Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών»

αναιρεση μαριονέττας Vm
(αναιρεση μαριονέττας Vm)
Ετικέτα: Αναίρεση
{{Κουτί πληροφοριών πολεμικής παράταξης|Όνομα=Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών|Πόλεμος=Συμμετείχε στον αγώνα της Κύπρου για ανεξαρτησία και στην [[Κυπριακή διακοινοτική βία]]|Έμβλημα=EOKA.jpg <!-- [[Αρχείο:|border|150px]] -->|Λεζάντα εμβλήματος=Το φερόμενο ως έμβλημα της ΕΟΚΑ{{εκκρεμεί παραπομπή}}|Ημερομηνίες=1955–1959|Ομάδες=|Ιδεολογία=[[Ένωσις]] <br />[[Εθνικισμός]]<br /> [[Αντικομμουνισμός]]|Ηγέτες=[[Γεώργιος Γρίβας]]|Φυλές=|Αρχηγείο=|Περιοχή=[[Κύπρος]]|Δύναμη=1.250 Άνδρες|Υπαγωγή=|Προέλευση=|Εξέλιξη=|Σύμμαχοι=[[Ελλάδα]]|Αντίπαλοι=[[Βρετανική Αυτοκρατορία]] <br />[[Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης|TMT (Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης)]]<br /> [[ΑΚΕΛ]]|Συμπλοκές=|Ονομασία συμβόλου2=|Αναγνωριστικό σύμβολο2=|Ονομασία συμβόλου3=|Αναγνωριστικό σύμβολο3=|Ονομασία συμβόλου4=|Αναγνωριστικό σύμβολο4=}}Η '''Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών''' ('''ΕΟΚΑ''') ήταν [[Ελληνοκύπριοι|ελληνοκυπριακή]], εθνικιστική και αντάρτικη οργάνωση που έδρασε κατά την χρονική περίοδο [[1955]]-[[1959]] στην [[Κύπρος|Κύπρο]], με διακηρυγμένο σκοπό την αυτοδιάθεση της Κύπρου, απαλλαγή από την [[Βρετανική Αυτοκρατορία|Βρετανική Αποικιοκρατία]] και τελικά την [[Ένωσις|Ένωση]] της Κύπρου με την [[Ελλάδα]].<ref>{{cite web|url=http://www.onalertglobalsecurity.grorg/storiesmilitary/poiaworld/para/eoka.htm|title=EOKA (Ethniki Organosis Kyprion Agoniston)|accessdate=2008-itan12-i-eoka/2383212}}</ref><ref>[http://www.lse.ac.uk/europeanInstitute/research/hellenicObservatory/pdf/4th_%20Symposium/PAPERS_PPS/HISTORY%20II/KARYOS.pdf EOKA and Enosis in 1955-59: Motive and Aspiration Reconsidered] Karyos Andreas, 2009, London</ref>
 
Το νησί της Κύπρου στα μέσα του 20ου αιώνα ήταν τμήμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, με τους Ελληνοκύπριους να αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού (77% του συνόλου) και τους Τουρκοκύπριους το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου (18% του συνόλου). Ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους αναπτυσσόταν έντονα ο εθνικός πόθος της Ένωσης με την «μητέρα πατρίδα», την Ελλάδα, η οποία ήταν μέρος της [[Μεγάλη Ιδέα|Μεγάλης Ιδέας]] του Έθνους<ref>http{{sfn|Ker-Lindsay|2011|p=14-15|ps=://archive «They hoped that the transfer of administration would pave the way for the island to be united with Greece—an aspiration known as “enosis.patris” At the time, these calls for enosis were not just limited to Cyprus.gr/articles/70255# Instead, Cyprus was part of a wider political movement [.WmI-9bxl9dg</ref>..] This overarching political ambition was known as the Megali Idea (Great Idea)»"}}, δηλαδή οι περιοχές με ελληνικό πληθυσμό να προσαρτηθούν στο Ελληνικό κράτος. Οι [[Τουρκοκύπριοι]] ανάπτυξαν τον δικό τους εθνικισμό, με αίτημα για αυτοδιάθεση του λαού τους, προτάσσοντας την διχοτόμηση του νησιού.<ref name{{sfn|Mirbagheri|2009|p=xiv|ps=":21" />«Greek Cypriots engaged in a military campaign for enosis, union with Greece. Turkish Cypriots, in response, expressed their desire for taksim, partition of the island.»"}} Το 1950, η [[Εκκλησία της Κύπρου]] διοργάνωσε [[Ενωτικό Δημοψήφισμα|δημοψήφισμα]] μεταξύ ελληνοκυπρίων, όπου ανέδειξε την θέληση του λαού για Ένωση με την Ελλάδα. Η θέληση των ελληνοκυπρίων δεν εισακούστηκε, για αυτό ο [[Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄|Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο Γ]]', αποφάσισε, μετά από προτροπές από προσωπικότητες της εποχής, τον ένοπλο αγώνα με επικεφαλής τον απόστρατο στρατηγό [[Γεώργιος Γρίβας|Γεώργιο Γρίβα]].<ref name=":7" />
 
Ο ένοπλος αγώνας της ΕΟΚΑ ξεκίνησε την 1η Απριλίου 1955. ένάντιαΟ στηναγγλικός αγγλικήστρατός αποικιοκρατικήδυσκολευόταν δύναμηνα τουπατάξει νησιού,μετο αντάρτικο στις πόλεις και στα βουνά της Κύπρου. Μετά από πολλές διπλωματικές προσπάθειες, η Ελλάδα, η Τουρκία, η Βρετανία και εκπρόσωποι των κοινοτήτων της Κύπρου, κατέληξαν στις [[Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου]] και την ίδρυση της [[Κύπρος|Κυπριακής Δημοκρατίας]]<ref>http://churchofcyprus.org.cy/20803</ref>.
 
Οι Βρετανοί κατήγγειλαν την ΕΟΚΑ στον ΟΗΕ ως «τρομοκρατική οργάνωση».<ref>[https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N56/305/33/PDF/N5630533.pdf?OpenElement Έγγραφο A/3204/Add.l, 12 November 1956, "from the Permanent Representative of the
Uhited Kingdom of Great Britain and Northern Ireland to the United
Nations, addressed to the Secretary-General"]</ref> Τον ίδιο χαρακτηρισμό χρησιμοποίησε για την ΕΟΚΑ και η Τουρκία στον ΟΗΕ,<ref>[https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/NL3/032/87/PDF/NL303287.pdf?OpenElement ΟΗΕ, Γενική Συνέλευση, 13η σύνοδος, θέμα 68, υπόθεση της Κύπρου (A/3874 and Add.1, A/C.1/811,
A/C.1/L.221-223), 25-11-1958, παράγραφοι 14, 15]</ref> αναφέροντας ότι στην τρομοκρατική δράση είχε συμμετοχή και η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και παρείχε υποστήριξη η Ελλάδα.<ref>[https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N86/073/32/PDF/N8607332.pdf?OpenElement ΟΗΕ, Γεν. Συνέλευση, 40ή σύνοδος, 1986, έγγραφο S/17918, 14 March 1986, σ. 3]</ref>
 
O αγώνας της ΕΟΚΑ όξυνε τις σχέσεις τόσο ανάμεσα στους ελληνοκύπριους (εθνικόφρονες και αριστερούς) όσο και μεταξύ των κοινοτήτων της Κύπρου (ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους).<ref>{{Cite book|title=Κυριες Συνιστώσες Κυπριακου Προβλήματος|first=Μαρία|last=Νικολάου|isbn=|year=2005|location=|page=25}}</ref>
 
