Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

καμία σύνοψη επεξεργασίας
|πρόεδρος =
|εκπρόσωπος =
|ίδρυση = [[1951]]
|διάλυση = 1977[[1989]]
|προκάτοχος = [[Δημοκρατική Παράταξη]]
|διάδοχος = [[ΕλληνικήΣυνασπισμός Αριστεράτης Αριστεράς και της Προόδου|ΣΥΝ]]
|ιδεολογία = [[Δημοκρατικός σοσιαλισμός]]<br />[[Κομμουνισμός]]<br />[[Πασιφισμός]]
|θέση = [[Αριστερά (πολιτική)|Αριστερά]]
Η '''Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά''' ('''Ε.Δ.Α.''') ήταν ελληνικό πολιτικό κόμμα που έδρασε κυρίως την περίοδο [[1951]]-[[1974]] (με διακοπή λειτουργίας κατά τη διάρκεια της [[Χούντα των Συνταγματαρχών|επταετίας]]). Ήταν το μεγαλύτερο νόμιμο κόμμα της [[αριστερά (πολιτική)|Αριστεράς]] την περίοδο εκείνη με σημαντική κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Μετά τη [[μεταπολίτευση]] επανήλθε χωρίς όμως τη δυναμική του παρελθόντος, για να διαλυθεί οριστικά μετά το 1985.
 
==Ιστορικό==
== =Ίδρυση ===
Η ΕΔΑ ιδρύθηκε σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση στις [[3 Αυγούστου]] του [[1951]] σαν συνασπισμός κομμάτων της αριστεράς, με την πρωτοβουλία του εκτός νόμου τότε τελούντος Κ.Κ.Ε., με πρόεδρο τον [[Ιωάννης Πασαλίδης|Ιωάννη Πασαλίδη]].<br>
Την ιδρυτική διακήρυξή της υπέγραψαν μικρά αριστερά κόμματα που ήταν νόμιμα εκείνη την περίοδο: το [[Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας]] του Ι. Πασαλίδη, ο [[Δημοκρατικός Συναγερμός (Ελλάδα)|Δημοκρατικός Συναγερμός]], το [[Κόμμα Αριστερών Φιλελευθέρων]] των Νεόκοσμου Γρηγοριάδη και Σταμ. Χατζημπέη, και το [[Δημοκρατικό Ριζοσπαστικό Κόμμα]] του Μιχαήλ Κύρκου.<ref>[http://www.enet.gr/online/online_obj?pid=107&tp=T&id=77170188 Ένα κόμμα που άλλαξε την ιστορία], Φοίβου Οικονομίδη, Ελευθεροτυπία 5/8/2006</ref> Ο βασικός κορμός των στελεχών της ήταν μέλη του [[Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας|Κ.Κ.Ε.]], το οποίο είχε τεθεί εκτός νόμου από το [[1947]], όπως και οι [[Εμμανουήλ Πρωιμάκης]] και οι στρατηγοί Σαράφης, Χατζημιχάλης και Αυγερόπουλος.
 
===Δεκαετία '50===
== Ιστορία ==
Η Ε.Δ.Α. πρωτοσυμμετείχε σε βουλευτικές εκλογές στις [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1951|Εκλογές του 1951]] όπου εξελέγησαν τελικά 10 βουλευτές. Ήταν τότε το μοναδικό κόμμα που καταψήφισε στη Βουλή την ένταξη της Ελλάδας στο [[ΝΑΤΟ]]. Στις [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1952|εκλογές του 1952]], με πλειοψηφικό, δεν κατάφερε να αναδείξει ούτε έναν βουλευτή. Το [[1956]] η Ε.Δ.Α. μετατράπηκε σε ενιαίο κόμμα. Το [[1958]] η ηγεσία του Κ.Κ.Ε. αποφασίζει να διαλύσει όσες παράνομες οργανώσεις της είχαν απομείνει στην Ελλάδα και τα μέλη τους να ενταχθούν στην νόμιμη Ε.Δ.Α. Στις [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1958|εκλογές του χρόνου αυτού]] κατορθώνει να πάρει το 24,4% των ψήφων καταλαμβάνοντας 78 βουλευτικές έδρες και να αναδειχτεί [[αξιωματική αντιπολίτευση]].
 
