Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

280 bytes αφαιρέθηκαν ,  πριν από 2 έτη
καμία σύνοψη επεξεργασίας
 
Το '''ποδήλατο''' αποτελεί ένα ιδιαίτεραιδιαιτερα διαδεδομένο μεταφορικό μέσο. Ο αριθμός των ποδηλάτων του πλανήτη στις μέρες μας υπολογίζεται ότι ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ποδηλάτου αποτελεί η δυνατότητα του να ανταποκρίνεται σε αρκετά διαφορετικές απαιτήσεις, όπως είναι η μετακίνηση, η άθληση και η ψυχαγωγία.
 
Στην κλασική του μορφή, το ποδήλατο αποτελείται από δύο τροχούς, οι οποίοι βρίσκονται ο ένας πίσω από τον άλλο και συνδέονται μεταξύ τους με μεταλλικό σκελετό. Βασικά επίσης μέρη ενός τυπικού ποδηλάτου αποτελούν το τιμόνι, η σέλα, το σύστημα μετάδοσης της κίνησης και τα φρένα. Ως συμπληρωματικός εξοπλισμός, όχι δηλαδή απαραίτητος για τη λειτουργικότητα του ποδηλάτου, χρησιμοποιείται ένα πλήθος από εξαρτήματα.
 
== Ιστορία ==
 
[[Αρχείο:Draisine or Laufmaschine, around 1820. Archetype of the Bicycle. Pic 01.jpg|right|thumb|225px|Ξύλινη draisienne]]
Ξύλινη draisienne
 
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη χρονολογία στην οποία να αποδίδεται η εφεύρεση του ποδηλάτου, επομένως ούτε συγκεκριμένος εφευρέτης αυτού. Πολύ πριν την εμφάνιση κάποιας κατασκευής παρόμοιας με ένα τυπικό σύγχρονο ποδήλατο, έχει καταγραφεί ένα ποικίλο φάσμα οχημάτων που εκμεταλλεύονταν μόνο τη μυϊκή δύναμη του αναβάτη τους. Μία από τις κατασκευές αυτές, που από πολλούς θεωρείται ο πρόγονος του ποδηλάτου, ήταν η ‘draisienne’. Η draisienne κατασκευάστηκε από τον Γερμανό βαρόνο [[Καρλ Φον Ντράις]], το [[1817]] (η ονομασία ‘draisienne’ αποτελεί γαλλική απόδοση του ονόματος του κατασκευαστή της). Η draisienne ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένη από ξύλο. Μη διαθέτοντας πετάλια, ο αναβάτης την έθετε σε κίνηση σπρώχνοντας με τα πόδια του προς τα πίσω. Η κατασκευή του Φον Ντράις έγινε γνωστή και ως hobby-horse, αντανακλώντας την πεποίθηση των οπαδών της ότι θα αντικαθιστούσε το βασικό μεταφορικό μέσο του [[19ος αιώνας|19ου αιώνα]], το [[άλογο]].
 
[[Αρχείο:Michauxjun.jpg|thumb|Ο γιος του Πιέρ Μισώ πάνω σε velocipede (1868)]]
 
Το [[1839]], ο Σκωτσέζος σιδηρουργός [[Κιρκπάτρικ Μακμίλαν]] σχεδιάζει τη «velocipede». Ο Μακμίλαν βελτίωσε την κατασκευή του Φον Ντράις, εισάγοντας τη χρήση των πεταλιών, συνδεδεμένων με ράβδους με τον οπίσθιο τροχό. Με αυτό τον τρόπο, ο αναβάτης δεν ήταν πλέον αναγκασμένος να φέρνει τα πόδια του σε επαφή με το έδαφος, κάτι που περιόριζε σημαντικά την ταχύτητα του οχήματος. Είκοσι χρόνια αργότερα, το [[1860]], ο Γάλλος [[Πιέρ Μισώ]] αλλάζει το σχέδιο της velocipede, συνδέοντας τα πετάλια απευθείας με τον μπροστινό τροχό. Αργότερα, ο Μισώ θα εισάγει τη χρήση συμπαγούς [[καουτσούκ]] στους τροχούς, δείχνοντας ουσιαστικά τον δρόμο προς τα γνωστά στις μέρες μας λάστιχα. Το [[1870]] οι Βρετανοί [[Τζέιμς Στάρλεϋ]] και [[Γουίλλιαμ Χίλμαν]] σχεδιάζουν ένα ποδήλατο με αρκετά μεγαλύτερο μπροστινό τροχό. Με αυτό τον τρόπο καταφέρνουν την εκπληκτική, για την εποχή, ταχύτητα των 24 χλμ/ώρα. Το μοντέλο που κατασκεύασαν ονομάστηκε ‘ariel’ και ήταν το πρώτο ποδήλατο εξ ολοκλήρου κατασκευασμένο από μέταλλο. Βασικό μειονέκτημα του μεγέθους του μπροστινού τροχού τού ariel αποτελούσε η ιδιαίτερα υψηλή θέση της σέλας που, λόγω της κακής κατανομής βάρους, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ασφάλειας του αναβάτη.
 
