2017-03-16}}</ref>.
[[File:Mangaphas Aspron Trachy.jpg|thumb|250 px|[[Άσπρον]] του σφετεριστή αυτοκράτορα με έδρα την Φιλαδέλφεια [[Θεόδωρος Μαγκαφάς|Θεόδωρου Μαγκαφά]].]]
 
Η Φιλαδέλφεια ήταν ανεξάρτητη πόλη, υπό την επιρροή των [[Ιωαννίτες Ιππότες|ιπποτών]] της [[Ρόδος|Ρόδου]], όταν το 1390 κατελήφθη (βλ. [[άλωση της Φιλαδέλφειας (1390)|άλωση τοτης 1390 κατελήφθηΦιλαδέλφειας]]) από το Σουλτάνο [[Βαγιαζήτ Α΄]] και μικρή χριστιανική δύναμη υπό τον [[Μανουήλ Β'|Μανουήλ Β' Παλαιολόγο]]. Το 1402 κατελήφθη από τον [[Ταμερλάνος|Ταμερλάνο]]<ref name=":0">{{Cite web|url=http://asiaminor.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaId=6602#noteendNote_9|title=Μεγάλη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια της Μικράς Ασίας|website=asiaminor.ehw.gr|accessdate=2017-03-16}}</ref>, ο οποίος έκτισε τείχος με τα σώματα των αιχμαλώτων του, η πόλη παρήκμασε χωρίς όμως να εξαλειφθεί ο χριστιανικός της πληθυσμός, ο οποίος, αν και γλωσσικά σιγά - σιγά εκτουρκίζεται, διατηρεί τη Μητρόπολη και τους ιερείς του. Στις αρχές του 19ου αιώνα, η Φιλαδέλφεια γίνεται σημαντικός εμπορικός κόμβος και γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη. Σε ελληνική απογραφή του 1905, αναφέρεται ότι η ορθόδοξη κοινότητα της Φιλαδέλφειας απαριθμούσε 4.000 άτομα<ref name=":0" />.  
 
Η Φιλαδέλφεια υπήρξε ένα από τα τελευταία βυζαντινά προπύργια στη Μικρά Ασία. Οι Έλληνες κάτοικοί της την εγκατέλειψαν κατά τη [[Μικρασιατική καταστροφή]] και πολλοί από αυτούς εγκαταστάθηκαν στη [[Νέα Φιλαδέλφεια]], στην [[Αττική]].
12.150

επεξεργασίες