Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Βόρεια Μακεδονία»

Αλλαγή αναφορών σε Δημοκρατία της Μακεδονίας κατά τα πρότυπα της Αγγλίκής έκδοσης αλλά και σύμφωνα με το σύνταγμα της χώρας (βλέπε πηγή [1])
(Προσθήκη πηγής συντάγματος)
(Αλλαγή αναφορών σε Δημοκρατία της Μακεδονίας κατά τα πρότυπα της Αγγλίκής έκδοσης αλλά και σύμφωνα με το σύνταγμα της χώρας (βλέπε πηγή [1]))
}}
 
Η '''Δημοκρατία της Μακεδονίας'''<ref>{{Cite web|url=http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/mk/mk014en.pdf|title=Constitution of the Republic of Macedonia|last=|first=|date=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> (σλαβομακεδονικά: Република Македонија, ''Ρεπούμπλικα Μακεντόνιγια'' {{προφορά|rɛˈpublika makɛˈdɔnija|Mk-Republika Makedonija.ogg}}) είναι χώρα της νοτιοανατολικής [[Ευρώπη]]ς, στα [[Βαλκάνια|κεντρικά Βαλκάνια]]. Είναι ένα από τα κράτη που δημιουργήθηκαν μετά τη διάλυση της [[Γιουγκοσλαβία|Γιουγκοσλαβίας]], από την οποία δήλωσε ανεξαρτησία το 1991. Έγινε μέλος του [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|ΟΗΕ]] το 1993 αλλά ως συνέπεια της [[Ζήτημα της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|τρέχουσας ονοματοδοτικής διένεξης]] με την Ελλάδα, έγινε δεκτή με τον προσωρινό προσδιορισμό '''πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας''' ([[Σλαβομακεδονική γλώσσα|σλαβομακεδονικά]]: поранешна Југословенска Република Македонија<ref>{{cite web|title=Делегација на Европската Унија во поранешна Југословенска Република Македонија|url=http://eeas.europa.eu/delegations/the_former_yugoslav_republic_of_macedonia/index_mk.htm|accessdate=15-09-2013}}</ref><ref>δείτε Ιgor Janev, ''Legal Aspects of the Use of a Provisional Name for Macedonia in the United Nations System'', AJIL, Vol. 93. no. 1, 1999.</ref>, προφέρεται: ''ποράνεσνα Γιουγκοσλοβένσκα Ρεπούμπλικα Μακεντόνιγια''), για συντομία '''ΠΓΔΜ'''<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/|title=Το Ζήτημα του Ονόματος της ΠΓΔΜ|last=|first=|date=|website=mfa.gr|publisher=Ελληνική Δημοκρατία - Υπουργείο Εξωτερικών|archiveurl=|archivedate=|accessdate=8 Δεκεμβρίου 2017}}</ref> ή '''πΓΔΜ''', ο οποίος χρησιμοποίειται επίσης και σύμφωνααπό μεάλλους τηδιεθνείς συνταγματικήοργανισμούς, τηςόπως ονομασίαη '''Δημοκρατία[[Ευρωπαϊκή Ένωση]]<ref>{{Cite web|url=https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/countries/detailed-country-information/former-yugoslav-republic-of-macedonia_en|title=The former Yugoslav Republic of Macedonia - European Neighbourhood Policy And Enlargement Negotiations - European Commission|website=European Neighbourhood Policy And Enlargement Negotiations|language=en|accessdate=2018-03-12}}</ref>,το [[Συμβούλιο της Μακεδονίας'''Ευρώπης]] και το [[ΝΑΤΟ]]<ref>{{Cite web|url=httphttps://www.wiponato.int/edocs/lexdocs/lawscps/en/mknatolive/mk014entopics_48830.pdfhtm|title=ConstitutionRelations ofwith the former Yugoslav Republic of Macedonia¹|last=|first=|date=NATO|website=NATO|publisher=|archiveurl=|archivedatelanguage=en|accessdate=2018-03-12}}</ref> (σλαβομακεδονικά:και Републикаτις Македонија,επίσημες ''Ρεπούμπλικα Μακεντόνιγια''ελληνικές αρχές<ref>{{προφορά|rɛˈpublikacite makɛˈdɔnijaweb|Mkurl=http://www.mfa.gr/to-Republikazitima-tou-onomatos-tis-pgdm/|title=Το Makedonija.ogg}})Ζήτημα είναιτου χώραΟνόματος της νοτιοανατολικήςΠΓΔΜ [[Ευρώπη]]ς,- σταΕλληνική [[Βαλκάνια|κεντρικάΔημοκρατία Βαλκάνια]]- Υπουργείο Εξωτερικών|accessdate=25-03-2013}}</ref>.
 
Καταλαμβάνει συνολική έκταση 25.333 [[Τετραγωνικό χιλιόμετρο|τετραγωνικών χιλιομέτρων]] (ξηρά: 24.856 τ.χλμ., ύδατα: 477 τ.χλμ.). [[Μεσόγειο κράτος|Χώρα περίκλειστη]], συνορεύει με το [[Κοσσυφοπέδιο|Κόσοβο]] στα βορειοδυτικά, τη [[Σερβία]] στα βόρεια, τη [[Βουλγαρία]] στα ανατολικά, την [[Ελλάδα]] στα νότια και την [[Αλβανία]] στα δυτικά. Αποτελεί περίπου το βορειοδυτικό τρίτο της μεγαλύτερης γεωγραφικής [[Μακεδονία|περιοχής της Μακεδονίας]], που περιλαμβάνει επίσης τα γειτονικά τμήματα της βόρειας Ελλάδας και μικρότερα τμήματα της νοτιοδυτικής Βουλγαρίας και της νοτιοανατολικής Αλβανίας. Η γεωγραφία της χώρας καθορίζεται πρωτίστως από βουνά, κοιλάδες και ποτάμια. Στην πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη [[Σκόπια]] ζει περίπου το ένα τέταρτο των 2,06 εκατομμυρίων κατοίκων. Η πλειοψηφία των κατοίκων είναι [[Σλαβομακεδόνες]], ένας [[Νότιοι Σλάβοι|νότιος Σλαβικός]] λαός. Οι [[Αλβανοί]] αποτελούν μια σημαντική μειονότητα, περίπου 25% του πληθυσμού της χώρας, ακολουθούμενοι από τους [[Τούρκοι (έθνος)|Τούρκους]], [[Σέρβοι|Σέρβους]], [[Ρομά]] και άλλες μικρότερες μειονότητες.
 
Η ιστορία της χώρας ανάγεται στην [[Αρχαία Ιστορία|αρχαιότητα]], αρχίζοντας με το [[Παιονία|βασίλειο της Παιονίας]], κράτος [[Θράκες|Θρακικό]]. Στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. η περιοχή ενσωματώθηκε στην [[Οίκος των Αχαιμενιδών|Περσική Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών]] και στη συνέχεια καταλήφθηκε από το [[Μακεδονία (αρχαίο βασίλειο)|Ελληνικό βασίλειο της Μακεδονίας]] τον 4ο αιώνα π.Χ. Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την περιοχή τον 2ο αιώνα π.Χ. και την ενέταξαν στην πολύ μεγαλύτερη [[Μακεδονία (Ρωμαϊκή επαρχία)|επαρχία της Μακεδονίας]], που παρέμεινε τμήμα της [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|Βυζαντινής (Ανατολικής Ρωμαϊκής) Αυτοκρατορίας]] και δέχθηκε συχνές επιδρομές και εποικισμούς Σλαβικών λαών, που άρχισαν τον 6ο αιώνα μ.Χ. Μετά από αιώνες αντιπαράθεσης μεταξύ Βυζαντινής και Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας πέρασε σταδιακά στην [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανική κυριαρχία]] από τον 14ο αιώνα. Η ιδέα της ύπαρξης χωριστού [[Σλαβομακεδόνες|σλαβομακεδονικού έθνους]] γεννήθηκε αρχικά σε έναν μικρό κύκλο διανοουμένων [[σλαβόφωνοι της Μακεδονίας|Σλάβων της Μακεδονίας]] στο μεταίχμιο 19ου και 20ου αιώνα. Με τους [[Βαλκανικοί πόλεμοι|Βαλκανικούς πολέμους]], η [[Μακεδονία (περιοχή)|γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας]] διανεμήθηκε μεταξύ [[Βουλγαρία]]ς, [[Σερβία]]ς και [[Ελλάδα]]ς,<ref name="EncMacedNationalism">{{cite book|title=Encyclopedia of Nationalism|chapter=Macedonian nationalism|volume=2|year=2001|publisher=Academic Press|pages=309-310}}</ref> αλλά ο σλαβομακεδονικός εθνικισμός υποστηρίχθηκε από τα [[κομμουνιστικό κόμμα|κομμουνιστικά κόμματα]] της περιοχής κατά το [[Μεσοπόλεμος|Μεσοπόλεμο]] και η διάδοσή του ευνοήθηκε από τα προβλήματα που δημιούργησε η [[Μπανόβινα του Βαρδάρη|γιουγκοσλαβική διοίκηση]].<ref>{{cite book|title=Yugoslavia: A History of its Demise|author=Viktor Meier|year=1999|publisher=Routledge|page=180}}</ref> Κατά το [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκόσμιο]], στην κατεχόμενη [[Μακεδονία του Βαρδάρη]] αναπτύχθηκε ένα αντιφασιστικό αντάρτικο, που μετά τον πόλεμο οδήγησε στην ίδρυση της [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας]] ως ομόσπονδης δημοκρατίας της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβίας]]. Το 1991, με τη [[διάλυση της Γιουγκοσλαβίας]], η πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία έγινε ανεξάρτητο κράτος με τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας».<ref name="EncMacedNationalism"/>
 
Η χώρα έχει καθιερωθεί διεθνώς (εκτός [[Ελλάδα]]ς) στον καθημερινό δημόσιο λόγο ως '''Μακεδονία''',<ref>{{cite book|last=Βούλγαρης|first=Γιάννης|editor-first=Βασίλης|editor-last=Παναγιωτόπουλος||series=Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000|title=Η Ελλάδα της ομαλότητας, 1974-2000: Δημοκρατικές κατακτήσεις - Οικονομική ανάπτυξη και σταθερότητα|volume=10|publisher=Ελληνικά γράμματα|location=Αθήνα|year=2003|chapter=Η δημοκρατική Ελλάδα, 1974-2004|page=41}}</ref> όνομα με το οποίο είναι επίσης γνωστό το ελληνικό [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|γεωγραφικό διαμέρισμα της Μακεδονίας]] και η ευρύτερη περιοχή της [[Μακεδονία]]ς. Οι επίσημες Ελληνικές αρχές αναφέρονται στο κράτος ως «η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας»,<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/ |title=Το Ζήτημα του Ονόματος της ΠΓΔΜ - Ελληνική Δημοκρατία - Υπουργείο Εξωτερικών|accessdate=25-03-2013}}</ref> όρος ο οποίος χρησιμοποιείται και από όλους τους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών]],<ref>H αναγνώριση της Δημοκρατίας των Σκοπίων από τον [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|O.H.E.]] ως fYROM <sup>[http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm United Nations A/RES/47/225]</sup>.</ref> η [[Ευρωπαϊκή Ένωση]],<ref>{{cite web|title=The former Yugoslav Republic of Macedonia|url=http://ec.europa.eu/enlargement/countries/detailed-country-information/former-yugoslav-republic-of-macedonia/index_en.htm|accessdate=06-01-2014}}</ref> το [[Συμβούλιο της Ευρώπης|Συμβούλιο της Ευρώπης,]]<ref>{{cite web|title=''The former Yugoslav Republic of Macedonia''|url=http://www.coe.int/en/web/portal/-the-former-yugoslav-republic-of-macedonia-|accessdate=06-01-2014}}</ref> το [[ΝΑΤΟ]]<ref>{{cite web|title=NATO’s relations with the former Yugoslav Republic of Macedonia|url=http://www.nato.int/cps/en/natolive/topics_48830.htm|accessdate=06-01-2014}}</ref> και πολλά κράτη. Στον καθημερινό δημόσιο λόγο εντός Ελλάδος η χώρα αναφέρεται ως «'''Σκόπια'''» ή «'''κράτος των Σκοπίων'''». Πολλά κράτη την έχουν αναγνωρίσει και με το συνταγματικό της όνομα, όσον αφορά στις κατ' ιδίαν διμερείς τους σχέσεις, ενώ σε διεθνές επίπεδο συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τον όρο με τον οποίο αναφέρεται προσωρινά από τον ΟΗΕ.
 
Από το Δεκέμβριο του 2005 είναι υποψήφια προς ένταξη στην [[Ευρωπαϊκή Ένωση]]. Διπλωματικά ζητήματα της χώρας είναι η διαμάχη με την Ελλάδα σχετικά με τη χρήση του ονόματος Μακεδονία και οι ψυχρές σχέσεις με τη Βουλγαρία. Αν και συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής του [[ΝΑΤΟ]] στο [[Βουκουρέστι]] στις 2 Απριλίου του 2008, δεν έλαβε τελικά πρόσκληση για την ένταξή της στη συμμαχία λόγω της [[Ζήτημα της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|διαφωνίας με την Ελλάδα σχετικά με το όνομα]].<ref>[http://www.nato.int/docu/pr/2008/p08-049e.html Ανακοινωθέν της συνδιάσκεψης του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι] www.nato.int, ανακτήθηκε 9/4/2008.</ref>
== Γεωγραφία ==
===Φυσική γεωγραφία===
[[Αρχείο:R.o.Macedonia topography.svg|thumb|left|Τοπογραφικός χάρτης της πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας.]]
Έχει συνολική έκταση 25.713 τ.χλμ., επιφάνεια συγκρίσιμη με εκείνη της [[Ολλανδία]]ς.<ref name="geo">{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=1}}</ref> Η επιφάνειά της βρίσκεται μεταξύ 40°50' και 42°20' βόρειου [[γεωγραφικό πλάτος|γεωγραφικού πλάτους]] και 20°27' και 23°05' ανατολικού [[γεωγραφικό μήκος|γεωγραφικού μήκους]].<ref name="kabranova">{{en}} {{cite web|url=http://ageconsearch.umn.edu/bitstream/57349/2/Kabranova%20Romina%20cover.pdf|title=Territorial and Natural Priorities of Macedonia - Important Factor for Tobacco Production Development|author=Romina Kabranova et Zlatko Arsov|publisher=EEA|date=2009|accessdate=28 novembre 2012}}</ref>. Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είναι [[Μεσόγειο κράτος|περίκλειστο]] κράτος της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ευρισκόμενο στο κέντρο της [[Βαλκάνια|Βαλκανικής χερσονήσου]]. Χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα έχει σύνορα μήκους 748 χλμ., 228 στο νότο με την [[Ελλάδα]], 148 στην ανατολή με τη [[Βουλγαρία]], 62 στο βορρά με τη [[Σερβία]], 159 στα βορειοδυτικά με το [[Κόσοβο]] και 151 στη δύση με την [[Αλβανία]]. Αποτελεί οδό διέλευσης για τη μεταφορά προϊόντων από την Ελλάδα, μέσω των Βαλκανίων, προς την Ανατολική, Δυτική και Κεντρική Ευρώπη και, μέσω της Βουλγαρίας, προς την Ανατολή.
 
Η χώρα είναι κατά κύριο λόγο ορεινή και αριθμεί 34 βουνοκορφές ψηλότερες από 2.000 μέτρα. Το ψηλότερο σημείο της, το όρος Κοράμπ, φτάνει τα 2.764 μέτρα.<ref name="geo"/> Η χώρα έχει επίσης λόφους, πεδιάδες, φαράγγια και ποτάμιες κοιλάδες.<ref name="kabranova"/> Η κύρια υδάτινη ροή της χώρας είναι ο [[Αξιός]] (Βαρδάρης), ποταμός που διασχίζει τη χώρα για 301 χιλιόμετρα.<ref name="geo"/> Οι πηγές του βρίσκονται στα βορειοδυτικά της χώρας, διασχίζει τα σύνορα με την Ελλάδα στο νότο και καταλήγει στο [[Αιγαίο]] κοντά στη [[Θεσσαλονίκη]]. Έχει πολλούς παραποτάμους, όπως ο [[Μπρεγκάλνιτσα]], μήκους 225 χλμ, ή ο [[Εριγώνας]], μήκους 207 χλμ.<ref name="geo2">{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=249}}</ref> Η λεκάνη του [[Αξιός|Αξιού]] περιλαμβάνει 80% της επιφάνειας της χώρας<ref name="geo2"/> και μόνο δύο μεγάλες υδάτινες ροές δε συμβάλλουν στον ποταμό: πρόκειται για το [[Μαύρος Δρίνος|Μαύρο Δρίνο]], που χύνεται στην Αλβανία και εκβάλλει στην [[Αδριατική]], και το [[Στρωμνιτσιώτης|Στρωμνιτσιώτη]], που συμβάλλει στο Στρυμώνα στη Βουλγαρία.<ref>{{cite book|chapter=Drin noir et Stroumitsa|title=Meeting of the Parties to the Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes|author=Economic Commission for Europe|publisher=Nations unies|year=2011|pages=30, 53}}</ref>
 
[[Αρχείο:LakeMavrovo.jpg|thumb|Λίμνη του [[Μαύροβο (πόλη)|Μαύροβου]].]]
Η χώρα έχει επίσης 53 φυσικές και τεχνητές λίμνες. Η μεγαλύτερη, που είναι επίσης η παλαιότερη στην Ευρώπη, είναι η λίμνη [[Οχρίδα]] με έκταση 349 τ.χλμ., που θεωρείται μία από τις παλαιότερες λίμνες και βιότοπους στον κόσμο.<ref>{{cite web|url=http://www.moe.gov.mk/soer2/ohrid_a.htm |title=Macedonian Ministry of Environment |publisher=Web.archive.org |date= |accessdate=2010-04-28 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080119010740/http://www.moe.gov.mk/soer2/ohrid_a.htm |archivedate = 2008-01-19}}</ref> Ακολουθεί η [[Μεγάλη Πρέσπα|Πρέσπα]], με έκταση 274 τ.χλμ. Αυτές οι δύο λίμνες είναι συνοριακές: την Οχρίδα τη μοιράζεται με την Αλβανία και την Πρέσπα με την Αλβανία και την Ελλάδα. Ωστόσο, στηνστη πΓΔΜΔημοκρατία ανήκειτης Μακεδονίαςανήκει το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειάς τους.<ref name="geo"/> Η πιο μεγάλη τεχνητή λίμνη είναι εκείνη του [[Τίκφες]], με έκταση 14 τ.χλμ., 30 χλμ μήκος και βάθος 95 μέτρα·<ref name="climat">{{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=249|title=Macedonian climate and waters|publisher=Macedonian cultural and information centre|accessdate=15-12-2013}}</ref> δημιουργήθηκε το [[1968]] χάρη σε ένα [[υδροηλεκτρικό φράγμα]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=334|title=Macedonian Cities -- Kavadarci Monuments|publisher=Macedonian cultural and information centre|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η χώρα έχει τέλος αρκετές θερμές πηγές, που έχουν αξιοποιηθεί από την αρχαιότητα. Η πιο θερμή από αυτές τις πηγές έχει νερό θερμοκρασίας 73&nbsp;°C.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.kingmarkoland.com/Upload/Content/Documents/Thermal%20spas%20in%20Macedonia.pdf|title=Thermal waters in Macedonia|author=Mira Gorgieva et Kiril Popovski|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
Η κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]] διαχωρίζει δύο διακριτά γεωγραφικά σύνολα. Στα δυτικά, το ανάγλυφο είναι πολύ έντονο: μεγάλες οροσειρές που ανήκουν στο [[Δειναρικές Άλπεις|Δειναρικό σύστημα]], όπως το [[όρος Σάρος]], και η μάζα της [[Πίνδος|Πίνδου]], εναλλάσσονται με περίκλειστες πεδιάδες όπως το [[Πόλογκ]] ή της [[Πελαγονία]]ς. Στα ανατολικά, το ανάγλυφο είναι παλαιότερο και για αυτό πιο ήπιο· και εδώ διασταυρώνεται με πεδιάδες και ανήκει στο σύστημα της [[Ροδόπη]]ς.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=245|title=Macedonian relief|publisher=Macedonian cultural and information centre|accessdate=15-12-2013}}</ref> Στο έδαφος της χώρας, που σχηματίστηκε κυρίως κατά την [[Καινοζωική εποχή]], σημειώνεται σημαντική σεισμική δραστηριότητα,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.geosociety.org/maps/2004-dumurdzanov-macedonia/|title=Cenozoic Sedimentary and Volcanic Rocks of Macedonia|publisher=Geological society of America|accessdate=15-12-2013}}</ref> αν και πετρώδεις μάζες χρονολογούνται στο [[Προκάμβριο]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://eprints.ugd.edu.mk/2931/1/granitoid_formationsBoev.pdf|title=Granitoid formations in the Republic of Macedonia|publisher=Σχολή Ορυκτών και Γεωλογίας του Στιπ|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η περιοχή είναι σεισμικά ενεργή· ο τελευταίος μεγάλος σεισμός έλαβε χώρα το [[1963]] και κατέστρεψε το 80% των [[Σκόπια|Σκοπίων]], της πρωτεύουσας, αφήνοντας πίσω του περισσότερα από 1.000 θύματα.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/26/newsid_2721000/2721635.stm|title=1963: Thousands killed in Yugoslav earthquake|website=BBC On this Day|accessdate=26-12-2013}}</ref><ref>{{cite journal|author=Jakim T. Petrovski|url=http://www.meseisforum.net/1963_skopje.pdf|title=Damaging Effects of July 26, 1963 Skopje Earthquake|journal=Cyber Journal of Geoscience|volume=2}}</ref> Κατάλοιπα αρχαίας ηφαιστειακής δραστηριότητας είναι υπόγειοι θύλακες [[υδρόθειο|υδροθείου]].<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=91}}</ref>
Τα σύνορά της χώρας έχουν συνολικό μήκος 748 χιλιομέτρων, τα οποία κατανέμεται ως εξής ως προς τις γειτονικές χώρες: 221 χλμ. στα βόρεια με την [[Σερβία]], 151 χλμ. στα δυτικά με την [[Αλβανία]], 148 χλμ. στα ανατολικά με την [[Βουλγαρία]], 228 χλμ. στα νότια με την [[Ελλάδα]]. Αποτελείται από τις περιοχές της κοιλάδας των [[Σκόπια|Σκοπίων]] και του υψιπέδου του [[Τέτοβο|Καλκάνδελε ''(Τετόβου)'']] ([[Παλαιά Σερβία]]), καθώς και από ένα μικρό τμήμα του βόρειου τμήματος της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής της [[Μακεδονία]]ς, ''(η οποία περιλαμβάνει επίσης την [[Μακεδονία (Ελλάδα)|ελληνική Μακεδονία]] στη βόρεια [[Ελλάδα]], καθώς και τη [[βουλγαρική Μακεδονία]] στη νοτιοδυτική [[Βουλγαρία]])''.{{πηγή}}
 
