Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

3.864 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 1 έτος
πρόσθεση στοιχείων που έλλειπαν
{{προστασία}}
{{πηγές|22|03|2012}}
{{ουδετερότητα|@=30 Ιουνίου 2017}}
{{Κουτί πληροφοριών πολεμικής παράταξης
|Όνομα = Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών Β΄
}}
 
Η '''Ε.Ο.Κ.Α. Β΄''' ('''Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών Β΄''') ήταν [[Εθνικισμός|εθνικιστική]] ένοπλη παραστρατιωτική οργάνωση που δημιουργήθηκε στην [[Κύπρος|Κύπρο]] το [[1971]]. Ιδρύθηκε από τον [[Γεώργιος Γρίβας - Διγενής|Γεώργιο Γρίβα -Διγενή]], με σκοπό την ένοπλη δράση για τη δημιουργία των προϋποθέσεων που θα οδηγούσαν στην ένωση της [[Κύπρος|Κύπρου]] με την Ελλάδα, στην αρχή μέσω συνεργασίας με τον Αρχιεπίσκοπο και Πρόεδρο, [[αρχιεπίσκοπος Μακάριος|Μακάριο]], στη συνέχεια μέσω εκφοβισμού και τέλος μέσω της ένοπλης σύγκρουσης. Αντιτάχθηκε στην πολιτική του Μακαρίου, ο οποίος υποστήριζε την ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και την πολιτική του εφικτού όσον αφορά στην ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
 
==Τα προ της ΕΟΚΑ Β΄==
Η δράση της ΕΟΚΑ Β΄ ξεκίνησε με δολιοφθορά εγκαταστάσεων, κλοπή όπλων, εκρηκτικών υλών και ανατινάξεις αστυνομικών σταθμών και αυτοκινήτων. Αργότερα υπήρξε αιματηρή εμπλοκή, με νεκρούς, ενάντια στις δυνάμεις του Μακαρίου.{{Ασαφές}}
 
'''Οι Σχέσεις Μακαρίου- Γρίβα και οι σχέσεις των δύο με τον Γ. Παπαδόπουλο.'''
Η ΕΟΚΑ Β΄ υποστήριξε το πραξικόπημα της [[Πραξικόπημα του 1974 στην Κύπρο | 15ης Ιουλίου 1974]] στην Κύπρο. Στις 20 Ιουλίου, μέλη της ΕΟΚΑ Β΄ επιτέθηκαν σε τουρκοκυπριακούς θύλακους, ενώ μετά την κατάληψη τους, προέβησαν σε δολοφονίες αμάχων, ενώ βίασαν γυναίκες και κορίτσια.<ref name="sevgulrape">{{cite web|url=http://www.stwing.upenn.edu/~durduran/hamambocu/authors/svg/svg3_17_2008.html|title=Turkish Cypriot and Greek Cypriot victims of rape: The invisible pain and trauma that’s kept `hidden`|publisher=Hamamböcüleri Journal|accessdate=8 April 2015|last1=Uludağ|first1=Sevgül}}</ref>
 
Οι σχέσεις Γρίβα-Μακαρίου δεν ήσαν ποτέ αρμονικές. Ο Μακάριος είχε διαφωνήσει με τον Παπάγο για την επιλογή του Γρίβα ως στρατιωτικού αρχηγού του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνος. Ο Στρατηγός από την άλλη πολλές φορές μετά το τέλος του αγώνος κατηγόρησε τον Μακάριο ως επίορκο, αδίστακτο και εξουσιομανή. Ο Γρίβας ήταν πάντοτε λάτρης της ιδέας της Ένωσης, ο Μακάριος όχι (βλ. Nightmare in Athens, Μαργαρίτα Παπανδρέου). Η ρήξη των σχέσεων τους είχε σημειωθεί ήδη από τον καιρό της ΕΟΚΑ, της εγκατάλειψης της Ένωσης υπέρ της Ανεξαρτησίας και τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Ο Γρίβας αν και νικητής στο πεδίο των μαχών υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα ενώ ο Μακάριος ανεμπόδιστος να προχωρήσει στη δημιουργία αυλής και παρακράτους<ref>http://24h.com.cy/2015/09/12/ti-den-s-emathan-gia-tin-istoria-tis-kiprou/</ref>. Ο Μακάριος δεν ελάμβανε υπόψιν κανένα, ούτε την Ελλάδα ούτε την Κύπρο, ούτε βεβαίως τον Γρίβα π.χ. η είσοδος στους Αδεσμεύτους, η απονενοημένη απόπειρα αλλαγής του συντάγματος και η ΤΟΥΡΚΑΝΤΑΡΣΙΑ του ΄63-64. Ακολούθησαν πολλά, η ΑΣΔΑΚ, η αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας εναντίον του Γρίβα (Πτώση του Comett), τα Γεγονότα της Κοφίνου, η απομάκρυνση της Μεραρχίας και του Στρατηγού όπως βεβαίως και η «λυκοφιλία» του Μακαρίου και Γ.Παπαδόπουλου (βλπ περίπτωση Παναγούλη και Γεωρκάτζη). Όλες οι Ελληνικές Κυβερνήσεις είχαν αγανακτήσει με τα καμώματα του, τα οποία έθεταν σε κίνδυνο τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο.
Η ΕΟΚΑ Β΄ ευθύνεται για μαζικές σφαγές αμάχων, όπως την [[σφαγή της Τόχνης]] και την [[Σφαγή στην Μαράθα, Σανταλάρη και Αλόα|σφαγή στην Αλόα-Μαράθα και Σανταλάρη]] χαρακτηρίστηκε εγκλημα κατά της ανθρωπότητας από τον ΟΗΕ.<ref name=":5">''UN monthly chronicle, Volume 11 (1974)'', United Nations, Office of Public Information, [https://books.google.com/books?ei=rSlUTcuUIoOCOr3w1agJ&ct=result&id=zichAAAAMAAJ&dq=Maratha+massacre+cyprus&q=Maratha#search_anchor p. 98]</ref>
 
Ο Μακάριος είχε κτίσει δίπλα του ένα θεοκρατικό προσωποπαγές κράτος, ένα σκοτεινό περίγυρο και ένα απερίγραπτο παρακράτος όπου όλο το δημόσιο και εκκλησιαστικό χρήμα έρεε σε μια και μόνη συγκεκριμένη κατεύθυνση<ref>https://istosnews.com/2017/07/%CE%B5%CE%BF%CE%BA%CE%B1-%CE%B2-%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B1-%CE%B3%CE%B5%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CF%84%CE%B1-%CF%83%CF%84/</ref>, την προστασία και τη διατήρηση της εξουσίας του και μέσω διαφόρων παρακρατικών και παραστρατιωτικών ομάδων-οργανώσεων πολεμά τους Κύπριους αντιφρονούντες Ενωτικούς και επιδιώκει την πλήρη διάλυση της Ε.Φ. και την αντικατάσταση της από ένα έμπιστο προς αυτόν μισθοφορικό στρατό. (Παρόμοιες σκέψεις έκαναν και οι Αριστεροί του ΑΚΕΛ που επιθυμούσαν και αυτοί διάλυση της ΕΦ και δημιουργία ενός λαϊκού στρατού ή μίας πολιτοφυλακής. Είχαν προαγοράσει 5000 αυτόματα όπλα. βλπ Εζεκίας Παπαϊωάννου). Οι ενωτικοί ή αντιμακαριακοί ή γριβικοί , ζητούσαν πάντα από τον Στρατηγό προστασία και να έλθει ο ίδιος στο νησί. Ο Μακάριος προσπαθεί παρά τα τραγικά λάθη του, με κάθε τρόπο να προσεταιριστεί τους πάντες Βρεττανούς, Αμερικάνους, Ρώσσους, τον Καραμανλή, το Βασιλιά, τους Ακελικούς, Λυσσαριδικούς, Γιωρκατζικούς, Γριβικούς, το Σαμψών, τον Παπαδόπουλο, τους χουντικούς ακόμη και γνωστούς εγκληματίες και βαρώνους της νύχτας. Ο στόχος του Μακαρίου δεν ήταν να λύσει το κυπριακό πρόβλημα που μετά το ΄60 και το ΄63-΄64 που πήρε άλλη μορφή αλλά να παρατείνει την παραμονή του στην εξουσία εσαεί.
Η ΕΟΚΑ Β΄ είναι ξανά δημοφιλής στους κόλπους των εθνικιστών της Κύπρου, ανάμεσα τους στο ΕΛΑΜ και στις κερκίδες των γηπέδων, ιδίως ανάμεσα στους οπαδούς του ΑΠΟΕΛ.{{παραπομπή}}
 
Οι σχέσεις Γ.Παπαδόπουλου και Γ.Γρίβα μετά το 1967 υπήρξαν πάρα πολύ εχθρικές και παρέμειναν αναλλοίωτες μέχρι τέλους, καθώς ο πρώτος φοβόταν ιδιαίτερα τον φιλοβασιλικό Γρίβα για πιθανή ανατροπή του καθεστώτος του (ο Γρίβας είχε τότε βαθμό Αρχιστρατήγου με την Μεραρχία στα πόδια του) ενώ ο δεύτερος θεωρούσε τον Παπαδόπουλο υπεύθυνο τόσο για την αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας, τον κατηγορούσε για συμπαιγνία με τον Μακάριο αλλά και την προσπάθεια επιβολής νόθας λύσης επί του Κυπριακού Ζητήματος. (Η αποχώρηση της Μεραρχίας ήταν μία «τεχνητή κρίση» που προκλήθηκε για να πέσει η Χούντα αλλά επωφελήθηκε από αυτή τόσο ο Παπαδόπουλος όσο και ο Μακάριος που παρέμεινε κυρίαρχος του παιχνιδιού). Ενδεικτικό του μεγάλου φόβου που ένοιωθε ο Δικτάτορας απέναντι στον Αρχηγό της ΕΟΚΑ ήταν το γεγονός ότι έδωσε ο ίδιος σαφείς εντολές τον Νοέμβριο του 1967 όπως ο Αρχηγός τεθεί ουσιαστικά σε κατ΄οίκον περιορισμό και ασφυκτικό αστυνομικό κλοιό γύρω από το σπίτι του στο Χαλάνδρι.
==Δημιουργία της οργάνωσης==
{{Δείτε|Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών}}
Ο Γεώργιος Γρίβας, ήταν ο στρατιωτικός ηγέτης της [[Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών|Ε.Ο.Κ.Α.]] ([[1954]]-[[1959]]) που επεδίωξε της αυτοδιάθεση της Κύπρου από το [[Ηνωμένο Βασίλειο]] και την [[Ένωσις|Ένωση]] με την [[Ελλάδα]]. Μετά τη λήξη της δράσης της οργάνωσης και την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, τιμήθηκε για την προσφορά του και θεωρήθηκε ως εθνικός ήρωας στην [[Ελλάδα]] και την [[Κύπρος|Κύπρο]].
 
