Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Γιαννιτσά»

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
μ
Τα '''Γιαννιτσά''' είναι η μεγαλύτερη πόλη του [[Νομός Πέλλας|Νομού Πέλλας]] με 26.296 κατοίκους(απογραφή 2001). Βρίσκονται επί της ιστορικής [[Εγνατία Οδός|Εγνατίας Οδού]] στο κέντρο της [[Μακεδονία|Μακεδονίας]], σε υψόμετρο 40, ανάμεσα στο όρος [[Πάικο]] και στον Κάμπο των Γιαννιτσών, βόρεια της περιοχής της αποξηραμένης λίμνης των Γιαννιτσών.
 
Τα Γιαννιτσά είναι η μεγαλύτερη πόλη του [[Νομός Πέλλας|Νομού Πέλλας]] με 26.296 κατοίκους(απογραφή 2001). Βρίσκονται επί της ιστορικής [[Εγνατία Οδός|Εγνατίας Οδού]] στο κέντρο της [[Μακεδονία|Μακεδονίας]], σε υψόμετρο 40, ανάμεσα στο όρος [[Πάικο]] και στον Κάμπο των Γιαννιτσών, βόρεια της περιοχής της αποξηραμένης λίμνης των Γιαννιτσών.
Παρά την κοντινή απόσταση με τη [[Θεσσαλονίκη]] (48 χ.μ.) η πόλη κατάφερε να αναπτύξει το δικό της αυτόνομο χαρακτήρα και να εξελιχθεί ως το σημαντικότερο οικονομικό, εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο του [[Νομός Πέλλας|Νομού Πέλλας]]. Η πληθυσμιακή σύνθεση της πόλης των Γιαννιτσών αποτελέι ένα ανθρώπινο μωσαϊκό.
 
Το [[1924]]-[[1925]] αναχώρησαν για την [[Τουρκία]] όσοι Τούρκοι είχαν απομείνει ενώ οι σλαβόφωνοι έξαρχοι αποσύρθηκαν στην [[Βουλγαρία]]. Στην ίδια περίοδο συντελέσθηκε η εγκατάσταση στην πόλη και στα χωριά της περιοχής, [[Έλληνες|Ελλήνων]] από τη [[Θράκη]] και την [[Ανατολική Ρωμυλία]], από τον [[Πόντιοι|Πόντο]] και τον [[Καύκασος|Καύκασο]].
Το [[1924]]-[[1925]] αναχώρησαν για την [[Τουρκία]] όσοι Τούρκοι είχαν απομείνει ενώ οι σλαβόφωνοι έξαρχοι αποσύρθηκαν στην [[Βουλγαρία]]. Στην ίδια περίοδο συντελέσθηκε η εγκατάσταση στην πόλη και στα χωριά της περιοχής, [[Έλληνες|Ελλήνων]] από τη [[Θράκη]] και την [[Ανατολική Ρωμυλία]], από τον [[Πόντιοι|Πόντο]] και τον [[Καύκασος|Καύκασο]]. Ο πληθυσμός της πόλης και της περιοχής των Γιαννιτσών είναι σήμερα καθαρά ελληνικός και η πόλη εξελίσσεται πνευματικά και πολιτιστικά, παράλληλα με την οικονομική της πρόοδο.
 
==Το όνομα της Πόλης των Γιαννιτσών==
Επικρατέστερη θεωρείται η άποψη που υποστηρίζει ότι το [[1385]] ο πρώτος Τούρκος στρατηλάτης που επέδραμε κατά της [[Μακεδονία|Μακεδονίας]] ο [[Γαζή Αχμέτ Εβρενός]] κατέλαβε την περιοχή και τη βάφτισε με το όνομα "«Γενιτσέ"», "«Νέα Πόλη"» ή "«Γενιτσέ Βαρδάρ"» ή "«Βαρδ'αρ Γενικέσι"», που σημαίνει το Νέο [[Βαρδάρης|Βαρδάρι]], καθιστώντας την [[πόλη]] ορμητήριο για την κατάκτηση των υπολοίπων γειτονικών χωρών της [[Βαλκάνια|Βαλκανικής]].
 