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας που γεωγραφικά ορίζεται ξεκάθαρα από τη κεντρική πεδιάδα που δημιουργείται από τον [[Αξιός|Αξιό ''(Βαρδάρη)'']] ποταμό και περικλείεται από διάφορες οροσειρές, οπού βρίσκονται και τα σύνορα του κράτους. Το έδαφος χαρακτηρίζεται ως άγριο και βρίσκεται μεταξύ των οροσειρών [[Όρος Σάρος|Σκάρδος ''(Σαρ)'']] και [[οροσειρά Οσογκόφσκα|Οσογκόφσκα]] που πλαισιώνουν την πεδιάδα που δημιουργεί ο [[Αξιός|Αξιός ''(Βαρδάρης)'']] ποταμός. Τρεις μεγάλες λίμνες&nbsp;— η [[Λίμνη Οχρίδα|Αχρίδα ''(Οχρίδα)'']], η [[Μεγάλη Πρέσπα]] και η [[Λίμνη Δοϊράνη|Δοϊράνη]]&nbsp;— βρίσκονται στα νότια σύνορα και διχοτομούνται από τα σύνορα της [[Αλβανία]]ς και της [[Ελλάδα]]ς.{{πηγή}}
 
=== Κλίμα ===
Η χώρα έχει τρία κλίματα: [[ηπειρωτικό κλίμα|ηπειρωτικό]] στις βόρειες περιοχές, [[μεσογειακό κλίμα|μεσογειακό]] στο νότο και [[αλπικό κλίμα|αλπικό]] στις περιοχές με υψηλό υψόμετρο.<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=31}}</ref> Όλη η χώρα γνωρίζει τέσσερις καλά χωρισμένες μεταξύ τους εποχές, με ζεστά και ξερά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες με άφθονη χιονόπτωση. Το εύρος των θερμοκρασιών είναι πολύ μεγάλο, καθώς μπορεί να φτάσει τους -20&nbsp;°C το χειμώνα και τους 40&nbsp;°C το καλοκαίρι. Οι ψυχρές θερμοκρασίες του χειμώνα επηρεάζονται από βόρειους ανέμους ενώ οι καλοκαιρινοί καύσωνες οφείλονται στην υποτροπική πίεση του Αιγαίου και σε επίδραση από τη [[Μέση Ανατολή]]. Οι καύσωνες αυτοί προκαλούν συχνά ανομβρία. Πράγματι, οι υδατοπτώσεις είναι πολύ λίγες: η κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]] δέχεται μόλις 450&nbsp;mm νερού το χρόνο.<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=73}}</ref> Η ποικιλία των κλιμάτων και η άρδευση επιτρέπουν την καλλιέργεια μεγάλης ποικιλίας φυτών, όπως το [[στάρι]], το [[καλαμπόκι]], οι [[πατάτα|πατάτες]], η [[οπιούχος παπαρούνα]], η [[αραχίδα]], ακόμα και [[ρύζι]].<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=2}}</ref>
 
Το κλίμα της χαρακτηρίζεται ως ενδιάμεσο του μεσογειακού και του ηπειρωτικού κλίματος. Η μέση ετήσια ατμοσφαιρική κατακρήμνιση ποικίλει από τα 1700mm στις δυτικές ορεινές περιοχές μέχρι τα 500mm στα ανατολικά της χώρας. Στην πεδιάδα του [[Αξιός|Αξιού ''(Βαρδάρη)'']] και στα ποτάμια της περιφέρειας [[Στρώμνιτσα]]ς, δηλαδή στην ευρύτερη περιοχή της [[Γευγελή]]ς, του [[Βαλάντοβο]], της [[Δοϊράνη (ΠΓΔΜ)|Δοϊράνης]], της [[Στρώμνιτσα]]ς και του [[Ράντοβις]] το κλίμα είναι εύκρατο Μεσογειακό. Οι θερμότερες περιοχές είναι οι [[Σιδηρές Πύλες Αξιού|Σιδηρές Πύλες Αξιού ''(Ντεμίρ Κάπια)'']] και η [[Γευγελή]], όπου οι θερμοκρασίες τον Ιούλιο και τον Αύγουστο συχνά ξεπερνούν τους 40&nbsp;°C. Το ορεινό κλίμα συναντάται σε όλες τις ορεινές περιοχές της χώρας και χαρακτηρίζεται από τους μακρείς και χιονώδεις χειμώνες και τα σύντομα ψυχρά καλοκαίρια. Την άνοιξη το κλίμα είναι πιο κρύο απ' ό,τι το φθινόπωρο. Το μεγαλύτερο μέρος της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας έχει ένα ήπιο ηπειρωτικό κλίμα με ζεστά και ξηρά καλοκαίρια και σχετικά κρύους και υγρούς χειμώνες. Υπάρχουν 30 μετεωρολογικοί σταθμοί στη χώρα.{{πηγή}}
 
===Χλωρίδα και πανίδα===
[[Αρχείο:Pelister Molika.jpg|thumb|[[Βαλκανικό πεύκο|Βαλκανικά πεύκα]] στον [[εθνικό δρυμό του Πελιστέρ]].]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας διαθέτει μεγάλο φυσικό πλούτο.<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=101}}</ref> Τα δάση καλύπτουν 35% της επικράτειάς της·<ref name="nature">{{harvnb|Knowlton|2005|p=11}}</ref> στις χαμηλότερες ορεινές περιοχές, κυριαρχούν η [[Δασική οξιά|οξιά]] και η [[καστανιά]], ενώ κάτω από τα 1200 μέτρα υψόμετρο, κυρίως [[κωνοφόρα]], όπως το [[πεύκο]] και η [[ελάτη]]. Η [[συκιά]], το [[κυπαρίσσι]] και η [[καρυδιά (φυτό)|καρυδιά]] φύονται γύρω από την Αχρίδα και την Πρέσπα. Τα δάση σε χαμηλό υψόμετρο φιλοξενούν πολλά άγρια ζώα, όπως [[ελάφι]]α, [[νυφίτσα|νυφίτσες]] και [[αγριόχοιρος|αγριόχοιροι]]. Στα βουνά ζουν [[σαμουά]], [[αίγαγρος|αίγαγροι]], [[λύγκας|λύγκες]] και [[αρκούδα|αρκούδες]]. Οι μεγάλες λίμνες είναι τόποι πλούσιοι σε ψάρια, μερικά από τα οποία, όπως η [[πέστροφα]] της Αχρίδας, είναι ενδημικά, και πτηνά, κυρίως κορμοράνοι και πελεκάνοι.<ref>{{harvnb|Knowlton|2005|p=12}}</ref> Για την προστασία των πιο πλούσιων φυσικών περιοχών, δημιουργήθηκαν τρεις εθνικοί δρυμοί: της [[Εθνικός δρυμός Γκαλιτσίτσα|Γκαλιτσίτσα]], που περιλαμβάνει το ομώνυμο βουνό, ανάμεσα στις λίμνες Οχρίδα και Πρέσπα, του [[Εθνικός δρυμός Μαύροβου|Μαύροβου]], που βρίσκεται στα βουνά στα βορειοανατολικά, και του [[Εθνικός δρυμος Πέλιστερ|Πέλιστερ]] που περικλείει το [[Βαρνούντας|επώνυμο όρος]] και βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της χώρας. Μαζί, καλύπτουν επιφάνεια 1064.88 τετραγωνικών χιλιομέτρων ή 4% της εθνικής επικράτειας.<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=173}}</ref> Η λίμνη της Οχρίδας έχει ταξινομηθεί ως [[Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς]] από την [[UNESCO]].<ref name="nature"/>
 
Σε [[Βιογεωγραφία|βιογεωγραφικό]] επίπεδο, η χώρα είναι καλύπτεται κυρίως από [[Δάση φυλοβόλλων και μικτά εύκρατα δάση|εύκρατα δάση]] της [[Επίγεια οικοπεριοχή του WWF|οικοπεριοχής]] των μικτών δασών των Βαλκανίων. Περιλαμβάνει επίσης μικρό μέρος των μικτών δασών της Ροδόπης (στην [[Ανατολική περιφέρεια (ΠΓΔΜ)|ανατολική περιοχή]]) και των [[σκληρόφυλλων και μικτών δασών του Αιγαίου και της Δυτικής Τουρκίας]] ( στη [[Νοτιοανατολική περιφέρεια (ΠΓΔΜ)|νοτιοανατολική περιφέρεια]]), καθώς και τη βόρεια προέκταση των [[μικτών δασών της Πίνδου]] (ορεινοί όγκοι [[Βαρνούντας|Πελιστέρ]] και η [[Γκαλιτσίτσα]]).
===Κατανομή πληθυσμού===
[[Αρχείο:Prilep from Towers of Marko.jpg|thumb|Πανόραμα του [[Πρίλεπ]], τέταρτης μεγαλύτερης πόλης της χώρας.]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας χαρακτηρίζεται από υδροκέφαλη πρωτεύουσα, που συγκεντρώνει το εν τρίτο του πληθυσμού της χώρας και από μεγάλο αριθμό μεσαίων και μικρών πόλεων, 29 στο σύνολο. Η χώρα αριθμεί επίσης 1.637 χωριά και οικισμούς.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.soros.org.mk/konkurs/077/eko-sostojba_eng.htmh|title=The State of the Environment|publisher=Open Society Institute Macedonia|accessdate=14-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> Το 2010 το 59% του πληθυσμού ζούσε σε αστικό περιβάλλον.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html CIA World Factbook]</ref> Η αγροτική έξοδος, που δεν έχει σταματήσει καθόλου, άφησε 150 χωριά εγκαταλειμμένα και περισσότερα από 450 απειλούμενα από ερήμωση.<ref name="unfpa">{{en}} {{cite web|url=http://www.unfpa.org/public/home/news/pid/8591|title=Addressing Low Fertility in a World of 7 Billion: Macedonians Try Financial Incentives|publisher=Ταμείο Ηνωμένων Εθνών για τον πληθυσμό|date=13-10-2011|accessdate=14-12-2013}}</ref>
 
Οι πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι εκείνες των [[Περιφέρεια Σκοπίων|Σκοπίων]] και του [[Κοιλάδα Πόλογκ|Πόλογκ]], που μαζί σχηματίζουν ένα τόξο στα βορειοδυτικά της χώρας, στην άνω κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]]. Συμπεριλαμβάνουν τις πόλεις του [[Τέτοβο|Τετόβου]], του [[Γκόστιβαρ]] και των [[Σκόπια|Σκοπίων]] και συγκεντρώνουν περίπου το 43% του σλαβομακεδονικού πληθυσμού. Γνωρίζουν την ισχυρότερη δημογραφική ανάπτυξη, που εξηγείται από την αγροτική έξοδο προς τα Σκόπια όπως και από το μεγάλο αριθμό γεννήσεων στην [[Αλβανοί της πΓΔΜ|αλβανική μειονότητα]], που αποτελεί τη μεγάλη πλειονότητα στο Πόλογκ. Οι περιοχές του νότου και της ανατολής έχουν ισχνή δημογραφική αύξηση και σημαντικό αγροτικό πληθυσμό, αλλά αριθμούν επίσης μεσαίες πόλεις, όπως τα [[Μπίτολα]], το [[Πρίλεπ]], το [[Στιπ]] και τη [[Στρώμνιτσα]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://xa.yimg.com/kq/groups/23456932/1235201237/name/FDI_Regional_Development_Macedonia.pdf|title=The Challenge of Regional Development in the Republic of Macedonia: The State of the Matter, Issues and Considerations|publisher=The Fiscal Decentralization Initiative for Central and Eastern Europe|author=Risto Karajkov|accessdate=14-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref>
Το οδικό δίκτυο είναι το πιο αποτελεσματικό δίκτυο μεταφοράς της χώρας, που έχει δρόμους συνολικού μήκους 13.736 χιλιόμετρων, από τα οποία τα 216 ανήκουν στον αυτοκινητόδρομο M1. Το οδικό δίκτυο είναι σε κακή κατάσταση αλλά γίνονται σημαντικά έργα βελτίωσης και επέκτασης, όπως η κατασκευή του [[αυτοκινητόδρομος M2|αυτοκινητόδρομου M2]], που θα συνδέσει το [[2016]] το [[Κουμάνοβο]] με το βουλγαρικό σύνορο.<ref>{{en}} {{Ouvrage|title=MAP 2011-15 Priority Projects|publisher=Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη}}</ref> Καθώς το κράτος δε διαθέτει τα οικονομικά μέσα για τη συντήρηση και την επέκταση του δικτύου, η [[Ευρωπαϊκή τράπεζα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη]] χρηματοδοτεί τα σημαντικά κυκλοφοριακά έργα.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ec.europa.eu/enlargement/archives/ear/fyrom/fyrom.htm|title=Quarterly report to the European Parliament|publisher=Ευρωπαϊκό γραφείο για την ανασυγκρότηση|accessdate=14-12-2013}}{{dead link|date=September 2017}}</ref> Το οδικό δίκτυο της χώρας ικανοποιεί τα κριτήρια της [[Ευρωπαϊκή Ένωση|Ευρωπαϊκής Ένωσης]] ως προς τα περισσότερα σημεία και λείπει μόνο μια καμπάνια για την [[οδική ασφάλεια]].<ref name="transports">{{en}} {{cite web|url=http://europa.eu/legislation_summaries/enlargement/ongoing_enlargement/tr0012_en.htm|title=The former Yugoslav Republic of Macedonia – Transport|publisher=Union européenne|accessdate=14-12-2013}}</ref> Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά και τα φώτα πρέπει να είναι αναμμένα και κατά την διάρκεια της μέρας <ref name="commonweath_uk_macedonia">[http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/europe/macedonia Βρετανική κυβερνητική ιστοσελίδα ''British Foreign and Commonwealth Office'': Macedonia travel advice.] {{en}}</ref>.
 
Το σιδηροδρομικό δίκτυο έχει μήκος 699 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 234 είναι ηλεκτροφόρες γραμμές. Το διαχειρίζεται μια κρατική εταιρεία, οι [[Σιδηρόδρομοι της πΓΔΜ|Σιδηρόδρομοι της Δημοκρατίας της Μακεδονίας]], αλλά προβλέπεται να ανοιχτεί στην αγορά. Ικανοποιεί τα κριτήρια της [[Ευρωπαϊκή Ένωση|Ευρωπαϊκής Ένωσης]],<ref name="transports"/> αλλά βρίσκεται σε κακή κατάσταση και επιτρέπεται μόνοη μίσθωση για μεταφορά φορτίου. Η κυβέρνηση έχει ωστόσο προβλέψει την αγορά νέων βαγονιών και μηχανών το [[2013]] για να αντικαταστήσει το υλικό, που τελευταία φορά ανανεώθηκε το [[1979]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/macedonia-opts-replacing-old-trains|title=Macedonia opts replacing old trains|publisher=BalkanInsight|date=8-11-2011|accessdate=14-12-2013}}</ref> Έχει δρομολογηθεί η ανανέωση των υπαρχουσών γραμμών όπως και η κατασκευσή μιας γραμμής που θα συνδέει την [[Αλβανία]] και τη [[Βουλγαρία]] και θα περνάει από τα [[Σκόπια]].<ref>{{mk}} {{cite web|url=http://www.mzi.mk/news-info.php?id=45&&cat=3|title=Projets|publisher=Σιδηρόδρομοι της πΓΔΜ|date=2011|accessdate=14-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref>
 
Η χώρα διαθέτει, τέλος, δύο διεθνή αεροδρόμια, των [[Αεροδρόμιο Μέγας Αλέξανδρος Σκοπίων|Σκοπίων]] και της [[Αεροδρόμιο Αποστόλου Παύλου Οχρίδας|Οχρίδας]], και 10 ακόμη μικρότερα αεροδρόμια, από τα οποία τα 8 έχουν σκληρούς αεροδιαδρόμους.<ref name="cia"/>
Η ονομασία ''Μακεδονία'' όριζε αρχικά ένα [[Βασίλειο της Μακεδονίας|αρχαίο βασίλειο]], του οποίου πλέον γνωστός μονάρχης ήταν ο [[Μέγας Αλέξανδρος]]. Οι κάτοικοι του αρχαίου αυτού βασιλείου αποκαλούνταν ''Μακεδόνες'', όρος που προερχόταν από το ''μακεδνός'' που σήμαινε «μεγάλος» (το επίθετο αυτό είχε κοινή ρίζα με το ουσιαστικό ''μάκρος''). Οι ιστορικοί εκτιμούν ότι η ονομασία αυτή, ''Μακεδόνες'', αποδόθηκε στους Μακεδόνες καθώς ήταν γνωστό ότι κατοικούσαν σε μεγάλο υψόμετρο<ref>{{harvsp|Hammond|1986|p=12}}</ref>.
 
Η Μακεδονία όριζε με το πέρασμα του χρόνου μια περιοχή με ποικιλόμορφη γεωγραφική έκταση. Έτσι, πριν από τις κατακτήσεις του [[Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας|Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας]], αντιστοιχούσε στην σημερινή [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|ελληνική Μακεδονία]], ενώ κατά τα τέλη του [[Μεσαίωνας|Μεσαίωνα]], περιελάμβανε όχι μόνο την ελληνική περιοχή, αλλά και τα εδάφη που σήμερα βρίσκονται υπό βουλγαρικό και αλβανικό έλεγχο, καθώς και το νότιο τμήμα της σημερινής πΓΔΜΔημοκρατίασ της Μακεδονίας. Η μεταγενέστερη αυτή μορφή της Μακεδονίας{{ασαφές}} ήταν διαιρεμένη σε τρία οθωμανικά [[βιλαέτι]]α, και πιο συγκεκριμένα αυτά της [[Θεσσαλονίκη]]ς, των [[Βιλαέτι του Κοσόβου|Κοσσυφοπεδίου]] και του [[Βιλαέτι του Μοναστίρ|Μοναστηρίου]],<ref>{{cite book | title=Définition de la Macédoine - Encyclopædia Britannica| year=1911| coauthors=| pages= 216}}</ref> χωρίς ωστόσο να διατηρεί μία ενιαία γεωγραφική ονομασία καθ' όλη την περίοδο της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Τουρκοκρατίας]]. Οι Σλάβοι αποτελούσαν την μεγαλύτερη αριθμητικά εθνική μειονότητα, χωρίς ωστόσο να αποτελούν και την πλειοψηφία ''(η πλειοψηφία ήταν [[Έλληνες]])''<ref>{{cite book | title=Population de la Macédoine - Encyclopædia Britannica| year=1911|pages=217}}</ref>. Η περιοχή κατελήφθη και στη συνέχεια διαιρέθηκε το 1912 μεταξύ της [[Βουλγαρία]]ς, της [[Ελλάδα]]ς και της [[Σερβία]]ς. Οι σλαβικοί πληθυσμοί σύντομα αφομοιώθηκαν, ωστόσο οι σερβικές και μετέπειτα γιουγκοσλάβικες αρχές συνάντησαν μεγαλύτερη δυσκολία, καθώς η σλαβομακεδονική εθνική ταυτότητα ήταν ανθεκτικότερη εντός της σερβικής Μακεδονίας<ref>{{harvsp|Poulton|2000|p=77}}</ref>. Μετά τον [[ΒΠΠ|Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]], ο [[Τίτο]] παραχώρησε στους Σλαβομακεδόνες το καταστατικό του έθνους και τους υποσχέθηκε μια ομοσπονδιακή δημοκρατία, η οποία έλαβε την ονομασία «[[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας]]». Κατά την ανεξαρτητοποίηση της χώρας το 1991, η τελευταία πήρε, την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
 
Πριν από τις πρώτες προσπάθειες των Σλαβομακεδόνων να διεκδικήσουν την κληρονομιά του [[Μέγας Αλέξανδρος|Μεγάλου Αλεξάνδρου]] στη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, υπήρχε ήδη αντιπαράθεση με την [[Ελλάδα]] αναφορικά με την χρήση του όρου «Μακεδονία». Πράγματι, σύμφωνα με τους Έλληνες, το δικαίωμα χρήσης του όρου αυτού δεν ανήκε παρά μόνο σε αυτούς, καθώς οι αρχαίοι Μακεδόνες ήσαν πρόγονοί τους, σε αντίθεση με τους Σλάβους οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή παρά μόνο τον 7ο αιώνα μ.Χ. και ουδέποτε χρησιμοποίησαν αυτόν τον όρο, παρά μόνο μετά τα μέσα του 19ου αιώνα. Για τους Σλάβους, ο όρος αυτός τους ανήκει καθώς θεωρούν ότι ήταν το πολυπληθέστερο έθνος στην περιοχή πριν από την εκκίνηση των προγραμμάτων αφομοίωσής τους και την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ των γειτονικών κρατών που έλαβε χώρα μετά το 1912. Επίσης, πέραν του ζητήματος της κληρονομιάς της αρχαίας μακεδονικής ιστορίας, η χρήση του όρου «Μακεδονία» από τηντη πρώηνΔημοκρατία γιουγκοσλαβικήτης δημοκρατίαΜακεδονίας θεωρείτο από τους Έλληνες ως κίνηση που θα επέφερε εδαφικές διεκδικήσεις επί της [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|ελληνικής Μακεδονίας]], όπου κατοικεί, έως σήμερα, σλαβική μειονότητα<ref>{{en}} {{cite book | title=Claiming Macedonia: the struggle for the heritage, territory and name of the historic Hellenic land, 1862-2004| authorlink=George Constantine Papavizas| publisher=McFarland & Company| year=2006| id=ISBN 9780786423231}}</ref>. Τέλος, η χρήση του όρου από την πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας, δημιουργεί σύγχυση και πρόβλημα αυτοπροσδιοριμού των σύγχρονων Μακεδόνων που κατοικούν κυρίως στην [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|Ελληνική Μακεδονία]], σήμερα.
 
Το διεθνές όνομά της το οφείλει στον [[Κίρο Γκλιγκόροφ]] που χειρίστηκε τις διαπραγματεύσεις της ονομασίας ως πρωθυπουργός της υπό ίδρυσης χώρας, του οποίου ο ρόλος υποβαθμίστηκε από τις μετέπειτα κυβερνήσεις και ο ίδιος κατηγορήθηκε ως προδότης από τους Μακεδονιστές για την υποστήριξη της σλαβικής ταυτότητας του έθνους του.<ref>[http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_100055_03/01/2012_467915 «Ο ιδρυτής των Σκοπίων έφυγε συκοφαντημένος από τους επιγόνους»], άρθρο στην εφημερίδα «Η Καθημερινή», 3 Ιανουαρίου 2012.</ref>
[[Αρχείο:Heraclea Lyncestis 2.JPG|thumb|left|Τα ρωμαϊκά ερείπια της [[Ηράκλεια Λυγκηστίς|Ηράκλειας Λυγκηστίδος]].]]
 