Ο Γρίβας προσπαθεί να αποκαλύψει την συμπαιγνία τους ενώ αρχίζει τότε να συνεργάζεται και με άλλους αξιωματικούς του Ελληνικού στρατού (περίπου 20), τους περισσότερους από τους οποίους είχε αποστρατεύσει η Χούντα, καθώς και κάποιους Κυπρίους φοιτητές και πρώην αγωνιστές της ΕΟΚΑ για να χτυπήσει την Χούντα. Οργανώνει έτσι ένοπλες ομάδες κυρίως στην Αθήνα και την Αττική, τις οποίες εξοπλίζει με αυτόματα όπλα, πυρομαχικά και εκρηκτικές ύλες που έμπιστοι του μεταφέρουν μυστικά από την Κύπρο. Παλιοί αγωνιστές της ΕΟΚΑ μεταβαίνουν από την Κύπρο στην Αθήνα όπου εκπαιδεύουν τα μέλη των αντιχουντικών ομάδων του Γρίβα. Οι ομάδες είναι σχεδόν έτοιμες προς δράση κατά του χουντικού καθεστώτος, μετά όμως από καθαρή προδοσία αξιωματικοί συλλαμβάνονται και φυλακίζονται. (βλπ. μαρτυρίες του Γεώργιου Καρούσου)
Το ζήτημα της Ένωσης της νήσου στην Ελλάδα αναθερμάνθηκε κατά την διάρκεια της [[Χούντα των Συνταγματαρχών|Χούντας των Συνταγματαρχών]] στην Ελλάδα. Ενώ η κυπριακή ηγεσία αρχικά επιδίωκε την πολιτική ένωση, άλλαξε στάση διαβλέποντας την πιθανότητα ενέργειας από την [[Τουρκία]]. Η αλλαγή πολιτικής του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, δυσαρέστησε το Γεώργιο Γρίβα και τον οδήγησε το [[1971]] να λάβει την πρωτοβουλία, στην προχωρημένη ηλικία των 74 ετών, με την δημιουργία της ΕΟΚΑ Β΄, στην οποία εντάχθηκαν ορισμένα στελέχη της πρώτης ΕΟΚΑ. και άλλοι Ελληνοκυπρίοι. Σκοπός της οργάνωσης ήταν η ένοπλη δράση ώστε να εξαναγκαστεί η κυπριακή κυβέρνηση να μην εγκαταλείψει το όραμα της ένωσης της νήσου με την Ελλάδα.
To Έντονο Παρασκήνιο λίγο πριν από την δημιουργία της Οργάνωσης
 
Στο πλαίσιο συνεδρίου της Βορειοατλαντικής συμμαχίας στην Λισσαβώνα, οι Υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδος και Τουρκίας συναποφασίζουν όπως το Κυπριακό πρέπει πλεόν να επιλυθεί οριστικώς εντός τριμήνου και να καμφούν όλες οι αντιρρήσεις του λαού έστω και με την βία (Ε.Φ.). Το γεγονός τρομοκρατεί τον Μακάριο που επιθυμεί τώρα εντατικές Ενδοκυπριακές Συνομιλίες.
Σύμφωνα με τον Μακάριο Δρουσιώτη, οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ θέλοντας να απαλλαγούν από τον Μακάριο στο νησί, προσέγγισαν Γρίβα ο οποίος διέθεσε τον εαυτό του στα σχέδια που είχαν εκπονήσει.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.17</ref> Προσθέτει ότι οι Αμερικάνοι μετά τον Β παγκόσμιο ίδρυσαν στην Ευρώπη, την [[Επιχείρηση Gladio|δίκτυο Stay Behind]]. Σε κάθε χώρα το όνομα της οργάνωσης ήταν διαφορετικό. Στην Ελλάδα ονομαζόταν «Προβιά», στην Ιταλια «Gladio», στην Τουρκία «Τμήμα Ειδικού Πολέμου». Επειδή αποκαλύφθηκε η ύπαρξη της οργάνωσης Gladio στην Ιταλία, συνήθως όλες οι οργανώσεις στον Τύπο ονομαζόταν Gladio. Οι οργανώσεις αυτές ήταν μυστικές από τις πολιτικές ηγεσίες των χωρών. Στην Ελλάδα, η Προβιά, στηρίχθηκε στον προϋπάρχουσα στρατιωτική οργάνωση, ΙΔΕΑ ([[Ιερός Δεσμός Ελλήνων Αξιωματικών |Ιερό Δεσμό Ελλήνων Αξιωματικών]]). Η ΙΔΕΑ χρηματοδοτήθηκε με εκατομμύρια δολλάρια από την CIA, όπως και η Τούρκικη. Η Τούρκικη οργάνωση είχε στενές σχέσεις με την οργάνωση [[Γκρίζοι Λύκοι]]<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.24-27</ref> και έλεγχε αργότερα την τουρκοκυπριακή ΤΜΤ. Η ΙΔΕΑ, μέσω της ΕΛΔΥΚ επεκτάθηκε και στην Κύπρο, ενώ αργότερα το Β΄ γραφείο του Γενικού Επιτελείου της Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) ήταν στελεχωμένο από αξιωματικούς πιστούς στους επικεφαλής της Χούντας και της ΙΔΕΑ.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.120</ref> Την 21η Απριλίου 1967, μέλη του ΙΔΕΑ πραγματοποίησαν το πραξικόπημα στην Ελλάδα, και ο Γιώργος Παπαδόπουλος, έμμισθος πράκτορας της CIA,<ref>The Observer, 1/7/1973</ref><ref>[http://archive.is/20130630012237/homepage.ntlworld.com/jksonc/docs/phoenix-sasc-19730702.html HEARINGS BEFORE THE COMMITTEE ON ARMED SERVICES UNITED STATES SENATE NINETY-THIRD CONGRESS FIRST SESSION]</ref>{{refn|group="Σημ"|Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ο Παπαδόπουλος πήγε μεταπολεμικά στην Αμερική για να εκπαιδευτεί σε θέματα πληροφοριών κι έγινε πράκτορας της CIA. Την 1η Ιουλίου του 1973 σε άρθρο της εφημερίδας Observer εμφανίστηκε ο ισχυρισμός από ανώνυμη πηγή της εφημερίδας ότι ο Παπαδόπουλος ήταν έμμισθος πράκτορας της CIA[31]. Στο άρθρο του Observer παραπέμπει και το άρθρο του Political Science quarterly, vol 89, 3-4, 1974 Σε επίσημη ακρόαση στην Αμερικάνικη Γερουσία, η CIA αρνήθηκε ότι ο Γ. Παπαδόπουλος υπήρξε ποτέ πράκτοράς της, και ισχυρίστηκε ότι η οποιαδήποτε σχέση είχαν αυτή ήταν στα πλαίσια της πάγιας συνεργασίας (από την εποχή του εμφυλίου πολέμου) CIA και ΚΥΠ την περίοδο που ο Παπαδόπουλος υπηρετούσε στην ΚΥΠ. Στην ίδια ακρόαση ενώπιον της Γερουσίας ο διευθυντής της CIA ισχυρίστηκε ότι ο Παπαδόπουλος ουδέποτε εκπαιδεύτηκε στις ΗΠΑ (από την CIA)
Φοβούμενος ακόμη για το τι θα επέλθει, σε ομιλία του στην Γιαλούσα κάνει μια θεαματική πολιτική στροφή προς την «Ένωση» και ζητά στήριξη από τους αντιφρονούντες ενωτικούς! (Κληρίδης και Ντενκτάς τον επικρίνουν εντονότατα, ενώ ο Δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος αρχίζει να δυσφορεί με την συμπεριφορά του.) Η κίνησις αυτή του Αρχιεπισκόπου στην Γιαλούσα χαιρετίστηκε αμέσως από τους ενωτικούς και προσπαθούν οι ίδιοι να ρίξουν γέφυρες και προς τους δύο για την επιστροφή του Διγενή.
Στην Ελλάδα ο Γρίβας που βρίσκεται ακόμη σε στενή επιτήρηση από το χουντικό καθεστώς δέχεται την πρόταση-πρόσκληση με πολλές όμως επιφυλάξεις. Οι εφημερίδες αναφέρουν για εξαφάνιση του Γρίβα ενώ ο Μακάριος δεν φαίνεται σε καμμία στιγμή αρνητικός για ενδεχόμενο επιστροφής του Γρίβα στην Κύπρο.
 