== Αγγλοκρατία στην Κύπρο ==
{{Κύριο|Ιστορία της Κύπρου|}}
Με το τέλος του [[Ρωσοτουρκικός Πόλεμος (1877-1878)|Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1877-1878]] και την ήττα της Τουρκίας, πραγματοποιήθηκε το [[Συνέδριο του Βερολίνου]] (13 Ιουνίου έως 13 Ιουλίου 1878). Η Αγγλία και η Τουρκία προχώρησαν σε συμμαχία κατά την διάρκεια του Συνεδρίου, η οποία μεταξύ άλλων, προνοούσε την παραχώρηση της Κύπρου στους Άγγλους. Η συμφωνία αυτή επισημοποιήθηκε με την [[Συνθήκη Κωνσταντινούπολης (1878)|Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης]] το 1878. Η κυριαρχία πάντως,παρέμενε ''[[de jure]]'' οθωμανική, μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 1914, όπου η απόφαση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να εισέλθει στον πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων, οδήγησε την Αγγλία να κηρύξει την Κύπρο προτεκτοράτο.<ref name="Lausanne-Egypt-Sudan-Cyprus">{{cite websfn|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_LausanneΡίχτερ|title=Treaty of Lausanne2007|publisherp=144}}</ref>
[[Αρχείο:Cypriot_demonstration_1930.jpg|σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Cypriot_demonstration_1930.jpg|αριστερά|μικρογραφία|Ελληνοκύπριοι διαδηλώνουν υπέρ της Ένωσις το 1930]]
Στις 16 Οκτωβρίου 1915 η Μεγάλη Βρετανία προσέφερε την Κύπρο στην Ελλάδα με αντάλλαγμα την συμμετοχή της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο εναντίον των Γερμανών, των Τούρκων και των Βουλγάρων. Τότε η Ελλάδα βρισκόταν στην καρδιά του [[Εθνικός Διχασμός|εθνικού διχασμού]] και η κυβέρνηση Ζαῒμη, μαζί με τον φιλογερμανό βασιλιά [[Κωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας|Κωνσταντίνο Α']], απέρριψε την προσφορά στις 17 Οκτωβρίου 1915. Το 1923, με την [[Συνθήκη της Λωζάνης]] η νεαρή Τούρκικη Δημοκρατία παραιτήθηκε από κάθε διεκδίκηση πρώην Οθωμανικών περιοχών.<ref>{{cite journal|url=http://www.bujournal.boun.edu.tr/docs/13330942935.pdf|title='Cypriot Muslims among Ottomans, Turks and British|last=Xypolia|first=Ilia|journal=Bogazici Journal|accessdate=15 October 2012|issue=2|year=2011|volume=25|pages=109–120}}</ref> Επίσημα, η Κύπρος ανακηρύχθηκε αποικία της Βρετανίας το 1925.
 
===== Ο πόθος των Ελληνοκυπρίων για Ένωση =====
Οι Ελληνοκύπριοι αντιμετώπισαν θετικά την μετάβαση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Αγγλοκρατία. Πίστευαν πως θα οδηγούσε στην ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Η Ένωσις ήτανε ενταγμένη στην [[Μεγάλη Ιδέα]], μια ευρύτερη φιλοδοξία ώστε το Ελληνικό κράτος να προσαρτήσει περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όπου κατοικούσαν Έλληνες, όπως την Κύπρο, την Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη. Την ιδέα αυτή την προωθούσε η Κυπριακή Ορθόδοξη εκκλησία πού είχε πολλά μέλη της εκπαιδευμένα στην Ελλάδα.<ref name="lindsay14">{{cite booksfn|url=https://books.google.co.uk/books?id=xTL382g5sWwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=falseLange|title=The Cyprus Problem: What Everyone Needs to Know|date=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199757169|pages=14–5|last1=Ker-Lindsay|first1=James|quote=They hoped that the transfer of administration would pave the way for the island to be united with Greece—an aspiration known as “enosis.” At the time, these calls for enosis were not just limited to Cyprus. Instead, Cyprus was part of a wider political movement [...] This overarching political ambition was known as the Megali Idea (Great Idea).}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.co.uk/books?id=Ac2NRpHoY3EC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Educations in Ethnic Violence: Identity, Educational Bubbles, and Resource Mobilization|date=2011|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781139505444|pagep=88|last1=Lange|first1=Matthew}}</ref> Οι Ελληνοκύπριοι θεωρούσαν πως το νησί ήταν ιστορικά ελληνικό και πίστευαν πως η Ένωση με την Ελλάδα ήταν φυσικό δικαίωμα.<ref name="diez83">{{cite booksfn|url=https://books.google.co.uk/books?id=A4QTUWBEC2kC&pg=PA83&cad=0#v=onepage&q&f=falseDiez|title=The European Union and the Cyprus Conflict: Modern Conflict, Postmodern Union|date=2002|publisher=Manchester University Press|isbn=9780719060793|pagep=83|last1=Diez|first1=Thomas}}</ref>
[[Αρχείο:Street_riot_in_Nicosia_1956.jpg|σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Street_riot_in_Nicosia_1956.jpg|μικρογραφία|Η ΕΟΚΑ εναντίον άγγλων στρατιωτών, 1956]]
 
===== Οι ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων =====
Αρχικά, οι τουρκοκύπριοι αντιμετώπισαν θετικά και αυτοί την μετάβαση στην Αγγλοκρατία.<ref name="papadakis2">{{cite book|url=https://books.google.co.uk/books?id=wzPG7b_m4swC&pg=PA2&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Divided Cyprus: Modernity, History, and an Island in Conflict|last2=Peristianis|first2=Nicos|date=18 July 2006|publisher=Indiana University Press|isbn=9780253111913|page=2|last1=Papadakis|first1=Yiannis|last3=Welz|first3=Gisela}}</ref> Αργότερα, βλέποντας την επιδίωξη της πολιτικής της Ένωσης, και υπό τον φόβο να επαναληφθεί η ίδια ιστορία όπως με την Ένωση Κρήτης-Ελλάδας που οδήγησε στην φυγή των Τουρκοκρητικών, υπήρξαν αρκετά ανήσυχοι.<ref>{{cite book|url=https://books.google.co.uk/books?id=FQeVnXmjBzYC&pg=PA37&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=The Making of Informal States: Statebuilding in Northern Cyprus and Transdniestria|date=2012|publisher=Palgrave Macmillian|isbn=9780230392076|page=37|last1=Isachenko|first1=Daria}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.co.uk/books?id=PHQAAwAAQBAJ&pg=PA135&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Cyprus Referendum: A Divided Island and the Challenge of the Annan Plan|date=2009|publisher=I.B.Tauris|isbn=9780857711939|pages=135–6|last1=Pericleous|first1=Chrysostomos}}</ref> και επεδίωξαν μια διχαστική πολιτική.<ref name=":21">{{cite book|title=Historical Dictionary of Cyprus|date=2009|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810862982|page=xiv|last1=Mirbagheri|first1=Farid|quote=Greek Cypriots engaged in a military campaign for enosis, union with Greece. Turkish Cypriots, in response, expressed their desire for taksim, partition of the island.}}</ref> Οι τουρκοκύπριοι έβλεπαν πως είναι ξεχωριστή εθνοτική ομάδα και ήθελανείχαν τηνδικαίωμα στην αυτονομία τους από τους Ελληνοκύπριους.<ref name="diez83" />
 
Εν τω μεταξύ, στην Τουρκία ο [[Αντνάν Μεντερές|Μεντέρες]] θεωρούσε την Κύπρο «επέκταση της Ανατολίας» και αρνείτο τον διχασμό και διαμοιρασμό του νησιού. Υποστήριζε την προσάρτηση όλης της Κύπρου στην Τουρκία. Το κυβερνών κόμμα διακήρυξε πως η Κύπρος είναι τουρκική και αναπόσπαστο κομμάτι της μητέρας πατρίδας. Με την συνειδητοποίηση όμως πως μόνο το 20% του πληθυσμού του νησιού είναι τουρκοκύπριοι, η επίσημη πολιτική άλλαξε υπέρ του διαχωρισμού. Το σύνθημα «η Κύπρος είναι τουρκική» μετατράπηκε σε «Διαίρεση ή Θάνατος».<ref name="(Ozkan)2012">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kCArlsRcHUMC&pg=PA199|title=From the Abode of Islam to the Turkish Vatan: The Making of a National Homeland in Turkey|date=26 June 2012|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-18351-1|page=199|author=Behlul (Behlul) Ozkan (Ozkan)|quote=In line with the nationalist rhetoric that "Cyprus is Turkish", Menderes predicated his declaration upon the geographic proximity between Cyprus and Anatolia, thereby defining "Cyprus as an extension of Anatolia". It was striking that Menderes rejected partitioning the island into two ethnic states, a position that would define Turkey's foreign policy regarding Cyprus after 1957}}</ref><ref name="BellingeriKappler2005">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pUcSji-f1zYC&pg=PA27|title=Cipro oggi|publisher=Casa editrice il Ponte|year=2005|isbn=978-88-89465-07-3|pages=27–29|author1=G. Bellingeri|author2=T. Kappler|quote=The educational and political mobilisation between 1948–1958, aiming at raising Turkish national consciousness, resulted in the involving Turkey as motherland in the Cyprus Question. From then on, Turkey, would work hand in hand with the Turkish Cypriot leadership and the British government to oppose the Greek Cypriot demand for Enosis and realise the partition of Cyprus, which meanwhile became the national policy.}}</ref>
Μετά το ναυάγιο της διασκεπτικής και της αδυναμίας του δημοψηφίσματος του 1950 να προσφέρει κάποιο αποτέλεσμα, φούντωσαν οι σκέψεις στην Αθήνα για ένοπλη πάλη του Κυπριακού λαού κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας. Κυρίαρχα πρόσωπα σε αυτές τις διαβουλεύσεις ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ', ο Αχιλλέας Κύρος (κύπριος εθνικιστής και διευθυντής της αθηναϊκής εφημερίδας Εστίας), ο Γεώργιος Κοσμάς (αρχηγός Γενικού Επιτελείου Στρατού-ΓΕΣ) και άλλοι.<ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.rizospastis.gr/story.do?id=3761557|title=Η ΕΟΚΑ και η ένοπλη δράση|last=|first=|date=14/2/1999|website=Ριζοσπάστης|publisher=Ριζοσπάστης|accessdate=}}</ref>
 
