Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ξι»

326 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 3 έτη
καμία σύνοψη επεξεργασίας
{{πηγές|10|12|2014}}
:''Για την ομώνυμη παραλία της Κεφαλλονιάς δείτε [[Ξι (παραλία)]]''
{{Α-Ω|letter=Xi uc lc}}
Το γράμμα '''ξι''' (ή '''ξει''', κεφαλαίο '''Ξ''', πεζό '''ξ''') είναι το δέκατο τέταρτο γράμμα του [[Ελληνικό αλφάβητο|ελληνικού αλφαβήτου]]. Αναπαριστά τοντην φθόγγοακολουθία άηχου υπερωικού κλειστού και φατνιακού τριβόμενου [ks]. {{IPA|ks}}]Η (βλ.παρουσία [[ΔΦΑ]])δύο φθόγγων, ενός υπερωικού /ɣ, k, x/ και του συριστικού /s/, σε περιβάλλοντα όπως τους χρόνους ρημάτων (π.χ. διώκω) γεγονός που οδήγησε στη χρήση ενός γραφήματος για την αναπαράσταση της ακολουθίας.<ref name=":0">Μπαμπινιώτης, Γ. (2005): ''Λεξικό της Νέας Ελληνικής γλώσσας''. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. 'ξ's.v.''ένος'' «Ξ».</ref>
 
Το ξ είναι [[διπλό (σύμφωνο)|διπλό]] [[σύμφωνο]], προκύπτει δηλαδή από συνδυασμούς δυο φθόγγων, ενός ουρανικού και ενός συριστικού:
* ''κ+σ''
* ''γ+σ''
* ''χ+σ''
 
Στο [[λατινικό αλφάβητο]] αντιστοιχεί με το '''[[X|X, x]]''', καθώς σε κάποιες περιοχές κατά την αρχαιότητα το γράμμα [[χ|Χ, χ]] του ελληνικού αλφαβήτου συμβόλιζε τοντην φθόγγοπαραπάνω ακολουθία '''/κσks/''' και όχι το '''υπερωικό φώνημα /χx/''',.<ref όπωςname=":0" συμβαίνει σήμερα./> Έτσι, για τη μεταγραφή στο λατινικό αλφάβητο ελληνικών λέξεων που το περιέχουν χρησιμοποιείται παραδοσιακά το '''[[X|X, x]]''', αλλά και το '''ks''' (πιο πρόσφατα). Το '''Ξ''' υιοθετήθηκε στο πρώιμο κυριλλικό αλφάβητο ως '''[[Ѯ, ѯ]]''' (ksi ή ксі ή кси), κυρίως για λέξεις δανεισμένες από τα ελληνικά.
 
Στο [[ελληνικό σύστημα αρίθμησης]] έχει αριθμητική αξία ξ´=60.
 
Στο [[λατινικό αλφάβητο]] αντιστοιχεί με το '''[[X|X, x]]''', καθώς σε κάποιες περιοχές κατά την αρχαιότητα το γράμμα [[χ|Χ, χ]] του ελληνικού αλφαβήτου συμβόλιζε τον φθόγγο '''/κσ/''' και όχι το '''/χ/''', όπως συμβαίνει σήμερα. Έτσι, για τη μεταγραφή στο λατινικό αλφάβητο ελληνικών λέξεων που το περιέχουν χρησιμοποιείται παραδοσιακά το '''[[X|X, x]]''', αλλά και το '''ks''' (πιο πρόσφατα). Το '''Ξ''' υιοθετήθηκε στο πρώιμο κυριλλικό αλφάβητο ως '''[[Ѯ, ѯ]]''' (ksi ή ксі ή кси), κυρίως για λέξεις δανεισμένες από τα ελληνικά.
 
== Ως σύμβολο ==
* το [[Ξ (σωμάτιο)|σωμάτιο Ξ]] στη [[σωματιδιακή φυσική]]
* την [[μεγαλοκανονική συνάρτηση επιμερισμού]] στη [[στατιστική φυσική]].
==Παραπομπές==
{{clear}}
<references />{{βικιλεξικό}}
 
==Εξωτερικοί σύνδεσμοι==
{{βικιλεξικό}}
 
[[Κατηγορία:Γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου|ξ]]
2.427

επεξεργασίες