Η περιοχή γνώρισε νέες εισβολές την περίοδο μεταξύ του 1300 και του 1200 π.Χ. Υπεύθυνα γι'αυτές ήταν φύλα του [[Αιγαίο Πέλαγος|Αιγαίου]]<ref name="sainsbury"/> και [[Ιλλυρία|Ιλλυριοί]]<ref name="georgievap5">{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=5}}</ref> που διέσχισαν την χώρα και σταδιακά αφομοιώθηκαν με τον τοπικό πληθυσμό. Μαζί τους έφεραν την χρήση και επεξεργασία του [[Σίδηρος|σιδήρου]]<ref name="sainsbury"/> και ενθάρρυναν το εμπόριο με τις ιωνικές αποικίες οι οποίες βρίσκονταν επί των ακτών της Αδριατικής<ref name="georgievap5"/>. Η [[Εποχή του Σιδήρου]] στην περιοχή της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας ξεκίνησε περί το 1200 π.Χ. και ολοκληρώθηκε το 400 π.Χ. Η περιοχή της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας επηρεάστηκε αυτό το διάστημα από το [[Βασίλειο της Μακεδονίας]] που βρίσκονταν λίγο νοτιότερα και χαρακτηρίζονταν από την κατασκευή μεγάλων νεκροπόλεων για τους ευγενείς, κάτι που έδειχνε την ύπαρξη οργανωμένου μοναρχικού πολιτεύματος, οργανωμένου κατά την [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαιοελληνική]] παράδοση. Το βασίλειο της [[Παιονία]]ς είναι ένα από τα βασίλεια της περιοχής που επηρεάστηκε από τους [[Έλληνες]].<ref>{{harvsp|Hammond|1986|p=38}}</ref> Ήταν εκείνη την εποχή που το [[Βασίλειο της Μακεδονίας]] έκανε την εμφάνισή του στα νότια της [[Ελλάδα]]ς. Τα βόρεια σύνορά του αντιστοιχούσαν με τα σημερινά νότια σύνορα της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας<ref name="soros2">{{en}} {{cite web |url=http://www.soros.org.mk/archive/G01/A01/aar0101.htm|title=ANCIENT MACEDONIA (from the Neolithic Age to the Middle Ages)|author= |date= |work= |publisher=Foundation Open Society Institute Macedonia|accessdate=20 Μαρτίου 2011}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref>.
 
Μετά τον 6ο αιώνα π.Χ., η ελληνική επιρροή συνεχώς αυξανόταν στην περιοχή<ref name="unet">{{en}} {{cite web |url=http://www.unet.com.mk/mian/precul.htm|title=Pre-Slavic Culture in Macedonia|date=1996|author=Jovan Pavlovski et Mishel Pavlovski|publisher=MI-An Publishing|accessdate=28 Νοεμβρίου 2012}}</ref> και η τελευταία καλύφθηκε από οχυρωμένες πόλεις οι οποίες κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν την περσική εισβολή του 490 π.Χ. Το Βασίλειο της Παιονίας, του οποίου το έδαφος αντιστοιχούσε στο μεγαλύτερο μέρος της σημερινής πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, τελικώς κατελήφθη από τον [[Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας|Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας]] το 358 π.Χ.<ref name="britannica">{{en}} {{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/438110/Paeonia|title=Paeonia|date=2011|author=|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=18 Μαρτίου 2011}}</ref> Οι Ρωμαίοι προσάρτησαν οριστικά την περιοχή τον 2ο αιώνα π.Χ. Οι Ρωμαίοι κατασκεύασαν [[ρωμαϊκή οδός|οδούς]], ίδρυσαν πόλεις, όπως τα ''[[Scupi]]'' (σημερινά [[Σκόπια]]) και αναδιοργάνωσαν τις πόλεις των οποίων η κατασκευή ήταν παλαιότερη, όπως η [[Ηράκλεια Λυγκηστίς]] (σημερινά [[Μπίτολα]]) ή οι [[Στόβοι]], οι οποίοι έγιναν κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ. η δεύτερη μεγαλύτερη μακεδονική πόλη μετά την [[Θεσσαλονίκη]].<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=7}}</ref> Ο [[Χριστιανισμός]] βρήκε πρόσφορο έδαφος στην περιοχή κυρίως μετά τον 3ο και 4ο αιώνα μ.Χ., ενώ περίπου 130 βασιλικές που χρονολογούνται από εκείνη την περίοδο έχουν ανακαλυφθεί στα εδάφη της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας<ref name="unet"/>. Η ευρύτερη περιοχή, ωστόσο, παρέμενε υπό ελληνική πολιτισμική επιρροή<ref>{{cite book | title=Ligne Jirecek - Где се налазила Србија од VII до XII века (историјско-географско разматрајње) проблеми и знања| first=Relja | last=Novaković | authorlink=Relja Novaković| year=2008| pages=218| publisher=Ιστορικό Ινστιτούτο Βελιγραδίου, Σερβία}}</ref>.
 
=== Η άφιξη των Σλάβων - Μεσαίωνας ===
[[Αρχείο:Europe around 650.jpg|thumb|300px|right|Οι Σλάβοι στην Ευρώπη κατά το 650]]
 
Η Γιουγκοσλαβική Στρατιωτική Εγκυκλοπαίδεια κατατάσσει τους προγόνους της πλειονότητας των σημερινών κατοίκων της πΓΔΜΔημοκρατίας ωςτης Μακεδονίαςως [[Σλάβοι|Σλάβους]], ανθρώπους των πρώτων Σλαβικών φυλών: [[Βερζήτες]], [[Σαγουδάτες]], [[Στρουμιάνοι]] και άλλοι, οι οποίοι κατέφτασαν στην περιοχή τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Στην περιοχή της Αχρίδας κατέφθασε η Σλαβική φυλή των Βερζητών και εποίκησε τις σημερινές πόλεις της Αχρίδας, Καβανταρτσίου, Πρίλαπου, Μοναστηρίου και Δίβρης και όλη την περιοχή που αυτές περιβάλλουν. Οι Βυζαντινοί συγγραφείς άρχισαν να αποκαλούν αυτήν την περιοχή Σκλαβηνία<ref>[http://www.ohrid.org.mk/eng/istorija/sloveni.htm History of Ohrid THE ARRIVAL OF THE SLAVS.]{{Dead link|date=June 2015}}</ref>. Στο κέντρο της σημερινής πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας εγκαταστάθηκαν οι σλάβοι Σαγουδάτες εποικίζοντας την περιοχή κατά μήκος του ποταμού Μπρεγκάλνιτσα (Καμένιτσα, Κότσανη, Βίνιτσα, Στιπ) και τις δυτικές, προς το νότο, όχθες του ποταμού Βαρδάρη (Αξιού).<ref>[http://books.google.gr/books?id=GlABAAAAMAAJ&q=sagudati&dq=sagudati&hl=en&sa=X&ei=rUjFUfOMIsmtPPO9gZAI&ved=0CD4Q6AEwAzge Izvori za historiju naroda Jugoslavije: srednji vijek]</ref><ref>[http://books.google.gr/books?id=hE5PxJjrI8AC&pg=PA25&lpg=PA25&dq=sagudati&source=bl&ots=3dlG78sQyo&sig=NFnPVVM17n0eL_lu-re-7F5kqpo&hl=en&ei=YMhOTMbRDoWkONGC8N8C&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y Macedonia and the Macedonians: A History]</ref> Στην ανατολική πλευρά της χώρας εγκαταστάθηκαν οι Στρουμνιάνοι. Η σλαβική αυτή φυλή πήρε το όνομα της από τον ποταμό Στρούμιτσα (Στρωμνιτσιώτης), εποίκησε τη Στρώμνιτσα και όλη την ανατολική περιοχή<ref>[http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000047/st023.shtml ВТОРЖЕНИЯ СЛАВЯН И ИХ РАССЕЛЕНИЕ НА ТЕРРИТОРИИ ВИЗАНТИЙСКОЙ ИМПЕРИИ]</ref>.
 
Υπό τη βασιλεία του Χαν των Βουλγάρων [[Πρεσιάν]] (836-852) η Βουλγαρία φάνηκε να επεκτείνεται ελέγχοντας πλέον πολλές Σλαβικές φυλές που ζούσαν στην περιοχή της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας. Οι Σλάβοι της περιοχής δέχτηκαν το Χριστιανισμό ως δική τους θρησκεία γύρω στον 9ο αιώνα, όταν Τσάρος της Βουλγαρίας ήταν ο [[Μπόρις Α']].
 
Το 1014, ο βυζαντινός Αυτοκράτορας [[Βασίλειος Β']] νίκησε το στρατό του Τσάρου [[Σαμουήλ της Βουλγαρίας]] και το 1018 οι Βυζαντινοί ανέκτησαν τον έλεγχο της περιοχής (και όλων των Βαλκανίων) για πρώτη φορά ύστερα από τον 7ο αιώνα. Επί Βυζαντίου η περιοχή ονομαζόταν Μοναστήρι. Παρόλα αυτά, στα τέλη του 12ου αιώνα, η παρακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας οδήγησε στη διεκδίκηση της περιοχής από διάφορες πολιτικές οντότητες, με μία σύντομη [[Νορμανδία|Νορμανδική]] κατοχή τη δεκαετία του 1080.
 
[[Αρχείο:Sanjak of Üsküb, Ottoman Balkans (late 19th century).png|thumb|left|Το [[Σαντζάκι Σκοπίων]] στο [[Βιλαέτι του Κοσσυφοπεδίου|Βιλαέτι Κοσσυφοπεδίου]] της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανικής Αυτοκρατορίας]].]]
Μετά το θάνατο του βασιλιά Ντουσάν, η εμφάνιση ενός νέου αδύναμου διαδόχου οδήγησε σε πολιτική σύγκρουση των Σέρβων αριστοκρατών, οι οποίοι επιχειρώντας να συγκεντρώσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερα κομμάτια εξουσίας κατόρθωσαν να χωρίσουν τα Βαλκάνια για μία ακόμη φορά. Η συγκεκριμένη κρίση συνέπεσε με την άνοδο της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανικής Αυτοκρατορίας]] και τις πρώτες επεκτατικές της κινήσεις προς την Ευρώπη. Η [[Ηγεμονία του Πρίλεπ]] υπήρξε ένα από τα βραχύβια κράτη που εμφανίστηκαν ύστερα από την κατάρρευση της Σερβικής Αυτοκρατορίας το 14ο αιώνα.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=y2d6OHLqwEsC&pg=PA275&dq=KINGDOM+OF+PRILEP&q=KINGDOM%20OF%20PRILEP |title=The last centuries of Byzantium, (1261–1453) by Donald MacGillivray Nicol |publisher=Google Books |year= 1993|accessdate=28 April 2010|isbn=9780521439916|page=500|author1=Nicol, Donald Macgillivray}}</ref> Χωρίς να έχει παραμείνει κάποια αξιόλογη δύναμη στις χριστιανικές βαλκανικές χώρες, οι Οθωμανοί κατόρθωσαν σχετικά εύκολα να κατακτήσουν τα κεντρικά Βαλκάνια και να τα διατηρήσουν υπό τη κυριαρχία τους για τους επόμενους πέντε αιώνες. Καθοριστική ήττα του Σερβικού στρατού που έκρινε το μέλλον της περιοχής θεωρείται η [[Μάχη του Κόσοβο|μάχη του Κοσσυφοπεδίου]] το 1389. Μέχρι το τέλος του 14ου αιώνα, οι Οθωμανοί είχαν κατακτήσει όλα τα εδάφη της σημερινής πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, με την κατάκτηση των Σκοπίων στις 19 Ιανουαρίου 1392. Επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η περιοχή στην αρχή ανήκε στο βιλαέτι του Πρίζρεν, κατόπιν στο βιλαέτι του Μαναστίρ ([[Μοναστήρι (ΠΓΔΜ)|Μοναστηρίου]]) και οριστικά στο [[βιλαέτι του Κοσσυφοπεδίου]]<ref>{{cite web|title=ИМИЊАТА НА СКОПЈЕ - ВЕСТ, Понеделник 3/17/2008|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=148823&idg=8&idb=2325&rubrika=Skopje |accessdate=23-10-2013, "Откако Афуз-паша бил поставен за одговорен за Косовскиот вилает, во кој влегувал и Скопскиот санџак, успеал да воспостави ред и мир." }}</ref> του οποίου τα Σκόπια για ένα διάστημα υπήρξαν και πρωτεύουσα του.
 
=== Η εθνική αφύπνιση των Βουλγάρων ===
Το 1903 το ΒΜΡΟ οργάνωσε την [[Εξέγερση του Ίλιντεν|Εξέγερση του Ίλιντεν-Πρεομπράζχενι]] (προφήτη Ηλία) κατά των [[Οθωμανοί|Οθωμανών]], η οποία παρά τις αρχικές επιτυχίες, συμπεριλαμβανομένου του σχηματισμού της «Δημοκρατίας του Κρουσόβου», συνετρίβη με πολλές ανθρώπινες απώλειες. Παρά την αποτυχία της, η εξέγερση προκάλεσε παγκόσμιο ενδιαφέρον για το [[μακεδονικό ζήτημα]].<ref>Encyclopædia Britannica Online, 2011, [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/354223/Macedonia λήμμα Macedonia].</ref>
 
Μολονότι ο [[Εθνικισμός|εθνικιστής]] ηγέτης [[Γκότσε Ντέλτσεφ]] (Goce Delčev) από το [[Κιλκίς]] πέθανε πριν την εξέγερση του Ίλιντεν, έγινε σύμβολο του Βουλγαρικού και Σλαβομακεδονικού εθνικισμού στο βόρειο τμήμα της ευρύτερης περιοχής της ιστορικής [[Μακεδονία]]ς, καθώς και στην περιοχή της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας<ref>Keith Brown, ''Villains and Symbolic Pollutions in the Narratives of Nations'', στο ''Balkan Ιdentities: Νation and Μemory'' (επιμ. Mariana Nikolaeva Todorova), C. Hurst & Co. Publishers, 2004, ISBN 1-85065-715-7, [http://books.google.com/books?id=xM2Q_l4CfNAC&pg=PA238&dq=delchev+macedonia+bulgarian&lr=&hl=bg#v=onepage&q=delchev%20macedonia%20bulgarian&f=false σελ. 238].</ref> και το ΒΜΡΟ συνέχισε τον αγώνα κατά της Σερβίας, η οποία πήρε τον έλεγχο της γεωγραφικής περιοχής της [[Μακεδονία του Βαρδάρη|Βόρειας Μακεδονίας]] (ή ''Μακεδονίας του Βαρδάρη'', -αναφέρεται αποκλειστικά- από τους μη Έλληνες), το [[1913]] με τη [[Συνθήκη Βουκουρεστίου (1913)|Συνθήκη του Βουκουρεστίου]]. Μετά τον [[Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος|Α' Παγκόσμιο Πόλεμο]] ο οργανισμός χωρίστηκε στην [[Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση]] (IMRO) και στην [[Εσωτερική Θρακική Επαναστατική Οργάνωση]] (ITRO).<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/mni/mni4_1.html Circular letter No9] issued by a secret meeting of former IMARO activists and members of its Central committee, held on December 20, 1919, cited in a collective research of the Macedonian Scientific Institute, "Освободителните борби на Македония", part 4, Sofia, 2002, retrieved on October 26, 2007: ''"Поради изменилите се условия в Македония и Тракия от Балканските войни насам, организацията се преименува от ВМОРО на ВМРО, като нейната цел си остава извоюване на автономия и обединение на разпокъсаните части на Македония."'' {{bg}}</ref>
 
=== Βασίλειο της Σερβίας και Γιουγκοσλαβία ===
[[Αρχείο:Banovine Jugoslavia.png|thumb|left|Η [[Βαρντάρσκα Μπανόβινα]], μέρος του [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας]].]]
 
Μετά το πέρας των δύο [[Βαλκανικοί πόλεμοι|Βαλκανικών Πολέμων]] το 1912 και 1913, τα περισσότερα ευρωπαϊκά εδάφη της διαλυμένης πλέον Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μοιράστηκαν μεταξύ [[Ελλάδα]]ς, [[Βουλγαρία]]ς και [[Σερβία]]ς. Η περιοχή που βρίσκεται σήμερα η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας ονομάστηκε επίσημα [[Νότια Σερβία (επαρχία)|Νότια Σερβία]] (Južna Srbija, Јужна Србија / Γιούζνα Σρμπιγια). Μετά τον [[Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος|Α' Παγκόσμιο Πόλεμο]], το 1918, η Σερβία έγινε μέρος του [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων]]. Το 1929, το Βασίλειο μετονομάστηκε επισήμως σε [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας]] και διαιρέθηκε σε περιφέρειες γνωστές και ως [[μπανοβίνα (περιοχή)|μπανόβινα]]. Η Νότια Σερβία, δηλαδή η περιοχή της σημερινής πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, έγινε γνωστή ως η [[Βαρντάρσκα Μπανόβινα]] του [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας]].
 
Το όραμα της [[Ενωμένη Μακεδονία|Ενωμένης Μακεδονίας]] χρησιμοποιήθηκε από την [[Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση]] (IMRO) στο διάστημα του [[Μεσοπόλεμος|Μεσοπολέμου]]. Οι αρχηγοί της οργάνωσης, όπως οι [[Τόντορ Αλεξάντροφ]], [[Αλεξάνταρ Προτογέροφ]] και [[Ιβάν Μιχαήλοφ]], προώθησαν τη συγκεκριμένη ιδέα με στόχο την προσάρτηση των ελεγχόμενων από την Ελλάδα και Σερβία εδαφών και τη δημιουργία μίας ενωμένης Μακεδονίας για όλους τους Μακεδόνες, ανεξαρτήτως θρησκείας και εθνικότητας. Η Βουλγαρική κυβέρνηση του [[Αλεξάντερ Μαλίνοφ]] το 1918 προσφέρθηκε να παραδώσει τη [[Μακεδονία του Πιρίν]] για αυτόν το σκοπό μετά τον [[Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος|Α' Παγκόσμιο Πόλεμο]],<ref>Gerginov, Kr., Bilyarski, Ts. Unpublished documents for Todor Alexandrov's activities 1910–1919, magazine VIS, book 2, 1987, p.214 – Гергинов, Кр. Билярски, Ц. Непубликувани документи за дейността на Тодор Александров 1910–1919, сп. ВИС, кн. 2 от 1987, с. 214.</ref> αλλά οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν το επέτρεψαν, καθώς η Σερβία και η Ελλάδα εναντιώθηκαν στη συγκεκριμένη ιδέα.
=== Η κρίση του 2001 ===
 
Τον Αύγουστο του [[2001]] ξέσπασε κρίση στη χώρα με συμπλοκές Αλβανών αυτονομιστών του [[Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός|Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού]] και του κρατικού στρατού στις δυτικές περιοχές όπου διαμένουν κυρίως Αλβανοί και μουσουλμάνοι (το αλβανικό στοιχείο είναι συγκεντρωμένο κυρίως στη δυτική πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας, ιδιαίτερα στις πόλεις [[Τέτοβο]] (70%), [[Γκόστιβαρ]] (66%), [[Κίτσεβο]] (30%), [[Στρούγκα]] (56%) και [[Κουμάνοβο]] (25%), όπως και στην πρωτεύουσα [[Σκόπια]] (20%), σύμφωνα με τα δημογραφικά στοιχεία της χώρας).<ref name = stats>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf |title=Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Macedonia, 2002 - Book XIII, Skopje, 2005,|publisher=State Statistical Office of the Republic of Macedonia |accessdate=31/07/2009 |pages=34}}</ref> Οι εχθροπραξίες έλαβαν τέλος με την Συμφωνία της Οχρίδας στις [[13 Αυγούστου]], η οποία προβλέπει σειρά μέτρων συνδιαλλαγής, αυτοδιοίκηση και αποκέντρωση, καθεστώς επίσημης γλώσσης του κράτους τα αλβανικά, ίση αντιπροσώπευση των Αλβανών στην δημόσια διοίκηση και αφοπλισμό των αντιμαχομένων πλευρών.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1504686.stm Peace deal: What was agreed] BBC News. 22 Αυγούστου 2001</ref>
Οι βουλευτικές εκλογές τον Οκτωβρίου του [[2002]] έφεραν στην εξουσία το Σοσιαλδημοκρατικό Συνασπισμό "''Μαζί για τη Μακεδονία''", στον οποίο ηγείτο το κόμμα "Σοσιαλιστική Δημοκρατική Ένωση της Μακεδονίας", το οποίο ανέλαβε την υποχρέωση να σεβασθεί τη διαδικασία εφαρμογής της Συμφωνίας της Οχρίδας, με ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς και την εξυγίανση της οικονομίας.<ref>[http://www.unhcr.org/refworld/publisher,IRBC,,MKD,3f7d4dc91c,0.html Macedonia: Implementation of the Framework (Ohrid) Agreement]{{dead link|date=September 2017}} UNHCR. 18 Ιουλίου 2003</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3682251.stm Profile: Branko Crvenkovski] BBC News. 4 Μαΐου 2004</ref>
 
== Πολιτική ==
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είναι [[Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία]],<ref name="politique">{{en}} {{cite web|url=http://www.nyulawglobal.org/globalex/macedonia.htm|title=A Guide to Online Research Resources for the Macedonian Legal System|publisher=Hawser Global Law School|accessdate=25-11-2013}}</ref> η πολιτική οργάνωση της οποίας ορίζεται από το [[Σύνταγμα της πΓΔΜ|Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας]] που συντάχθηκε το 1991. Το σύνταγμα εγγυάται το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία και την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων. Καθιερώνει τα θεμελιώδη δικαιώματα, ανάμεσα στα οποία η [[ελευθερία της έκφρασης]], η [[καθολική ψήφος]], ο [[πολιτικός πλουραλισμός]] και η [[ελευθερία του επιχειρείν]].<ref>{{harvnb|Knowlton|2005|p=37}}</ref>
 
===Οργάνωση των εξουσιών===
[[Αρχείο:Sobranie - the Macedonian Assembly.JPG|thumb|Το Μέγαρο της Εθνοσυνέλευσης στα [[Σκόπια]].]]
Το [[Σύνταγμα της πΓΔΜ|σύνταγμα του 1991]] αναθέτει τη [[νομοθετική εξουσία]] στο Κοινοβούλιο, που αποτελείται από ένα σώμα, τη [[Συνέλευση της πΓΔΜ|Συνέλευση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας]]. Τα 123 μέλη της εκλέγονται με [[άμεση καθολική ψηφοφορία]] κάθε τέσσερα χρόνια. Το κοινοβούλιο ψηφίζει τους νόμους, εκλέγει τα μέλη της κυβέρνησης, ψηφίζει τον κρατικό προϋπολογισμό, επικυρώνει τις διεθνείς συνθήκες, ορίζει και ανακαλεί τους δικαστές και κηρύσσει πόλεμο. Κάθε μέλος της Συνέλευσης μπορεί να προτείνει νόμους, όπως και κάθε άτομο εφοδιασμένο με μία αίτηση με τουλάχιστον 10.000 υπογραφές εκλογέων. Ο [[Πρόεδρος της πΓΔΜ|Πρόεδρος της Δημοκρατίας]] έχει το δικαίωμα να ασκήσει βέτο στα νομοσχέδια· όταν κάνει χρήση του, ο νόμος εισάγεται για δεύτερη φορά στη Συνέλευση και υιοθετείται οριστικά αν πάρει τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ψήφων. Ο Πρόεδρος της Συνέλευσης εκλέγεται από τουλάχιστον 61 μέλη του Κοινοβουλίου. Αντικαθιστά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αν δεν μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του.<ref>{{harvnb|Knowlton|2005|p=38-40}}</ref>
 
Η [[εκτελεστική εξουσία]] βρίσκεται στα χέρια της κυβέρνησης και του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Πρόεδρος εκλέγεται κάθε πέντε χρόνια με [[άμεση καθολική ψηφοφορία]]· μπορεί να ασκήσει έως δύο θητείες. Ο Πρόεδρος διαπραγματεύεται τις διεθνείς συμφωνίες, ορίζει τους πρέσβεις, δέχεται τους ξένους διπλωμάτες, ορίζει διάφορους αξιωματούχους της Δημοκρατίας, όπως τους δύο δικαστές του [[Συνταγματικό Δικαστήριο (πΓΔΜ)|συνταγματικού δικαστηρίου]], είναι ο ανώτατος αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και εκπροσωπεί το κράτος στο εσωτερικό και το εξωτερικό.<ref>{{harvnb|Knowlton|2005|p=38}}</ref> Η κυβέρνηση μπορεί να προτείνει νόμους και προϋπολογισμούς, είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση των νόμων, αποφασίζει την αναγνώριση των ξένων κρατών και προτείνει τους πρέσβεις.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.president.gov.mk/en/president/rights-and-duties.html|title=Rights and Duties|date=2011|publisher=Προεδρία της πΓΔΜ|accessdate=25-11-2013}}</ref>
 
===Διοικητική διαίρεση===
[[Αρχείο:Municipalités de la République de Macédoine.svg|thumb|left|Οι 80 [[δήμοι της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|δήμοι της Δημοκρατίας της Μακεδονίας]].]]
 