Στις 18 Σεπτεμβρίου 1950, σε ηλικία 37 ετών, ο μητροπολιτης Κιτίου Μακάριος εκλέχθηκε αρχιεπίσκοπος Κύπρου. Ο εκάστοτε αρχιεπίσκοπος ήταν πέραν από θρησκευτικός ηγέτης και de facto εθνάρχης των Ελληνοκυπρίων.{{Εκκρεμεί παραπομπήsfn|σχόλιο=}} Ο Μακάριος ήτανε ένθερμος υποστηρικτής της ιδέας της Ένωσης και για αυτόν τον σκοπό ακολούθησε δυο παράλληλες πολιτικές: αφενός προσπάθησε να διεθνοποιήσει το Κυπριακό Ζήτημα, ιδίως μέσω του νεοσύστατου ΟΗΕ και αφετέρου επιχείρησε να πιέσει την Βρετανική Αυτοκρατορία μέσω μιας ένοπλης εξέγερσης στην Κύπρο.<ref name=":0">{{Cite journalΡίχτερ|url=https://bjmh.org.uk/index.php/bjmh/article/viewFile/33/25Insurgency|title=British Intelligence and the Origins of the EOKA Insurgency|last=FRENCH|first=DAVID|date=2015|journal=|accessdate=14/6/20162007|doip=537}}</ref>
 
Ο Μακάριος ήτανε ένθερμος υποστηρικτής της ιδέας της Ένωσης και για αυτόν τον σκοπό ακολούθησε δυο παράλληλες πολιτικές: αφενός προσπάθησε να διεθνοποιήσει το Κυπριακό Ζήτημα, ιδίως μέσω του νεοσύστατου ΟΗΕ και αφετέρου επιχείρησε να πιέσει την Βρετανική Αυτοκρατορία μέσω μιας ένοπλης εξέγερσης στην Κύπρο.<ref name=":0">{{Cite journal|url=https://bjmh.org.uk/index.php/bjmh/article/viewFile/33/25Insurgency|title=British Intelligence and the Origins of the EOKA Insurgency|last=FRENCH|first=DAVID|date=2015|journal=|accessdate=14/6/2016|doi=}}</ref>
 
=== Η Μυστική Επιτροπή των Αθηνών ===
Στην Αθήνα σχηματίστηκε μια δωδεκαμελής Επιτροπή από πρόσωπα της Κύπρου και της Ελλάδας, η οποία αποφάσισε να διεκδικήσει δυναμικά την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού και την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Αρχικά συναντηθήκαν στις 2 Ιουλίου στην οδό Μαυρομιχάλοι, στο διαμέρισμα του Λοϊζίδη, οι Σάβας και Σωκράτης Λοϊζίδης, ο Γεώργιος Στράτος, ο στρατηγός Ν. Παπαδόπουλος, ο πρωην Χίτης Ηλ. Αλεξόπουλος, ο Γεώργιος Γρίβας και άλλοι. Ο Μακάριος προέδρευσε, ο Γρίβας παρουσίασε τα σχέδια του για αντάρτικες επιθέσεις στην Κύπρο, αλλά ο Μακάριος τα απέρριψε.{{sfn|Ρίχτερ|2011|p=111}} Τα μέλη της Επιτροπής επισφράγισαν την πίστη τους στον σκοπό του Αγώνα με όρκο στην Καινή Διαθήκη στις 7 Μαρτίου 1953.<ref name=":1">{{Cite booksfn|title=Ιστορία του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959Ρίχτερ|last=Βαρνάβα|first=Ανδρέα|publisher=ΙΔΡΥΜΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΕΟΚΑ 1955-1959|year=2002|isbn=|location=Λευκωσία2011|pagep=31-32}}</ref>
{| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 2em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; width:30em; max-width: 40%;" cellspacing="5"
|''«Ορκίζομαι εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος να φυλάξω, θυσιάζων και την ιδίαν μου ζωήν, υποφέρων και τα πλέον σκληρά βάσανα, μυστικόν παν ό,τι γνωρίζω και θέλω ακού­σει διά την υπόθεσιν της Ενώσεως της Κύπρου. Θα υπακούω δε εις τας εκάστοτε διδομένας μοι διαταγάς''»<ref>{{Cite book|title=ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΑΓΩΝΟΣ ΕΟΚΑ 1955-1959|last=ΓΡΙΒΑΣ – ΔΙΓΕΝΗΣ|first=ΓΕΩΡΓΙΟΣ|publisher=|year=1971|isbn=|location=Αθήνα|page=1}}</ref>
μετά της μητρός Ελλάδος»|last=|first=|date=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref>
|}
Πρόεδρος της Επιτροπής αυτής ορίστηκε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο οποίος ενεργούσε ως πολιτικός αρχηγός του απελευθερωτικού αγώνα, τον οποίο και χρηματοδοτούσε. Η Επιτροπή διόρισε ένα από τα μέλη της, τον [[Γεώργιος Γρίβας|Γεώργιο Γρίβα]], στρατιωτικό αρχηγό του Αγώνα.<ref name=":1" /> Ο Γρίβας επισκέφθηκε το νησί τον Ιούλιο του 1951 (όπου έκανε αναγνώριση εδάφους του Τροόδους και του Πενταδάκτυλου, ενώ ήρθε σε επαφή με εθνικιστικές οργανώσεις νέων{{sfn|Ρίχτερ|2011|p=112}}) και πέντε μήνες το 1952, με τουριστική βίζα. Το 1954 όμως δεν του ξαναχορηγήθηκε βίζα και έτσι επέστρεψε στην Κύπρο μυστικά.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
 
=== Πολεμοφόδια στην Κύπρο ===
 
Στο καϊκι βρέθηκε ανολοκλήρωτη μεν, υπογεγραμμένη από τον Γρίβα δε, προκήρυξη της οργάνωσης '''ΕΜΑΚ''' (Εθνικό Μέτωπο Απελευθέρωσης Κύπρου). Η ΕΜΑΚ ήταν το αρχικό όνομα της ΕΟΚΑ. Σε αυτό το κείμενο υπάρχει κάλεσμα προς τους Κομμουνιστές να μην αναμιχθούν στον Αγώνα. Αναφέρει συγκεκριμένα:<blockquote>"...Η γραμμή μας έναντι των κομμουνιστών.Το ΕΜΑΚ είναι εθνική οργάνωσις και, όπως αναφέραμε πιο πάνω, δεν θα κάμη κομματικόν αγώνα, αλλά μόνον απελευθερωτικόν. Θα σεβασθή τα πολιτικά και κομματικά αισθήματα του καθενός και επομένως δεν θα παρενοχλήση τους κομμουνιστάς. Το ΕΜΑΚ ζητεί από αυτούς και το κόμμα των, όχι μόνο να μην αντιστρατευθούν το ΕΜΑΚ, αλλά και ούτε να αναμιχθούν εις τον αγώνα του, όπως και όλος ο λαός. Δεν θα δεχθώμεν κομμουνιστάς εις το ΕΜΑΚ, κυρίως διά λόγους σκοπιμότητος, και, εάν οι κομμουνισταί ενδιαφέρονται ειλικρινά διά την ένωσιν, δεν θα θελήσουν να αναμιχθούν εις τον απελευθερωτικόν μας αγώνα..."<ref>{{Cite book|title=Κυπριακή Θύελλα|first=Σπυρίδων|last=Παπαγεωργίου|isbn=|year=1997|location=Λευκωσία|page=97}}</ref></blockquote>Ωστόσο η κατάσχεση του πλοίου δεν σταμάτησε τις ετοιμασίες της ΕΟΚΑ και στις 29 Μαρτίου 1955, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος έδωσε εντολή στον Γρίβα να ξεκινήσει την ένοπλη δράση.<ref name=":19">{{Cite book|title=ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΡΙΒΑ - ΔΙΓΕΝΗ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΑΓΩΝΟΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959|last=ΓΡΙΒΑΣ-ΔΙΓΕΝΗΣ|first=ΓΕΩΡΓΙΟΣ|publisher=|year=Δεκέμβριος 1961|isbn=|location=Αθήνα|page=32}}</ref>
 
