Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Αράλη»

30 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 4 έτη
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (Αντικατάσταση παρωχημένου προτύπου με references tag)
Η '''Αράλη''', ή ''Αράλ'', ([[καζακική γλώσσα|καζακικά]]: Арал Теңізі, [[ουζμπεκική γλώσσα|ουζμπεκικά]]: Orol dengizi και [[ρωσική γλώσσα|ρώσικα]]: Аральскοе мοре) είναι μια ηπειρωτική [[λίμνη]], σχεδόν «εσωτερική θάλασσα» στην [[Ασία|Κεντρική Ασία]]. Μοιράζεται μεταξύ του [[Καζακστάν]] στα βόρεια και του [[Καρακαλπακστάν]], μιας αυτόνομης περιοχής του [[Ουζμπεκιστάν]], στα νότια και ανάμεσα στις στέπες του Κιργκίς και του Τουρκεστάν, σε [[υψόμετρο]] 49 μ. υπέρ την επιφάνεια του [[Εύξεινος Πόντος|Ευξείνου Πόντου]] και 79 μ. υπέρ της [[Κασπία]]ς από την οποία απέχει περίπου 250 χλμ. Το όνομά της σημαίνει κατά προσέγγιση ''Θάλασσα νησιών'' και αναφέρεται στα περισσότερα από 1.500 μικρά νησιά που κάποτε περιελάμβανε η έκτασή της. Μεγαλύτερο εξ αυτών είναι η νήσος Νικόλαος (τσάρος).
 
Η Αράλη ήταν κάποτε η τρίτη μεγαλύτερη λίμνη του κόσμου, μετά την Κασπία και την [[Λίμνη Σουπίριορ|Σουπίριορ]] της Αμερικής, με έκταση 68.000 [[τετραγωνικό χιλιόμετρο|τετραγωνικά χιλιόμετρα]], περίπου τη μισή έκταση της Ελλάδας, με μέγιστο βάθος 70 μ.(1930). Από τη δεκαετία του [[1960]] συρρικνώνεται σταθερά, καθώς τα δύο ποτάμια που την τροφοδοτούσαν, ο [[Συρ Ντάρια]] και ο [[Αμού Ντάρια]], εκτράπηκαν επί [[Σοβιετική Ένωση|Σοβιετικής Ένωσης]] προς την έρημο για να τροφοδοτήσουν έργα [[άρδευση]]ς. '''Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα οικολογικά εγκλήματα της ιστορίας'''.<ref>[http://www.mixanitouxronou.gr/i-limni-pou-iche-ektasi-oso-i-misi-ellada-metatrapike-se-nekrotafio-plion-to-sovietiko-pirama-pou-apetiche-ke-prokalese-mia-terastia-ikologiki-katastrofi/ Η λίμνη που είχε έκταση όσο η μισή Ελλάδα μετατράπηκε σε νεκροταφείο πλοίων. Το σοβιετικό πείραμα που απέτυχε και προκάλεσε μια τεράστια οικολογική καταστροφή]</ref> Το 2004 η λίμνη είχε συρρικνωθεί στο 24% του αρχικού της μεγέθους, και ο πενταπλασιασμός της [[αλμυρότητα|αλμυρότητάς]] της σκότωσε σχεδόν το σύνολο της [[χλωρίδα]]ς και [[πανίδα]]ς που φιλοξενούσε. Το 2007 είχε το 10% της αρχικής της έκτασης και διαχωρίστηκε σε τρεις ξεχωριστές λίμνες, δύο από τις οποίες είναι υπερβολικά αλμυρές για να φιλοξενήσουν [[ψάρι|ψάρια]].<ref name="sciam">{{cite news | author=Philip Micklin; Nikolay V. Aladin | title=Reclaiming the Aral Sea | url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=reclaiming-the-aral-sea&sc=rss | work=Scientific American | date=Μάρτιος 2008 | accessdate=2008-08-30}}</ref> Τα ψαροχώρια που κάποτε άκμαζαν στις όχθες της σήμερα απλά φιλοξενούν πλοία στη στεριά, και πλήττονται από την ανεργία και την οικονομική ύφεση.
 
Η Αράλη είναι επίσης σοβαρότατα μολυσμένη, κυρίως ως αποτέλεσμα της βιομηχανίας [[βιολογικά όπλα|βιολογικών όπλων]] που λειτουργούσε σε ένα από τα νησιά της, των βιομηχανιών και της [[απορροή λιπασμάτων|απορροής λιπασμάτων]] και [[φυτοφάρμακο|φυτοφαρμάκων]]. Το αλάτι που παρασύρει ο άνεμος από τον πυθμένα της αποξηραμένης λίμνης καταστρέφει τις σοδειές, και ο μολυσμένος αέρας και νερό προκαλούν σοβαρά προβλήματα στη δημόσια υγεία στην περιοχή. Η εξαφάνιση της λίμνης έχει προκαλέσει και αλλαγές στο [[μικροκλίμα]] της περιοχής, φέρνοντας θερμότερα καλοκαίρια και ψυχρότερους χειμώνες.<ref>{{cite web | author=U.S. Geological Survey | title=Earthshots: Aral Sea | url=http://earthshots.usgs.gov/Aral/Aral | publisher=Υπουργείο Εσωτερικών των ΗΠΑ| date=2007-05-01 | accessdate=2008-08-30}}</ref>
Ανώνυμος χρήστης