===Δεκαετία '60===
Αυτή η επιτυχία της, η οποία είναι η μεγαλύτερη εκλογική επιτυχία ελληνικού αριστερού κόμματος μέχρι την [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές Ιανουαρίου 2015|25η Ιανουαρίου 2015,]] προκάλεσε ανησυχία στα επιτελεία του στρατού και του «παρακράτους», τα οποία επανενεργοποίησαν και αναθεώρησαν το [[σχέδιο «Περικλής»]], με στόχο να περιορίσουν τις δυνάμεις της ΕΔΑ. Το σχέδιο τέθηκε σε εφαρμογή στις [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1961|εκλογές του 1961]] που έμειναν γνωστές σαν ''«εκλογές βίας και νοθείας»''. Στις εκλογές αυτές η ΕΔΑ έλαβε μέρος ως ''Πανδημοκρατικό Αγροτικό Μέτωπο Ελλάδας-ΠΑΜΕ''. Κατά την προεκλογική περίοδο τα μέλη και οι οπαδοί της έγιναν αντικείμενο διώξεων από στρατιωτικούς, χωροφύλακες και υποκινούμενους πολίτες. Σημειώθηκαν κατ'επανάληψιν βίαια επεισόδια με νεκρούς, ενώ αντικείμενα επιθέσεων και διώξεων έγιναν και οι υποψήφιοι βουλευτές της.
 
Μετά το Απριλιανό πραξικόπημα η ΕΔΑ διαλύθηκε, όπως και τα υπόλοιπα κόμματα και τα περισσότερα στελέχη της συνελήφθησαν και εξορίστηκαν.
 
===Μεταπολίτευση===
Μετά τη [[μεταπολίτευση]] έγινε προσπάθεια αναβίωσής της αλλά χωρίς ιδιαίτερο αποτέλεσμα. Το 1974 συμμετείχε στις πρώτες [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1974|εκλογές]] μετά την [[Χούντα των Συνταγματαρχών|δικτατορία]] στο σχήμα της [[Ενωμένη Αριστερά|Ενωμένης Αριστεράς]] και εξέλεξε τον πρόεδρό της [[Ηλίας Ηλιού|Ηλία Ηλιού]] βουλευτή. Στις [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1977|εκλογές του 1977]] συνεργάστηκε με το [[ΚΚΕ Εσωτερικού]] με την επωνυμία [[Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων]], ενώ το 1981 και το 1985 συνεργάστηκε υπό την καθοδήγηση του [[Μανώλης Γλέζος|Μανώλη Γλέζου]] με το [[ΠΑΣΟΚ]]. Κατόπιν διαλύθηκε και τυπικά.
 
== Αποτελέσματα εκλογών ==
=== [[Βουλή των Ελλήνων]] ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|-
! style="width:10%;"| Έτος
! Αρχηγός κόμματος
! Αριθμός ψήφων
! Ποσοστό ψήφων
! Έδρες
! Θέση
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1951|1951]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 180.640
| 10,57%
|{{Infobox political party/seats|10|258|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 4ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1952|1952]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 152.011
| 9,55%
|{{Infobox political party/seats|0|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 3ο κόμμα<br />Εκτός Βουλής
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1956|1956]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 1,620,007<br /><small>([[Δημοκρατική Ένωσις]])<small/>
| 48,15%<br /><small>([[Δημοκρατική Ένωσις]])<small/>
|{{Infobox political party/seats|19|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 2ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1958|1958]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 939.902
| 24,42%
|{{Infobox political party/seats|79|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 2ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1961|1961]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 675,867<br /><small>([[Πανδημοκρατικόν Αγροτικόν Μέτωπον Ελλάδος|ΠΑΜΕ]])<small/>
| 14,63%<br /><small>([[Πανδημοκρατικόν Αγροτικόν Μέτωπον Ελλάδος|ΠΑΜΕ]])<small/>
|{{Infobox political party/seats|22|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 3ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1963|1963]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 669,267
| 14,34%
|{{Infobox political party/seats|28|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 3ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1964|1964]]
| [[Ιωάννης Πασαλίδης]]
| 542,865
| 11,8%
|{{Infobox political party/seats|22|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 3ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1974|1974]]
| [[Ηλίας Ηλιού]]
| 464.787<br /><small>([[Ενωμένη Αριστερά]])<small/>
| 9,47%<br /><small>([[Ενωμένη Αριστερά]])<small/>
|{{Infobox political party/seats|1|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 4ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1977|1977]]
| [[Ηλίας Ηλιού]]
| 139.356<br /><small>([[Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων|Συμμαχία Προοδευτικών<br /> και Αριστερών Δυνάμεων]])<small/>
| 2,72%<br /><small>([[Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων|Συμμαχία Προοδευτικών<br /> και Αριστερών Δυνάμεων]])<small/>
|{{Infobox political party/seats|1|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 6ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1981|1981]]
| [[Μανόλης Γλέζος]]
| 2.726.305<br /><small>([[ΠΑΣΟΚ]])<small/>
| 48,07%<br /><small>([[ΠΑΣΟΚ]])<small/>
| {{Infobox political party/seats|1|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 1ο κόμμα
|-
! [[Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1985|1985]]
| [[Μανόλης Γλέζος]]
| 2.916.450<br /><small>([[ΠΑΣΟΚ]])<small/>
| 45,82%<br /><small>([[ΠΑΣΟΚ]])<small/>
| {{Infobox political party/seats|1|300|hex={{Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά/meta/color}}}}
| 1ο κόμμα
|-
|}
 
== Γνωστοί πολιτικοί της ΕΔΑ ==
4.762

επεξεργασίες