=== Πολιτικές εξελίξεις ===
Στην Κύπρο, ο Μακάριος γινότανε ολοένα και πιο κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής. Καταρχήν τοποθέτησε τον Αζίνα στην συντηριτική ΠΕΚ (Παναγροτική Ένωση Κύπρου) εκπαραθυρώνοντας τον Χατζηχάρο, ο οποίος ήταν υπέρ φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων που πρότειναν οι Βρεττανοί. Στις δημοτικές εκλογές του 1953, η εκλογική δύναμη της Αριστεράς (ΑΚΕΛ) μειώθηκε, παρότι κατάφερε να κρατήσει τους δήμους της Λάρνακας, Αμμοχώστου και Λεμεσού (στην Λευκωσία πάντως επανεκλέγηκε ο Θεμιστοκλής Δέρβης. Ο Μακάριος έδωσε εντολές στις ομάδες νέων που έλεγχε να παρενοχλήσουν τις εκδηλώσεις για την ενθρόνιση της Ελισάβετ Β' στις 2 Ιουνίου 1953. Το ΑΚΕΛ ακολούθησε την εκκληση του Μακαρίου για μποϋκοταζ των εκδηλώσεων. Στην Πάφο, νεαροί της ΠΕΟΝ, περαν της υποστολής αγγλικών σημαιών, επιτέθηκαν και σε τουρκοκύπριους. {{sfn|Ρίχτερ|2011|p=125-134}}
 
Στην διεθνή σκηνή, οι σχέσεις Ελλάδος Τουρκίας ήταν εξαιρετικές. Ο Μακάριος επιθυμησούσε να διεθνοποιήσει το Κυπριακό θέτωντας το στην ημερήσια διάταξη του ΟΗΕ. Ο Μαρκεζίνης διαφώνησε καθώς η προσφυγή στον ΟΗΕ έπρεπε να γίνει εαν πρώτα εξασφαλιστεί η ουδετερότητα της Τουρκίας. Ο Παπάγος όμως εκτιμούσε πως η Τουρκία δεν θα είχε τέτοιους ενδιασμούς. Πριν την προσφυγή στον ΟΗΕ, ο Παπάγος επιχείρησε να προσεγγίσει τους Άγγλους, όμως ήταν αρνητικοί. Το επιχειρημα τους ήταν, όπως το παρουσίασε ο υπουργός Εξωτερικών Ήντεν: "Η Κύπρος δεν ανηκε ποτέ εις την Ελλάδα και ο μόνος συνδετικός κρίκος των δυο χωρών ήταν η γλώσσα και η ιεραρχία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σε τελική ανάλυση, σημαντικός ελληνικός πληθυσμός υπήρχε και στην Αλεξάνδρεια και στην Νέα Υόκρη, όμως κανείς δεν αξιώνει ένωση και για αυτές"{{sfn|Ρίχτερ|2011|p=125-134}}
 
==== Η στάση της Τουρκίας ====
Το 1953, οι επίσημες Ελληνοτουρκικές σχέσεις ήτανε σε άριστο επίπεδο, εν πολλοίς εξ αιτίας του κοινού φόβου για την Σοβιετική απειλή. Τόσο ο Παπάγος όσο και ο Μεντερές προσυπόγραψαν το Βαλκανικό Σύμφωνο στις 28 Φερβουαρίου 1953, τονίζοντας τα ωφέλη της Ελληνοτουρκικής φιλίας. Ωστόσο η προσέγγιση της ηγεσίας των δυο χωρών, δεν άγγιζε τα λαικά στρώματα. Οι τουρκοκύπριοι φοιτητές στην Σμύρνη οργάνωναν εκδηλώσεις για την Κύπρο, τις οποίες οι αρχές απαγόρευαν από φόβο μην ακουστούν ανθελληνικά συνθήματα. Οι τούρκικες εφημερίδες, όπως οι Γενι Σαμπάχ και η Χουρριέτ δημοσίευαν όλο και πιο συχνά άρθρα σχετικά με τους κινδύνους των τούρκων της κύπρου και πρότασσαν σε περίπτωση που αλλάξει το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Κύπρου- αυτή έπρεπε να επιστραφεί στον προηγούμενο ιδιοκτήτη της. Παράλληλα, οι τουρκοκύπριοι, βλέποντας τις κινητοποιήσεις των ελληνοκυπριων για ένωση να εντείνονται, στρεφόντουσαν όλο και περισσότερο προς την μητέρα-πατρίδα. {{sfn|Ρίχτερ|2011|p=141-145}}
 
==== Διεθνής Κατάσταση και προσφυγή στον ΟΗΕ ====
Το 1954, οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας ήταν αρκετά καλές. Οι Βρετανοί είχαν εξασφαλίσει σταθερότητα στην νοτιοανατολική άκρη του ΝΑΤΟ, αφού υπογράψε σύμφωνο μαζί με το Βελιγράδι, την Άγκυρα και την Αθήνα. Στην Ιορδανία, της οποίας παραχώρησε ανεξαρτησία διατήρησε στρατιωτικές βασεις, ενώ το Ιρακ ήταν φιλικό προς την Αγγλία. Μόνο ο Νασσερ της Αιγύπτου είχε αποφασίσει να ακυρώσει το αγγλο-αιγυπτιακό σύμφωνο του 1936, αφαιρόντας ουσιαστικά από την Βρετανία τον έλεγχο του Σουέζ. Οι Άγγλοι έπρεπε να βρουν νέα τοποθεσία για το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής και τελικά κατάληξαν στην Κύπρο. {{sfn|Ρίχτερ|2011|p=147-149}}
Στην Ελλάδα, ο Παπάγος αποφάσισε υπό την πίεση της κοινής γνώμης να διεθνοποιησει το Κυπριακό, προσφεύγοντας στον ΟΗΕ στις 16 Αυγούστου 1954. Παρόλο που στην αγγλία είχε ξεκινήσει να διαμορφώνεται ένα κλίμα ένοχης συνείδησης από την μεταχείρηση της Βρετανίας στην Κυπρο, οι Άγγλοι έδωσαν μάχη για να μην ενταχθεί το θέμα στην ημερίσια διάταξη και τελικά βρήσκοντας απρόθυμους συμμάχους τις ΗΠΑ, την στάση της Τουρκίας η οποία παρομοίασε την πιθανή Ένωση με το Ανσλουτς της Αυστρίας από την ναζιστική Γερμανία και άλλες χώρες, τελικά το Κυπριακό δεν συζητήθηκε. Ξέσπασαν αντιβρεττανικές διαδηλώσεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο. {{sfn|Ρίχτερ|2011|p=181}}
 
== Δομή της ΕΟΚΑ ==
 
==== Αντίδραση Άγγλων ====
Οι Άγγλικές δυνάμεις τέθησαν σε επιφυλακή μετά τις εκρήξεις της 1ης Απριλίου. Συνέλαβαν αγωνιστές της ΕΟΚΑ μεταξύ των οποίων και τον αδελφό του Μόδεστου Παντελή, Χριστοφή. Επικήρυξαν τον Γρηγόρη Αυξεντίου.<ref>{{cite book|title=Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ|author=Ανδρέας Βαρνάβα|publisher=Ίδρυμα ΕΟΚΑ|isbn=9963-576-99-0|year=2002|chapter=|editor=|place=Λευκωσία|pages=53 & 87|url=}}</ref>
Οι Άγγλικές δυνάμεις τέθησαν σε επιφυλακή μετά τις εκρήξεις της 1ης Απριλίου.Λίγους μήνες μετά την έναρξη του ενωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ στην Κύπρο η βρετανική διοίκηση ίδρυσε τα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Όσοι Ελληνοκύπριοι πατριώτες συλλαμβάνονταν κατά τους πρώτους μήνες του αγώνα, οδηγούνταν στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας ή στο κάστρο της Κυρήνειας. Στη συνέχεια άρχισε να λειτουργεί το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης, της Κοκκινοτριμιθιάς, στο οποίο φυλακίσθηκαν χιλιάδες αγωνιστές. Μικρότερα στρατόπεδα λειτούργησαν στα χωριά Πύλα, Πέργαμος, Μάμμαρι κ.ά....
 