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας διαθέτει μόνο μία βαθμίδα εδαφικής υποδιαίρεσης, τους 80 [[Δήμοι της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|δήμους]].<ref>{{cite web|url=http://www.osce.org/odihr/elections/99530|title=The former Yougoslav Republic of Macedonia Municipal Elections 24 March 2013|publisher=OSCE/ODIHR|date=31-01-2013|accessdate=22-11-2013}}</ref> Η πόλη των [[Σκόπια|Σκοπίων]] διαθέτει ιδιαίτερο καθεστώς, ορισμένο από το Σύνταγμα: αποτελείται από δέκα δήμους, ο καθένας από τους οποίους έχει δικό του συμβούλιο και δήμαρχο. Οι δήμοι αποτελούνται από μία ή περισσότερες περιοχές, που έχουν κοινές ανάγκες και συμφέροντα. Κάθε δήμος είναι μία γεωγραφική και οικονομική ενότητα με έδρα έναν τόπο, η εκλογή και η αλλαγή του οποίου, σύμφωνα με τη νομοθεσία, αποφασίζονται μετά από τοπικό δημοψήφισμα. Κάθε δήμος έχει κυβέρνηση και δήμαρχο, εκλεγμένους με άμεση καθολική ψηφοφορία, οι αρμοδιότητες των οποίων καθορίζονται με νόμο. Οι δήμοι διαθέτουν ορισμένη τοπική αυτονομία, ψηφίζουν το δημοτικό προϋπολογισμό και κάνουν αναπτυξιακά σχέδια.<ref name="local">{{en}} {{cite web|url=http://lgi.osi.hu/publications/books/st/Macedonia.pdf|title=Local government in Macedonia|author=Ilija Todorovski|publisher=Local Government and Public Service Reform Institute|accessdate=22-11-2011}}</ref>
 
Μπορούν να αδειοδοτούν την ύπαρξη κατώτερων βαθμίδων, που αντιστοιχούν για παράδειγμα σε ένα χωριό ή μια συνοικία. Οι εξουσίες αυτών των οντοτήτων καθορίζονται από τη δημοτική κυβέρνηση και ποικίλλουν από τον ένα δήμο στον άλλο. Δε μπορούν, ωστόσο, αυτές οι οντότητες να έχουν πολιτική φύση, αλλά μόνο να προτείνουν ιδέες στην τοπική κυβέρνηση και να ασχολούνται εθελοντικά με την ανάπτυξη του χωριού ή της συνοικίας. Μπορούν να δέχονται χορηγίες του δήμου, του πληθυσμού ή επιχειρήσεων.<ref name="local"/>
 
===Δημόσια οικονομικά===
ΣτηΣτΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας, οι υποχρεωτικές εισφορές αντιπροσώπευαν το 30,9% του [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν|ΑΕΠ]] το 2011, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνων των περισσότερων Ευρωπαϊκών κρατών, που τοποθετεί τη χώρα 84η στην παγκόσμια κατάταξη.<ref name="cia" /> Το 2009, το 49,7% αυτών των εισφορών προερχόταν από το [[Φόρος Προστιθέμενης Αξίας|ΦΠΑ]], ενώ οι [[κοινωνικές εισφορές]] αντιπροσώπευαν το 9,5% του ΑΕΠ. Τέλος, το κράτος συνέλεξε ποσό ίσο με το 4% του ΑΕΠ το 2009 χάρη σε ιδιωτικοποιήσεις, πληρωμές της [[Εθνική τράπεζα της πΓΔΜ|εθνικής τράπεζας]] και διοικητικά πρόστιμα<ref name="pre">[http://ec.europa.eu/economy_finance/international/enlargement/pre-accession_prog/pep/2011-pep-fyrom_en.pdf Pre-accession Economic Programme 2011 – 2013]</ref>. Η χώρα εισήγαγε το 2007 [[ενιαίο φορολογικό συντελεστή]], αρχικά 12%,<ref name="economist">{{en}} {{cite web|url=http://www.economist.com/node/8547343|title=Flat taxes - Will more of eastern Europe adopt flat-rate tax regimes?|publisher=[[The Economist]]|date=18-01-2007|accessdate=22-11-2011}}</ref> που μειώθηκε στο 10% το 2008,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2008/car043008a.htm|title=Macedonia Makes Early Headway After Flat Tax Debut|author=Pablo Lopez-Murphy|publisher=[[Διεθνές Νομισματικό Ταμείο]]|accessdate=22-11-2012}}</ref> ακολουθώντας έτσι το παράδειγμα πολλών κεντροευρωπαϊκών χωρών, που επεδίωκαν να απλοποιήσουν το φορολογικό σύστημα και να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον φιλικό προς τις επιχειρήσεις.<ref name="economist"/>
 
Το έλλειμμα της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, που είχε ύψος 2,7% του ΑΕΠ για το 2011, είναι χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όπως και το [[δημόσιο χρέος]], που έφτασε το 26,1% του ΑΕΠ το 2011.<ref name="cia"/> Η επίτευξη αυτών των σχετικά χαμηλών μεγεθών έγινε δυνατή χάρη στη μαζική αποπληρωμή δανείων το 2006 και το 2007, όταν η χώρα γνώριζε σταθερή οικονομική κατάσταση. Οι αποπληρωμές αυτές επέτρεψαν στην κυβέρνηση της χώρας να δανειστεί με χαμηλά επιτόκια πριν την [[Παγκόσμια οικονομική ύφεση 2008|κρίση που ξεκίνησε το 2008]], για να διατηρήσει την εσωτερική οικονομική δραστηριότητα.<ref name="pre"/>
 
===Κοινωνική προστασία===
{{τρέχον γεγονός}}
====Διεθνής παρουσία====
[[Αρχείο:Macedonian Soldiers in Kabul.jpg|thumb|Στρατιώτες της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας σε δρόμο της [[Καμπούλ]], στο [[Αφγανιστάν]].]]
Η ΠΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας διαθέτει προξενείο ή πρεσβεία σε 38 ξένα κράτη και έχει διπλωματικές σχέσεις με 167 κράτη.<ref>{{mk}} {{cite web|url=http://www.mfa.gov.mk/?q=node/248|title=Διμερείς σχέσεις|publisher=Υπουργείο Εξωτερικών|accessdate=22-11-2013}}</ref> Έχει καλές διπλωματικές σχέσεις με τα μέλη του [[ΝΑΤΟ]] και της [[ΕΕ|Ευρωπαϊκής Ένωσης]], όπως και με τις γειτονικές χώρες [[Αλβανία]] και [[Κοσσυφοπέδιο]], την ανεξαρτησία του οποίου αναγνώρισε το 2009. Οι σχέσεις με τη [[Σερβία]] είναι καλές αν και επισκιάζονται από μία διένεξη με αφορμή την ανεξαρτησία της [[Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία|μακεδονικής ορθόδοξης εκκλησίας]] από το [[Πατριαρχείο Σερβίας]], ενώ οι σχέσεις με την [[Ελλάδα]], αν και πλούσιες σε οικονομικό επίπεδο, δυσχεραίνονται από τη διένεξη σχετικά με την ονομασία της χώρας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/26759.htm|title=Background Note: Macedonia|publisher=US Department of State|author=Bureau of European and Eurasian Affairs|date=9 novembre 2011|accessdate=22-11-2013}}</ref> Οι σχέσεις ανάμεσα στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας και τη [[Βουλγαρία]] είναι ως επί το πλείστον καλές, αλλά υπάρχουν επίσης διαφορές όσον αφορά ιστορικές θέσεις, κυρίως για την ύπαρξη της [[Σλαβομακεδονική γλώσσα|σλαβομακεδονικής γλώσσας]], που για τους Βούλγαρους είναι απλώς διάλεκτος, και για την εθνικότητα πολλών ιστορικών προσωπικοτήτων που γεννήθηκαν στην περιοχή της ΠΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, καθώς και στο βόρειο τμήμα της ευρύτερης περιοχής της Μακεδονίας πριν το σλαβομακεδονικό έθνος αναγνωριστεί (οι Σλαβομακεδόνες θεωρούνταν Βούλγαροι έως τα μέσα του 20ού αιώνα).<ref>{{bg}} {{cite web|url=http://news.ibox.bg/opinion/id_532456708|title=Αναφορά στην UNESCO ενάντια στην παράνομη οικειοποίηση της βουλγαρικής γλώσσας, ιστορίας και πολιτισμού από την πΓΔΜ|publisher=News.bg|accessdate=22-11-2013}}</ref> Οι Σλαβομακεδόνες και οι Βούλγαροι αλληλοκατηγορούνται για κλοπή της πολιτιστικής κληρονομιάς.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.trinstitute.org/ojpcr/6_1kojou.pdf|title=Bulgarian “Macedonian” Nationalism: A Conceptual Overview|author=Anton Kojouharov|publisher=OJPCR: The Online Journal of Peace and Conflict Resolution|accessdate=22-11-2013}}</ref>
 
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είναι μέλος πολλών διεθνών οργανισμών όπως ο [[ΟΗΕ]], το [[Συμβούλιο της Ευρώπης]], η [[Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών]], η [[Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας|FAO]], η [[Interpol]], η [[Εκπαιδευτική Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών|UNESCO]] και o [[Διεθνής Οργανισμός Γαλλοφωνίας]].<ref name="cia"/> Η χώρα είναι υποψήφια για ένταξη στο [[ΝΑΤΟ]] από το 1999,<ref name="nato">{{en}} {{cite web|url=http://www.morm.gov.mk/morm/en/nato/road_to_nato.html|title=Road to Nato|publisher=Υπουργείο Άμυνας της πΓΔΜ|accessdate=22-11-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> αλλά η ένταξή της μπλοκαρίστηκε από το βέτο της [[Ελλάδα]]ς το 2008.<ref name="veto">{{en}} {{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/dec/05/macedonia-nato-eu-greece-icj|title=Macedonia's Nato and EU hopes given boost by international court of justice|publisher=The Guardian|author=Owen Bowcott και Maya Wolfe-Robinson|date=5 décembre 2011|accessdate=22-11-2013}}</ref> Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας απέκτησε το status υποψήφιας για ένταξη στην [[Ευρωπαϊκή Ένωση]] χώρας το 2004, αλλά η διαπραγμάτευση δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, παρ όλες τις συστάσεις της [[Ευρωπαϊκής Επιτροπής]] από το 2009. Το κύριο εμπόδιο είναι η διένεξη με την Ελλάδα, η διευθέτηση της οποίας είναι όρος για την εισδοχή της χώρας στην Ένωση.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2011/10/19/feature-02|title=Macedonia's EU bid still mired in name issue|author=Biljana Lajmanovska|date=19 novembre 2011|publisher=Southeast European Times|accessdate=22-11-2013}}</ref>
 
Η χώρα αφιέρωσε το 2010 το 1,52% του ΑΕΠ της στον αμυντικό προϋπολογισμό<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.tradingeconomics.com/macedonia/military-expenditure-percent-of-gdp-wb-data.html|title=Military expenditure (% of GDP) in Macedonia|publisher=Trading Economics|accessdate=22-11-2013}}</ref> και ο [[Στρατός της πΓΔΜ|στρατός]] αριθμεί περίπου 12800 στρατιώτες σε καιρό ειρήνης.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http://www.morm.gov.mk/morm/en/ARM/Organization.html&title=Army%20of%20the%20Republic%20of%20Macedonia|title=Army of the Republic of Macedonia|publisher=Υπουργείο Άμυνας της πΓΔΜ|accessdate=22-11-2013}}</ref> Έχει ως αποστολή την υπεράσπιση του πολιτεύματος και της επικράτειας, τη διατήρηση της ειρήνης και τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας στο εσωτερικό της χώρας και στο εξωτερικό και τη συμμετοχή σε συλλογικά συστήματα άμυνας όπως η [[EUFOR]], το [[ΝΑΤΟ]] και η [[Συνεργασία για την ειρήνη]].<ref>{{en}}{{cite web|url=http://www.morm.gov.mk/portal/?page_id=21&lang=mk|title=ARM|publisher=Υπουργείο Άμυνας της πΓΔΜ|accessdate=22-11-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> Με την κατάργηση της [[θητεία]]ς το 2006 ο στρατός της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας ήταν ο πρώτος στρατός των δυτικών Βαλκανίων που έγινε επαγγελματικός.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2006/04/21/feature-02|title=Macedonian Army phases out conscription|author=Zoran Nikolovski|date=21 avril 2006|work=[http://www.setimes.com/ SETimes]}}</ref>
 
Ο στρατός είναι παρών με την [[EUFOR Αλθαία]] στη [[Βοσνία-Ερζεγοβίνη]], όπως και στο [[Αφγανιστάν]], στο [[Λίβανος|Λίβανο]] και στο [[Κόσοβο]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.morm.gov.mk/channelc/?m=322EA81F4604376FDC2391CE9F775E9E05D53054|title=Missions|publisher=Υπουργείο Άμυνας της πΓΔΜ|accessdate=22-11-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> Συμμετείχε επίσης στον [[Πόλεμος στο Ιράκ|πόλεμο του Ιράκ]]<ref name="nato"/>
{{legend|#ff0000|που χρησιμοποιούν την ονομασία "πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας".}} {{legend|#170080|των οποίων η θέση είναι άγνωστη ή αδιευκρίνιστη.}}
{{legend|CECECE|που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις με την πΓΔΜ.}}]]
Οι σχέσεις των δύο χωρών είναι αρκετά καλές και η μετακίνηση των πολιτών γίνεται με την ταυτότητα για τους [[Έλληνες]] που εισέρχονται στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας και με διαβατήριο για τους πολίτες της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας που εισέρχονται στην [[Ελλάδα]]. Από το [[1991]], έτος ανεξαρτησίας της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, μέχρι και σήμερα συνεχίζεται η πολιτική και διπλωματική διαμάχη για τη χρήση του ονόματος «Μακεδονία» στο συνταγματικό όνομα της γείτονος. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η ονομασία [[Μακεδονία (ορολογία)|Μακεδονία]] είναι αναμφίβολα ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά. Θεωρεί ότι η ιστορία της Μακεδονίας και ειδικά η συγκεκριμένη ονομασία δεν είναι διαπραγματεύσιμη και ως πατρική ταυτότητα και κληρονομιά δε δύναται να παραχωρηθεί σε τρίτους.<ref>Floudas, Demetrius Andreas; {{cite web |publisher= 24 (1996) Journal of Political and Military Sociology, 285|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3719/is_199601/ai_n8752910 | title= "A Name for a Conflict or a Conflict for a Name? An Analysis of Greece's Dispute with FYROM”, |accessdate=2008-02-11}}</ref>
 
Την 8 Απριλίου 1993 αναγνωρίστηκε στα [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|Ηνωμένη Έθνη]] (με την Απόφαση 817/1993 του Συμβουλίου Ασφαλείας (του [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|ΟΗΕ]])<ref>{{Cite web|url=http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|title=A/RES/47/225. Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations|website=www.un.org|accessdate=2018-02-07}}</ref> <ref>http://faq.macedonia.org/politics/un.resolutions.html</ref>) με την προσωρινή ονομασία της ''πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας'', χωρίς το δικαίωμα ανάρτησης σημαίας. H πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας έχει επισήμως αποδεχθεί ότι το όνομα του κράτους αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων. Την 16 Φεβρουαρίου 1994 η Ελλάδα αποφάσισε τον οικονομικό αποκλεισμό (εμπάργκο) της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας και τη διακοπή λειτουργίας του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στα [[Σκόπια]], ως μέσο πίεσης για την αποδοχή των ελληνικών όρων. Στις 13 Σεπτεμβρίου υπογράφεται η [[Ενδιάμεση Συμφωνία]] από τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας κ. [[Κάρολος Παπούλιας|Παπούλια]] και τον τότε υπουργό Εξωτερικών της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας κ. [[Τσερβενκόφσκι]] με προσωρινές δεσμεύσεις μέχρι την εξεύρεση τελικής συμφωνίας μεταξύ των δύο κρατών.<ref name="Interim Accord2">{{cite web|url=http://untreaty.un.org/unts/120001_144071/6/3/00004456.pdf|title=Interim Accord|year=1995|publisher=[[United Nations]]|accessdate=2008-11-07}}</ref>
 
Τον Απρίλιο του [[2008]] η [[Ελλάδα]] άσκησε βέτο στην ένταξη της όμορης χώρας στο [[ΝΑΤΟ]], κατά τη σύνοδο κορυφής στο [[Βουκουρέστι]]. Τελικά, η αίτηση ένταξης απορρίφθηκε ομόφωνα από τα μέλη του ΝΑΤΟ. Στις 21 Μαρτίου 2011 ηΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας ξεκίνησε προφορική διαδικασία προσφυγής κατά Ελλάδας στο [[Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης|Δικαστήριο της Χάγης]].<ref name="athina984_FYROM_greece_xagh2">{{cite news|url=http://www.athina984.gr/node/142287|title=Ελλάδα-ΠΓΔΜ στη Χάγη|date=2011-03-21|publisher=Ιστοσελίδα σταθμού Αθήνα 9.84|accessdate=2011-03-21}}</ref> Στην προσφυγή επικαλείται την παραβίαση από την Ελλάδα του Άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας μεταξύ των χωρών που υπογράφηκε το 1995.<ref name="tvxs_xagh_FYROM_kata_ellada2">{{cite web|url=http://tvxs.gr/node/80657|title=Ξεκινά στη Χάγη η προφορική διαδικασία της προσφυγής πΓΔΜ κατά Ελλάδος|date=2011-03-21|publisher=tvxs.gr|accessdate=2011-03-21}}</ref><ref name="icj_cij_fyrom_kata_greece2">{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=1&code=&case=142&k=89|title=Application of the Interim Accord of 13 September 1995 (the former Yugoslav Republic of Macedonia v. Greece)|publisher=Ιστοσελίδα Διεθνή Δικαστηρίου Χάγης|accessdate=2011-03-21}}</ref> Το Δικαστήριο στις 5 Δεκεμβρίου 2011 καταδίκασε την Ελλάδα για τις επίσημες δηλώσεις, κατά τη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου, όπου ουσιαστικά αρνούνταν την ένταξη της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ, λόγω της μη εύρεσης λύσης για το όνομα.<ref name="icj_cij_fyrom_against_greece_judgment_final_summary2">{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=1&code=&case=142&k=89|title=Summary of the Judgment of 5 December 2011|date=2011-12-05|publisher=Ιστοσελίδα Διεθνή Δικαστηρίου Χάγης|accessdate=2011-12-06}}</ref><ref name="enet_xagh_15_pros_1_kata_elladas2">{{cite news|url=http://www.enet.gr/?i=news.el.politikh&id=329831|title=Χάγη: Η Ελλάδα παραβίασε την Ενδιάμεση Συμφωνία με την ΠΓΔΜ Η απόφαση είναι τελική, δίχως δικαίωμα έφεσης|date=2011-12-05|publisher=Εφημερίδα Ελευθεροτυπία|accessdate=2011-12-06}}</ref>
 
Το ζήτημα της ονομασίας επανήλθε στο προσκήνιο από τα τέλη του 2017, καθώς η κυβέρνηση της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας δήλωνε προδιάθεση προς την επίτευξη συμφωνίας με σύνθετη ονομασία, μια λύση η οποία είχε γίνει αποδεκτή από τις Ελληνικές κυβερνήσεις από το 2008. Η προσέγγιση των δύο μερών προς αυτή την λύση συναντά αντίδραση, τόσο στην Ελλάδα όπου μεγάλο μέρος των πολιτών δεν επιθυμεί καμία χρήση του όρου Μακεδονία, όσο και στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας όπου μεγάλο μέρος των πολιτών δεν επιθυμεί καμία αλλαγή του ονόματος.
 