==Οργάνωσις Γρίβα (Η ονομασία «ΕΟΚΑ Β΄» δόθηκε αργότερα από τους πολέμιους της)==
<ref>Thomas Bodenheimer Robert Gould Rollback!: right-wing power in US foreign policy σελίδα 31 "The leader, George Papadopoulos, worked with the Nazis in World War II, was trained in the United States, and had been on the CIA payroll for fifteen years"</ref>
<ref>Lawrence S Wittner American intervention in Greece 1943-1949 σελίδα 305 "Among them was Papadopoulos, a right-wing military officer who had been on the CIA's payroll since 1952"</ref>
<ref>The Observer, 1/7/1973</ref>.
<ref>https://archive.is/20130630012237/homepage.ntlworld.com/jksonc/docs/phoenix-sasc-19730702.html , 2 Ιουλίου 1973</ref>}}. Ο Μακάριος Δρουσιώτης ισχυρίζεται πως η ΕΟΚΑ Β, η οποία προέκυψε απο αγωνιστές της ΕΟΚΑ, ελεγχόταν απο την οργάνωση Ακρίτας, την Χούντα των Αθηνών μέσω της ΚΥΠ, οι οποίες ελέγχονταν απο την CIA. Την ίδια στιγμή, η CIA έλεγχε τις αντίστοιχες τουρκοκυπριακές οργανώσεις, την ΤΜΤ, τους γκρίζους λύκους, μέσω της τούρκικης Γκλάντιο (τμήμα ειδικού πολέμου).<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.11</ref>
 
Ο 72χρονος στρατηγός της ΕΟΚΑ καταφθάνει μυστικά με καράβι στην Κύπρο την 1η Σεπτεμβρίου 1971 μαζί με τον Γεώργιο Καρούσο και ξεκινά αμέσως τις προετοιμασίες του για τον μεγάλο αγώνα. Συναντάται με παλιούς αγωνιστές όπως ο Παπαφώτης κ.α. Λίγες βδομάδες αργότερα συναντάται προσωπικά και με τον Μακάριο, ωστόσο ο Αρχιεπίσκοπος υποχωρεί και αλλάζει για ακόμη μια φορά την στάση του, έτσι ναυαγεί κάθε ελπίδα συνεννόησης των δύο ηγετών παρά και τις αντιπροτάσεις του Γρίβα για κοινής αποδοχής Πρόεδρο της Δημοκρατίας και συνέχισης του αγώνος μέχρι την τελική δικαίωση.
==== Χρηματοδότηση ====
Η Οργάνωσις δημιουργήθηκε από τον Γρίβα κατά το πρότυπο του ανταρτοπολέμου της ΕΟΚΑ. Διορίζει δύο Υπαρχηγούς (τον Σύρο και τον Καρούσο) και σε κάθε πόλη και κωμόπολη Τομεάρχες και Υποτομεάρχες και τοπικικούς ομαδάρχες. Τομεάρχες, Υποτομεάρχες και μέλη της οργάνωσης ήταν κατά κανόνα τα πρώην μέλη της ΕΟΚΑ αλλά και πιο νέοι και ένθερμοι πατριώτες.
Η ΕΟΚΑ Β΄ για την συγκρότηση, εξοπλισμό και συντήρηση της απαιτούσε ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Σύμφωνα πάλι με τον Μακάριο Δρουσιώτη, η χρηματοδότηση φαίνεται να προέρχεται από την CIA μέσω της Αθήνας. Ο κ. Δρουσιώτης βασίζει την εκτίμηση του τόσο σε μια συνέντευξη του Μακάριου τον Σεπτέμβριο του 1974, όσο και σε μια κατάθεση στο Κογκρέσο των ΗΠΑ του Χένρι Τάσκα, τότε πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα.<ref name=":0">Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.146-147</ref> Σύμφωνα με τεκμήρια τα οποία έχουνε βρεθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία, η ΕΟΚΑ Β λάμβανε βοήθεια 1 εκατομυρίο δολλάρια ετησίως.<ref name=":0" /><ref>Εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος, ημ: 26/6/1974</ref>
 
Η ΕΟΚΑ Β΄είχε ένα αντικειμενικό σκοπό και στόχο: την άσκηση πιέσεων ώστε τελικώς να εξαναγκαστεί η κυπριακή κυβέρνηση και το πολιτικό κατεστημένο του νησιού να επιστρέψουν πίσω στο πάγιο αίτημα του λαού μας για Αυτοδιάθεση-Ένωση, να μην εγκαταλειφθεί το όραμα της Ένωσης.
== Απήχηση ==
Παράλληλα δημιουργείται η ΕΣΕΑ για την προβολή και την διαφώτιση των πολιτικών θέσεων του Στρατηγού. (Για τον ίδιο λόγο είχε και το ΄55-΄59 δημιουργηθεί η ΠΕΚΑ). Στην ΕΣΕΑ εντάχθηκαν υπουργοί του Μακαρίου, βουλευτές, επιχειρηματίες, ιερείς, στρατιωτικοί, αστυνομικοί, εκπαιδευτικοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, νέοι και νέες από κάθε περιοχή της Κύπρου. Ενώ στην Ελλάδα υπήρχε ήδη δημιουργηθεί ένας πυρήνας φοιτητών ΔΡΑΣΙΣ, όπως και κάποιοι Ελλαδίτες.
Η Ε.Ο.Κ.Α. Β΄ παρόλο που παρουσίασε την οργάνωση ως συνέχεια της πρώτης Ε.Ο.Κ.Α., δεν είχε την ίδια απήχηση στον κυπριακό λαό, αφού η πρώτη οργάνωση αποτελούσε απελευθερωτικό αγώνα εναντίον του Βρετανικού Στέμματος, ενώ η δεύτερη φάση ήταν στην ουσία εμφύλια διαμάχη. Μεγάλη μερίδα του λαού υποστήριζε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ως τον νόμιμο εκφραστή της πολιτικής, πολιτειακής και εκκλησιαστικής εξουσίας. Παντως, η απήχηση της δεν ήτανε αμελητέα: Η ΕΟΚΑ Β΄ είχε 20.000 στρατευμένα μελη<ref>Σπυρου Παπαγεωργιου «Απο την ΕΟΚΑ στην ΕΟΚΑ Β΄» 2009, Σελ. 13</ref> και 5.000 μαχιμους<ref>Σπύρου Παπαγεωργίου «Μακάριος διά Πυρός και Σιδήρου» 1976, Σελ. 157</ref> σύμφωνα με τον δημοσιογράφο-ιστορικό Σπύρο Παπαγεωργίου.
 
Ο στρατηγός Γρίβας εξηγώντας στον αρχιεπίσκοπο Μακάριο με επιστολή του στις 16 Μαΐου 1972, τους λόγους της επανόδου του στην Κύπρο, έγραφε:
== Εμφύλιες συγκρούσεις ==
«….Μακαριώτατε, ό,τι με παρεκίνησε να κατέλθω εκ νέου εις Κύπρον, διασπάσας στενώτατον πέριξ μου κλοιόν εις Αθήνας και διακινδυνεύσας ένα επικίνδυνον θαλάσσιον πλουν, ήτο η επιθυμία μου να προσφέρω και τας τελευταίας μου δυνάμεις εις τον αγώνα της Ενώσεως. Θα απετέλει τραγικήν παρεξήγησιν να νομισθή ότι εις ηλικίαν 74 ετών κατήλθον εις Κύπρον διά να μοιρασθώ μεθ’ υμών την εξουσίαν και να απαρνηθώ τας αρχάς μου, διά τας οποίας επολέμησα και διεκινδύνευσα εν Κύπρω. Υπό την αρχηγίαν μου ο Κυπριακός λαός εθυσιάσθη και εδοξάσθη επί τετραετίαν, διά να απολαύση το δώρον της Ενώσεως. Αισθάνομαι βαρυτάτας τας ευθύνας μου έναντι των θυσιασθέντων παλληκαριών μου και όλου του μάρτυρος Κυπριακού λαού. Τας θυσίας του λαού τούτου είμαι αποφασισμένος να αξιοποιήσω και τα δικαιώματα τούτου να διεκδικήσω πάση θυσία. Και εις την πορείαν μου ταύτην θα ανατρέψω οιαδήποτε εμπόδια, οθενδήποτε προβαλλόμενα. Μακαριώτατε, εκ της επιστολής σας φαίνεται ότι δεν υπάρχει έδαφος δι’ ειλικρινή συνεννόησιν και συνεργασίαν. Πριν όμως διαχωρίσω πλήρως τας ευθύνας μου, και διά να αντιληφθή ο Ελληνισμός ολόκληρος τας ειλικρινείς προθέσεις μου και την αγάπην που αισθάνομαι διά τον δύσμοιρον αυτόν τόπον, σας προσφέρω μίαν υστάτην ευκαιρίαν, διά να αναλογισθήτε τας ευθύνας σας έναντι τούτου και να αποδείξητε δι’ έργων την επιθυμίαν σας να συνεργσθήτε μετ’ εμού διά την σωτηρίαν του…».
Η περίοδος των ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ μακαριακών και της ΕΟΚΑ Β΄ μεταξύ των ετών 1973 και 1974, χαρακτηρίστηκε ως εποχή «βίας και αντιβίας», λόγω του χαρακτήρα των αντιποίνων που είχε.
 
==Έναρξη της Ένοπλης Δράσης της Οργάνωσης==
Το [[1973]], ο Μακάριος για να αντιμετωπίσει την παράνομη δραστηριότητα της ΕΟΚΑ Β΄, αποφάσισε τη σύσταση του [[Εφεδρικό Σώμα της Αστυνομίας Κύπρου|Εφεδρικού Σώματος]] και τον εξοπλισμό του με όπλα τσεχοσλοβακικής προέλευσης. Το Εφεδρικό Σώμα ήρθε πολύ σύντομα σε αντιπαράθεση με αξιωματικούς της Εθνικής Φρουράς.
 