Συνέλαβαν αγωνιστές της ΕΟΚΑ μεταξύ των οποίων και τον αδελφό του Μόδεστου Παντελή, Χριστοφή. Επικήρυξαν τον Γρηγόρη Αυξεντίου<ref>http://www.mixanitouxronou.gr/sisfingan-ta-gennitika-organa-ton-agoniston-evgazan-ta-nichia-tous-ekanan-ikonikous-pnigmous-mastigonan-13chrona-pedia-ta-vasanistiria-ton-anglon-stin-kipro-opou-apagchonisan-9-agonistes/</ref>.
 
==== Αντίδραση ΑΚΕΛ ====
Το ΑΚΕΛ αντίδρασε αρνητικά στη δράση της ΕΟΚΑ και καταδίκασε την ένοπλη δράση της.<ref>Σταύρος Παντελής, ''Ιστορία της Κύπρου'', Στρατηγικές εκδόσεις, Αθήνα, χ.χ., σελ. 342.</ref> Ο κύριος λόγος ήταν η ανάληψη της αρχηγίας από τον Γεώργιο Γρίβα, τον οποίο τον έβλεπαν ως [[Οργάνωση Χ|χίτη]], φανατικό αντικομμουνιστή, σοβινιστή και συνεργάτη των ναζί στην Ελλάδα, κατά την [[Κατοχή της Ελλάδας 1941-1944|περιοδο της Κατοχής]].<ref>{{Cite web|url=https://www.akel.org.cy/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BA%CE%BA-%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%BB/#.WUJCXSuUeSo|title=Οι απαρχές και οι πρώτοι αγώνες|last=|first=|date=|website=ΑΚΕΛ|publisher=ΑΚΕΛ|accessdate=15/6/2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://edon.org.cy/index.php/dik-antilipsi/istoria/668-gia-ton-griva|title=Για τον Γεώργιο Γρίβα Διγενή|last=|first=|date=|website=ΕΔΟΝ|publisher=ΕΔΟΝ|accessdate=15/6/2017}}</ref> Η Ανακοίνωση του Πολιτικού Γραφείου του ΑΚΕΛ στις 2 Απριλίου έγραφε μεταξύ άλλων:<blockquote>''«α) Πώς πρέπει όμως ο Κυπριακός λαός να δει αυτά τα γεγονότα; Είναι μήπως γεγονότα, που έστω και κατά διάνοιαν μπορούν να προ­άγουν την υπόθεση του; Είναι μήπως "πατριωτικό" έργο που κάνουν οι εμπνευστές αυτής της δράσης, όπως διατείνεται ένα ύποπτο φυλ­λάδιο, που κυκλοφόρησε ταυτόχρονα με τις πρωινές δυναμιτιστικές εκρήξεις; Είναι μήπως οι εμπνευστές αυτής της δράσης "διαλεκτοί" ήρωες, που πρέπει να τιμήσει ο λαός; Είναι πιθανό μερικοί καλής πίστης άνθρωποι, επηρεασμένοι απόβδημαγωγικάαπό δημαγωγικά λόγια, να πιστεύουν ότι αυτή η τακτική εξυπηρετεί τον εθνικό αγώνα. Αδίστακτα όμως το ΑΚΕΛ λέγει: Αυτού του είδους ηδραστηριότηταη δραστηριότητα μονάχα ζημιά μπορεί να προκαλέσει στον κυπριακό αγώνα. Πιστεύουμε δε ότι ο Κυπριακός λαός, βασισμένος και στηνπείραστην πείρα του, συμφωνεί απόλυτα μ' αυτή τη θέση».''</blockquote><blockquote>''β) «Ο πατριωτικός Κυπριακός λαός δεν έχει καμιά σχέση μ' αυτές τις τρομοκρατικές πράξεις. Το αλάθητο συμπέρασμα, που πρέπει να βγάλει κάθε Κύπριος πατριώτης, είναι ότι τέτοιες μέθοδες ποτέ δενπροωθούνδεν προωθούν τον αγώνα για εθνική απελευθέρωση. Οι μέθοδες αυτές εκ­φυλίζουν τον αγώνα και τον εκθέτουν στη συκοφαντία και τα κτυπή­ματα των εχθρών του». ''<ref name=":9">Βαρνάβα Ανδρέα, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΟΚΑ (1955 - 1959), ΙΔΡΥΜΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΕΟΚΑ 1955-1959, Λευκωσία, 2002, σελ 68</ref></blockquote>Επιπλέον, ο γ.γ. του ΑΚΕΛ, [[Εζεκίας Παπαϊωάννου]], κατηγόρησε από τον κομματικό ραδιοσταθμό του ΚΚΕ, "Ελεύθερη Ελλάδα" την ΕΟΚΑ, τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο και την ελληνική κυβέρνηση Παπάγου.<ref>«Η κυπροκαπηλία και οι τυχοδιωκτισμοί σκοπόν έχουν να συγκαλύψουν την υποταγή και συνθηκολόγηση της κυβέρνησης Παπάγου και του αρχιεπισκόπου Μακαρίου στους Εγγλέζους αποικιστές...Η Εθναρχία να εγκαταλείψει την πολιτική της διάσπασης και της υποταγής στα θελήματα των ξένων» (βλ. Π. Παπαδημήτρη, Π. Πετρίδη, ''Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Λευκωσία 1979 - 1980'', τόμος 11ος, σελ. 12).</ref>
 
Θα ακολουθήσουν ανακοινώσεις παρόμοιας ρητορικής από τις συντεχνιακές οργανώσεις του ΑΚΕΛ (ΠΕΟ) και τις εφημερίδες που εξέδιδε (''Νέος Δημοκράτης'').<ref name=":9" /> Από το 1957, η απαξιωτική στάση του ΑΚΕΛ έναντι της ΕΟΚΑ αναθεωρήθηκε, κυρίως διότι ενδιάμεσα η οργάνωση είχε παρουσιάσει σοβαρή δράση και είχε αποκτήσει λαϊκή βάση.<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, ''Ιστορία του Κυπριακού. Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004'', Λευκωσία 2004, σελ. 39.</ref>
 
Τα αμέσως επόμενα χρόνια, η αρχική στάση του κόμματος και του τότε ηγέτη του, Εζεκία Παπαϊωάννου μετριάστηκε, ενώ οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί έναντι της ΕΟΚΑ, επικρίθηκαν από στελέχη του ΑΚΕΛ (όπως οι [[Ανδρέας Ζιαρτίδης]]<ref>Πανίκος Παιονίδης, ''Ανδρέας Ζιαρτίδης. Χωρίς φόβο και πάθος'', Λευκωσία 1995, σελ. 73 - 75.</ref> και [[Ανδρέας Φάντης]]<ref>{{Cite web|url=http://www.sigmalive.com/archive/simerini/analiseis/other/368838|title=Ο αγώνας της ΕΟΚΑ και το ΑΚΕΛ|last=Βασιλείου|first=Ανδρέας|date=30 Μαρτίου 2011|website=sigmalive.com|publisher=Sigma Live|archiveurl=|archivedate=|accessdate=17 Δεκεμβρίου 2017}}</ref>).
 
==== Αντίδραση Ζαχαριάδη του ΚΚΕ ====
Ο γ.γ. του ΚΚΕ, [[Νίκος Ζαχαριάδης|Ν. Ζαχαριάδης]], σε εκπομπή που μεταδόθηκε από το ραδιοσταθμό του κόμματος "Ελεύθερη Ελλάδα" στις 24/4/1955 καταδικασε την δράση της ΕΟΚΑ. Στον λόγο του, κατηγορείται από τους οπαδούς της ΕΟΚΑ, πως αποκάλυψε τον αρχηγό της, ο οποίος δεν ήτανε γνωστός μέχρι τότε, λένε, στους Αγγλους. Τόνισε μεταξύ άλλων:<blockquote>''Το Φλεβάρη του 1955 πιάστηκε από τους Αγγλους το βενζινόπλοιο "Αγιος Γεώργιος", που ο καπετάνιος του, στον πόλεμο ήταν στην υπηρεσία των Βρετανών, μαζί του δε πιάστηκε και ο Σωκράτης Λοϊζίδης, παλιός πράκτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις και φρέσκος στο "Εφ Μπι Αϊ". Στην τσάντα του Λοϊζίδη βρέθηκε και κατασχέθηκε το καταστατικό μιας ψευτοπατριωτικής οργάνωσης ΕΜΑΚ, που αργότερα μετονομάστηκε ΕΟΚΑ. Η οργάνωση αυτή, έχει επικεφαλής της ένα γνωστό ψευτοπαλικαρά, αξιωματικό Χίτη, το Γρίβα, που μετά τη Βάρκιζα δολοφονούσε πατριώτες και που μπροστά στο Δημοκρατικό Στρατό, το 'κοβε λάσπη. Πρόκειται για τον ψευτο-Διγενή, που οι Άγγλοι τον κυνηγάν δήθεν, μα δεν τον πιάνουν και που φυσικά τα όπλα που μαζεύει, προορίζονται για το ΑΚΕΛ και τον κυπριακό λαό''" <ref name=":7" /></blockquote>
 