==Τα Γιαννιτσά στα αρχαία χρόνια==
Τα Γιαννιτσά κατοικούνται από την Αρχαιότερη [[Νεολιθική περίοδος|Νεολιθική Περίοδο]] (τέλη 7ης αρχές 6ης χιλ. π.Χ.). Μάλιστα ο νεολιθικός οικισμός των Γιαννιτσών που εκτείνεται στο νοτιότερο λόφο της πόλης, στην ευρύτερη περιοχή της "«Παλιάς Αγοράς"», συγκαταλέγεται στους αρχαιότερους νεολιθικούς οικισμούς της [[Ευρώπη]]ς. Τα Γιαννιτσά κατοικούνται και κατά την [[εποχή του Χαλκού]] (3200-1100). Ακολουθεί η [[εποχή του Σιδήρου]] (1100-750 π.Χ.). Σ' αυτή την εποχή χρονολογείται το νεκροταφείο, με ανδρικές, γυναικείες και μια παιδική ταφή που βρίσκεται στην έξοδο της πόλης προς την [[Έδεσσα]]. Από τυχαία ευρήματα όπως νομίσματα επιγραφές γλυπτά διαπιστώνεται ότι τα Γιαννιτσά κατοικούνται και στα Ελληνιστικά χρόνια.
 
==Γιαννιτσά Βυζαντινή εποχή και Τουρκοκρατία==
 
''Τα Μυστικά του Βάλτου'' της [[Πηνελόπη Δέλτα|Πηνελόπης Δέλτα]] αποτυπώνουν τις όψεις του αιματηρού Μακεδονικού Αγώνα. Αποτελούν το αγαπημένο βιβλίο της πόλης, τον καλύτερο ίσως οδηγό της για την πιο κρίσιμη περίοδο της ιστορίας της. Στις αρχές του [[20ος αιώνας|20ου αιώνα]] και κυρίως στο διάστημα [[1904]]-[[1908]] η λίμνη αποτέλεσε ενα από τα σημαντικότερα πεδία του Ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισμού.
 
 
Βούλγαροι κομιτατζήδες χρησιμοποιώντας ως ορμητήριο τους την λίμνη των Γιαννιτσών τρομοκρατούσαν τους Ελληνικούς πληθυσμούς για να πετύχουν τον εκσαβισμό τους. Στις αρχές του αιώνα μας λοιπόν τα Γιαννιτσά υπήρξαν το επίκεντρο του Μακεδονικού αγώνα με κορυφαίο μακεδονομάχο τον [[Γκόνος Γιώτας|Γκόνο Γιώτα]] που αποτελεί τον σύγχρονο ήρωα των Γιαννιτσών. Ήταν "το στοιχειό της Λίμνης". Κατά τους προϊστορικούς και ιστορικούς χρόνους ο [[Θερμαϊκός κόλπος]] κάλυπτε το σημερινό κάμπο των Γιαννιτσών και τον κάμπο της Θεσσαλονίκης. Με τις προσχώσεις όμως των ποταμών [[Αλιάκμονας|Αλιάκμονα]], [[Αξιός|Αξιού]] και [[Εχεδώρος|Εχεδώρου]] (Γαλλικού), αποσύρεται σιγά-σιγά η [[θάλασσα]] και σχηματίζεται η Λίμνη των Γιαννιτσών. Είχε έκταση 5.000-10.000 στρέμματα και τα ελώδη περάσματα που την περιέβαλλαν έφθαναν τα 340.000 στρέμματα. Αποξηράνθηκε κατά την περίοδο [[1926]]-[[1937]] από την Foundation Company. Μεγάλη ώθηση στην [[οικονομία]] της πόλης και της γύρω περιοχής έδωσε τόσο η αποξήρανση της λίμνης όσο και η εγκατάσταση προσφύγων από τη [[Μικρά Ασία|Μικρασία]] του Πόντου, την Ανατολική Θράκη και την Ανατολική Ρωμυλία το [[1922]].
 
==Η μάχη των Γιαννιτσών==
Η μάχη της [[20 Οκτωβρίου|20ης Οκτωβρίου]] του [[1912]] αποτέλεσε την πιο φονική μάχη των [[Βαλκανικοί πόλεμοι|βαλκανικών πολέμων]] και ίσως την πιο σημαντική. Σήμανε την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους και την ένταξη της στο Ελληνικό κράτος. Παράλληλα όμως άνοιξε το δρόμο για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και συνέβαλε στη διαμόρφωση του σύγχρονου χάρτη της Ελλάδος.
Το "«Μαύρο Άγαλμα"» μαρτυρά τη θυσία των Γιαννιτσών. Ο επιτελικός αξιωματικός [[Μανουήλ Ρακτιβάν]] έγραψε για τη μάχη των Γιαννιτσών προς την Πηνελόπη Δέλτα.
Σήμανε την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους και την ένταξη της στο Ελληνικό κράτος. Παράλληλα όμως άνοιξε το δρόμο για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και συνέβαλε στη διαμόρφωση του σύγχρονου χάρτη της Ελλάδος.
Το "Μαύρο Άγαλμα" μαρτυρά τη θυσία των Γιαννιτσών. Ο επιτελικός αξιωματικός [[Μανουήλ Ρακτιβάν]] έγραψε για τη μάχη των Γιαννιτσών προς την Πηνελόπη Δέλτα.
"20η Οκτωβρίου. Γιαννιτσά. Είναι η μέρα που πήραμε τη Θεσσαλονίκη".
j
 