Ο Στρατηγός αρχίζει να επεξεργάζεται και να υλοποιεί διάφορα σχέδια με δολιοφθορές εγκαταστάσεων, κλοπές όπλων, εκρηκτικών υλών και ανατινάξεις αστυνομικών σταθμών και αυτοκινήτων. Σε μια εντυπωσιακή ενέργεια μέλη της ΕΟΚΑ Β΄καταλαμβάνουν σε μία νύχτα όλους τους μεγάλους αστυνομικούς σταθμούς της Κύπρου. Το πρώτο σχέδιο για ανατροπή του Μακαρίου πήρε την κωδική ονομασία «ΣΦΕΝΔΟΝΗ». Το σχέδιο γίνεται γνωστό στις αρχές ενώ και οι δύο υπαρχηγοί Σύρος(Τομεάρχης Λεμεσού) και Καρούσος διαφωνούν ως προς το αν μπορεί πράγματι να επιτύχει το σχέδιο χωρίς την βοήθεια της ΕΦ<ref>http://dialogos.com.cy/blog/etsi-prodothike-i-kipros/#.WnAdMbxl9dg</ref>. Το σχέδιο τελικώς εγκαταλείπεται προτού καν ξεκινήσει. Ο Μακάριος ζητά από τον Παπαδόπουλο να τον βοηθήσει.
Ο πρώτος νεκρός ήταν ο Γεώργιος Φωτίου, στέλεχος της ΕΔΕΚ. Η ΕΟΚΑ Β΄ με προκήρυξη της έγραφε: «η τακτική μας είναι να αποφεύγωμε την αιματοχυσία. Αλλ' οι επιτηθέμενοι Παρακρατικοί δολοφόνοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι θα έχουν την τύχη του Φωτίου αν δεν συνετιστούν». Λίγες μέρες αργότερα, ο Γεώργιος Κουντουρέσης, μέλος της ΕΟΚΑ Β΄, έπεσε νεκρός κατά την διάρκεια επίθεσης εναντίον του Αστυνομικού Σταθμού Κουτραφά.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.262</ref>
 
Αντιλαμβανόμενος ο Μακάριος τον κίνδυνο που τον περιζώνει, ζητά από τον Παπαδόπουλο να επιτρέψει την δημιουργία Εφεδρικού Στρατιωτικού Σώματος μέσα στις τάξεις της Αστυνομίας. Ο Παπαδόπουλος το επιτρέπει έτσι το εφεδρικό θα γίνει το αντίπαλο δέος της Οργάνωσης. Ο Παπαδόπουλος ζητά όμως και την διάλυση των υπόλοιπων παραστρατιωτικών οργανώσεων που μάχονται υπέρ του Αρχιεπισκόπου, καθώς όλα αυτά τα χρόνια δρουν ανενόχλητοι. Ο Μακάριος θα κάνει αμέσως το πρώτο όχι όμως και το δεύτερο. Στις αρχές του 1972 το εφεδρικό έχει στις τάξεις της 2000 ενόπλους (Όλοι τους πιστοί Μακαριακοί, Ακελικοί και ορκισμένοι ΑντιΓριβικοί). Τον Ιανουάριο 1972, ο Μακάριος εισήγαγε οπλισμό, μεταξύ τους και αντιαρματικά, από την Τσεχοσλοβακία, τον οποίο αποθήκευσε στο υπόγειο της Αρχιεπισκοπής. Ανάμεσα στα όπλα υπήρχαν και αντιαρματικά, αποσκοπώντας στην ίδρυση προσωπικού στρατού.
Στις 8 Ιουλίου 1973 έγινε η μεγαλύτερη επιχείρηση της ΕΟΚΑ Β΄, όταν πενήντα ένοπλα μέλη της καταλάβανε τον αστυνομικό σταθμό της [[Βατυλή|Βατυλής]]. Εκείνη την περίοδο ο Γρίβας κατάστρωνε σχέδια για εκτέλεση του Μακαρίου και διέταζε ομάδες του για ασκήσεις. Επιπλέον, σχεδίαζε τα καταλάβει δασώδεις περιοχές περιμετρικά του Τροόδους και να κηρύξει την Ένωση με την Ελλάδα. Στις 23 Ιουλίου το Εφεδρικό Σώμα εξουδετέρωσε μια από τις μεγαλύτερες ομάδες της ΕΟΚΑ Β΄, στην περιοχή της Παρεκκλησιάς. Ο Γρίβας διέταξε την εκτέλεση του επικεφαλής της συγκεκριμένης ομάδας, αλλά μετά από παρέμβαση του [[Γεώργιος Καρούσος|Καρούσου]], πρώην υπαρχηγού της ΕΟΚΑ Β΄, η εκτέλεση ακυρώθηκε. Στις 26 Ιουλίου, υπήρξαν αντίποινα, αφότου η ΕΟΚΑ Β΄ ανατίναξε τον αστυνομικό σταθμό Λεμεσού και την αποθήκη πυρομαχικών του. Η αστυνομία συνέλαβε τον επικεφαλής της ΕΟΚΑ Β΄ για τον τομέα Λεμεσού, [[Σταύρος Σύρος|Σταύρο Σύρο]], ενώ προέβη αργότερα σε μαζικές συλλήψεις στελεχών της ΕΟΚΑ Β. Υπεύθυνος του τομέα Λεμεσού της ΕΟΚΑ Β΄, τοποθετήθηκε ο αντίζηλος του Σύρου, [[Λευτέρης Παπαδόπουλος (στέλεχος ΕΟΚΑ Β')|Λευτέρης Παπαδόπουλος]].<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.267-277</ref>
 
Συλλαμβάνεται τότε ο Σύρος, ενώ ξεκινούν τα πρώτα κρούσματα απειθαρχίας στην Οργάνωση. Οι συγκρούσεις μεταξύ Γριβικών-Μακαριακών θα κορυφωθούν και δεν θα αργήσουν και οι πρώτοι νεκροί. Πολλοί γνωστοί Γριβικοί και αντιφρονούντες αναφέρονται πλεόν ως καταζητούμενοι, ενώ δεν διστάζουν να απειλούν απροκάλυπτα και τις οικογένειες τους. Ο Παπαδόπουλος θα καταδικάσει την δράση του Γρίβα αλλά όχι του Εφεδρικού και των παραστρατιωτικών οργανώσεων που ακόμη υπάρχουν.
Παρόλες τις επιτυχίες του Εφεδρικού Σώματος, ο Μακάριος, έχοντας πληροφορίες ότι η «βάση» της αστυνομίας δεν ήτανε απόλυτα πιστή σε αυτόν, αποφάσισε να το ενισχύσει με ένα δεύτερο, παράνομο, παρακρατικό σώμα με επικεφαλής των [[Βάσος Λυσσαρίδης|Βάσο Λυσσαρίδη]], τον οποίο εξόπλισε με όπλα προερχόμενα από τις αραβικές χώρες. Το σώμα αυτό δεν δρούσε οργανωμένα όπως το Εφεδρικό, αλλά τοποθετούσε βόμβες με στόχο την ψυχολογική πίεση στους υποστηρικτές της ΕΟΚΑ Β΄.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.279</ref>
Εκπονούνται νέα σχέδια για δολοφονία του Μακαρίου ενώ οι Μακαριακοί σχεδιάζουν δολοφονία του Γρίβα.
Ο Παπαδόπουλος εξαγγέλει εκλογές και παραιτείται από «Πρωθυπουργός της Κυβέρνησης», διορίζοντας τον Σπύρο Μαρκεζίνη, ο οποίος προετοιμάζεται για βουλευτικές εκλογές και ζητά την πολιτικοποίηση του αγώνος ΕΟΚΑ Β΄. Ο Ιωαννίδης όμως παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις και ετοιμάζεται για δράση. Το Πολυτεχνείο θα του δώσει την ευκαιρία να καταλάβει την εξουσία από τον Παπαδόπουλο(Μαρκεζίνη) και να αναλάβει ο ίδιος τα ηνία του κράτους από το παρασκήνιο. Ο Ιωαννίδης σε αντίθεση με τον Παπαδόπουλο είναι εναντίον του Αρχιεπισκόπου και θέλει ο ίδιος να ελέξει της ΕΟΚΑ Β΄.
 
Στην Κύπρο τα βασανιστήρια εναντίον των πολιτικών κρατουμένων και το κυνηγητό των καταζητούμενων είναι πλέον καθημερινό και ανελέητο. Η έλλειψη οικονομικών πόρων και χρημάτων φέρνουν την Οργάνωση σε δεινή θέση απέναντι σε ένα «κράτος με ανεξάντλητους οικονομικούς πόρους και μέσα». Στην τελευταία του συνέντευξη τον Αύγουστο του 1973 ο Γρίβας κάνει λόγω για πολιτικοποίηση του αγώνα του αλλά ο Μακάριος αρνείται και εντείνει τις προσπάθειες του για την τελική νίκη. Νέα κρούσματα απειθαρχίας από μέλη της ΕΟΚΑ Β΄και αιματηρά επεισόδια χωρίς εντολή Γρίβα. Στην Κυπριακή Βουλή προετοιμάζουν ψήφισμα καταδίκης του Γρίβα. Τελικά καταδικάζουν την Βία και την αντιβία.
Στις 27 Ιουλίου 1974, η ΕΟΚΑ Β΄ απήγαγε τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης Χρίστο Βάκη. Ο Μακάριος απάντησε με κύμα συλλήψεων στελεχών της. Ο Γρίβας σε τελεσίγραφο του απαίτησε την διενέργεια γνήσιων εκλογών, να επιλέξει ο Μακάριος μεταξύ Εκκλησίας και πολιτικής, να χορηγηθεί γενική αμνηστία στους πολιτικούς κρατούμενους και να χορηγηθούν πολιτικές ελευθερίες στον κυπριακό λαό. Ακολούθησε ανταλλαγή απαντήσεων μεταξύ Μακαρίου και Γρίβα, χωρίς όμως κάποιο αποτέλεσμα. Ο Βάκης αφέθηκε ελεύθερος ένα μήνα μετά την απαγωγή του, στις 26 Αυγούστου.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.283-289</ref>
 