==== Αντίδραση Τουρκοκύπριων ====
Μετά τις εκρήξεις της 1ης Απριλίου 1955 ο Γραμματέας του [[Τουρκοκυπριακού Εθνικού Κόμ­ματος]], [[Φαζίλ Κιουτσούκ]] εξέφρασε τις ανησυχίες του προς τον Κυβερνήτη της Κύπρου Σερ Ρόμπερτ Άρμιτεϊτζ για τις επιθέσεις. Από τότε οι Τουρκοκύπριοι διακήρυτταν συνεχώς την αντίθεση τους προς το κίνημα της ΕΟΚΑ ενώ λίγο αργότερα, φυλλάδια στην τουρκική γλώσσα, τοιχοκολ­λημένα και μη, σε διάφορα μέρη της Λεμεσού, καλούσαν την τουρκική νεολαία να Βοηθήσει την τουρκική Οργάνωση [[ΚΙΤΕΜΠ]], για να κα­ταπολεμηθεί η ΕΟΚΑ και η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.<ref>http://www.mixanitouxronou.gr/sisfingan{{cite book|title=Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ|author=Ανδρέας Βαρνάβα|publisher=Ίδρυμα ΕΟΚΑ|isbn=9963-ta576-gennitika99-organa0|year=2002|chapter=|editor=|place=Λευκωσία|pages=67-ton-agoniston-evgazan-ta-nichia-tous-ekanan-ikonikous-pnigmous-mastigonan-13chrona-pedia-ta-vasanistiria-ton-anglon-stin-kipro-opou-apagchonisan-9-agonistes/68|url=}}</ref>
 
=== Συνέχιση του Αγώνα ===
Μετά την 1η Απριλίου, ο αγώνας κατά της αποικιοκρατίας συνεχίστηκε τόσο με άλλες μικρότερης κλίμακας επίθεσης της ΕΟΚΑ, όσο και με διαδηλώσεις της νεολαίας<ref>{{cite book|title=Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ|author=Ανδρέας Βαρνάβα|publisher=Ίδρυμα ΕΟΚΑ|isbn=9963-576-99-0|year=2002|chapter=|editor=|place=Λευκωσία|pages=87|url=}}</ref>
 
Υπήρχαν επίσης και δραματικές πολιτικές εξελίξεις, όπως η σύγκλιση Τριμερούς διάσκεψης στο Λονδίνο, από την Αγγλία, όπου έθετε ξανά την Τουρκία στο τραπέζι των συνομιλιών για το Κυπριακό. <ref>{{cite book|title=Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ|author=Ανδρέας Βαρνάβα|publisher=Ίδρυμα ΕΟΚΑ|isbn=9963-576-99-0|year=2002|chapter=|editor=|place=Λευκωσία|pages=99|url=}}</ref>
 
==== Δράσεις ΕΟΚΑ και Νεολαίας ====
 
===== Επιχειρήσεις Άγγλων στα βουνά του Τροόδους. =====
Τους επόμενους μήνες, Μάρτη εως Ιούλη του 1956, οι Άγγλοι διενήργησαν εκτεταμένεις επιχειρήσεις για ανεύρεση του Γρίβα και εξάρθρωση της ΕΟΚΑ . Συνέλαβαν 3 αντάρτικες ομάδες, όμως ο Γρίβας διέφυγε της συλληψης και μετεγκαταστάθηκε από την περιοχή Κύκκου στην Λεμεσό. <ref>{{Πηγήcite book|title=Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ|author=Ανδρέας Βαρνάβα|publisher=Ίδρυμα ΕΟΚΑ|isbn=9963-576-99-0|year=2002|chapter=|editor=|place=Λευκωσία|pages=164-166|url=}}</ref>
 
===== Εκεχειρία απο ΕΟΚΑ τον Αύγουστο του 1956, ο Χαρτινγκ καλεί για παράδοση =====
 
=== Παραίτηση Χαρτινγκ ===
Την 21η Οκτωβρίου 1957 ανακοινώθηκε, στο Λονδίνο και στη Λευκωσία συγχρόνως, η παραίτηση του Κυβερνήτη της Κύπρου Χάρντιγκ και η αντικατάσταση του από τον Σερ Χιου Φουτ, Κυβερνήτη τότε της Ιαμαϊκής. Αναχώρησε για το Λονδίνο στις 4 Νοεμβρίου 1957. Σε ερωτήσεις δημοσιογράφων λίγο πριν την αναχώρηση τους, αν έκρινε υπερβολικά αυστηρά τα μέτρα που πήρε ως Κυβερνήτης έναντι του Κυπριακού λαού, απάντησε: «''Βεβαίως όχι. Όταν έφθασα εις Κύπρον, συνήντησα μίαν βάναυσον και απάνθρωπον Οργάνωσιν, υποστηριζομένην υπό μιας ασυνειδήτου Εκκλησίας. Δεν πιστεύω ότι το έργον ρου θα ηδύνατο να εκτελεσθή κατ' άλλον τρόπον''».259<ref>{{Πηγήcite book|title=Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ|author=Ανδρέας Βαρνάβα|publisher=Ίδρυμα ΕΟΚΑ|isbn=9963-576-99-0|year=2002|chapter=|editor=|place=Λευκωσία|pages=263-68|url=}}</ref>
 
== Περίοδος Χιου Φουτ (Οκτώβριος 1957 - Φεβρουαρίος 1959) ==
 
==== Αντιδράσεις στην Ελλάδα από την Αντιπολίτευση ====
Οι συνθήκες Ζυρίχης - Λονδίνου επικρίθηκαν ευθύς εξαρχής από την ελληνική αντιπολίτευση ως εκτρωματικές και ανεφάρμοστες λόγω κυρίως των αυξημένων εξουσιών που αποκτούσε η Τ/Κ μειονότητα, γεγονός που θα οδηγούσε σε ένα πρωτοφανές στα διεθνή δεδομένα καθεστώς «δυαρχίας», που θα ήταν αδύνατον να λειτουργήσει.<ref>{{ΠηγήCite book|title=Η Κατάθεση μου|first=Γλαύκος|last=Κληρίδης|isbn=|year=1988|location=Λευκωσία|page=87-88}}</ref>
 
== ΕΟΚΑ και Αριστερα ==
Τον Δεκέμβριο του 2012, η Κυπριακή Δημοκρατία, υπό την προεδρία του Δημήτρη Χριστόφια (επί χρόνια Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ), αποκατέστησε τους "αδίκως δολοφονηθέντα πρόσωπα κατά την περίοδο 1956-1958" <ref name=":24">{{Cite web|url=http://www.sigmalive.com/news/local/20848/apokatastasi-mnimis-dolofonithenton-19561958#.dpuf|title=Αποκατάσταση μνήμης δολοφονηθέντων 1956-1958|last=|first=|date=|website=SigmaLive|publisher=|accessdate=}}</ref>
 
ΔολοφονήθηκανΑυτοί συνολικάήταν 203οι πολίτες και 14 αστυνομικοίακόλουθοι<ref>http://www.makarios.eu/cgibin/hweb?-A=718&-V=history</ref>.:
 
==== 1956-1957 ====
* 13/10/1956 Νεόφυτος Κλεάνθους από τη Μεσόγη
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγωνιστών ΕΟΚΑ, για τον θάνατο του Κλεάνθους υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενα ανεπιβεβαίωτα στοιχεία.
* 18/10/1056 Ανδρέας Μιχαηλίδης από τον Κάτω Πύργο
Δεν υπάρχουν στοιχεία.
* 10/12/1956 Μιχάλης Μικρασιάτης από το Φρέναρος
* 10/12/1956 Χριστόδουλος Ορνιθάρης από το Φρέναρος
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγωνιστών, οι δυο παραπάνω εκτελέστηκαν από την ΕΟΚΑ στις 10.12.1956 για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές.
* 11/11/1956 Κώστας Σφίγγος από την Ξυλοτύμπου
* 26/11/1957 Παναγιώτης Τσάρος από την Ασσια
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμόν αγωνιστών ΕΟΚΑ, ο Τσάρος είναι καταχωρημένος στα θύματα του Αγώνος της ΕΟΚΑ και δεν υπάρχει τίποτε εις βάρος του. Φονεύθηκε από Βρετανική περίπολο.
* 1957 Γεώργιος Πολυτέχνης από το Λευκόνοικο
Εκτελέστηκε το 1958 για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές.
 