[[Αρχείο:Ordinary bicycle01.jpg|thumb|Penny-farthing ποδήλατο]]
 
Στην [[Αγγλία]], στα χαρακτηριστικά ποδήλατα με μεγάλο μπροστινό τροχό, αποδόθηκε η χαϊδευτική ονομασία ‘penny-farthings’. Η αιτία βρίσκεται στην παρομοίωση του μεγέθους των τροχών ενός τέτοιου ποδηλάτου με τα νομίσματα της εποχής: Ο μεγάλος μπροστινός τροχός δίπλα στον μικρό οπίσθιο, θύμιζε το μεγάλο νόμισμα του ενός penny δίπλα σε αυτό του ενός farthing. Τα επόμενα χρόνια, μια σειρά από ενδιαφέρουσες ιδέες και εφευρέσεις εφαρμόζονται στο ποδήλατο, βελτιώνοντας το συνεχώς: η μετάδοση κίνησης μέσω αλυσίδας, η χρήση ταχυτήτων, τα φρένα, ο ‘κούφιος’ σκελετός, το ‘δυναμό’ και η σαμπρέλα αποτελούν τις πλέον χαρακτηριστικές αυτών των εφευρέσεων. Για παράδειγμα, μετά την εισαγωγή της αλυσίδας και των ταχυτήτων, δεν υπήρχε η ανάγκη ένα ποδήλατο να διαθέτει μεγάλου μεγέθους μπροστινό τροχό προκειμένου να κατορθώνει μεγάλες ταχύτητες. Έτσι, το [[1885]] είναι η χρονιά που κατασκευάζεται το μοντέλο ‘rover’, που συχνά χαρακτηρίζεται ως το πρώτο σύγχρονο ποδήλατο. Κατασκευαστής του ήταν ο [[Τζον Κεμπ Στάρλεϋ]], ανιψιός του Τζέιμς Στάρλεϋ.
 
Στην [[Ελλάδα]] το πρώτο ποδήλατο ήρθε το [[1885]], ενώ το [[1890]], τη χρονιά ίδρυσης της [[Διεθνής Ποδηλατική Ομοσπονδία|Διεθνούς Ποδηλατικής Ομοσπονδίας]], έγιναν οι πρώτοι ποδηλατικοί αγώνες. Το πρώτο ποδηλατοδρόμιο της χώρας κατασκευάζεται στην [[Αθήνα]] για τις ανάγκες των πρώτων [[Ολυμπιακοί Αγώνες|Ολυμπιακών Αγώνων]], Πρόκειται για το μετέπειτα ποδοσφαιρικό [[Γήπεδο Γεώργιος Καραϊσκάκης|Γήπεδο Καραϊσκάκη]]. Στους [[Ποδηλασία στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1896 - Ατομικός αγώνας ανδρών σε δημόσιο δρόμο|Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896]] οι ποδηλάτες [[Αριστείδης Κωνσταντινίδης]] και Γεώργιος Παρασκευόπουλος αναδεικνύονται Ολυμπιονίκες στα δύο αγωνίσματα ποδηλασίας (85 και 320 χιλιόμετρα αντίστοιχα). Στην Ελλάδα το πρώτο ελληνικό ποδήλατο με χειροποίητο σκελετό κατασκευάστηκε από την Rafbikes (HERMES) στο Ναύπλιο. Yπάρχουν διάφορες βιομηχανίες κατασκευής ποδηλάτων.
 
== Ποδήλατο και φυσική ==
 
Το ποδήλατο αποτελεί ένα καλό εργαλείο, προκειμένου να αναδειχθούν ορισμένες αρχές της [[φυσική]]ς. Με αφορμή, για παράδειγμα, τις εικόνες παλαιοτέρων ποδηλάτων με ιδιαίτερα μεγάλους τροχούς θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς με ποιον τρόπο επηρεάζει τη λειτουργία του ποδηλάτου το μέγεθος των τροχών του.
 