Λίγες μέρες αργότερα στις 27 Ιαννουαρίου 1974 ο στρατηγός Γρίβας πεθαίνει στο κρησφύγετο του στη Λεμεσό.
==Θάνατος Γρίβα==
Ο Ταγματάρχης Καρούσος με μετριοπαθή ανακοίνωση του εξέφρασε τη θέληση να ανασταλεί ο αγώνας της ΕΟΚΑ Β’.
Στις 27 Ιανουαρίου 1974, σε ηλικία 76 ετών, ο Γρίβας πεθαίνει στην οικία της [[Έλλη Χριστοδουλίδου|Έλλης Χριστοδουλίδου]] στην επαρχία Λεμεσού, από ανακοπή καρδίας. Η κηδεία του Γρίβα έγινε μεγάλο θέμα. Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα. Ο Μακάριος, σε μια κίνηση καλής θέλησης κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος και γενική αμνηστία. Ο Μακάριος, αλλά και ενωτικοί αγωνιστές ήθελαν να ταφεί ο Γρίβας στην Ελλάδα, ενώ ο Ιωαννίδης, ήθελε να ταφεί στην Κύπρο. Ο καθαιρεμένος μητροπολίτης Πάφου Γεννάδιος τέλεσε την εξόδιο ακολουθία σε ανοικτό χώρο -ο Μακάριος δεν παραχωρούσε εκκλησία σε καθαιρεμένο ιερέα- και ο Γρίβας τάφηκε έξω από το σπίτι της Έλλης Χριστοδουλου.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.328-334</ref>
«ΕΟΚΑ Β’ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ.
Γνωρίζομεν εις τον κ. Πρόεδρον της Δημοκρατίας, τα πολιτικά κόμματα και τον ελληνικόν Κυπριακόν λαόν, ότι η ΕΟΚΑ Β διέταξε την αναστολήν της δράσεως της επί τω σκοπώ όπως παράσχη τον χρόνον της απαραιτήτου ηρεμίας, διά τον υπεύθυνον θετικόν και πατριωτικόν χειρισμόν του εθνικού μας θέματος. Προϋποθέτει τούτο, ότι θα εύρη ανταπόκρισιν υπό των οργάνων ασφαλείας, αλλά και των κατευθυνομένων του παρακράτους, επ’ αγαθώ του λαού μας.
Πάσα ενέργεια εις βάρος τυχόν φυλακισμένων μας, καταζητουμένων ή ελευθεροκινουμένων μελών μας, ως και φθορά περιουσιών των ενωτικών, θα προκαλέση τας σοβαράς αντιδράσεις της Οργανώσεως, εφ’ ων την ευθύνην θα φέρουν οι απρόσεκτοι ή οι αστόχως υποθέτοντες ότι ο αποθανών Αρχηγός, κατέλιπεν αναποφάσιστα ορφανά.
Η παρούσα ανακοίνωσις δεν αποτελεί όρον, αλλ’ εκ καθήκοντος προσφοράν προς το σύνολον υπό την βεβαιότητα ότι αύτη θα εκτιμηθή. Οι προς πάσαν κατεύθυνσιν υπεύθυνοι Άνδρες, ας δώσουν τα δείγματα του πατριωτισμού και της συνέσεως των.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ Β».
 
Αντίθετα η ημερησία διαταγή που εκδόθηκε από την οργάνωση αναφέρει ότι ο αγώνας της θα συνεχιζόταν:
Η ΕΟΚΑ Β΄ χάνοντας τον φυσικό της ηγέτη δεν μπόρεσε να ανασυνταχθεί.<ref>Παύλος Τζερμιάς, Η χούντα και η Κύπρος-από το φιάσκο στο έγκλημα, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ.ΙΣΤ, 2000, σελ. 479</ref> Φυσικά και πριν τον θάνατο του Γρίβα η ΕΟΚΑ Β΄ είχε χάσει ουσιαστικά τη μάχη στην ένοπλη αντιπαράθεση με το Εφεδρικό. Χωρίς να προετοιμάσει κάποιον φυσικό διάδοχο, ξέσπασαν μάχες ανάμεσα σε διάφορους υποψηφίους: τον Λευτέρη Παπαδόπουλο (σκληροπυρηνικό και Ιωαννιδικό), τον Κίκη Κωνσταντίνου (σκληροπυρηνικό), τον ταγματάρχη Γεώργιο Καρούσο (ο οποίος ήτανε διατεθειμένος να σταματήσει τον ένοπλο αγώνα) και τον Νικόλα Σαμψών (ιδιοκτήτη της εφημερίδας «Μάχη»). Τελικά υπερίσχυσαν οι σκληροπυρηνικοί και ο Γεώργιος Καρούσος αποχώρησε από την Κύπρο. Ο Παπαδόπουλος και ο Κωνσταντίνου αναλαμβάνανε πρωτοβουλίες δράσης χωρίς να αλληλοενημερώνονται, ενώ οι σχέσεις τους δεν ήτανε αρμονικές. Τελικά, ο Ιωαννίδης απέρριψε τους δυο συναρχηγούς και τοποθέτησε επικεφαλής τον Κροίσο Χριστοδουλίδη.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ.346-360</ref>
 
====ΔολοφονίεςΜεταΓριβική ΕΟΚΑ Β΄====
Από την έναρξη της ένοπλης δράσης της ΕΟΚΑ Β΄ μέχρι και τις παραμονές του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου, οι ένοπλοι της οργάνωσης προχώρησαν σε 12 δολοφονίες<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, Ιστορία του Κυπριακού. Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία. 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ. 359.</ref> (στα θύματα συμπεριλαμβάνονται ο δεκαεπτάχρονος Κυριάκος Παπαλάζαρος από την Πάφο<ref>[http://egkyklioi.moec.gov.cy/Data/dde2793a.pdf Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού, κ. Ανδρέα Δημητρίου για την Ημέρα Μνήμης Ηρώων Μαθητών]
</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=D77XRplxI2Q|title=«Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΜΕΣΑ ΜΟΥ»|last=Σούλας Χατζήκυριακου|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref>, ο Ανδρέας Έλληνας που δολοφονήθηκε στη Λεμεσό<ref>{{Cite web|url=http://dialogos.com.cy/blog/lemesos-tis-antistasis-ke-tis-dimokratias/#.WWyR0CuUeSo|title=Λεμεσός της Αντίστασης και της Δημοκρατίας|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref> κ.ά.). Από την άλλη, δύο ένοπλοι της οργάνωσης σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια επιθέσεων εναντίον αστυνομικών τμημάτων<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, 2004, σελ. 352.</ref>.
 
Με νεκρό τον Γρίβα<ref>https://nikospa.wordpress.com/2016/07/09/%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF-%CE%B5%CE%BF%CE%BA%CE%B1-%CE%B2%CE%84-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CF%81%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82-1/</ref>. ο Μακάριος βέβαιος πλέον για την διαφαινόμενη νίκη του, δίνει εντολή για τριήμερο εθνικό πένθος και παύση όλων των επιχειρήσεων. Ζητά παράδοση όλων των όπλων από την ΕΟΚΑ Β΄. Η Κυπριακή Βουλή θα ανακηρύξει τον νεκρό αρχηγό σε έκτακτη συνεδρία της ως «Άξιον Τέκνον της Πατρίδος». Ο θάνατος όμως του Στρατηγού Γρίβα στις 27 Ιανουαρίου 1974 θα προκαλέσει πλήρη διάσπαση στις τάξεις της Οργάνωσης. Τα ικανότερα στελέχη της οργάνωσης διαφωνούν μεταξύ τους και ακολουθούν ξεχωριστή πολιτική. Ο Ιωαννίδης θέλει να ελέγξει άμεσα την οργάνωση για να μην αυτοδιαλυθεί.
== Το πραξικόπημα του 1974 ==
Ο Σύρος (ο οποίος είχε ήδη συλληφθεί από το Εφεδρικό) αποχωρεί οριστικά από την οργάνωση και φεύγει για Ελλάδα. Ο Καρούσος αν και αρχικώς αυτοχρίζεται «Διοικητης της ΕΟΚΑ Β΄» μη μπορώντας να επιβάλει την θέση του για πολιτικοποίηση του αγώνος εγκαταλείπει και αυτός την Κύπρο μυστικά μετά από ένα μήνα. Τις αποχωρήσεις Σύρου-Καρούσου ακολουθούν και άλλοι τομεάρχες, υποτομεάρχες και άλλα ακόμα πρωτοκλασάτα στελέχη-μέλη της οργάνωσης αποστασιοποιούνται. Ο Ιωαννίδης αναλαμβάνει και πάλι δράση και προσπαθεί να έρθει σε συνεργασία με κάποιους από τους εναπομείναντες Τομεάρχες (Λεμεσού, Αμμοχώστου και Καρπασίας), οι ίδιοι οι τομεάρχες όμως δεν μπορούν να συνεργαστούν πλέον με κανένα αφού τους ενδιαφέρει πρωτίστως η ανάληψη της ηγεσίας της οργάνωσης και η επιβολή της δικής τους πολιτικής γραμμής. Η ανασύνταξης είναι πλέον οριστικά ανέφικτη γίνονται μόνοι κάποιοι φόνοι για λόγος αντεκδίκησης και μόνο.
{{Κύριο1|Πραξικόπημα του 1974 (Κύπρος)|Πραξικόπημα του 1974 }}
Στις [[15 Ιουλίου]] [[1974]], ο δικτάτορας Ιωαννίδης αιφνιδίασε τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο με την εφαρμογή του σχεδίου [[Πραξικόπημα του 1974 (Κύπρος)|πραξικοπήματος]] «Αφροδίτη 3» που κινητοποίησε την Εθνική Φρουρά εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης. Ακολούθησαν η ανατροπή του Μακαρίου και η επιβολή πραξικοπηματικής κυβέρνησης υπό την ηγεσία του [[Νίκος Σαμψών|Νίκου Σαμψών]].
 