==== Σχέσεις με την Βουλγαρία ====
 
Η Βουλγαρία ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την ανεξαρτησία της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, αλλά όχι και την ύπαρξη ξεχωριστού έθνους Σλαβομακεδόνων και ξεχωριστής σλαβομακεδονικής γλώσσας αφού θεωρεί τους πολίτες της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας ως ομόεθνους και ομόγλωσσούς της. Στο πλαίσιο αυτό η Βουλγαρία χορηγεί βουλγαρικό διαβατήριο σε όποιον πολίτη της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας το αιτηθεί αποδεικνύοντας εθνική Βουλγαρική καταγωγή, ενώ ανάμεσα στους κατόχους βουλγαρικού διαβατηρίου είναι και ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας κ. Λιούμπκο Γκεοργκιέφσκι<ref>[http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_27/07/2006_192334 εφημερίδα Καθημερινή: Τεταμένες σχέσεις ανάμεσα σε πΓΔΜ και Βουλγαρία] «Οι κάτοικοι των Σκοπίων ... βουλγαρικό διαβατήριο.», ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2009</ref><ref>[http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4dcgi/_w_articles_world_2_15/10/2006_7627164 εφημερίδα Καθημερινή: Η Ε.Ε. αποκτά νοτιοανατολικό πυλώνα]{{Dead link|date=June 2015}} «Η Βουλγαρία άνοιξε ... σε πολίτες της», ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2009</ref><ref>[http://www.minpress.gr/minpress/scriptpage-bultn.html?id=121990242 Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης] «ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΜΕ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΑ … την εθνική σου ταυτότητα», ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2009</ref>. Πρόσφατα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η βουλγαρική υποστήριξη για την προσχώρηση της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υπό όρους και θα εξαρτηθεί από την πραγματική δυνατότητά της να εφαρμόσει τις πολιτικές ενός καλού γείτονα.<ref>Ivanov, Lyubomir et al. [[wikisource:Bulgarian Policies on the Republic of Macedonia|''Bulgarian Policies on the Republic of Macedonia''.]] Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2008. 80&nbsp;pp. (Τρίγλωσση δημοσίευση στα αγγλικά, βουλγαρικά και σλαβομακεδονικά. ISBN 978-954-92032-2-6</ref>
 
Η Βουλγαρία έχει προτείνει να υπογράψει μία συνθήκη (με βάση την Κοινή δήλωση του 1999<ref>[[Wikisource:Joint Declaration of 22 February 1999]]</ref>) για τη διασφάλιση της καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η βουλγαρική υποστήριξη για την προσχώρηση της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.<ref>[http://www.sofiaecho.com/article/bulgarias-position-concerning-macedonia-unchanged--kalfin/id_16822/catid_64 Bulgaria's Position Concerning Macedonia Unchanged – Kalfin.] The Sofia Echo, 31 July 2006.</ref><ref>[http://www.balkaninsight.com/en/main/news/26662/ Bulgaria Treaty Proposal Called 'Indecent'.]{{Dead link|date=June 2015}} BalkanInsight, 17 March 2010.</ref>
 
== Πληθυσμός και κοινωνία==
 
[[Αρχείο:AS Dreni-Gloǵi 02.jpg|thumb|Αλβανόπουλα από το χωριό Γκλότζι (2010).]]
Οι Τούρκοι, πολύ λιγότεροι από τους Αλβανούς, είναι λιγότερο ορατοί και σχεδόν απόντες από την πολιτική σκηνή.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,MRGI,,MKD,49749ceb1b,0.html|title=World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - Macedonia : Turks|publisher=UNCHR|accessdate=26-11-2013}}{{dead link|date=September 2017}}</ref> Οι Ρομά, ζουν γενικά σε δύσκολες συνθήκες. Ανάμεσα στους 54.000 Ρομά της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, 17.000 είναι άνεργοι και 14.000 δεν έχουν πρόσβαση σε αγαθά πρώτης ανάγκης. Οι περισσότεροι ζουν από το μικροεμπόριο, την συλλογή απορριμμάτων και την επαιτεία. Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας δείχνει μια ορισμένη θέληση να ενσωματώσει τους Ρομά στην κοινωνία και να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης, κυρίως διευκολύνοντας την πρόσβασή τους στην εκπαίδευση δημιουργώντας υπουργείο για τους Ρομά. Έτσι, στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας βρίσκεται ο μόνος δήμος που έχει υιοθετήσει τη [[ρομάνι]] ως επίσημη γλώσσα, ο [[Chouto Orizari]], προάστιο των Σκοπίων. Τέλος, η χώρα έχει έναν μεγάλο αριθμό μη-κυβερνητικών οργανώσεων αφιερωμένων στη βελτίωση της τύχης των Ρομά.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.balcanicaucaso.org/eng/Regions-and-countries/Macedonia/Roma-in-Macedonia-A-Decade-of-Inclusion|title=Roma in Macedonia: A Decade of Inclusion ?|publisher=Osservatorio Balcani i Caucaso|accessdate=26-11-2013}}</ref>
 
Οι [[Αρμάνοι|Βλάχοι]], των οποίων η ποιμενική παράδοση εξαφανίστηκε κατά τη σοσιαλιστική περίοδο, έχουν αφομοιωθεί στην σλαβομακεδονική κοινότητα, με την οποία μοιράζονται την ίδια θρησκεία. Έχουν ωστόσο κάποια σχολεία όπου διδάσκεται η γλώσσα τους, τα [[Βλάχικη γλώσσα|βλάχικα]].<ref>{{harvnb|Poulton|2000|p=122}}</ref> Οι Σέρβοι διατηρούν μάλλον καλές σχέσεις με τους Σλαβομακεδόνες, ακόμα και αν υπάρχουν ελαφρές εντάσεις ανάμεσά τους, κυρίως εξαιτίας της αναγνώρισης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τητΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.cidcm.umd.edu/mar/assessment.asp?groupId=34302|title=Minorities at Risk, Assessment for Serbs in Macedonia|author=Center for International Development and Conflict Management|publisher=University of Maryland|accessdate=23 septembre 2012}}{{dead link|date=September 2017}}</ref> Τέλος, οι Βόσνιοι, που παραδοσιακά αποκαλούνται ''[[Πομάκοι]]'' ή ''Τορμπέκι'', είναι Σλάβοι που είχαν προσηλυτισθεί στο Ισλάμ από τους Οθωμανούς. Μιλούνε σλαβομακεδονικά, αλλά ταυτίζονται περισσότερο με τις υπόλοιπες μουσουλμανικές κοινότητες της χώρας. Η επίσημη ονομασία τους, ''Βόσνιοι'' αντικατέστησε εκείνη των ''Μουσουλμάνων'', που είχε δοθεί από τον [[Τίτο]] το 1961 σε όλους τους Σλάβους της Γιουγκοσλαβίας που είχαν προσηλυτισθεί στο Ισλάμ. Η ''μουσουλμανική εθνικότητα'' αναγνωρίστηκε πλήρως ως [[Έθνος (κοινωνιολογία)|έθνος]] δέκα έτη αργότερα.<ref>{{harvnb|Poulton|2000|p=136}}</ref>
 
=== Δημογραφία ===
[[Αρχείο:Republic of Macedonia Demo.png|thumb|Δημογραφική εξέλιξη μεταξύ 1992 και 2003 (αριθμοί της [[Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας|FAO]], 2005). Πληθυσμός σε εκατομμύρια κατοίκους.]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είναι ένα νέο κράτος και η περιοχή γνώρισε στη διάρκεια της ιστορίας της οικονομικές και πολιτικές δυσχέρειες που εμπόδισαν τη διενέργεια αξιόπιστης απογραφής. Η πρώτη απογραφή δεν έλαβε χώρα παρά το 1948, ενώ ξεκινούσε ο εκσυγχρονισμός της χώρας. Καταμέτρησε 1.152.986 κατοίκους στην [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|τότε γιουγκοσλαβική δημοκρατία]].<ref>{{harvnb|Rossos|2008|p=256}}</ref> Η δημογραφική αύξηση ήταν γρήγορη στο κομμουνιστικό καθεστώς, καθώς το 1953 η χώρα είχε ήδη 240.000 και πλέον κατοίκους περισσότερους σε σχέση με το 1948 και το 1971 αριθμούσε 1.647.308 κατοίκους. Η χώρα ξεπέρασε τα δύο εκατομμύρια το 1991<ref name="lampe368">{{harvnb|Lampe|2000|p=368}}</ref> και αριθμεί 2.022.547 κατοίκους σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, που έγινε το 2002.<ref name = stats/> Κατά μια εκτίμηση, ο πληθυσμός της το 2016 υπολογίζεται σε 2.073.702 κατοίκους.<ref name="stat"/>
 
Ο [[δείκτης γονιμότητας]], που μετρούσε περισσότερα από 4 παιδιά ανά γυναίκα πριν τη δεκαετία του 1960, βρίσκεται πλέον γύρω στο 1,5. Αυτός ο χαμηλός αριθμός εξηγείται από την έλλειψη πόρων των οικογενειών για την ανατροφή πολλών παιδιών και από τη συνεχώς αυξανόμενη ηλικία γάμου των γυναικών όπως και την είσοδό τους στην επαγγελματική ζωή. Για τη βελτίωση του χαμηλού δείκτη γονιμότητας, που δεν αρκεί για την αναπλήρωση του πληθυσμού, από το 2008 το κράτος δίνει μηνιαία 120 ευρώ σε οικογένειες που έχουν τρία παιδιά.<ref name=autogenerated3>{{en}} {{cite web|url=http://www.unfpa.org/public/home/news/pid/8591|titre=Addressing Low Fertility in a World of 7 Billion: Macedonians Try Financial Incentives|publisher=United Nations Population Fund|date=13-10-2011|accessdate=28-11-2013}}</ref> Ο αριθμός των γεννήσεων είναι ωστόσο μεγαλύτερος από εκείνο των θανάτων, 23.684 γεννήσεις για 19.060 θανάτους το 2009,<ref name="statpop">{{en}} {{mk}} {{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/pdf/2010/2.1.10.22.pdf|title=Live births, deaths and migration by urban and rural regions, 2009|publisher=Κρατικό Στατιστικό Γραφείο|accessdate=28-11-2013}}</ref> και η ετήσια αύξηση υπολογίζεται σε 0,237% για το 2012.<ref name="cia"/> Το μεταναστευτικό ισοζύγιο είναι ελαφρώς αρνητικό (510 μετανάστες το 2009).<ref name="statpop"/> Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας μαζί με την [[Αλβανία]] ήταν το 2011 τα μόνα κράτη των [[Βαλκάνια|Βαλκανίων]] των οποίων ο πληθυσμός δε μειώνεται.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2002rank.html?countryName=Macedonia&countryCode=mk&regionCode=eur&rank=172#mk|title=Country Comparison: Population growth rate|publisher=CIA World Factbook|accessdate=28-11-2013}}</ref>
 
Ο πληθυσμός της χώρας γερνάει, αλλά λιγότερο γρήγορα απ'ότι εκείνος της [[Δυτική Ευρώπη|δυτικής Ευρώπης]]. Το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση αυξήθηκε κατά 5,2 έτη ανάμεσα στο 1980 και το 2011, για να αγγίξει τα 74,8 έτη το χρόνο αυτό,<ref name="cea">{{en}} {{cite web|url=http://www.cea.org.mk/documents/journal/CEA_Journal_IV_1.pdf|title=Assessing handicraft shadow economy in Macedonia|publisher=Center for Economic Analyses (CEA)|author=Hristijan Risteski|date=05-2009|accessdate=28-11-2013}}</ref> και οι άνω των 65 αντιπροσωπεύουν το 11,6% του πληθυσμού το 2011,<ref name="cia"/> ενώ οι κάτω των 15 αποτελούσαν το 17,7% το 2009, έναντι 29,2% το 1980.{{πηγή}}
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, η θρησκευτική ελευθερία είναι διασφαλισμένη. Η ελεύθερη και δημόσια έκφραση της πίστης ατομικά ή από κοινού με άλλους είναι εγγυημένη. Η νεότευκτη [[Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία]], καθώς και κάποιες άλλες ομολογιακές κοινότητες και θρησκευτικές ομάδες διαχωρίζονται από το κράτος και είναι ίσες ενώπιον του νόμου. Το Σύνταγμα επιτρέπει επίσης τη δημιουργία θρησκευτικών σχολείων και κοινωνικών ιδρυμάτων και φιλανθρωπικών οργανώσεων από θρησκευτικές ομάδες.<ref name="const"/> Η νομοθεσία απαγορεύει κάθε διάκριση που βασίζεται στη θρησκεία.<ref name="religion">{{en}} {{cite web|url=http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148958.htm|title=International Religious Freedom Report 2010|publisher=US Department of State|date=17-11-2010|accessdate=12-12-2013}}</ref>
 
Ο [[χριστιανισμός]] είναι η θρησκεία της πλειονότητας στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας αφού το 64,7% του πληθυσμού ανήκει στη Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία, σύμφωνα με την απογραφή του [[2002]]. Μια μικρή μειονότητα (0,37%) ανήκει σε άλλες χριστιανικές Εκκλησίες. Το [[Ισλάμ]] συγκεντρώνει το 33,3% του πληθυσμού, γεγονός που κάνει τη χώρα την πέμπτη χώρα της [[Ευρώπη]]ς όσον αφορά την αναλογία του μουσουλμανικού πληθυσμού, μετά την [[Τουρκία]] (99 %), το [[Κόσοβο]] (90 %), την [[Αλβανία]] (70 %) και τη [[Βοσνία-Ερζεγοβίνη]] (48 %). Η κοινότητα των [[Μπεκτασί|μπεκτασήδων]] [[Αλεβίτες|Αλεβιτών]] υπολογίζεται σε 30.0000 άτομα.<ref name="cedime">Center for Documentation and Information on Minorities in Europe - Southeast Europe (CEDIME-SE) MINORITIES IN SOUTHEAST EUROPE, Bektashis of Albania</ref> σύμφωνα με τους επικεφαλής της. Το υπόλοιπο 1,63 % δεν έχει δηλώσει ότι ανήκει σε κάποια θρησκεία.<ref name="cia"/><ref name="CIAfactbook">The World Factbook 2009. Washington, DC: Central Intelligence Agency, 2009.</ref>
 
Το θρησκευτικό ανήκειν είναι ισχυρά συνδεδεμένη με το εθνοτικό. Είναι εξάλλου σημαντικός παράγοντας ταυτότητας για τις διάφορες ομάδες και, στην πραγματικότητα, αυτή η ταυτοτική λειτουργία είναι σημαντικότερη από την ορθή άσκηση της λατρείας και την πίστη.<ref>Waiting for Macedonia, Identity in a Changing World, Ilka Thiessen, 2007, σ. 60.</ref> Οι [[Σλαβομακεδόνες]] και οι [[Βλάχοι]] ανήκουν γενικά στη Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία και οι [[Σέρβοι]] στην Σερβοορθόδοξη εκκλησία, ενώ οι Αλβανοί, οι Τούρκοι, οι Ρομά και οι Βόσνιοι της χώρας ανήκουν στην πλειονότητά τους στο [[Σουνίτες|σουνιτικό]] Ισλάμ. Υπάρχει ακόμη μια μειονότητα καθολικών Αλβανών, συγκεντρωμένη κυρίως στα Σκόπια, απ' όπου καταγόταν η [[Μητέρα Τερέζα]],<ref>{{harvnb|Poulton|2000|p=130}}</ref> διάφορες προτεσταντικές εκκλησίες<ref name="cia"/> καθώς και 1.337 [[Μάρτυρες του Ιεχωβά]].<ref>''Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014'', Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 184</ref> Πριν το [[Β' Παγκόσμιος πόλεμος|Β' Παγκόσμιο πόλεμο]] η χώρα αριθμούσε μία μικρή κοινότητα [[Σεφαρδίτες|σεφαραδιτών]] Εβραίων, που υπολογίζεται στα 7.000 με 8000 άτομα, συγκεντρωμένη στις πόλεις των Σκοπίων και της Μπίτολα. Όλοι τους εκτοπίστηκαν το 1943 στην [[Στρατόπεδο εξόντωσης Τρεμπλίνκα|Τρεμπλίνκα]], και περισσότεροι από 7.000 σκοτώθηκαν εκεί.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10006804|title=The Holocaust in Macedonia: Deportation of Monastir Jewry|publisher=United States Holocaust Memorial Museum|author=Mark Cohen|accessdate=12-12-2013}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.maknews.com/html/articles/savich/savich4.html|archiveurl=http://web.archive.org/web/20120505112535/http://www.maknews.com/html/articles/savich/savich4.html|archivedate=2012-05-05|title=The Holocaust in Macedonia, 1941-1945|publisher=Macedonia News|author=Carl K. Savich|accessdate=12-12-2013}}</ref>
Ο ταυτοτικός ρόλος των θρησκειών τις τοποθετεί συχνά στο επίκεντρο διεθνοτικών προβλημάτων. Έτσι, τόποι λατρείας ορθόδοξων και μουσουλμάνων κάποιες φορές είναι στόχος εξτρεμιστικών ομάδων.<ref name="religion"/> Η αλβανική αναδίπλωση έχει οδηγήσει στην εμφάνιση θρησκευτικού ριζοσπαστισμού και οι Αλβανοί της χώρας θεωρούνται περισσότερο θρησκευόμενοι από εκείνους του Κοσόβου και της Αλβανίας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.economist.com/blogs/easternapproaches/2011/03/macedonias_ethnic_disharmony|title=Macedonia's ethnic disharmony - How many building booms can one city take?|publisher=The Economist|date=1er Μάιος 2011|accessdate=12-12-2013}}</ref>
 
Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί είναι μοιρασμένοι: βρίσκονται υπό την [[Αρχιεπισκοπή Αχρίδος]] και τη μη αναγνωρισμένη από τις [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ορθόδοξες εκκλησίες]] Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία ξεχωριστά, ως αποτέλεσμα διαφωνιών στο θέμα της [[αυτοκεφαλία]]ς και του ονόματος της εκκλησίας της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας. Η Αρχιεπισκοπή Αχρίδος είναι η εκκλησία που αναγνωρίζεται επίσημα από τις υπόλοιπες ορθόδοξες εκκλησίες αλλά όχι από την κυβέρνηση της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας. Η Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία αποσχίσθηκε το 1967 από τους κόλπους του Σερβικού Πατριαρχείου και αυτοανακηρύχθηκε αυτοκέφαλη. Αυτή μόνο αναγνωρίζεται από την κυβέρνηση, αλλά δεν αναγνωρίζεται επισήμως από καμία ορθόδοξη εκκλησία θεωρούμενη [[σχίσμα|σχισματική]].<ref>{{cite news|last=Αντωνιάδου|first=Μαρία|title=Η Εκκλησία των Σκοπίων ζητεί ανεξαρτησία|url=http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=142620|accessdate=2 Φεβρουαρίου 2011|newspaper=Το Βήμα|date=19 Μαΐου 2002}}</ref>
 
<gallery>
===Οικογένεια, σεξουαλικότητα και ισότητα των φύλων===
[[Αρχείο:Women from Smilevo, 1913.jpg|thumb|Γυναίκες του χωριού [[Σμίλεβο]] το 1913.]]
Η κοινωνία της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας έχει επηρεαστεί από τον ορθόδοξο και τον μουσουλμανικό θρησκευτικό λόγο, που ευνοούν συντηρητικές θεωρίες, αλλά το κοινό των εξτρεμιστικών ομάδων είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Η βιομηχανοποίηση και αστικοποίηση της χώρας έχουν ωστόσο επηρεάσει σημαντικά τις οικογένειες. Το πατριαρχικό σύστημα έχει εξασθενίσει προς όφελος της ισότητας των μελών μιας οικογένειας. Η επαγγελματική ζωή και η έλλειψη οικονομικών μέσων έχουν αυξήσει την ηλικία γάμου και έχουν μειώσει τον αριθμό παιδιών ανά οικογένεια. Τα διαζύγια είναι όλο και πιο συχνά, αντιστοιχούσαν π.χ. σε 90,2 γάμους στους 1000 το 2002. Αυτή η εξέλιξη της οικογένειας δεν αφορά ολόκληρη την κοινωνία: οι Σλαβομακεδόνες που ζουν σε αγροτικό περιβάλλον και οι μειονότητες όπως οι [[Αλβανοί της πΓΔΜ|Αλβανοί]] και οι [[Ρομά της πΓΔΜ|Ρομά]] συχνά ακολουθούν ακόμη πιο παραδοσιακά μοντέλα. Τέλος, ο αριθμός ζευγαριών που απλώς συζούν παραμένει πολύ χαμηλός σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού.<ref name="famille">{{cite book|title=Families in Eastern Europe|editor-first=Mihaela|editor-last=Robila|p=103|year=2004|location=Amsterdam; London|publisher=Elsevier JAI}}</ref>
 
Οι μικτοί γάμοι αυξάνονται αλλά παραμένουν περιθωριακοί. Τέτοιοι γάμοι θεωρούνται συχνά προδοσία της εθνοτικής κοινότητας και μία έρευνα του 2006 αποκάλυψε ότι το 78% των Σλαβομακεδόνων και το 86% των Αλβανών αντιτίθενται στους μικτούς γάμους. Αλλά, περισσότερο από τον εθνοτικό διαχωρισμό, οι θρησκευτικές διαφορές σταματούν αυτούς τους γάμους, αν και οι γάμοι με τους Ρομά αποδοκιμάζονται τόσο από Μουσουλμάνους και Ορθοδόξους.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2010/01/21/feature-03|title=Inter-ethnic marriages on the rise in Macedonia|author=Dimitar Bocevski|publisher=SETimes.com - The news and views of Southeastern Europe|date=21-01-2010|accessdate=27-11-2013}}</ref>
 
Σύμφωνα με τη νομοθεσία της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, οι γυναίκες έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους άντρες. Η κατάστασή τους είναι ωστόσο μειονεκτική σε πολλά σημεία. Απολαμβάνουν κάποιου είδους ισότητα με τους άντρες γιατί είναι ενσωματωμένες στην επαγγελματική ζωή και αυτό τους εγγυάται κυρίως μία πηγή εισοδήματος και επιβάλλει το μοίρασμα των οικιακών καθηκόντων. Αλλά, ορισμένες όψεις της οικογενειακής ζωής, όπως η αγωγή των παιδιών, εξακολουθούν συνήθως να θεωρούνται γυναικεία υπόθεση.<ref name="famille"/> Η συζυγική βία είναι υπαρκτή, αλλά οι καταγγελίες είναι σπάνιες και το πρόβλημα δε θίγεται ούτε από την κοινωνία ούτε από τους θεσμούς.<ref name="atlas-gender">{{cite book|url=http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/development/atlas-of-gender-and-development/macedonia-the-former-yugoslav-republic-of_9789264077478-35-en#page1|title=Atlas of Gender and Development: How Social Norms Affect Gender Equlity in Non-OECD Countries|publisher=OECD Development Centre|p=77}}</ref> Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας συναντά επίσης προβλήματα όσον αφορά την [[αντισύλληψη]], καθώς πολλές γυναίκες είναι κακοπληροφορημένες και το θέμα παραμένει ταμπού. Μόνο 11,6% των Σλαβομακεδονισσών χρησιμοποιούν το [[αντισυλληπτικό χάπι]], που συχνά θεωρείται επιβλαβές για την υγεία, και οι [[άμβλωση|αμβλώσεις]] είναι ασυνήθιστα πολυάριθμες, καθώς περίπου 130.000 Σλαβομακεδόνισσες έχουν κάνει τουλάχιστον μία.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://archive.is/0yzT|title=H.E.R.A. releases movie that demystifies the use of modern contraceptives|publisher=International Planned Parenthood Federation|date=10-11-2010|accessdate=27-11-2013}}</ref> Ο αριθμός των γυναικών στα υψηλά αξιώματα είναι ακόμα χαμηλός. Έτσι, το [[2011]], υπήρχαν 43 γυναίκες ανάμεσα στα 120 μέλη του Κοινοβουλίου, δεν υπήρχαν παρά μόνο τρεις γυναίκες στην κυβέρνηση (στα υπουργεία Εσωτερικών, Πολιτισμού και ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης).<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.sobranie.mk/en/default-en.asp?ItemID=76110AB460166C478FF9FA07534F58B7|title=Current Structure|publisher=Assembly of the Republic of Macedonia|accessdate=27-11-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref>{{,}}<ref name=autogenerated1>{{en}} {{cite web|url=http://www.vlada.mk/node/316|title=Government members|publisher=Κυβέρνηση της πΓΔΜ|accessdate=27-11-2013}}</ref>
 