==== 1958 ====
* 21/1/1958 Μιχάλης Πέτρου από τη Λύση, 21.1.58
Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, ουδέποτε συζητήθηκε ή αποφασίστηκε από την Οργάνωση ενέργεια κατά του ατόμου αυτού. Ο Μ. Πέτρου ήταν θύμα των περιστάσεων αναταραχής που επεδίωξε η ηγεσία του ΑΚΕΛ και ο θάνατος προκλήθηκε υπό τις ακόλουθες συνθήκες. Ως επικεφαλής ομάδας αριστερών προκαλούσε τους Αγωνιστές της ΕΟΚΑ να βγάλουν τις μάσκες και ήταν εχθρικός. Σε αλλεπάλληλες προειδοποιήσεις να μην κινείται προκλητικά με στόχο να τους αφοπλίσουν εκείνος δεν εννοούσε να σταματήσει και συνέχισε γι’ αυτό και πυροβόλησαν. Στις συνθήκες που προκλήθηκαν κάποιος Αγωνιστής πάτησε τη σκανδάλη, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί ο Μιχάλης Πέτρου και να υποκύψει στα τραύματά του.
* 21/1/1958 Ηλίας Τοφαρής από την Κώμα του Γιαλού, 21.1.58
Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, ο θάνατος του Τοφαρή ήταν αποτέλεσμα της οξύτητας και της αντιπαράθεσης που επιδιώχθηκαν από την αριστερά όπως και στην περίπτωση του Πέτρου.
 
Τον Μάιο του 1958 εκτελέσθηκαν ή δολοφονήθηκαν 5 Αριστεροί.
* 6/5/1958: Κυριάκος Πατατάς από την Πηγή Αμμοχώστου, μέλος της ΠΕΟ
Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ αναφέρουν ότι δεν έχουν σχέση με τον θάνατό του και δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθούν οι λόγοι του θανάτου του.<ref>[http://antistasi.org/?p=27375 Η απάντηση των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 στην προσπάθεια του ΑΚΕΛ να αποκαταστήσει τους Προδότες του!]</ref>
* 23/5/58 [[Δολοφονία του Σάββα Μένοικου|Σάββας Μένοικος]] από τις Γούφες.(λιθοβολισμός μετά βασανισμού)<ref group="Σημ"> Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Μιχάλη Μιλαήλ, τον έδεσαν σ’ ένα δέντρο στο προαύλιο της εκκλησίας του Λευκονοίκου και τον λιθοβόλησαν μέχρι θανάτου. Ενώ τον λιθοβολούσαν του έβαζαν ακαθαρσίες στο στόμα, τον έφτυναν και τον έβριζαν. Ετοιμοθάνατος όπως ήταν τον έλυσαν, τον έριξαν στο έδαφος, τον κλοτσούσαν και του ουρούσαν στο πρόσωπο. Και το χειρότερο ήταν ότι εκτελεστές του Μένοικου ήταν κυρίως παιδιά του δημοτικού σχολείου που οι εκτελεστές μάζεψαν με τους τηλεβόες, ενώ μέρος στο έγκλημα έλαβε και ο ιερέας του χωριού, σύμφωνα με τη μαρτυρία του δημοσιογράφου Χρηστάκη Κατσαμπά. Τόσο αποτρόπαιο ήταν το έγκλημα που σήμερα με την ανακίνηση του θέματος οι υπεύθυνοι προσπαθούν να αρνηθούν συμμετοχή. Ο τομεάρχης Φ. Παπαφώτης, υπεύθυνος για τη δολοφονία του Μένοικου, αφού τον χαρακτηρίζει «καταϊσιεμένο», ισχυρίζεται ψευδώς ότι ο Μένοικος πέθανε από… συγκοπή καρδίας http://mihalismihail.blogspot.com.cy/2008/05/1958.html</ref><ref>Μιχαήλ Μιχάλης "Ο ματωμένος Μάιος του 1958" </ref>
Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ, ομάδα της ξυλοκόπησε τον Μενοίκου και τον έδεσε για παραδειγματισμό επί δένδρου ως προειδοποίηση για τις πράξεις και τις δραστηριότητες εναντίον της ΕΟΚΑ.
Ο θάνατος του ήταν αποτέλεσμα καρδιακής προσβολής και οχί λόγω λιθοβολισμού από το αγανακτισμένο πλήθος. Αυτό ανακοινώθηκε επισήμως από το Κυβερνητικό Ραδιοφωνικό Ίδρυμα.
* 23/5/58 Δημήτρης Μάτσουκος οδηγός λεωφορείου, στο χωριό Γύψου
Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές.
* 25/5/58 Αντρέας Σακκάς, Πέρα Ορεινής Λευκωσίας, μέλος της ΠΕΟ και πωλητή της «Χαραυγής»
Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές.
* 29/5/58 Παναγιώτης Στυλιανού, κατακρεουργήθηκε με ξύλα που έφεραν βελόνες, μπροστά στα μάτια των παιδιών του (μικρότερος 5 ετών)
Εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές.
Για τους πιο πάνω η ΕΟΚΑ ανέλαβε πλήρως την ευθύνη για την εκτέλεση τους, γιατί ήταν συνεργάτες των Αποικιοκρατών.
 
=== Ιούνης του 1958 ===
* 18/6/1958 Νικόδημος Ιωάννου από τον Αγιο Θεόδωρο Αγρού
Σύμφωνα με την ΕΟΚΑ εκτελέστηκε για συνεργασία με τους Άγγλους κατακτητές.
==== Αυγουστος του 1958 ====
* 9/8/58 Σάββας Θούπος από την Τύμπου
Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, η περίπτωση Θούπου οφείλεται σε καθαρά προσωπικούς λόγους και η ΕΟΚΑ δεν είχε καμία σχέση με αυτήν.<ref>[http://antistasi.org/?p=27375 Η απάντηση των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 στην προσπάθεια του ΑΚΕΛ να αποκαταστήσει τους Προδότες του!]</ref>
* 26/8/58 Μαρία Χαρίτου από τη Μηλιά Αμμοχώστου
 
* 26/8/58 Δεσπούλα Κατσούρη από τη Μηλιά Αμμοχώστου, σε ηλικία 13 χρονών, σαν κοιμότανε στο κρεβάτι της
Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, oι δύο γυναίκες δεν εκτελέστηκαν αλλά ήταν θύματα πυροβολισμών που ερρίφθησαν για αυτοπροστασία των αγωνιστών, όταν πλήθος αριστερών με ασπίδα γυναίκες, όρμησαν για να αφοπλίσουν και να βγάλουν τις μάσκες των αγωνιστών, και να τους αποκαλύψουν.<ref>[http://antistasi.org/?p=27375 Η απάντηση των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 στην προσπάθεια του ΑΚΕΛ να αποκαταστήσει τους Προδότες του!]</ref>
 
* Δεκέμβριος 1958 Πιερής Πιστόλας από το Λευκόνοικο.<ref name=":24" />
Σύμφωνα με τον Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, ότι ουδέποτε απασχόλησε την ΕΟΚΑ ο δε θάνατος του από ξυλοδαρμό δεν είναι έργο της Οργάνωσης.<ref>[http://antistasi.org/?p=27375 Η απάντηση των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 στην προσπάθεια του ΑΚΕΛ να αποκαταστήσει τους Προδότες του!]</ref>
 
=== Απάντηση Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ ===
 
=== H ίδρυση της ΤΜΤ ===
Εξίσου εθνικιστική, αντικομμμουνιστική και σωβινιστική με την ΕΟΚΑ, υπήρξε η ΤΜΤ [[Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης]]<ref>[http://www.ethnos.gr/politiki/arthro/miteres_patrides_ellada_kai_tourkia-63599039/ «Μητέρες πατρίδες Ελλάδα και Τουρκία»] ethnos.gr</ref> ([[τουρκικά]]: ''Türk Mukavemet Teskilati'', TMT),] οργάνωση που ίδρυσε ο Ραούφ Ντεκτάς σε συνεννόηση με την Άγκυρα. Η εμφάνιση και κοινονική αποδοχή της ΤΜΤ οφείλεται στην αγωνία που δημιουργούσε στους τουρκοκύπριους η προοπτική της Ένωσις. <ref name=":25">{{Cite journal|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01436598408419791?journalCode=ctwq20|title=An island apart: A review of the Cyprus problem|last=Souter|first=David|date=15/11/2007|journal=Third World Quarterly|accessdate=|doi=http://dx.doi.org/10.1080/01436598408419791}}</ref> H TMT απορρόφησε την προϋπάρχουσα οργάνωση Volkan.Τούρκοι πράκτορεςΗ κατέκλυσανΤMT το νησί παριστάνοντας Βρετανούς τουρίστεςεπιτέθηκε και προερχόμενοι από πρακτορείασε τουαριστερούς Λονδίνου<ref>http://www.mixanitouxronou.gr/o-tourkokyprios-mikropolitis-aplone-tin-pramateia-tou-ekso-apo-stratopeda-tis-ethnikis-frouras-itan-tourkos-antisyntagmatarxis-to-kataskopeftiko-diktyo-pou-kathodigise-ton-attila-stin-kypro/</ref>τουρκοκύπριους.
 