Ο Μακάριος μετά τον θάνατο του Γρίβα έχει αναθαρρήσει πλήρως και είναι έτοιμος να διατάξει τελική επίθεση κατά της Οργάνωσης και σε σχετικά ελάχιστο χρόνο το Εφεδρικό και η Αστυνομία θα επιτύχει αλλεπάλληλα καθοριστικά και νικηφόρα χτυπήματα σε όλες τις πόλεις. Ο αριθμός των φυλακισμένων μελών της Οργάνωσης μεγαλώνει μέρα με τη μέρα και οι βαρβαρότητες του Εφεδρικού βρίσκονται στο απόγειο του. Πρωτοκλασάτα στελέχη της Οργάνωσης συλλαμβάνονται και οδηγούνται στη φυλακή ενώ άλλοι εγκαταλείπουν αγανακτισμένοι λόγω της ανυπαρξίας ηγεσίας, σχεδίου και χρημάτων. Πλέον είναι θέμα χρόνου η οριστική εξόντωσης της οργάνωσης όπως και όλων των αντιπάλων του Μακαρίου.
Αν και η ΕΟΚΑ Β΄ ήταν ουσιαστικά υπό διάλυση καθώς το προηγούμενο διάστημα είχαν προηγηθεί αλλεπάλληλα χτυπήματα από τις κυβερνητικές δυνάμεις - κυρίως από το Εφεδρικό - που περιλάμβαναν την ανακάλυψη αποθηκών οπλισμού και κρησφύγετων, αλλά και τη σύλληψη ηγετικών στελεχών της (όπως οι Λευτέρης Παπαδόπουλος και Κροίσος Χριστοδουλίδης), τα μέλη της συμμετείχαν ενεργά στις συγκρούσεις, πολεμώντας στο πλευρό των πραξικοπηματικών δυνάμεων<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, 2004, σελ. 482.</ref>. Συγκεκριμένα, είχαν ως κύριο τομέα δράσης τους τη Λεμεσό και τη Λάρνακα, ενώ σε ενέδρα στο [[Κολόσσι]], προκάλεσαν σημαντικές απώλειες σε δυνάμεις αντιστασιακών της επαρχίας Πάφου που κατευθύνονταν προς τη Λεμεσό<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, 2004, σελ. 476 - 477, 482.</ref>.
Ο Ιωαννίδης αρχίζει τότε να σκέπτεται σοβαρά πλέον τον ενδεχόμενο της ανατροπής του Μακαρίου με δυνάμεις της ΕΦ. Η πρώτη του σκέψης ήταν να γίνει πραξικόπημα όταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος θα έφευγε για ένα προγραμματισμένο ταξίδι, τούτο όμως δεν έγινε. Ο Μακάριος αλληλογραφεί και πάλι στον Καραμανλή και τον Βασιλιά με θέμα την ανατροπή της Χούντας και την άμεση επαναφορά της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Έτσι την 1η Ιουλίου 1974 ο Μακάριος σκόπιμα θα ξεσπαθώσει φανερά εναντίον του Ταξίαρχου Ιωαννίδη και της Χούντας, των Ελλήνων Αξιωματικών στην Κύπρο, και της ΕΟΚΑ Β΄, θα μιλήσει για «Δημοκρατία». Στη δισέλιδη επιστολή του προς τον «Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας» Στρατηγό Φ. Γκιζίκη θα τον διατάξει εντός 20 ημερών να αποχωρήσουν όλοι οι Έλληνες Αξιωματικοί της Ε.Φ. (περ 600) και την άμεση μείωση της στρατιωτικής θητείας στην Κύπρο στους 14 μήνες. Παράλληλα επεξεργάζεται σχέδιο οριστικής διάλυσης της ΕΦ και αντικατάστασης της από την αστυνομία, το εφεδρικό και μιαν ομάδα 1000 ένοπλων ακελικών.
 
Στις 11 Ιουλιου 1974 συλλαμβάνεται και το τελευταίο ισχυρό στέλεχος της ΕΟΚΑ Β΄ο τομεάρχης Λεμεσού Λευτέρης Παπαδόπουλος. Η οργάνωση έχει πλέον οριστικά σβήσει.
Μετά την εδραίωση και την επικράτηση του πραξικοπήματος, ορισμένοι τομεάρχες της ΕΟΚΑ Β΄ απέτρεψαν κακοποιήσεις και εκτελέσεις στους τομείς ευθύνης τους, όμως άλλοι ευθύνονται για αρκετές κακοποιήσεις και δολοφονίες<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, 2004, σελ. 482 - 483.</ref> αριστερών<ref>{{Cite web|url=http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=374224|title=Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο και ο ρόλος της ΕΟΚΑ Β'|last=Καλαμαρά|first=Βασίλη|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref> και μακαριακών, οι οποίοι κλείνονταν στα κρατητήρια των αστυνομικών σταθμών και τις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας.<ref>Δρουσιώτης Μακάριος, βλ.βιβλ.πηγές σελ. 420-421.</ref>
Ο Ιωαννίδης μαζί με τους Αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων αποφασίζει την διενέργεια πραξικοπήματος και βίαιη ανατροπή του Μακαρίου κάνοντας χρήση των επίλεκτων δυνάμεων της Ε.Φ. Ο Ιωαννίδης θα αποστείλει στις 14 Ιουλίου στην Κύπρο τον ΑΘ. Σκλαβενίτη για να τεθεί επικεφαλής των ατάκτων μελών της ΕΟΚΑ Β΄.
 
==Το πραξικόπημα==
==== Δολοφονία Κώστα Μισιαούλη ====
Μετά την εκδηλωση του πραξικοπήματος, ομάδες της ΕΟΚΑ Β΄ συλλάμβάνε μέλη της Αριστεράς. Στις 17 Ιουλίου συλλάβανε τον τότε 24χρονο Κώστα Μισσιαούλη (συγγενή του θύματος της [[Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης | ΤΜΤ]] Κώστα Μισσιαούλη στην διπλή δολοφονία μαζί με τον [[Ντερβίς Καβάζογλου | Καβάζογλου]]). Ο Κώστας Μισιαούλης συλλήφθηκε στο σπίτι του, από μέλη της ΕΟΚΑ Β΄, και αφού τον εξεύρισαν μπροστά στην γυναίκα του, τον οδήγησαν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης οπου και τον πυροβόλησαν. Ανάγκασαν συγκρατούμενους του να γλύψουν το αίμα του. Αργότερα, οταν τον μετέφεραν στο νοσοκομείο, δεν επέτρεπαν στην γυναίκα του να δώσει αίμα. Πέθανε λίγες μέρες αργότερα.<ref>{{Cite web|url=https://ilesxi.wordpress.com/2013/02/24/%CE%BA%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%BC%CE%B9%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B7%CF%82/|title=Κώστας Μισιαούλης|last=Μιχαηλίδης|first=Γιώργος|date=Φεβρουαρίου 24, 2013|website=η Λέσχη|publisher=|accessdate=}}</ref>
 
Η απάντηση στο τελεσίγραφο Μακαρίου θα έρθει τελικώς στις 15 Ιουλίου στις 8 και 20 το πρωί (και όχι στις 14 Ιουλίου τα μεσάνυχτα όπως υπολόγιζε ο Μακάριος και διέταξε κάθε βράδυ «τις δυνάμεις του» να περικυκλώσουν τα στρατόπεδα και τα σπίτια των Ελλήνων αξιωματικών). Το πραξικόπημα της 15 Ιουλίου 1974 εν Κύπρω, όπως και όλα τα άλλα πραξικοπήματα στον κόσμο διενεργούνται από τον στρατό, όχι από αδύναμες αντάρτικες ομάδες. Το πραξικόπημα θα γινόταν το πρωί όταν θα αποσύρονταν πλέον οι δυνάμεις του Μακαρίου και από κοινού οι Γιωργίτσης και Κομπόκης θα καταλάμβαναν το προεδρικό, την αρχιεπισκοπή και το ΡΙΚ. Ο Μακάριος όμως θα διαφύγει πάρα πολύ εύκολα (όπως ήταν άλλωσε και το σχέδιο) από την πίσω πόρτα του Προεδρικού ανενόχλητος και με τη συνοδεία του μέσω Τροόδους θα φτάσει στην Πάφο όπου τον αναμένουν πιστοί οπαδοί του, μέλη του Εφεδρικού και της προσωπικής του φρουράς. Η Πάφος ήταν η γενέτειρα του και η ασπίδα του σε ενδεχόμενο ανατροπής του<ref>http://antistasi.org/?p=27514</ref>. Την ώραν του κινδύνου οι διάφοροι πολιτικοί και μεγαλοπαράγοντες της Κύπρου έχουν ήδη κρυφτεί στις διάφορες ξένες πρεσβείες. Ο λαός παραμένει απαθής.
==Κατά την εισβολή του 1974==
Οι πραξικοπηματίες θα αναζητήσουν τον Κληρίδη (Πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής) και τον Γεν. Εισαγγελέα. Δεν θα βρουν κανένα όπως και κανένα δικαστή του Ανωτάτου έτσι θα ορκίσουν πρόεδρο ένα πρώην αγωνιστή, φίλο του Μακαρίου, εκδότη και Βουλευτή, τον Νίκο Σαμψών, ο οποίος δεν είχε ουδεμίαν σχέση με την ΕΟΚΑ Β΄. «Ο νέος πρόεδρος» θα προβεί τότε σε δηλώσεις, σε ανακοίνωση των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου του και θα αμνηστεύσει όσους συνέλαβε/φυλάκισε/βασάνισε προηγουμένως ο Μακάριος και το επικουρικό. Ο Μακάριος βλέποντας ότι έχει χάσει την μάχη, θα εγκαταλείψει την Κύπρο μέσω των Αγγλικών Βάσεων, ζητώντας παράλληλα από τους Αστυνομικούς, την προεδρική φρουρά και το Εφεδρικό να κάνουν αντίσταση την ώρα που ίδιος εγκατέλειπε τη Κύπρο. Από την Μάλτα, πηγαίνει στη Αγγλία και από εκεί στις ΗΠΑ. Ο Σαμψών λαμβάνει χιλιάδες συγχαρητήριες επιστολές, γεγονός που φανερώνει ξεκάθαρα ότι ο λαός έχει αποδεχτεί την νέα κατάσταση.
{{Κύριο1|Τουρκική εισβολή στην Κύπρο|Τουρκική εισβολή στην Κύπρο}}
===Στρατιωτική δράση===
Με την εκδήλωση της [[Τουρκική εισβολή στην Κύπρο|τουρκικής εισβολής]], τα μέλη της ΕΟΚΑ Β΄ έλαβαν μέρος στις συγκρούσεις είτε ως έφεδροι στα στρατεύματα της [[Εθνική Φρουρά (Κύπρος)|Εθνικής Φρουράς]], είτε ως ενταγμένοι σε μαχητικά τμήματα της οργάνωσης. Μεταξύ άλλων, στις [[20 Ιουλίου]] μέλη της οργάνωσης αποτέλεσαν τον πυρήνα του Τάγματος Μιχαήλ Καλογερόπουλου-Διάκου, το οποίο επωμίστηκε το κύριο βάρος των επιχειρήσεων κατά των τουρκοκυπριακων θυλάκων της [[Λεμεσός|Λεμεσού]]<ref name=Lambrou547>Γιάννης Κ. Λάμπρου, ''Ιστορία του Κυπριακού. Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία. 1960-2004'', Λευκωσία 2004, σελ. 547 - 548.</ref>, ενώ τμήμα 100 ανδρών<ref>Savvas D. Vlassis, O Aporritos Attilas, Athens 2004 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Ειδικό:BookSources/960-630-211-3|960-630-211-3]]</ref> της ΕΟΚΑ Β΄ κατέλαβε το τουρκοκυπριακο χωριό [[Αυδήμου]], το οποίο ήταν κέντρο στρατιωτικής εκπαίδευσης των [[Τουρκοκύπριοι|Τουρκοκυπρίων]] της επαρχίας Λεμεσού<ref name=Lambrou547/>. Επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ακόμη στην Αμμόχωστο και τη Λεύκα<ref>{{cite book|title=Turkey's Foreign Policy in Transition: 1950–1974|first1=Kemal|last1=Karpat|publisher=Brill|isbn=9789004043237|date=1975|page=201|url=https://books.google.co.uk/books?id=vp83AAAAIAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}</ref>.
 