Όσον αφορά τις διάφορες μορφές σεξουαλικής διαφορετικότητας, απορρίπτονται μαζικά από τη κοινωνία της χώρας. Το 2002, το 80% του πληθυσμού θεωρούσε την [[ομοφυλοφιλία]] [[νοητική ασθένεια]] και το θέμα σχεδόν ποτέ δεν εξετάζεται από τους θεσμούς. Η κοινότητα ΛΟΑΤ της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας είναι αδύναμη και ανοργάνωτη. Η ομοφυλοφιλία αποποινικοποιήθηκε το 1996, αλλά ο νόμος ενάντια στις διακρίσεις που θεσπίστηκε το 2010 δεν τους έχει συμπεριλάβει όπως είχε προταθεί αρχικά.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.coe.int/t/Commissioner/Source/LGBT/FYROMSociological_E.pdf|title=Study on Homophobia, Transphobia and Discrimination on Grounds of Sexual Orientation and Gender Identity Sociological Report: “the former Yugoslav Republic of Macedonia”|author=Danish Institute for Human Rights|publisher=Συμβούλιο της Ευρώπης|accessdate=27-11-2013}}</ref>
 
===Γλώσσες===
[[Αρχείο:20 October street Skopje.jpg|thumb|left|Πινακίδα στα σλαβομακεδονικά στα Σκόπια.]]
Η [[Σλαβομακεδονική γλώσσα|σλαβομακεδονική]] είναι η μόνη επίσημη γλώσσα της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας.<ref name="const"/> Ομιλείται από τους [[Σλαβομακεδόνες]] καθώς και από τις άλλες κοινότητες, τα μέλη των οποίων είναι κατά πλειοψηφία δίγλωσσα ή τρίγλωσσα, όπως οι Αλβανοί, που πέραν της σλαβομακεδονικής και της αλβανικής, κάποιες φορές γνωρίζουν και τούρκικα. Οι Σλαβομακεδόνες σπάνια μιλούνε μειονοτικές γλώσσες.<ref>{{cite book|title=The Radozda-Vevcani Dialect of Macedonian|last=Hendriks|first=P|page=3|year=1976|url=http://books.google.co.uk/books?id=LLKqzok7SKAC}}</ref>
 
Η σλαβομακεδονική είναι σλαβική γλώσσα, πολύ κοντινή με τη [[Βουλγαρική γλώσσα|βουλγαρική]], με την οποία μοιράζεται ισχυρές βαλκανικές επιδράσεις. Για παράδειγμα, είναι οι μοναδικές σλάβικες γλώσσες που δεν έχουν [[Πτώση|πτωτικό σύστημα]] και χρησιμοποιούν [[οριστικό άρθρο|άρθρα]]. Η σλαβομακεδονική γράφεται με το [[κυριλλικό αλφάβητο]] και χρησιμοποιείται επίσης από Σλαβομακεδόνες σε άλλα κράτη της Βαλκανικής. Η σλαβομακεδονική δεν κωδικοποιήθηκε παρά το [[1945]], πράγμα που την καθιστά νέα γλώσσα από λογοτεχνική άποψη. Πλάι στην επίσημη σλαβομακεδονική υπάρχουν πολλές διάλεκτοι, που χρησιμοποιούνται ακόμα στην ιδιωτική σφαίρα, κυρίως σε αγροτικό περιβάλλον.<ref>The Radozda-Vevcani Dialect of Macedonian, P. Hendriks, p. 1.</ref>
 
Οι μειονοτικές γλώσσες, η αλβανική [[Γκεγκική διάλεκτος|γκεγική]], η τουρκική, η ρομάνι, τα βλάχικα και τα σέρβικα, έχουν και αυτά διαλέκτους που απαντώνται μόνο στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας και παρουσιάζουν ομοιότητες μεταξύ τους, για παράδειγμα στη φωνολογία.<ref>{{cite book|title=Turkish in Macedonia and Beyond: Studies in Contact, Typology and other Phenomena in the Balkans and the Caucasus|first=Victor A.|last=Friedman|url=http://books.google.co.uk/books?id=tj4Jd3izAE0C||page=56}}</ref> Η χώρα έχει υπογράψει τον [[Ευρωπαϊκός χάρτης των περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών|Ευρωπαϊκό χάρτη περιφερειακών ή μειονοτικών γλώσσών]] του [[Συμβούλιο της Ευρώπης|Συμβουλίου της Ευρώπης]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=148&CM=8&DF=&CL=ENG|title=European Charter for Regional or Minority Languages CETS No.: 148|publisher=Συμβούλιο της Ευρώπης|accessdate=03-12-2013}}</ref> και προστατεύει τις γλώσσες των μειονοτήτων της, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διοίκηση, τα ΜΜΕ και τη διδασκαλία σύμφωνα με το ορισμένο από το νόμο πλαίσιο.<ref name="const"/>
 
===Εκπαίδευση===
 
===ΜΜΕ===
[[Αρχείο:SkopjeMTV.jpg|thumb|Η έδρα της [[Ραδιοτηλεόραση της πΓΔΜ|Ραδιοτηλεόρασης της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας]] στα [[Σκόπια]].]]
Το ραδιοτηλεοπτικό τοπίο της χώρας είναι υπερφορτωμένο, με περισσότερες από εκατό ραδιοτηλεοπτικές αλυσίδες, οι περισσότερες από τις οποίες επιβιώνουν οικονομικά με δυσκολία. Η ραδιοφωνία και η τηλεόραση κυριαρχούνται από ιδιωτικές εμπορικές αλυσίδες που ανταγωνίζονται τα τρία δημόσια κανάλια της [[Μακεδονική Ραδιοτηλεόραση|Μακεδονικής Ραδιοτηλεόρασης]] (MRT).<ref name="bbc">{{en}} {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1067125.stm|title=Contry profile, Macedonia|publisher=BBC News|accessdate=06-12-2013}}</ref> Άλλα μεγάλα κανάλια είναι το [[Sitel]] και το [[Κανάλι 5]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.abyznewslinks.com/maced.htm|title=Macedonia Newspapers and News Media Guide|author=|year=|publisher=ABYZ News Links|accessdate=06-12-2013}}</ref> Ο ιδιωτικός ραδιοφωνικός σταθμός Κανάλι 77 είναι ο μόνος που ανταγωνίζεται πραγματικά τους δημόσιους σταθμούς της MRT.<ref name="media">{{en}} {{cite web|url=http://www.pressreference.com/Ky-Ma/Macedonia.html|title=Macedonia Press, Media, TV, Radios, Newspapers|author=Christopher D. Karadjov|year=|publisher=Press Reference|accessdate=06-12-2013}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.worldpress.org/newspapers/EUROPE/Macedonia.cfm|title=Macedonia Newspapers and Magazines Online|author=|year=|publisher=World Press.org|accessdate=06-12-2013}}</ref>
 
Το 2010, το 51% του πληθυσμού χρησιμοποιούσε το [[ίντερνετ]].<ref name="bbc"/> Οι κύριες εφημερίδες της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας αθροίζουν περισσότερα από 140.000 φύλλα την ημέρα· ανάμεσά τους βρίσκονται η [[Νόβα Μακεντόνιγια]] και η [[Βέτσερ]], παλιές κρατικές εφημερίδες που παρέμειναν φιλοκυβερνητικές, και η [[Ουτρίνσκι Βέσνικ]] και η [[Ντέβνικ]], πολιτικά ανεξάρτητες. Οι μειονότητες διαθέτουν τα δικά τους ΜΜΕ και ο αλβανικός τύπος κατέχει σημαντικό μερίδιο της αγοράς.<ref name="bbc"/> Η χώρα έχει επίσης κρατικό [[Πρακτορείο Τύπου|ειδησεογραφικό πρακτορείο]], το [[ΜΙΑ (πΓΔΜ)|MIA]].<ref name="media"/>
 
Το Σύνταγμα εγγυάται την ελευθερία του τύπου και της έκφρασης, αλλά τα ΜΜΕ της χώρας εμφανίζονται όλο και περισσότερο απειλούμενα. Έτσι, ένα δικαστήριο διέταξε το 2011 το κλείσιμο του πρώτου ιδιωτικού τηλεοπτικού καναλιού και τριών καθημερινών εφημερίδων μετά από κατηγορίες απάτης εναντίον του ιδιοκτήτη τους, κάτι που δημοσιογραφικές ενώσεις θεώρησαν κυβερνητική πράξη εναντίον των μεγάλων ΜΜΕ της αντιπολίτευσης, και το ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο μεταρρυθμίστηκε, επιτρέποντας μεγαλύτερη κυβερνητική παρέμβαση.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://en.rsf.org/macedonia-disastrous-summer-for-macedonian-17-08-2011,40797.html|title=Disastrous summer for Macedonian media, with TV station and three dailies closed|publisher=Reporters without borders|accessdate=06-12-2013}}</ref> Επίσης, το 2012, το κοινοβούλιο ετοίμασε ένα νέο νόμο για τον απευθείας έλεγχο του ξένου τύπου από τον υπουργό εξωτερικών, που θα απαγόρευε σε ξένους δημοσιογράφους να «συλλέγουν μέσω έρευνας προσωπικές απόψεις και δεδομένα πολιτών».<ref>{{en}} {{cite web|url=http://en.rsf.org/macedonia-draconian-foreign-media-bill-27-02-2012,41941.html|title=Draconian foreign media bill elicits mix of laughter and dismay|publisher=Reporters sans Frontières|accessdate=23 septembre 2012}}</ref>
 
===Εθελοντικές, συνδικαλιστικές και πολιτικές ενώσεις===
Η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας αριθμεί περισσότερες από 11.000 [[Μη κυβερνητική οργάνωση|ΜΚΟ]],<ref name="p20">{{cite book|title=CIVIC ENGAGEMENT – LONG ROAD TO GO, CIVICUS: Civil Society Index Report for the Republic of Macedonia|publisher=Macedonian Center for International Cooperation|url=http://civicus.org/downloads/CSI/Macedonia.pdf|page=20}}</ref> που ειδικεύονται κυρίως στα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά προβλήματα. Οι περισσότερες, όμως, δε διαθέτουν πόρους και ορατότητα και μόνο μια μειονότητα ανάμεσά τους έχουν πραγματική αποτελεσματικότητα, δημοσιεύοντας αναλύσεις και προτείνοντας αλλαγές στη νομοθεσία. Η προοδευτική απώλεια ενδιαφέροντος των ξένων δωρητών για την [[Γιουγκοσλαβία|πρώην Γιουγκοσλαβία]] πλήττει και αυτές τις συνενώσεις.<ref name="p448">{{cite book|title=Nations in transit 2007: democratization from Central Europe to Eurasia|first=Jeannette|last=Goehring|page=448|url=http://books.google.co.uk/books?id=drjJRxs2HRMC}}</ref> Ο εθελοντισμός, που ασκείται από το 17% του πληθυσμού,<ref name="p20"/> παραμένει ισχνός και η τοπική φιλανθρωπία είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη. Οι κρατικές παροχές κατευθύνονται κυρίως στην [[Ομοσπονδία συνδικάτων της πΓΔΜ|Ομοσπονδία συνδικάτων της Δημοκρατίας της Μακεδονίας]], πράγμα που επιτρέπει στην κυβέρνηση να ικανοποιεί τους συνδικαλιστές ενώ επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις. Αυτές οι παροχές κατευθύνονται επίσης σε άλλους μεγάλους οργανισμούς, όπως το Σύνδεσμο Βετεράνων του [[Β' Παγκόσμιος Πόλεμος|Δευτέρου Παγκοσμίου]], το Σύνδεσμο γυναικών ή το Κοινοβούλιο των Παιδιών.<ref name="p448"/>
 
Από το τέλος του σοσιαλιστικού συστήματος, η ισχύς των συνδικάτων έχει εξασθενήσει σημαντικά προς όφελος εκείνης των θρησκευτικών ομάδων, που έχουν ωστόσο ισχνή παρουσία στον τομέα του συνεταιρίζεσθαι.<ref name="p448"/> Ωστόσο, περίπου το 24% του πληθυσμού παραμένουν μέλη συνδικάτων.<ref>CIVIC ENGAGEMENT – LONG ROAD TO GO, CIVICUS Civil Society Index Report for the Republic of Macedonia, Macedonian Center for International Cooperation, σ. 26</ref>
 
===Αθλητισμός===
[[Αρχείο:Macedonia Olympic March (23 of 99).jpg|thumb|Η ομάδα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στους [[Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2010|Ολυμπιακούς του Βανκούβερ]] (2010).]]
Η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας δεν αριθμεί πολλούς διεθνείς πρωταθλητές. Έτσι, αν και συμμετείχε σε τέσσερις [[Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες|Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες]] και τέσσερις [[Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες|χειμερινούς]], έχει κερδίσει μόνο ένα χάλκινο μετάλλιο, στην [[πάλη]] στους [[Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2000|Ολυμπιακούς του 2000]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/countries/8662715/Rep.-of-Macedonia-London-2012-Olympics.html|title=Rep. of Macedonia|publisher=The Telegraph|accessdate=14-12-2013}}</ref> Ωστόσο, οι Σλαβομακεδόνες [[Γιουγκοσλαβία|γιουγκοσλάβοι]] αθλητές είχαν κερδίσει 13 μετάλλια από το [[1956]] ως το [[1988]] και η χώρα έχει επίσης κερδίσει πέντε μετάλλια στους [[Παραολυμπιακοί Αγώνες|Παραολυμπιακούς]], τρία με τα χρώματα της Γιουγκοσλαβίας και δύο με εκείνα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ένα αργυρό το [[Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2004|2004]], και ένα χρυσό το [[Θερινοί Παραολυμπιακοί Αγώνες 2012|2012]].<ref>{{mk}} {{cite web|url=http://www.mok.org.mk/Default.aspx?id=5a284835-3521-4109-9120-75f7c3f95e71|title=Медалисти на ОИ|publisher=Ολυμπιακή Επιτροπή της πΓΔΜ|accessdate=14-12-2013}}{{Dead link|date=May 2016}}</ref> Οι [[Ντάρκο Πάντσεφ]]<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=167}}</ref>, [[Γκόραν Πάντεφ]] και [[Πέρο Άντιτς]] συγκαταλέγονται σους λίγους αθλητές της χώρας που έχουν αποκτήσει ευρωπαϊκή φήμη.
 
Ωστόσο, οι Σλαβομακεδόνες ενδιαφέρονται πολύ για τον αθλητισμό, όπως φαίνεται από τη σημασία αθλητικών στοιχημάτων, που τοποθετούνται από το 37% του πληθυσμού. Το φαινόμενο αφορά κυρίως τους άνδρες και τους νέους (οι κάτω των 25 ετών αντιπροσωπεύουν το 48% των παικτών), αλλά αφορά όλες τις κοινωνικές κατηγορίες.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.crpm.org.mk/?page_id=1599|title=Summary of the survey results concerning sport betting in Macedonia|publisher=Center for Research and Policy Making|accessdate=14-12-2013}}</ref> Η χώρα αριθμεί περισσότερους από 1.300 αθλητικούς ομίλους με σχεδόν 60.000 μέλη.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.eurm.edu.mk/international-students/about-macedonia/101-facts-on-macedonia.html|title=101 facts about Macedonia|publisher=European University Skopje|accessdate=14-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref>
{{κύριο|Σημαία της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|Εθνόσημο της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας}}
[[Εικόνα:Macedonian lion, 1620, stylized.svg|thumb|alt=Θυρεός της περιοχής της Μακερονίας|Θυρεός της [[Μακεδονία (περιοχή)|περιοχής της Μακεδονίας]].]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είναι νέο κράτος και η ίδια η ύπαρξη σλαβομακεδονικού έθνους αμφισβητείται κάποιες φορές, ιδίως στη [[Βουλγαρία]]. Οι Σλαβομακεδόνες στην πλειοψηφία τους υποστήριζαν ένωση με τη Βουλγαρία μέχρι το [[Β' ΠΠ|Β' Παγκόσμιο πόλεμο]] και η εθνογένεση που έλαβε χώρα κατά το 19ο αιώνα προκάλεσε μακρά διερώτηση σχετικά με το πού ανήκαν εθνικά οι Σλάβοι της βόρειας Μακεδονίας, τόσο των ίδιων και των γειτόνων τους όσο και των Δυτικών. Η εθνογένεση εμποδίστηκε από τις μαζικές πολιτικές αφομοίωσης της [[Ελλάδα]]ς, της [[Βουλγαρία]]ς και της [[Σερβία]]ς, που τις έβλεπαν ως μέσο για την καλύτερη διεκδίκηση της περιοχής, που βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία{{πηγή}}. Ωστόσο, ο σλαβομακεδονικός εθνικισμός εδραιώθηκε ευρέως σε δύο στάδια, πρώτα κατά το [[Β' ΠΠ|Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο]], όταν η [[Βουλγαρία]] κατέκτησε με τη βία τη [[Μακεδονία του Βαρδάρη|βόρεια Μακεδονία]] και ξαναζωντάνεψε τα φιλογιουγκοσλαβικά αισθήματα των Σλαβομακεδόνων, και έπειτα κατά την ανεξαρτητοποίηση το 1991, όταν ο σερβικός εθνικισμός του [[Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς]] τα αποθάρρυνε. Η ταυτότητα της Δημοκρατίας εξασθενεί από την πολυεθνική φύση της χώρας.<ref>State Identities and the Homogenisation of Peoples, Heather Rae, σ. 277</ref><ref>Yugoslavia and its historians: understanding the Balkan wars of the 1990s, Norman M. Naimark, Holly Case, σ. 158.</ref>
 
Η ιδέα ότι οι [[Σλαβομακεδόνες]] κατάγονται από τους [[Αρχαίοι Μακεδόνες|αρχαίους Μακεδόνες]] και η χρήση της εικόνας του [[Μέγας Αλέξανδρος|Μεγάλου Αλεξάνδρου]] είναι σχετικά πρόσφατες. Προέρχονται από τη σλαβομακεδονική [[Διασπορά (ομογένεια)|διασπορά]], παρούσα κυρίως στον [[Καναδάς|Καναδά]] και στην [[Αυστραλία]], που αποτελείται από μετανάστες που έφευγαν για να ξεφύγουν από την καταστολή και είναι περισσότερο εθνικιστές από τους ομοεθνείς τους. Τη δεκαετία του 1970 εμφανίστηκε πολιτισμικός εξτρεμισμός στην αυστραλιανή διασπορά, που ξεκίνησε να ταυτίζεται με τους αρχαίους Μακεδόνες, και αυτή η ιδέα γρήγορα διαδόθηκε ανάμεσα στους κατοίκους της [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας]].<ref>{{harvnb|Poulton|2000|p=120}}</ref>
===Αρχιτεκτονική===
[[Αρχείο:Zeleznec.JPG|thumb|left|alt=Φωτογραφία παραδοσιακών σπιτιών στο χωριό Ζέλεζνετς|Παραδοσιακά σπίτια στο χωριό Ζέλεζνετς.]]
Στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας υπάρχουν δείγματα προϊστορικής αρχιτεκτονικής, κυρίως στους αρχαιολογικούς χώρους [[Τούμπα Μάτζαρι]] και [[Τρπέιτσα]], όπου αναπαρίστανται οι οικισμοί, και αρχαίας αρχιτεκτονικής, π.χ. στις αρχαίες πόλεις [[Στόβοι]], [[Σκούποι]] και [[Ηράκλεια Λυγκηστίς]], όπου βρίσκονται κατάλοιπα θεάτρων, επαύλεων, θερμών και παλαιοχριστιανικών βασιλικών. Η χώρα είναι επίσης πλούσια σε θρησκευτική βυζαντινή αρχιτεκτονική, όπως τα μοναστήρια του [[Μοναστήρι Τρέσκαβετς|Τρέσκαβετς]], του [[Μοναστήρι Αγίου Ιωάννη Μπιγκόρσκι|Άγιου Ιωάννη Μπιγκόρσκι]], και του [[Μοναστήρι του Οσόγκοβο|Οσόγκοβο]] και οι πολλές εκκλησίες της πόλης της [[Αχρίδα]]ς. Η οθωμανική αρχιτεκτονική είναι πανταχού παρούσα στις πόλεις, που έχουν ακόμα [[τζαμί|τζαμιά]], [[χαμάμ]] ή και [[τεκές|τεκέδες]] [[δερβίσης|δερβίσηδων]]. Ο [[Τεκές Αραμπατί Μπαμπά|τεκές]] και το [[Τέμενος Σαρένα|ζωγραφισμένο τζαμί]] του [[Τέτοβο|Τετόβου]] θεωρούνται αριστουργήματα της ισλαμικής τέχνης στα [[Βαλκάνια]]. Τα [[κάστρο των Σκοπίων|κάστρα των Σκοπίων]] και της [[κάστρο του Σαμουήλ|Οχρίδας]] είναι δείγματα βυζαντινής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής και υπερχιλιετών εγκαταστάσεων, καθώς ο χώρος όπου είναι κτισμένα κατοικούνταν από την [[προϊστορία]] ως τη [[νεότερη εποχή]].<ref name="archi">{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=25|title=Macedonian Architecture|publisher=Macedonian Cultural and Information Centre|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
[[Αρχείο:Makedonium 06.JPG|thumb|alt=Φωτογραφία του Μακεντόνιουμ|Το [[μνημείο της εξέγερσης του Ίλιντεν|Μακεντόνιουμ]], δείγμα της αρχιτεκτονικής της [[δεκαετία του 1970|δεκαετίας του 1970]] στο [[Κρούσεβο]].]]
Δεν υπάρχει κανένα δείγμα προνεωτερικής αστικής κατασκευής, αλλά σε χωριά και μικρές πόλεις, όπως η [[Αχρίδα]], το [[Βέλες]], το [[Κράτοβο]], ο [[Πρίλαπος]] και το [[Κρούσεβο]] βρίσκονται ακόμα παραδοσιακά σπίτια του 18ου και 19ου αιώνα.<ref name="archi"/> Τα χαρακτηρίζει η απουσία δυτικών επιρροών και άγνοια βιομηχανικών διαδικασιών. Η χρήση πέτρας συνήθως περιοριζόταν στο ισόγειο, ενώ οι όροφοι φτιάχνονταν από ξύλο και τσατμά. Στα πιο πλούσια σπίτια, τα παράθυρα σχηματίζουν καμάρα. Τέλος, όπου οι τοίχοι είναι σοβατισμένοι, μόνο δύο χρώματα χρησιμοποιούνται, το λευκό και το μαύρο.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.academia.edu/1822781/Ohrid_-_World_Heritage_Site|title=Ohrid World Heritage Site|publisher=UNESCO|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η δυτική αρχιτεκτονική εμφανίστηκε ωστόσο μετά το 1850, κυρίως στο [[Μοναστηρι]], όπου είχαν εγκαταστήσει τα προξενεία τους οι ευρωπαϊκές δυνάμεις.<ref name="archi"/>
 