Σύμφωνα με τη φυσική, η κίνηση που εκτελεί ένας τροχός που κυλά είναι [[σύνθετη κίνηση|σύνθετη]]: αποτελεί το συνδυασμό [[μεταφορική κίνηση|μεταφορικής κίνησης]] και [[στροφική κίνηση|στροφικής κίνησης]]. Η [[ταχύτητα]] του ποδηλάτου μπορεί να μελετηθεί με τη χρήση του [[κέντρο μάζας|κέντρου μάζας]] του τροχού, το οποίο αποδεικνύεται πως βρίσκεται στο κέντρο του τροχού. Η ταχύτητα του κέντρου μάζας του τροχού αποδεικνύεται πως είναι [[ευθύγραμμη ομαλή κίνηση|ευθύγραμμη ομαλή]] με ταχύτητα '''u=ωR''', όπου ω η [[γωνιακή συχνότητα]] περιστροφής του τροχού και R η ακτίνα του.
Με άλλα λόγια, υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους μπορεί να αυξηθεί η ταχύτητα ενός ποδηλάτου: είτε αυξάνοντας τη γωνιακή συχνότητα (ω) των τροχών (κάνοντας δηλαδή γρηγορότερα πετάλι), είτε αυξάνοντας την ακτίνα τους (R). Ο λόγος για τον οποίο τα σύγχρονα ποδήλατα δεν έχουν τόσο μεγάλους τροχούς, είναι η επινόηση του συστήματος ταχυτήτων, με τη βοήθεια του οποίου μπορούν εύκολα να επιτευχθούν αυξημένες τιμές γωνιακής συχνότητας (ω).
 
== Το ποδήλατο στην πόλη ==
 
[[Αρχείο:Cyclists demonstrating.jpg|thumb|200px|Οπαδός της χρήσης του ποδηλάτου στην πόλη (από ποδηλατική πορεία που πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβρη του 2005 στην Αθήνα)]]
 
Σε αρκετές πόλεις του πλανήτη προωθείται η χρήση του ποδηλάτου ως βασικού μέσου μετακίνησης. Στον [[Ευρώπη|ευρωπαϊκό χώρο]], χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το [[Άμστερνταμ]], η [[Κοπεγχάγη]] και η [[Βαρκελώνη]]. Βασικές ενδείξεις διευκόλυνσης της χρήσης του ποδηλάτου είναι η δημιουργία δικτύου λωρίδων κυκλοφορίας ([[ποδηλατόδρομος]]) και θέσεων στάθμευσης για τα ποδήλατα. Στην [[Ελλάδα]] παράδειγμα εκτεταμένης χρήσης του ποδηλάτου αποτελεί η πόλη της [[Καρδίτσα|Καρδίτσας]]{{πηγή}}.
 
Οι οπαδοί του ποδηλάτου θεωρούν ότι το ποδήλατο μπορεί να αποτελέσει τη λύση στα έντονα προβλήματα συγκοινωνίας που χαρακτηρίζουν τις περισσότερες μεγαλουπόλεις. Κεντρικά επιχειρήματά τους αποτελούν το γεγονός ότι το ποδήλατο δεν αντιμετωπίζει προβλήματα κυκλοφοριακής συμφόρησης, απαιτεί μηδαμινό χώρο στάθμευσης, έχει τη δυνατότητα να μετακινείται και εκτός οδικού δικτύου, ενώ παράλληλα δε μολύνει το περιβάλλον με κανένα τρόπο.
 
== Τύποι ποδηλάτων ==
 
* Το ηλεκτρικόαγωνιστικό ποδήλατο
 
* Το ποδήλατο πόλης
 
* Το ποδήλατο βουνού (MTB,DH, 4X, Marathon, Slopstyle, Freeride, )
 
* Το ποδήλατο BMX (πρόκειται για συντομογραφία του αγγλικού όρου 'bicycle motocross')
 
* Το ποδήλατο ταξιδιού
 
* To ποδήλατο τουρισμού μακρινών αποστάσεων
 
* Το αναδιπλούμενο (σπαστό) ποδήλατο πόλης
== Τύποι ποδηλάτων ==
 
* Το αγωνιστικόηλεκτρικό ποδήλατο
* Το ποδήλατο πόλης
* Το ποδήλατο βουνού (MTB,DH, 4X, Marathon, Slopstyle, Freeride, )
* Το ποδήλατο BMX (πρόκειται για συντομογραφία του αγγλικού όρου 'bicycle motocross')
* Το ποδήλατο ταξιδιού
* To ποδήλατο τουρισμού μακρινών αποστάσεων
* Το αναδιπλούμενο (σπαστό) ποδήλατο πόλης
* Το ηλεκτρικό ποδήλατο
 
== Δείτε επίσης ==
Ανώνυμος χρήστης