Από την άλλη πλευρά, αρκέτοι ένοπλοι της οργάνωσης, αντί να καταταγούν στις μονάδες όπου ήταν καταχωρημένοι σε περίπτωση επιστράτευσης, συνέστησαν δικά τους αυτόνομα ένοπλα τμήματα και κατευθύνθηκαν στα μετόπισθεν<ref>Γιάννης Κ. Λάμπρου, 2004, σελ. 483.</ref>.
 
Ο Ιωαννίδης, ο ενορχηστρωτής του πραξικοπήματος αφελώς νομίζει, ότι οι Τούκοι δεν θα αντιδράσουν και δεν θα εκμεταλλευτούν την ευκαιρία που τους έδωσε και πως οι Αμερικανοί θα τους σταματήσει. Οι Τούρκοι όμως βλέποντας τα όσα συμβαίνουν δεν θα αφήνουν τέτοια ευκαιρία να πάει χαμένη. Ο Ετσεβίτ αρχικά προεξασφαλίζει την σιωπηρή ανοχή-ενοχή της Αγγλίας και μεταβαίνει στις ΗΠΑ. Η Αμερική και ο Κίσσινγκερ που κινεί όλα τα νήματα δίνει στον Ετσεβίτ το πράσινο φως για εισβολή. Το θέατρο ολοκληρώνεται με την ομιλία του Μακαρίου στην σύνοδο του Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών όπου ζητεί από τις εγγυήτριες δυνάμεις (Αγγλία-Τουρκία) να τον επαναφέρουν στην εξουσία.
===Περιστατικά βίας===
Κατά την επίθεση εναντίον του τουρκοκυπριακού θύλακα της Λεμεσού αναφέρθηκαν περιστατικά βιασμών και δολοφονιών<ref name="fof">{{cite book|title=Facts on File Yearbook 1974|publisher=Facts on File|date=1975|page=590|url=https://books.google.co.uk/books?ei=tVYkVcG1KIXnavKAgfgH&id=ZLghm1Ot0moC&dq=cyprus+national+guard+1974+enclave+limassol&focus=searchwithinvolume&q=Limassol}}</ref><ref name="oberlinglim">{{cite book|title=The Road to Bellapais: The Turkish Cypriot Exodus to Northern Cyprus|first1=Pierre|last1=Oberling|publisher=Boulder: Social Science Monographs|isbn=9780880330008|date=1982|pages=164–5|quote=[...] children were shot in the street and the Turkish quarter of Limassol was burnt out by the National Guard.}}</ref>, ενώ 1300 Τουρκοκύπριοι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης<ref name="ros1">{{cite book|title=United Nations Peacekeeping: Europe, 1946–1979|first1=Rosalyn|last1=Higgins|publisher=Oxford University Press|isbn=9780192183224|page=375|url=https://books.google.co.uk/books?ei=9lgkVdunJsXEPfj5gMAB&id=kNELAQAAIAAJ&dq=cyprus+national+guard+1974+enclave+limassol&focus=searchwithinvolume&q=Limassol+camp}}</ref>.
 
==Εισβολή – Αττίλας Α΄==
Στις 14 Αυγούστου 1974, λίγο μετά την έναρξη της [[Τουρκική εισβολή στην Κύπρο|δεύτερης εισβολής της Τουρκίας]] στην Κύπρο, μέλη της ΕΟΚΑ Β΄ εκτέλεσαν 127 γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους από τα τουρκοκυπριακά χωριά [[Μαραθάσα|Μαράθα]], [[Σανταλάρη]] και [[Αλόα]].<ref name=":6">{{Cite web|url=http://dialogos.com.cy/blog/sfages-tk-apo-ton-ellinokipriako-fasismo/#.WTRaqCuUeSo|title=Σφαγές Τ/κ από τον ελληνοκυπριακό φασισμό|last=Κουκουμάς|first=Γιώργος|date=2/8/2015|website=Διάλογος|publisher=|accessdate=31/5/2017}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=zeARAQAAMAAJ&q=Maratha+massacre+cyprus&dq=Maratha+massacre+cyprus&hl=en&ei=pOLHTcjCL5HasgbvhMWXDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CEYQ6AEwBw Documents officiels], United Nations: "Only three of the inhabitants of Atlilar (Aloa) survived this massacre. For the defenceless inhabitants of the villages of Murataga (Maratha) and Sandallar (Sandallaris)..."</ref><ref name="KP-brt">{{cite web|url=http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/35/news/28616/PageName/KIBRIS_HABERLERI|title=Muratağa and Sandallar problem is being taken to the European Court of Human Rights|publisher=BRT - Kıbrıs Postası|language=Turkish|accessdate=18 January 2011}}</ref> Την ίδια μέρα, χωριό [[Τόχνη]] της επαρχίας Λάρνακας, μέλη της οργάνωσης εκτέλεσαν 87 αιχμαλώτους, σε ένα έγκλημα το οποίο είναι γνωστό ως «[[σφαγή της Τόχνης|σφαγή της Τόχνης]]». Αυτές οι σφαγές χαρακτηρίστηκαν αργότερα από τον ΟΗΕ ως «έγκλημα κατά της Ανθρωπότητας». <ref name=":52">''UN monthly chronicle, Volume 11 (1974)'', United Nations, Office of Public Information, [https://books.google.com/books?ei=rSlUTcuUIoOCOr3w1agJ&ct=result&id=zichAAAAMAAJ&dq=Maratha+massacre+cyprus&q=Maratha#search_anchor p. 98]</ref> Από τον [[Ραούφ Ντενκτάς]] χαρακτηρίστηκαν και «γκάγκστερς».<ref>[https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N74/211/61/PDF/N7421161.pdf?OpenElement ΟΗΕ, επιστολή Ντενκτάς, έγγραφο s/11435, 10 August 1974]</ref>
 
Οι Τούρκοι περικυκλώνουν το νησί από αέρα και θάλασσα. Στις 20 Ιουλίου το ξημέρωμα θα κάμουν την απόβαση τους στο Πέντε Μίλι της Κερύνειας. Η Τουρκική Αεροπορία σφυροκοπεί ανελέητα από πριν το στρατόπεδα της ΕΛΔΥΚ και άλλα στρατηγικής σημασίας σημεία. Ο Ελληνικός λαός όμως δεν γνωρίζει απολύτως τίποτα αφού ούτε το ραδιόφωνο, ούτε η ΥΕΝΝΕΔ, ούτε οι εφημερίδες ενημερώνουν τον κόσμο. Ο ίδιος ο Σαμψών τηλεφωνεί αγανακτισμένος στον Μπονάνο και του αναφέρει ότι δεχόμαστε επίθεση, εκείνος όμως αρνείται πεισματικά να τον ακούσει. Τα παλληκάρια της ΕΛΔΥΚ όπως και Κύπριοι στρατιώτες της ΕΦ προσπαθούν να αμυνθούν απέναντι σε ένα πανίσχυρο στρατό.
==Μετά την εισβολή==
Το πιο θλιβερό όμως από όλα είναι ότι, με την εκδήλωση της τουρκικής εισβολής και ενώ μπορούσαμε πράγματι έστω και μόνοι να αποσοβήσουμε την επίθεση, τα μέλη του Εφεδρικού, μικρές παραστρατιωτικές οργανώσεις πιστές προς τον Μακάριο και στον Λυσσαρίδη, διάφοροι αριστεροί-Ακελικοί αρνούνται να πάρουν καν τα όπλα και να πολεμήσουν τον ξένο εισβολέα, πιστεύοντας ότι έτσι θα πέσει η Χούντα και θα έρθει ο Μακάριος. (Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση της Ουρανίας Κοκκίνου που έβλεπε τα Τουρκικά Αεροπλάνα να πραγματοποιούν ρίξεις αλεξιπτωτιστών και να αγαλλιάζεται η καρδιά της.)
Μετά την εισβολή και την παγιοποίηση της κατοχής του βορείου κομματιού της [[Κύπρος|Κύπρου]] από τα τουρκικά στρατεύματα, η ΕΟΚΑ Β΄ έπαυσε ουσιαστικά να υφίσταται. Παρόλα αυτά, μερικές αυτόνομες ομάδες συνέχισαν τη δράση τους. Συγκεκριμένα, στην περιοχή της Λεμεσού διάφοροι ένοπλοι προέβησαν σε αρκετές αυθαιρεσίες<ref>Αντώνης Κακκαράς, ''Οι Έλληνες στρατιωτικοί. Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί στη μεταπολεμική Ελλάδα'', τόμος Β΄, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2006, σελ. 256.</ref> μέχρι και το τέλος του 1974, ενώ το πρωί της 30ής Αυγούστου, αυτόνομη ομάδα της οργάνωσης πραγματοποίησε δολοφονική απόπειρα κατά του προέδρου του [[ΕΔΕΚ]], [[Βάσος Λυσσαρίδης|Βάσου Λυσσαρίδη]], κοντά στα γραφεία του κόμματος στη [[Λευκωσία]]. Από την επίθεση γλίτωσε ο Λυσσαρίδης, σκοτώθηκε όμως ο [[Δώρος Λοΐζου]]<ref name=":1">Γιάννης Κ. Λάμπρου, 2004, σελ. 483.</ref>.
Την ίδια ακριβώς στιγμή τα μέλη της ΕΟΚΑ Β΄ (που απελευθερώθηκαν με εντολή του Σαμψών πέντε μόλις μέρες προηγουμένως) θα λάβουν οι ίδιοι μέρος στην άμυνα του νησιού είτε ως έφεδροι στις τάξεις της Εθνικής Φρουράς, είτε στα τμήματα της οργάνωσης υπό του Ταγματάρχου Σύρου. Στις 20 Ιουλίου τα μέλη της ΕΟΚΑ Β΄θα αποτελέσουν τον πυρήνα του Τάγματος Μιχαήλ Καλογερόπουλου-Διάκου, το οποίο επωμίστηκε το κύριο βάρος των επιχειρήσεων κατά των τουρκοκυπριακών θυλάκων της Λεμεσού, ενώ άλλοι άνδρες της ΕΟΚΑ Β΄ κατέλαβαν και το τουρκοκυπριακό χωριό Αυδήμου, το οποίο ήταν κέντρο στρατιωτικής εκπαίδευσης των Τουρκοκυπρίων της Λεμεσού. Να υπενθυμίσουμε ότι 600 Ελληνοκύπριοι φοιτητές γαλουχημένη με τα πιο αγνά ιδανικά της φυλής μας (μέλη και του ΔΡΑΣΙΣ-ΚΕΣ) ήρθαν στην Κύπρο με το πλοιάριο ΡΕΘΥΜΝΟΣ με διοικητή τον Παπαποστόλου.
 