Σπάνια είναι τα αρχιτεκτονικά δείγματα των αρχών του 20ου αιώνα, γιατί βρίσκονται κυρίως στα [[Σκόπια]], που καταστράφηκαν από ένα σεισμό το 1963.<ref>Macedonian review, Volume 13, Kulturen Život, σ. 186</ref> Η ανακατασκευή της πόλης άφησε δείγμα [[μοντερνισμός (αρχιτεκτονική)|μοντερνιστικής]] και [[μπρουταλισμός|μπρουταλιστικής]] πολεοδομίας. Το νέο κέντρο της πόλης σχεδιάστηκε από τον [[Κένζο Τάνγκε]], που είχε προηγουμένως σχεδιάσει την αναδόμηση της [[Χιροσίμα]]. Από τη [[Δεκαετία 2000|δεκαετία του 2000]], η πόλη υφίσταται και πάλι μια μεγάλη πολεοδομική επιχείρηση, με την ονομασία ''[[Σκόπια 2014]]'', που της δίνει περισσότερο μνημειακή όψη με την κατασκευή [[νεοκλασικισμός|νεοκλασικών]] οικοδομημάτων. Αυτή η επιχειρήση, μοναδική ως προς το εύρος της, προκάλεσε πολυάριθμες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στους αρχιτέκτονες αλλά και τον πληθυσμό, κυρίως εξαιτίας του αναχρονιστικού στυλ και του κόστους της, που θεωρείται εξαιρετικά υψηλό για μια χώρα όπως ηΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας. Το "Σκόπια 2014" είναι μοναδικό δείγμα επαναχρησιμοποίησης της πολεοδομίας του ύστερου 19ου αιώνα, που προσπαθούσε να κάνει τις πρωτεύουσες un concentré ιστορίας και εθνικής κληρονομιάς, όπως και δείγμα εγκατάλειψης της σύγχρονης πολεοδομίας, που τείνει να ομογενοποιήσει τα αστικά τοπία όλου του πλανήτη.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://artmargins.com/index.php/2-articles/655-troubles-with-history-skopje-2014|title=Troubles with History: Skopje 2014|publisher=Art Margins|author=Jasna Koteska|accessdate=15-12-2012}}</ref>
 
=== Μουσική και χορός ===
[[Αρχείο:Osogovsko oro.jpg|thumb|Άνδρες χορευτές του [[όρο]].]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας έχει πλούσιες και ξεχωριστές παραδόσεις, κυρίως εξαιτίας της απομόνωσης της περιοχής, που δε δέχτηκε δυτικές επιδράσεις πριν το τέλος του 19ου αιώνα. Η χώρα έχει έτσι μια μεγάλη ανθολογία δημοτικών ποιημάτων που συντηρούν την ιστορία και παλαιότερους τρόπους ζωής και τραγούδια πολύ χαρακτηριστικά για τον ακανόνιστο ρυθμό τους, η προέλευση των οποίων είναι άγνωστη. Η παραδοσιακή μουσική χαρακτηρίζεται ακόμη από τη σημασία των γυναικείων φωνών και τη χρήση οργάνων τούρκικης συνήθως προέλευσης, όπως ο [[ζουρνάς]], το [[νταούλι]], ο [[ταμπουράς]] και η [[γκάιντα]]. Οι περισσότερο διαδεδομένοι χοροί, όπως ο [[όρο]] και ο [[τέτσκοτο]], χορεύονται κυρίως από άντρες. Ο όρο χορεύεται σε κύκλο ή σε γραμμή, ενώ ο τέτσκοτο είναι μια πιο δύσκολη παραλλαγή που δίνει την ευκαιρία στους χορευτές να επιδείξουν την ικανότητά τους. Ο πολιτισμός των Ρομά αντιπροσωπεύεται από ένα γυναικείο χορό, το [[τσότσεκ]], και από φανφάρες. Η [[Έσμα Ρετζέποβα]] και η [[Ορχήστρα Kočani]] είναι οι δύο κυριότεροι πρεσβευτές της τσιγγάνικης μουσικής της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας του καιρού μας.<ref>{{harvsp|Bechev|2009|p=156}}</ref>
 
Η σύγχρονη σκηνή έχει επίσης σημαδευτεί από τη [[ροκ]], όπως το παλιό συγκρότημα [[Leb i Sol]], από ένα ρεύμα [[darkwave]], που αναμιγνύει ορθόδοξους ψαλμούς και [[άντεργκραουντ]] μουσικές, που εκπροσωπείται από τα συγκροτήματα [[Μίζαρ]], [[Arhangel]] και [[Padot na Vizantija]]. Η [[ποπ μουσική]] έχει επίσης σημαντική θέση, με ερμηνευτές όπως ο [[Τόσε Πρόεσκι]], η [[Καρολίνα Γκότσεβα]] και η [[Έλενα Ρίστεσκα]]. Στη χώρα διοργανώνονται πολλά μεγάλα φεστιβάλ, όπως το Φεστιβάλ Τζαζ των Σκοπίων, όπου έχει εμφανιστεί ο [[Ρέι Τσαρλς]], ο [[Γιουσού Ν’ Ντουρ]], ο [[Τίτο Πουέντε]], οι [[Σιέρρα Μαέστρα (συγκρότημα)|Σιέρρα Μαέστρα]], [[Ραμπί Αμπού Χαλίλ]] και οι [[Gotan Project]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.skopjejazzfest.com.mk/previous-years/12-prev.htm|title=Skopje Jazz Festival 2013|publisher=Skopje Jazz Festival|accessdate=15-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> και οι ''May Opera Evenings'', επίσης στα [[Σκόπια]], όπου παρουσιάζονται όπερες, μπαλέτα και κονσέρτα.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia-timeless.com/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&tabid=1313|title=Macedonia Timeless|publisher=Macedonia Timeless|accessdate=15-12-2013}}</ref>
===Λογοτεχνία, θέατρο και κινηματογράφος===
 
Η σλαβομακεδονική λογοτεχνία έχει αναπτυχθεί κυρίως μετά την κωδικοποίηση της σλαβομακεδονικής το 1945. Προηγουμένως, συγγραφείς, όπως οι [[αδερφοί Μιλαντίνοφ]], αρκούνταν ως επί το πλείστον στη συλλογή λαϊκών θρύλων. Ο [[Κότσο Ράτσιν]], ποιητής των αρχών του 20ού αιώνα, είναι ένας από τους λίγους συγγραφείς που πραγματικά καινοτόμησαν πριν την κωδικοποίηση. Η λογοτεχνία μετά το 1945 δεν απομακρύνθηκε από την [[ποίηση]] και τους λαϊκούς μύθους, αλλά κάποιοι συγγραφείς, όπως ο [[Σλάβκο Γιανέβσκι]] ή ο [[Βένκο Μάρκοφσκι]], ασχολήθηκαν με το μυθιστόρημα και το θέατρο. Το θέατρο της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας δέχτηκε ισχυρές δυτικές επιρροές, αλλά εμπνέεται επίσης από παγανιστικά σλαβικά έθιμα.<ref>{{harvnb|Bechev|2009|p=197}}</ref>
 
Από το [[1945]] έχει αναπτυχθεί μια μικρή κινηματογραφική βιομηχανία. Υπό το κομμουνιστικό καθεστώς, τα Στούντιο Βαρντάρ παρήγαγαν 36 ταινίες, αλλά οι σκηνοθέτες της εποχής δεν είχαν ελευθερία, καθώς έπρεπε να απαντήσουν στις προσταγές της εξουσίας και να παραστήσουν τη σοσιαλιστική πραγματικότητα της χώρας. Μόνο η ταινία ''[[Ευτυχισμένο το 49]]'' του σκηνοθέτη [[Στόλε Πόποφ]], που βγήκε το [[1986]] διακρίνεται από καλλιτεχνική ελευθερία. Η υποψηφιότητα της ταινίας ''[[Πριν τη βροχή]]'' του [[Μίλτσο Ματσέβσκι]] στα 67α [[Όσκαρ]] το [[1995]] χάρισε ένα διεθνές κοινό και σε άλλες ταινίες, όπως το ''[[Είμαι ο Τίτωφ Βέλες]]'', του 2007.<ref>{{harvnb|Bechev|2009|p=42}}</ref> Το [[διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ των αδερφών Μανάκι]] της [[Μπίτολα]], που ιδρύθηκε το [[1979]], ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα κινηματογραφικά φεστιβάλ συμπεριλαμβάνοντας [[Εικονολήπτης|εικονολήπτες]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.southeast-europe.eu/index.php?id=1042|title=Manaki Film Festival|publisher=Southeast Europe: People and Culture|accessdate=14-12-2013}}</ref>
Η κουζίνα της χώρας είναι επηρεασμένη από την ελληνική, την τούρκικη και τη σλαβική και ωφελείται από την ποικιλότητα των τοπικών πολιτισμών. Ανάμεσα στα περισσότερο χρησιμοποιούμενα συστατικά είναι τα κρέατα (κυρίως το [[αρνί]]), οι [[πατάτα|πατάτες]], οι [[ελιές]], το [[καλαμπόκι]], το [[λάχανο]], οι [[μελιτζάνες]], οι [[ντομάτες]], οι [[πιπεριά|πιπεριές]], τα [[γαλακτοκομικά προϊόντα]] ([[γιαούρτι]], κρέμα γάλακτος και το [[τυρί]]), τα [[καρπούζι]]α, τα [[κυδώνι]]α, τα [[δαμάσκηνο|δαμάσκηνα]] και τα [[μήλο|μήλα]], ενώ τα προτιμώμενα μυρωδικά είναι η [[πάπρικα]], η [[Δάφνη (φυτό)|δάφνη]], η [[μέντα]], η [[ρίγανη]] και το [[σκόρδο]]. Τα πιο εμβληματικά πιάτα της εθνικής κουζίνας είναι οι σαλάτες με [[φέτα]] (η σαλάτα chopska, ή μελιτζανοσαλάτα (пинџур), ψητά κρέατα όπως το [[τσεβάπι]], τα γκρατέν, όπως ο [[φασουλοταβάς]] (tavče gravče) και ο [[μουσακάς]], τέλος, το [[αϊβάρ]], καρύκευμα με πρώτη ύλη την πιπεριά, χρησιμοποιείται πολύ. Το πιο συνηθισμένο επιδόρπιο είναι ο [[μπακλαβάς]], ένα ανατολίτικο γλυκό.<ref name="cuisine">{{en}} {{cite book|title=The World Cookbook for Students|volume=1|author=Jeanne Jacob et Michael Ashkenazi|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2007|page=123|isbn=9780313334559}}</ref>
 
Η κουζίνα της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας συνοδεύεται παραδοσιακά από μπύρες, μεταλλικό νερό και κυρίως ντόπια κρασιά. Ο [[τούρκικος καφές]], καταναλώνεται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, είναι σημαντική όψη του ευ ζην της χώρας, όπως και η [[ρακή]], [[απόσταγμα]] που παράγεται στο σπίτι. Κατά παράδοση, τα γεύματα είναι άφθονα και διαρκούν πολύ, εκτός από το πρωινό. Μπορούν να συνοδεύονται από κολατσιό, στο οποίο σερβίρεται κυρίως κρεατόπιτες ([[μπορέκ]], κρεατόπιτα που συναντάται συχνά και σε άλλες βαλκανικές κουζίνες{{πηγή}}) ή καρυδόπιτες. Τους επισκέπτες τους υποδέχονται με μία κουταλιά σλάτκο, σπιτικής παραγωγής μαρμελάδα.<ref name="cuisine"/>
 
Πέρα από το φασουλοταβά ή "tavče gravče" (τηγανητά φασόλια), εθνική σπεσιαλιτέ είναι και η πέστροφα [[Οχρίδα]]ς,{{πηγή}} που βρίσκεται στα πρόθυρα εξαφάνισης.<ref>[http://news.nationalgeographic.com/news/2003/09/0915_030915_ohridtrout.html "Fossil Trout" Faces Extinction in Balkans, Experts Warn<!-- Bot generated title -->]</ref>
===Εθνικές εορτές===
[[Αρχείο:Defile2006.JPG|thumb|Εορτασμός της 2ας Αυγούστου στα [[Μπίτολα]].]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας διαχωρίζει τις γενικές αργίες, που τηρούνται από το σύνολο του πληθυσμού, από τις θρησκευτικές γιορτές ή εκείνες που είναι αφιερωμένες σε μειονότητες, που τηρούνται μόνο από τα πρόσωπα που αφορούν. Και στις δύο περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα σε μισθολογική αποζημίωση ή προσαύξηση του μισθού, αν εργαστούν. Η εθνική εορτή, που ονομάζεται ''Ημέρα της Δημοκρατίας'', λαμβάνει χώρα στις 2 Αυγούστου και τιμά την [[εξέγερση του Ίλιντεν]] το [[1903]]. Ανάμεσα στις υπόλοιπες γενικές ημέρες αργίας βρίσκονται η γιορτή των Αγίων Κυρίλλου και Μεθόδιου και εκείνη του Κλήμεντος της Οχρίδας, ο εορτασμός της ανεξαρτητοποίησης το [[1991]] και η [[εργατική Πρωτομαγιά]]. Οι κοινοτικές αργίες είναι ουσιαστικά οι θρησκευτικές γιορτές των μουσουλμάνων, των ορθοδόξων, των εβραίων και των καθολικών και επίσης ημέρες αφιερωμένες στις διάφορες εθνοτικές κοινότητες της χώρας.<ref name="argies">{{mk}} {{cite web|url=http://www.mtsp.gov.mk/WBStorage/Files/zakon_praznici.pdf|title=Νόμος της πΓΔΜ για τις άδειες|publisher=Υπουργείο εργασίας της πΓΔΜ|accessdate=26-11-2013}}</ref>
 
==Οικονομία==
===Εισοδήματα του πληθυσμού και ανθρώπινη ανάπτυξη===
[[Αρχείο:Lidova architektura v podhuri Jakupice, ves Nezilovo.jpg|thumb|alt=Ένας δρόμος στο Νεζίλοβο|Οι αγροτικές περιοχές συχνά είναι λιγότερο εύπορες από τις πόλεις. Εδώ το χωριό [[Νεζίλοβο]].]]
Το μέσο καθαρό εισόδημα στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είχε ύψος 330 ευρώ το μήνα το 2010,{{πηγή}} αριθμός σημαντικά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αλλά κοντά στο βουλγαρικό, 342 ευρώ,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://sofiaecho.com/2011/02/13/1042758_average-pay-in-bulgaria-was-669-leva-in-q4-2010|title=Average pay in Bulgaria was 669 leva in Q4 2010|publisher=The Sofia Echo|date=13-02-2011|accessdate=15-12-2013}}</ref> και ίδιο με το σερβικό, 329 ευρώ.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.b92.net/eng/news/business-article.php?yyyy=2010&mm=01&dd=16&nav_id=64521|title=Serbian wages lowest in region|publisher=B92|date=16-01-2010|accessdate=12-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> Υπάρχουν σημαντικές μισθολογικές διαφορές ανάλογα με την ασκούμενη δραστηριότητα: η γεωργία, η βιομηχανία και οι κατασκευές είναι δραστηριότητες λιγότερο προσοδοφόρες, καθώς προσφέρουν περίπου 20% λιγότερο από το μέσο μισθό. Αντιθέτως, η εξόρυξη μετάλλων, ο δημόσιος τομέας και οι μεταφορές προσφέρουν 20% περισσότερο και ο τομέας της χρηματοοικονομίας είναι ο πλέον προσοδοφόρος, με μισθούς σχεδόν δύο φορές υψηλότερους του μέσου όρου. Ο τομέας της ενέργειας είναι επίσης προσοδοφόρος, καθώς προσφέρει 43% περισσότερο από το μέσο μισθό.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ftp.iza.org/pp14.pdf|title=Macedonia’s Accession to the EU and the Labor Market: What Can Be Learned from the New Member States?|publisher=Forschungsinstitut zur Zukunft der Arbeit|date=02-2010|author=Hartmut Lehmann|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
Οι εργοδότες όφειλαν να πληρώνουν τους υπαλλήλους τους τουλάχιστον το 65% του εθνικού μέσου μισθού<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.imfmetal.org/files/08121116025379/WorkTimeMinWageE.pdf|title=Working Time and Minimum Wage|publisher=International Metalworker's Federation|accessdate=15-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> μέχρι το 2012, οπότε θεσπίστηκε [[ελάχιστος μισθός]] ύψους 130 ευρώ το μήνα. Το μέτρο ευνοεί περίπου 65.000 εργαζόμενους, που λάμβαναν χαμηλότερο μισθό πριν την έναρξη ισχύος του νόμου.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/roundup/2011/10/05/roundup-bs-03|title=Macedonia sets minimum wage|publisher=SETimes.com|date=5-10-2010|accessdate=15-12-2013}}</ref> Το 2008, το 28,7% του πληθυσμού ζει κάτω από το [[όριο της φτώχειας]],<ref name="cia"/> ποσοστό που συνεχώς αυξάνεται μετά την ανεξαρτησία της χώρας.<ref name="eftimoski">{{en}} {{cite web|url=http://hrcak.srce.hr/file/10504|title=Measuring quality of life in Macedonia - using human development indicators|author=Dimitar Eftimoski|publisher=Hrčak, Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske|date=6-12-2006|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η φτώχεια επηρεάζει κυρίως τις αγροτικές περιοχές και τις πολυμελείς οικογένειες με ένα ή περισσότερα μέλη άνεργα ή με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Η ανεργία είναι ουσιαστικά αστικό φαινόμενο και η αγροτική φτώχεια συνδέεται περισσότερο με χαμηλά εισοδήματα παρά με έλλειψη εργασίας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://siteresources.worldbank.org/INTPRS1/Resources/Country-Papers-and-JSAs/macedonia_iprsp.pdf|title=Poverty reduction strategy paper|publisher=Κυβέρνηση της πΓΔΜ|accessdate=15-12-2013}}</ref> Ενώ οι φτωχοί αυξάνονται, οι ανώτερες τάξεις πλουτίζουν γρήγορα και η χώρα είχε [[Δείκτης Gini|δείκτη Gini]] 43,2 το 2009, που την τοποθετεί στην τεσσαρακοστή όγδοη θέση στον κόσμο και δεύτερη στην Ευρώπη μετά τη [[Βουλγαρία]] όσον αφορά την ανισότητα των εισοδημάτων ανάμεσα στον πληθυσμό.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2172rank.html?countryName=Macedonia&countryCode=mk&regionCode=eur&rank=45#mk|title=Country Comparison : Distribution of family income - Gini index|publisher=CIA World Factbook|accessdate=19 Μάρτιος 2012}}</ref> Επίσης είναι η [[Ευρώπη|ευρωπαϊκή]] χώρα (εκτός της [[Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών|ΚΑΚ]]) όπου το 2009 οι τιμές των διατροφικών προϊόντων ήταν οι πιο χαμηλές: δεν αντιπροσωπεύουν παρά το 52% του μέσου όρου της [[Ευρωπαϊκή Ένωση|Ευρωπαϊκής Ένωσης]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-10-030/EN/KS-SF-10-030-EN.PDF|title=Price levels for food, beverages and tobacco across the European market differ significantly - Comparative price levels in 37 European countries for 2009|publisher=Eurostat|author=Barbara Kurkowiak|date=2010|accessdate=15-12-2013}}{{Dead link|date=May 2016}}</ref>
 
===Εργασία===
To 2010, ηΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας ήταν η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στον κόσμο, το 33,8% του ενεργού πληθυσμού.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/macedonia-leads-world-unemployment-study|title=Macedonia Leads World Unemployment Study |publisher=BalkanInsight |author=Sinisa-Jakov Marusic|date=25-06-2010|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η ανεργία ήταν υψηλή αρκετά πριν την ανεξαρτητοποίηση και τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς, αλλά η κατάσταση χειροτέρευσε από το 1991, εξαιτίας της μείωσης του εξωτερικού εμπορίου και του κλεισίματος αρκετών εργοστασίων. Περισσότερα από τα τρία τέταρτα των ανέργων είναι άνεργοι για περισσότερο από ένα χρόνο και περισσότεροι από τους μισούς από αυτούς έχουν ολοκληρώσει μόνο τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η ανεργία των νέων είναι πολύ μεγάλη, φτάνοντας περισσότερο από 60%. Οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο από την ανεργία απ' ό,τι οι άντρες, αλλά η διαφορά, 2%, είναι μικρή.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://facta.junis.ni.ac.rs/eao/eao200702/eao200702-07.pdf|title=Unemployment in the Republic of Macedonia - Specific and Possible Solutions|publisher=Facta Universitatis|author=Sasho Kjosev|date=2007|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
Το ποσοστό ανεργίας ποικίλλει σημαντικά ανάμεσα στις περιφέρειες, κυμαινόμενο από 20 με 25% στη [[Νοτιοανατολική περιφέρεια (ΠΓΔΜ)|νοτιοανατολική]] έως 40 με 45% στην [[Βορειοανατολική περιφέρεια (ΠΓΔΜ)|βορειοανατολική]]. Μαζί με τη νοτιοανατολική, οι περιφέρειες που έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας είναι η [[περιφέρεια Πόλογκ]] και τα [[Περιφέρεια Σκοπίων|Σκόπια]]. Τα ποσοστά αυτά ποικίλλουν επίσης ανάμεσα στις εθνοτικές κοινότητες· το ποσοστό είναι σχετικά χαμηλό ανάμεσα στους [[Αλβανοί της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|Αλβανούς]], 27%, εξαιρετικά υψηλό για τους [[Ρομά της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|Ρομά]], 73% το [[2010]].<ref name="quality"/>
 
===Άτυπη οικονομία===
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας χαρακτηρίζεται από σημαντική άτυπη οικονομία, που αντιπροσωπεύει το 40% του [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν|ΑΕΠ]].<ref name="cea"/> Εμφανίστηκε μετά την ανεξαρτητοποίηση, κατά την οικονομική μετάβαση. Η χώρα ήταν απομονωμένη, εξαιτίας του εμπάργκο που δεν τις επέτρεπε πρόσβαση στις σέρβικες και ελληνικές αγορές και τις κακές σχέσεις με την [[Αλβανία]] και τη [[Βουλγαρία]].<ref name="p77">{{cite book|title=Crime Wars: The Global Intersection of Crime, Political Violence, and International Law|author=Paul Battersby, Joseph M. Siracusa et Sasho Ripiloski|publisher=ABC-CLIO|date=2011|ISBN=0313391483|page=77}}</ref> Με δυσκολία, λοιπόν, μπορούν να επιβιώσουν οι νέες επιχειρήσεις και οι τεχνίτες όταν δηλώνουν τη δραστηριότητά τους και η εθνική οικονομική κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί αρκετά ώστε οι μικροί επιχειρηματίες να καταβάλουν φόρους χωρίς να κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν.<ref name="cea"/>
 
Η χώρα βρίσκεται πάνω στους εμπορικούς δρόμους που συνδέουν την [[Ασία]] και τη δυτική Ευρώπη και χρησιμοποιούνται για μεταφορά [[ηρωίνη]]ς, αλλά κυρίως [[κοκαΐνη]]ς, [[όπλο|όπλων]], [[Αλκοολούχο ποτό|αλκοόλ]] και σωματεμπορία. Οι εγχώριοι εγκληματίες έχουν μικρή ανάμιξη στη διακίνηση αυτή, αλλά οι δραστηριότητές τους ευνοούνται από την ντόπια κουλτούρα, δηλαδή την ύπαρξη φατριών στην αλβανική μειονότητα, όπως και τις πολιτικές αναταραχές στο [[Κόσοβο]], άλλης μιας χώρας-πέρασμα.<ref name="p77"/> Στη χώρα γίνεται επίσης ξέπλυμα χρήματος, που διευκολύνεται από το μέγεθος των συναλλαγών σε ρευστό, παρά τη συνεχώς αυστηρότερη νομοθεσία.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.anti-moneylaundering.org/europe/Macedonia.aspx|title=Macedonia|publisher=Anti-Money Laundering Forum|accessdate=15-12-2013}}</ref>
====Γεωργία====
[[Αρχείο:Farma vo Polog.JPG|thumb|left|Χωράφια δημητριακών και πτηνοτροφείο στο [[Κοιλάδα Πόλογκ|Πόλογκ]].]]
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας έχει 10.140 τ.χλμ. γεωργικής γης, που αντιπροσωπεύουν το 39% της επικράτειάς της. Το μισό αυτής της γης χρησιμοποιείται σε καλλιέργειες, το άλλο μισό για κτηνοτροφία, αλλά η αγροκαλλιέργειες αντιστοιχούν περίπου στο 70% της συνολικής παραγωγής. Η χώρα αριθμεί επίσης 48.606,75 εκτάρια δασών, μη αξιοποιημένα ως επί το πλείστον.<ref name="recensement"/> Υπάρχουν δύο είδη γεωργικών εγκαταστάσεων: μια μειοψηφία, κατάλοιπα του σοσιαλιστικού συστήματος, είναι πολύ εκτεταμένες και λειτουργούν ως βιομηχανίες, οι υπόλοιπες, οικογενειακές, είναι πολύ μικρές και κυρίως πολυάριθμες, καθώς το 80% των εκμεταλλεύσεων εκτείνονται μεταξύ 2,5 και 2,8 εκταρίων.<ref name="commission">{{en}} {{cite web|url=http://ec.europa.eu/agriculture/enlargement/countries/fyrom/profile_en.pdf|title=The former Yugoslav Republic of Macedonia- Agriculture and Enlargement|publisher=European Commission – Agriculture and Rural development|date=05-2011|accessdate=15-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> Οι γεωργοί συναντούν πολλές δυσκολίες, όπως την έλλειψη ποιοτικών σπόρων και λιπασμάτων, την κακή κατάσταση του αρδευτικού συστήματος και την απουσία καλών στρατηγικών πώλησης. {{πηγή}}
 
Κυριαρχεί η αιγοτροφία, αλλά υπάρχει επίσης βιοτροφία και χοιροτροφία. Η αιγοτροφία επιτρέπει την παραγωγή [[μαλλί|μαλλιού]], [[κρέας|κρέατος]] και [[γάλα]]κτος, που χρησιμοποιείται κυρίως για την παρασκευή τυριού. Οι γεωργοί της χώρας εκτρέφουν επίσης πουλερικά και κουνέλια. Τέλος, η χώρα αριθμεί περισσότερες από 100.000 κυψέλες.<ref name="recensement">{{en}} {{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/PopisNaZemjodelstvo2007/BookI.pdf|title=Recensement agricole|publisher=Office national macédonien des statistiques|date=2007|accessdate=15-12-2013}}</ref>
[[Αρχείο:Feni industries near Kavadarci.jpg|thumb|Παραγωγή νικελίου κοντά στο [[Καβάνταρτσι]].]]
 