==Η Γερμανική κατοχή==
Στη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής πολλοί κάτοικοι της πόλης και της γύρω περιοχής έλαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση κυρίως μέσα από τις τάξεις του 30ου Συντάγματος του [[Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός|ΕΛΑΣ]]. Όμως η αντιστασιακή δράση προκάλεσε την αντίδραση των Γερμανών οι οποίοι στις [[14 Σεπτεμβρίου]] [[1944]] εκτέλεσαν 120 περίπου κατοίκους και έκαψαν μεγάλο μέρος της πόλης. Τα Γιαννιτσά απελευθερώθηκαν από τους Γερμανούς στις 17-18 Οκτωβρίου του [[1944]].
 
Σήμερα τα Γιαννιτσά είναι κατ'εξοχή αγροτική περιοχή.Ο ξακουστός "«Βάλτος"» των Γιαννιτσών έχει δώσει πολλά πλεονεκτήματα στην [[οικονομία]] της ευρύτερης περιοχής και συντέλεσε στην συγκράτηση του νέου πληθυσμού.Επίσης η περιοχή διακρίνεται για την ταχεία ανάπτυξή της.Σήμερα ([[2005]]) υπάρχουν 550 επιχειρήσεις από τις οποίες οι 10 είναι Βιομηχανίες και οι υπόλοιπες βιοτεχνίες και εμπορικά μαγαζία.Στην πόλη λειτουργούν 4 γυμνάσια με 1470 μαθητές, 3 ενιαία με 1000 μαθητές, 2 τεχνοεπαγγελματικά λυκειά με 835 μαθητές.Η υγεία των πολιτών καλύπτεται από το [[ΙΚΑ]] και το Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών που λειτουργεί απο το [[1993]].Στα Γιαννιτσά επίσης υπάρχουν πολλοί πολιτιστικοί σύλλογοι με αξιόλογη δραστηριότητα όπως επίσης και πολλά αθλητικά σωματεία με παλαιότερο αυτό της Αναγγένησης Γιαννιτσών από το [[1965]].
 
Tουριστικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Μακεδονικοί Τάφοι, τα μνημεία Πύργος του Ρολογιού, Τέμενος Γαζή Εβρενός, τα Λουτρά Καϊφα, η Μητρόπολη Γιαννιτσών (1860), το νεοκλασικό Πολύκεντρο, το τουριστικό περίπτερο ΦΙΛΙΠΠΕΙΟ, το ανοικτό θέατρο 3.000 θέσεων και ο πλωτός ποταμός [[Λουδίας]] με το κωπηλατικό του κέντρο.
 
== Ο Πύργος του Ρολογιού ==
 
 
Ο Πύργος του Ρολογιού χτίστηκε από τους Οθωμανούς στο κέντρο της πόλης των Γιαννιτσών περίπου το [[1667]]-[[1668]]. Η επιλογή της θέσης του έγινε με στρατιωτικά κριτήρια καθώς ήθελαν να ελέγχουν την εμπορική κίνηση που γινόταν διαμέσου της πόλης σε όλη την κεντρική Μακεδονία.
 
Είναι ορθογώνιο κτίριο, έχει ύψος 25 μ. και είναι κτισμένος με πέτρα μέχρι τα πρώτα 4 μ. και στη συνέχεια πλινθόκτιστος. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή χτίστηκε από τον Σερίφ Αχμέτ, απόγονο του Γαζή Εβρενός. Εχει αγοραστεί από το Δήμο Γιαννιτσών και προτείνεται η αποκατάστασή του και η μετατροπή του σε Μουσείο της Ιστορίας της πόλης των Γιαννιτσών.
 
Εχει αγοραστεί από το Δήμο Γιαννιτσών και προτείνεται η αποκατάστασή του και η μετατροπή του σε Μουσείο της Ιστορίας της πόλης των Γιαννιτσών.
 
== Το Μαυσωλείο του Γαζή [[Εβρενός]] ==
 
Το Μαυσωλείο συντηρείται ήδη από την άνοιξη του έτους 2006 και στο εσωτερικό του ανακαλύφθηκε τάφος, ο οποίος εικάζεται ότι ανήκει στον Γαζή Εβρενός. Η αρχαιολογική έρευνα είναι σε εξέλιξη.
 
 
[[Κατηγορία:Πόλεις της Ελλάδας]]
43.784

επεξεργασίες