'''Εκεχειρία'''
Μετά την επιστροφή του [[Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄|Μακαρίου]] ο προσωρινός διοικητής της οργάνωσης, ο οποίος εκδιώχθηκε για να αναλάβει ο Ιωαννίδης τον πλήρη έλεγχο της μεταγριβικής ΕΟΚΑ Β΄, [[Γεώργιος Καρούσος]] συναντάται μαζί του με σκοπό να αμβλυνθούν τα πάθη στην [[Κύπρος|Κύπρο]]<ref>Κ.Βενιζέλος-Μ.Ιγνατίου,Τα μυστικά αρχεία του Κίσιντζερ,εκδοτικός οίκος Λιβάνη,2002,σελ 283</ref>, ενώ η οριστική διάλυσή της κηρύσσεται στις [[11 Φεβρουαρίου]] του [[1978]].<ref>{{Cite web|url=https://archive.is/20121022052754/www.sigmalive.com/simerini/simerina/237556|title=Sigma Live {{!}} Κηρύσσεται διάλυση της ΕΟΚΑ Β {{!}} Sigma Live|website=archive.is|accessdate=2016-04-28}}</ref>
 
Μετά την κατάληψη της Κερύνειας και της άρνησης της Ελλάδος να μπεί σε πόλεμο συμφωνείται εκεχειρία. Στις 22 Ιουλίου ο Σαμψών<ref>http://ardin-rixi.gr/archives/18235</ref> θα παραιτηθεί υπέρ του Κληρίδη σαν προϋπόθεση να επιτευφχθεί και να επισπευθεί εκεχειρία. Στις 25 Ιουλίου θα καταρρεύσει και η Χούντα του Ιωαννίδη. Ο Γκιζίκης και οι στρατιωτικοί αρχηγοί (δηλαδή οι ίδιοι άνθρωποι που εκπαραθύρωσαν τον Παπαδόπουλου έφεραν τον Ιωαννίδη και οργάνωσαν μαζί του το πραξικόπημα στην Κύπρο καλούν τώρα τον αυτοεξόριστο Καραμανλή να αναλάβει την εξουσία!)
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Μακάριος, με την επιστροφή του, έδωσε «κλάδο ελαίας» στα μέλη της ΕΟΚΑ για την δράση τους, σε μια κίνηση που αποσκοπούσε στην άμβλυνση των τραυμάτων της Κυπριακης Δημοκρατίας. Κανένα μέλος της ΕΟΚΑ Β δεν συλλήφθηκε ή αντιμετώπισε κατηγορίες από την Δικαιοσύνη.<ref>{{Cite web|url=http://archive.philenews.com/el-gr/arthra-apo-f-a-michailidis/85/153820/i-atimorisia-kai-o-klados-elaias|title=Η ατιμωρησία και ο κλάδος ελαίας|last=|first=|date=|website=ο Φιλελεύθερος|publisher=|accessdate=}}</ref> Μερικά χρόνια αργότερα, μετά από ενέργειες του Γλαύκου Κληρίδη, το πολιτικό σκέλος της ΕΟΚΑ Β΄ και αρκετά μέλη της οργάνωσης προσχώρησαν στον [[Δημοκρατικός Συναγερμός|Δημοκρατικό Συναγερμό]]<ref>Πλουτής Σέρβας, ''Κυπριακό. Ευθύνες'', τόμος Δ', ημίτομος 1, εκδόσεις Γραμμή, σελ. 43.</ref>.
Βεβαίως την εκεχειρία αυτήν, οι Τούρκοι δεν θα την σεβαστούν, θα συνεχίσουν να εξοπλίζονται και να φέρνουν στρατό, όπλα και τανκς<ref>http://www.makarios.eu/prologos.html</ref>. Δεν διστάζουν καν να επιτίθενται ακόμη και προς τους ειρηνευτές του Ο.Η.Ε. ενισχύοντας έτσι τις γραμμές τους. Μεταξύ άλλων καταλαμβάνουν και το χωριό Καραβά-Λάπηθο προετοιμάζοντας το δεύτερο μέρος του σχεδίου τους. Αντίθετα στήριξη των δυνάμεων της ΕΛΔΥΚ και της ΕΦ αό την Ελλάδα δεν υπήρξε.
 
==Αττίλας Β΄==
 
Με την επιστροφή Καραμανλή ξεκινά και επίσημα η περίοδος της Μεταπολίτευσης<ref>http://www.protagon.gr/epikairotita/ellada/i-alitheia-gia-to-praksikopima-kai-ton-labraki-6020000000</ref>. Δυστυχώς τα ίδια όμως πρόσωπα που ήταν στις θέσεις κλειδιά στο στρατό όλο αυτό το διάστημα παραμένουν στις θέσεις του και συμβουλεύουν τον Καραμανλή. Στις 14 Αυγούστου το πρωί μετά από μιαν σύντομη ανάπαυλα διαπραγματεύσεων και «υποτιθέμενης εκεχειρίας», οι Τούρκοι θα ανάψουν ξανά τις μηχανές τους στο φούλ προχωρώντας στη δεύτερη φάση του σχεδίου τους. Η Κύπρος διχοτομείται και το 38% του νησιού περνά υπό την κυριαρχία τους.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής θα αναφωνήσει τότε στη Βουλή το περιβόητο «Η Κύπρος κείται μακράν» διαψεύδοντας όλους όσους πίστεψαν σε αυτόν και αφήνοντας τους Τούρκους απλά ελεύθερους και ανενόχλητους να πράξουν όπως επιθυμούν.
 
Η ανάμειξη των ΗΠΑ και του ίδιου του Κίσσινγκερ στην ανατροπή του Μακαρίου, την Τουρκική εισβολή και την επαναφορά της Δημοκρατίας στην Ελλάδα πιστοποιήθηκε μέσα και από την δολοφονία του Αμερικανού Πρεσβευτή της στην Κύπρο κ. Ρότζερ Νέιβις και την αποχώρηση της Ελλάδος από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.
 
Συνθήματα υπέρ της ΕΟΚΑ Β΄ ακούγονται συχνά στις κερκίδες των γηπέδων, ιδίως από τις κερκίδες του [[ΑΠΟΕΛ (ποδόσφαιρο)|ΑΠΟΕΛ]], με συνθημα «ΕΟΚΑ ΒΗΤΑ, ΞΑΝΑΚΤΥΠΑ».<ref>{{Cite web|url=http://www.patris.gr/articles/170089#.WVyA7yuUeSo|title=Ο ΑΠΟΕΛ και η ελληνοκυπριακή εθνικοφροσύνη|last=Φραγκάκης|first=Μιχάλης|date=|website=εφημερίδα Πατρίς|publisher=|accessdate=}}</ref> Το εθνικιστικό κόμμα [[Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο|ΕΛΑΜ]], υπερασπίζεται την συγχρονη εποχή τον ιστορικό ρόλο της ΕΟΚΑ Β΄.
 
==Δείτε επίσης==
*[[Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών]]
*[[Σφαγή της Τόχνης]]
*[[Σφαγή στην Μαράθα, Σανταλάρη και Αλόα]]
*[[Τουρκική εισβολή στην Κύπρο]]
*[[Πραξικόπημα του 1974 στην Κύπρο]]
*[[Γεώργιος Γρίβας]]
 
== Σημειώσεις ==
<references group="Σημ" />
 
==Παραπομπές==
*Γεώργιος Γρίβας: Ο Διγενής του Έθνους - Σταύρος Καρκαλέτσης
*ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ ΔΙΓΕΝΗΣ Βιογραφία - Λεωνίδας Λεωνίδου
*«"Η Τραγική Αναμέτρηση και η Προδοσία της Κύπρου»"-Μ. Αδαμίδη-2014
*Ανδρέα Αθανασίου «Ο Άγνωστος Πόλεμος Αθηνών Λευκωσίας»
*Λευτέρης Παπαδόπουλος «"Η Μαρτυρία Μου»", 2010
*Σέργης Γεώργιος «"Η Μάχη της Κύπρου»", 1996
*Σταύρος Σταύρου-Σύρος «¨Μια Προσωπική Μαρτυρία»"
*Δρουσιώτης Μακάριος «"ΕΟΚΑ Β & CIA»" εκδόσεις αλφάδι, Λευκωσία, 2003, [[Διεθνής πρότυπος αριθμός βιβλίου|ISBN]] [[Ειδικό:ΠηγέςΒιβλίων/9963-631-02-9|9963-631-02-9]].
 
[[Κατηγορία:Ιστορία της Κύπρου]]
[[Κατηγορία:Πολιτική της Κύπρου]]
[[Κατηγορία:Ελληνοκυπριακές σχέσεις]]
[[Κατηγορία:Εθνικισμός]]
92

επεξεργασίες