Η βιομηχανία της χώρας επικεντρώνεται στα τρόφιμα, τα υφάσματα και τη μεταλλουργία. Η βιομηχανία τροφίμων στηρίζεται στην αφθονία και την ποικιλία των τοπικών πόρων και η κλωστοϋφαντουργία επωφελείται από το χαμηλό εργασιακό κόστος. Αυτός ο τομέας λίγο έχει αναπτυχθεί, καθώς ηΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας δεν παράγει υφάσματα και τα εργοστάσιά της δεν κατασκευάζουν σχεδόν καθόλου έτοιμα προϊόντα. Η βιομηχανία υφασμάτων χαρακτηρίζεται επίσης από μικρές επιχειρήσεις και εξαγωγές που σε ποσοστό έως 80% κατευθύνονται προς την [[Ευρωπαϊκή Ένωση]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia21.com/documents/pdf/press_clippings/mar10/Macedonia%20feature%20at%20WGSN.pdf|title=Macedonia: textile industry strategy|publisher=WGSN Business Resource Europe|author=Andrew Jobling|date=19-03-2010|accessdate=}}</ref>
 
H μεταλλουργική δραστηριότητα, που άλλοτε τροφοδοτούνταν από τοπικά μεταλλεία, όλο και περισσότερο εξαρτάται από την εισαγωγή μεταλλεύματος. Η εξόρυξη δεν παράγει περισσότερο από 0,7% του ΑΕΠ και αφορά κυρίως το [[χρώμιο]], αλλά υπάρχουν ακόμα αποθέματα [[χαλκός|χαλκού]].<ref name="metal">{{en}} {{cite web|url=http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2008/myb3-2008-mk.pdf|title=2008 Minerals Yearbook, Macedonia|publisher=U.S. Department of the Interior|accessdate=15-12-2013}}</ref> Τα μεταλλεία χαλκού, στα ανατολικά της χώρας, κοντά στο [[Ράντοβιτς]] και το [[Πέχτσεβο]], έκλεισαν μετά την πτώση των τιμών των μετάλλων το 2008, αλλά θα αντικατασταθούν περί το 2013 από νέα συμπλέγματα εξόρυξης και επεξεργασίας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/major-russian-investment-in-macedonia|title=Russia to Invest €150m in Macedonian Mines|publisher=BalkanInsight|author=Sinisa Jakov Marusic|date=18-11-2011|accessdate=15-12-2013}}</ref> Τα εργοστάσια της χώρας επεξεργάζονται κυρίως [[νικέλιο]], [[σίδηρος|σίδηρο]] και [[χάλυβας|χάλυβα]], όλα εισαγόμενα,<ref name="metal"/> και οι κύριες επιχειρήσεις σε αυτόν τον τομέα είναι η [[ArcelorMittal]] και η [[Makstil Skopje]]. Ανάμεσα στις μεγάλες επιχειρήσεις της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας βρίσκονται επίσης η [[Alkаloid Skopje]], που κατασκευάζει φάρμακα, η [[Rade Končar Skopje]], που εξειδικεύεται στην παραγωγή ηλεκτρικών συσκευών, και η μπρασερί [[Prilepska Pivarnica]], που παράγει μπύρα και χυμούς φρούτων.<ref name="mse.org/mk 1">{{en}} {{cite web|url= http://www.mse.mk/en/content/13/3/2010/structure-and-methodology-mbid|title= Structure and methodology of the MBID Index|work= http://www.mse.org.mk/|publisher= Επίσημη σελίδα του [[χρηματιστήριο της πΓΔΜ|Χρηματιστηρίου της πΓΔΜ]]|accessdate=15-12-2013}}</ref><ref name="mse.org.mk 2">{{en}} {{cite web|url=http://www.mse.mk/en/content/13/3/2010/structure-of-index-mbi10|title=Structure and methodology of the MBI 10 Index|work= http://www.mse.org.mk/|publisher= Επίσημη σελίδα του [[χρηματιστήριο της πΓΔΜ|Χρηματιστηρίου της πΓΔΜ]]|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
====Ενέργεια====
[[Αρχείο:Kozyak-ot-foynik.jpg|thumb|left|alt=Φωτογραφία της λίμνης του φράματος του Κόζιακ.|Η τεχνητή [[λίμνη Κόζιακ]].]]
 
Η χώρα παράγει το 60% της πρωτογενούς ενέργειας που καταναλώνει και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές. Αναγκάζεται να αγοράζει [[φυσικό αέριο]] και [[πετρέλαιο]], αλλά και [[ηλεκτρισμός|ηλεκτρισμό]] από το 2000. Το 2007 οι εισαγωγές αυτές είχαν ύψος 774 εκατομμύρια δολάρια, από τα οποία 253 μόνο για την ηλεκτρική ενέργεια. Η ηλεκτρική παραγωγή απειλείται ιδίως από την προοδευτική εξάντληση των αποθεμάτων της χώρας σε [[λιγνίτη]], με τον οποίο λειτουργούν περισσότερα από τα τρία τέταρτα των εγκαταστάσεων. Η διάδοση της ηλεκτρικής θέρμανσης εξηγεί την πολύ υψηλή κατανάλωση ηλεκτρισμού, και περιορίζει την εξάρτηση από το [[φυσικό αέριο]].<ref name="energy">{{en}} {{cite web|url=http://macedonia.usaid.gov/Documents/USAID%20Macedonia%20Energy%20Efficiency%20and%20Renewable%20Energy%20Assessment%20%20June%202009.pdf|title=Macedonia Efficiency and Renewable Energy Assessment Final Report|publisher=Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τη διεθνή ανάπτυξη|date=06-2009}}</ref> Το φυσικό αέριο εισάγεται από τη [[Ρωσία]] χάρη σε αγωγό που διασχίζει την [[Ουκρανία]], τη [[Μολδαβία]], τη [[Ρουμανία]] και τη [[Βουλγαρία]]. Ο μόνος αγωγός αερίου της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας, που συνδέει τα σύνορα με τη Βουλγαρία με τα [[Σκόπια]], είναι σχετικά καινούργιος· κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1990. Η χώρα έχει μόνο έναν αγωγό πετρελαίου, που κατασκευάστηκε την ίδια εποχή και συνδέει το διυλιστήριο της [[Okta]], το μοναδικό της χώρας, με το λιμάνι της [[Θεσσαλονίκη]]ς στην Ελλάδα.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.analyticamk.org/files/ReportNo15.pdf|title=Natural gas – an energy necessity for Macedonia: Overview of the Macedonian energy potential|publisher=Analytica|date=07-2008|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η [[Makpetrol]], κύριος διανομέας πετρελαίου και των παραγώγων του στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας, είναι μία από τις κύριες επιχειρήσεις της χώρας.<ref name="mse.org.mk 2"/>
 
Η μερίδα των μορφών ανανεώσιμης ενέργειας είναι ακόμα ευκαταφρόνητη, αν και ηΗ πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας κληρονόμησε από τη σοσιαλιστική περίοδο πολλά υδροηλεκτρικά εργοστάσια, που υποφέρουν ωστόσο από έλλειψη συντήρησης. Η ηλιακή ενέργεια αναπτύσσεται αργά, κυρίως χάρη στην ιδιωτική πρωτοβουλία,<ref name="energy"/> και κατασκευάζεται το πρώτο αιολικό πάρκο ισχύος 37 μεγαβάτ.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2012/01/31/macedonia-energy-wind-idUSL5E8CV26O20120131|title=Macedonia signs deal to build first wind farm|publisher=Reuters|author=Maja Zuvela|date=31-01-2012|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η [[γεωθερμία]] χρησιμοποιείται για θέρμανη θερμοκηπίων και ατομική θέρμανση, αλλά οι πηγές δεν είναι αρκετά θερμές για μαζική εκμετάλλευση.<ref name="energy"/>
 
====Εμπόριο και μικροτεχνία====
====Τουρισμός====
[[Αρχείο:Church of Saint Jovan Kaneo, Ohrid.jpg|left|thumb|Ο [[Άγιος Ιωάννης Κανέο]] και η [[λίμνη Οχρίδα]], τουριστικά σύμβολα της χώρας.]]
Ο τουρισμός στην πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας είναι σχετικά ισχνός, αν και αναπτυσσόμενος, και συνεισέφερε έως 1,8% στο ΑΕΠ το 2008. Μεταξύ 1997 και 2008, ο αριθμός ξενοδοχείων και εστιατορίων αύξανε κατά μέσο όρο 4,64% το χρόνο. Ο αριθμός των ξένων επισκεπτών επίσης αυξάνει συνεχώς, το 2011 για παράδειγμα κατά 14,6 %.<ref name="tourism">{{en}} {{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.13.01.pdf|title=TOURISM IN THE REPUBLIC OF MACEDONIA, 2008-2012|publisher=Makstack||accessdate=15-12-2013}}</ref> Εκείνο το χρόνο η χώρα δέχθηκε σχεδόν 262.000 αλλοδαπούς τουρίστες,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/10/04/world/europe/macedonia-skopje-2014/index.html|title=Is Macedonia's capital being turned into a theme park?|publisher=CNN|author=Catriona Davies|date=10-10-2011|accessdate=15-12-2013}}</ref> που ήρθαν κυρίως από γειτονικές χώρες, όπως η Ελλάδα, η Σερβία και η Αλβανία, αλλά και από χώρες της δυτικής Ευρώπης και τις ΗΠΑ.<ref name="tourism"/> Ο αριθμός ξένων επισκεπτών το 2011, ωστόσο, είναι πολύ μακριά από το μέσο όρο της δεκαετίας του 1980, όταν η χώρα ήταν τμήμα της [[Γιουγκοσλαβία]]ς, οπότε ηΗ Δημοκρατία της πΓΔΜΜακεδονίας δεχόταν περίπου 600.000 τουρίστες το χρόνο, φτάνοντας τους 689.000 ξένους επισκέπτες το 1987.<ref>{{mk}}{{,}}{{en}} {{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.11.01.pdf|title=Tourisme en République de Macédoine|publisher=Office national macédonien des statistiques|date=2006-2010|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
Αν και η χώρα δεν έχει ακτογραμμή, διαθέτει μεγάλη τουριστική δυνατότητα, κυρίως χάρη στα βουνά της και το διατηρημένο φυσικό περιβάλλον, ιδίως στους τρεις εθνικούς δρυμούς της χώρας. Η τουριστική πρωτεύουσα της χώρας είναι η [[Οχρίδα (πόλη)|Οχρίδα]], που έχει αναγνωριστεί ως [[Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς|μνημείο παγκόσμιας κληρονομιά]] από την [[Εκπαιδευτική Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών|UNESCO]]. Η πόλη είναι διάσημη για τη [[Οχρίδα|λίμνη]] της, που πλαισιώνεται από πολλές πλαζ, και για τα πολλά ιστορικά μνημεία. Τα [[Σκόπια]], πολιτική και οικονομική πρωτεύουσα, έχασε το σημαντικότερο μέρος των μνημείων της, κατά το [[σεισμός των Σκοπίων (1963)|σεισμό του 1963]], αλλά διατηρείται μια οθωμανική συνοικία με [[χαμάμ]] και τζαμιά καθώς και ένα οχυρό και εθνικό μουσείο. Όσο για την πόλη της [[Μπίτολα]], είναι γνωστή για την αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα και τα πολυάριθμα προξενεία, που λειτουργούν από την εποχή που η πόλη ανήκε στην [[οθωμανική αυτοκρατορία]]. Άλλα σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος είναι οι μικρές πόλεις, όπως το [[Στιπ]], το [[Βελεσά|Βέλες]], το [[Κράτοβο]] ή το [[Κρούσοβο]], για το γραφικό τους χαρακτήρα, όπως και τα πολυάριθμα ορθόδοξα μοναστήρια.<ref name="tourisme"/> Ο οικοτουρισμός αναπτύσσεται σε αρκετά χωριά, όπως το [[Γκαλίτσνικ]] και το [[Μπραΐτσινο]],<ref name="tourisme"/> όπως και ο ιαματικός τουρισμός, για παράδειγμα στο [[Κατλάνοβο]], σημαντική λουτρόπολη της χώρας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.tkm.org.mk/spa-tourism.html|title=Spa Tourism|publisher=Τουριστικό Επιμελητήριο της πΓΔΜ|date=2009}}{{dead link|date=September 2017}}</ref> Τα λίγα χιονοδρομικά κέντρα γνωρίζουν επίσης μία ορισμένη ανάπτυξη, με αύξηση επισκέψεων 35% ανάμεσα στο 2011 και το 2012.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.argophilia.com/news/macedonia-tourism-boom/25451/|title=Macedonia’s Winter Tourism Boom|publisher=Argophilia|author=Mike Wheatley|date=20-03-2012|accessdate=15-12-2013}}</ref>
====Χρηματοοικονομία====
[[Αρχείο:Skopje X9.JPG|thumb|alt=Photographie du quartier des affaires de Skopje|Η χρηματοοικονομικό κέντρο των [[Σκόπια|Σκοπίων]].]]
Μετά το πέρασμα στην [[οικονομία της αγοράς]] ο τραπεζικός τομέας της χώρας χαρακτηρίζεται από συνετές και αυστηρές πολιτικές, εξαιτίας της οικονομικής αστάθειας της χώρας. Στην αγορά επενδύουν κυρίως ξένοι όμιλοι, όπως η Αυστριακή Steiermärkische Sparkasse, η Hypo Investbank του Λίχτενσταϊν και η Γαλλική [[Société générale]] που αγόρασαν τοπικές επιχειρήσεις.<ref name="banques">{{en}} {{cite web|url=http://ec.europa.eu/economy_finance/international/enlargement/pre-accession_prog/pep/pep-fyrm-2008-2009_en.pdf|title=Pre-Accession Economic Programme 2009-2011|author=Κυβέρνηση της πΓΔΜ|date=01-2009|accessdate=15-12-2013}}</ref> Οι πιο μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι της πΓΔΜΔημοκρατίας της Μακεδονίας είναι η [[Komercijаlnа bаnkа Skopje]], η [[Stopanska banka Bitola]], η [[TTK Banka Skopje]], η [[Stopanska banka Skopje]] και η [[Tutunska banka Skopje]].<ref name="mse.org/mk 1"/><ref name="mse.org.mk 2"/>
 
Το [[Χρηματιστήριο της πΓΔΜ|Χρηματιστήριο της Δημοκρατίας της Μακεδονίας]] είναι η επίσημη αγορά μετοχών του κράτους. Ο κύριος δείκτης του, ο [[MBI 10]], που συγκεντρώνει τις κινήσεις των 10 μετοχών που συναλλάσσονται περισσότερο, αντιπροσώπευε στο τέλος του 2011 συνολική κεφαλαιοποίηση περισσότερων από 27 εκατομμυρίων [[Δηνάριο της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|δηναρίων]] ή 440 εκατομμύρια [[ευρώ]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.mse.com.mk/Repository/Reports/EN/ReportEN_10_20110101_20111231.pdf|title=Annual Statistical Bulletin January-December 2011|publisher=[[Χρηματιστήριο της πΓΔΜ]]|accessdate=15-12-2013}}</ref> Η ισοτιμία του εθνικού νομίσματος, του [[Δηνάριο της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας|δηναρίου]], που είχε συνδεθεί με το [[γερμανικό μάρκο]] το 1995, είναι συνδεδεμένη με το [[ευρώ]] από τη δημιουργία του.<ref name="banques"/>
 
===Κύριοι οικονομικοί εταίροι===
Η πΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας έχει εμπορικές σχέσεις κυρίως με χώρες της [[Ευρωπαϊκή Ένωση|Ευρωπαϊκής Ένωσης]] και δεν έχει διατηρήσει σημαντικούς δεσμούς με τα υπόλοιπα κράτη που προήλθαν από τη [[Γιουγκοσλαβία]]. Το 2010 οι εξαγωγές της κατευθύνθηκαν σε ποσοστό περίπου 20% προς τη [[Γερμανία]], 7% προς την [[Ιταλία]] και τη [[Βουλγαρία]] και 6% προς την [[Ελλάδα]] και εισάγει κυρίως από τη Γερμανία, τη [[Ρωσία]], την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, το [[Ηνωμένο Βασίλειο]], την [[Τουρκία]] και την [[Ιταλία]]. Εξαρτώμενη ευρέως από τις εισαγωγές πρώτων υλών και καταναλωτικών αγαθών, το [[εμπορικό ισοζύγιο|εμπορικό ισοζύγιό]] της παραμένει συνεχώς ελλειμματικό, φτάνοντας τα 6 εκατομμύρια δολάρια το 2011.<ref name="cia"/> Η χώρα έχει συνάψει [[συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης]] με τις περισσότερες χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης·<ref>{{en}} {{cite web|url=http://info.worldbank.org/etools/wti/docs/Macedonia,%20FYR_brief.pdf|title=Former Yugoslav Republic of Macedonia Trade Brief|publisher=[[Παγκόσμια Τράπεζα]]|date=2009/2010|accessdate=15-12-2013}}{{Dead link|date=June 2015}}</ref> το 2012, υπέγραψε επίσης τελωνειακή ένωση με την [[Τουρκία]], εταίρο όλο και πιο σημαντικό,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&ArticleID=85253|title=Turkey, Macedonia sign free zone agreement|publisher=World Bulletin|date=2-02-2012|accessdate=15-12-2013}}</ref> και σχεδιάζει ίδιου τύπου ένωση με το [[Ισραήλ]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://vlada.mk/node/1944?language=en-gb|title=Macedonia, Israel show interest in economic cooperation|publisher=Vlada.mk|date=21-02-2012|accessdate=15-12-2013}}</ref>
 
Η χώρα δέχεται όλο και περισσότερες ξένες επενδύσεις, αλλά παραμένουν λίγες. Το [[1993]], στο απόγειο της [[Ζήτημα της ονομασίας της πΓΔΜ|διένεξης με την Ελλάδα για την ονομασία]], είχε δεχτεί επενδύσεις ύψους μόλις 812.000 δολαρίων, έναντι περισσότερων από 330 εκατομμύρια το 2007.<ref name="invest"/> Ωστόσο, δεν ήταν παρά το 86ο κράτος στον κόσμο το 2010 ως προς την αξία των επενδύσεων που δέχτηκε.<ref name="cia"/> Οι επενδύσεις προέρχονται κυρίως από ευρωπαϊκές χώρες όπως η [[Αυστρία]], η [[Ολλανδία]], η Βουλγαρία, η [[Ελβετία]] ή και η [[Σλοβενία]]. Οι ελληνικές επενδύσεις ήταν πολύ σημαντικές στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αλλά έχουν μειωθεί σημαντικά έκτοτε.<ref name="invest">{{en}} {{mk}} {{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/3.4.9.01.pdf|title=Foreign direct investments in the Republic of Macedonia, 2003-2007|publisher=Office national macédonien des statistiques|accessdate=15-12-2013}}</ref> Για την προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων, η κυβέρνηση εγκατέστησε το [[2007]] ένα [[ενιαίος φορολογικός συντελεστής|φόρο με ενιαίο συντελεστή]] για τις [[επιχείρηση|επιχειρήσεις]], εμπνευσμένη από εκείνο της [[Εσθονία]]ς.<ref name="cea"/> Οι ξένες επενδύσεις γίνονται στην αγορά ενέργειας σε ποσοστό περίπου 29% και ακολουθούν η βιομηχανική παραγωγή με 25% και το χρηματοπιστωτικό σύστημα με 15%.<ref name="invest"/>
* [http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/ Υπουργείο Εξωτερικών: ΠΓΔΜ και Ελλάδα: Το ζήτημα του ονόματος]
* [http://www.sansimera.gr/archive/articles/show.php?id=419&sid=1&feature=Macedonia Σαν σήμερα.gr] - Το χρονικό του «Σκοπιανού»
* [http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathextra_1_12/09/2011_405957 Μια κρίσιμη συνάντηση «γέννησε» την ΠΓΔΜΔημοκρατία της Μακεδονίας]{{Dead link|date=June 2015}}, αφιέρωμα στον ιστότοπο της εφημερίδας «Η Καθημερινή», 12 Σεπτεμβρίου 2011.
* {{dmoz}}
 
66

επεξεργασίες