Ένας ισχυρισμός του ελληνοκυπριακού αφηγήματος, είναι πως η Αγγλία προκάλεσε βία ανάμεσα στις κοινότητες, οι οποίες μέχρι τότε ζούσανε χωρίς βίαια περιστατικά ανάμεσα τους. Σύμφωνα με το αφήγημα αυτό, η αγγλία εισήγαγε την τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το 1955, στις Τριμερείς διαπραγματεύσεις του Λονδίνου, για τον ίδιο λόγο. Ωστόσο, συμφωνα με ερευνητές, αυτη η άποψη είναι αφελής. Οι τουρκοκύπριοι είχαν εκφράσει προ πολλού την αντίθεση τους με την προοπτική της Ένωσις, και όταν στα μέσα του 1955, έγινε σαφές ότι η Βρεττανία δυσκολεύεται να διατηρήσει το αποικιακο καθεστώς της, τόσο στον κόσμο, όσο και στην Κύπρο, οι τουρκοκύπριοι ψάξανε για εναλλακτική προστασία απο την ελληνική κυριαρχία, στον Τούρκικο εθνικισμό, ζητώντας Διχοτόμηση (''ταξίμ'' στα τουρκικα) του νησιού και Διπλή Ένωση με τις μητέρες πατρίδες.<ref name=":25" />
== Ο ρόλος των Βρετανών στην Διακοινοτική Βία ==
Το 1882 οι Άγγλοι παραχώρησαν στους Κυπρίους σύνταγμα. Σύμφωνα μ’ αυτό οι Κύπριοι, χωριστά Έλληνες και Τούρκοι, μπορούσαν να παίρνουν μέρος στη νομοθετική εξουσία. Στην πραγματικότητα, όμως, οι Άγγλοι επέβαλλαν πάντοτε τη θέλησή τους.
 
Στην πολιτική τους αυτή έπαιρναν τους Τούρκους αντιπροσώπους με το μέρος τους, δημιουργώντας έτσι από την αρχή διαχωριστικές τάσεις ανάμεσα στους αντιπροσώπους των δύο κοινοτήτων<ref>https://vithoskopio.wordpress.com/2014/08/12/%CE%BF-%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B4/</ref>.
 
Οι σχέσεις Ελληνοκυπρίων και Αγγλικής κυβέρνησης πολύ συχνά έφταναν σε ένταση. Κύρια αιτία προστριβών ήταν η συνεχής αρνητική στάση των Άγγλων στο αίτημα των Κυπρίων για παραχώρηση πραγματικών δημοκρατικών δικαιωμάτων και για πραγματοποίηση της εθνικής επιδίωξης των Κυπρίων να ενωθούν με την Ελλάδα. Οι Άγγλοι διευκολύνονταν στην αρνητική τους στάση για το θέμα της ένωσης, από την εξίσου αρνητική στάση της τουρκοκυπριακής ηγεσίας.
 
Η πρώτη εξέγερση των Κυπρίων εναντίον της Αγγλίας έγινε το 1931. Βασικές αιτίες ήταν η φτώχεια και η δυστυχία των Κυπρίων εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και της βαριάς φορολογίας, μαζί με την απογοήτευση και αγανάκτηση που προκαλούσε στο λαό η αρνητική στάση της Αγγλίας στις συνταγματικές και εθνικές διεκδικήσεις τους<ref>http://www.arcadians.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=528:c-&catid=99:q</ref>. Οι Άγγλοι κατέπνιξαν την επανάσταση και επέβαλαν στον κυπριακό λαό βαριά καταπιεστικά μέτρα.
Αρκετοί ωστόσο Κύπριοι εθελοντές πολέμησαν στον αγγλικό στρατό στη διάρκεια του β΄ παγκοσμίου πολέμου.
 
Σαν υλοποίηση των υποσχέσεών τους προς τους λαούς, οι Άγγλοι έκαναν το 1948 προτάσεις στους Κυπρίους για συνταγματικές ελευθερίες και περιορισμένη αυτοκυβέρνηση. Η ηγεσία του κυπριακού λαού δε βρήκε ικανοποιητικές τις προτάσεις αυτές και τις απέρριψε.
 
Το 1955 οι Κύπριοι, πιστεύοντας ότι δεν μπορούσαν με ειρηνικά μέσα να πραγματοποιήσουν τους εθνικούς τους πόθους και ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων αντιαποικιακών κινημάτων, οργάνωσαν ένοπλο αγώνα εναντίον της Αγγλίας. Πολιτικός αρχηγός ήταν ο Μακάριος, στρατιωτικός αρχηγός ο Γεώργιος Γρίβας. Στην επανάσταση αυτή πήραν μέρος μόνο Ελληνοκύπριοι αγωνιστές. Οι Τουρκοκύπριοι δεν πήραν μέρος, χρησιμοποιήθηκαν όμως από τους Άγγλους εναντίον των Ελληνοκυπρίων. Σημειώθηκαν τότε και οι πρώτες διακοινοτικές συγκρούσεις.
 
Στη διάρκεια του αντιαποικιακού αγώνα η αγγλική πολιτική πέτυχε να αναμείξει την Τουρκία σαν "ενδιαφερόμενο μέρος" και ταυτόχρονα να κλείσει το κυπριακό πρόβλημα μέσα σε στενά νατοϊκά πλαίσια, περιορίζοντάς το σαν διαφορά μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Αγγλίας<ref>https://www.rizospastis.gr/story.do?id=5759474</ref>.
 
== Φήμη ΕΟΚΑ ==
|}
 
== Δείτε Επίσης ==
Κατάλογος όλων των αγωνιστών της ΕΟΚΑ έχει δημοσιευθεί από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.<ref>[https://lekythos.library.ucy.ac.cy/bitstream/handle/10797/4419/mitroon%20agoniston%20EOKA%201955-1959%20tomos%20D.pdf?sequence=1 Μητρώον Αγωνιστών ΕΟΚΑ, Υπ. Παιδείας και Πολιτισμού, Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959, Λευκωσία, 2004]</ref>
* [[ΕΟΚΑ Β΄|ΕΟΚΑ Β']]
 
* [[Γεώργιος Γρίβας]]
 
* [[Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄]]
 
* [[Ένωσις]]
 
* [[Ενωτικό Δημοψήφισμα]]
 
* [[Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης]]
 
== Σημειώσεις ==
<references group="Σημ" />
 
== Παραπομπές ==
 
=== Λίστα Παραπομπών ===
{{reflist}}
 
=== Βιβλιογραφία ===
*Βαρνάβα, Ανδρέας (2002). Ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Λευκωσία: Ίδρυμα ΕΟΚΑ, ISBN 9963-576-99-0.
*Ρίχτερ, Χάιντς Α. (2007). Ιστορία της Κύπρου, τόμος πρώτος (1878-1949). Αθήνα: Εστία, ISBN 9789600512946
*Ρίχτερ, Χάιντς Α. (2011). Ιστορία της Κύπρου, τόμος δεύτερος (1950-1959). Αθήνα: Εστία, ISBN 978-960-05-1502-2.
*Ker-Lindsay, James (2011). The Cyprus Problem: What Everyone Needs to Know. USA: Oxford University Press ISBN 9780199757152
*Mirbagheri Farid (2009). Historical Dictionary of Cyprus, Scarecrow Press, ISBN 0810855267
*Lange, Matthew (2011). Educations in Ethnic Violence: Identity, Educational Bubbles, and Resource Mobilization. Cambridge University Press, ISBN 9781139505444.
*Diez, Thomas (2002). The European Union and the Cyprus Conflict: Modern Conflict, Postmodern Union. Manchester University Press, ISBN 9780719060793.
 
 
[[Κατηγορία:Απελευθερωτικός αγώνας της Κύπρου]]
[[Κατηγορία:Κύπριοι αγωνιστές του 1955-59]]
24.925

επεξεργασίες