Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Βηρύλλιο»

4.372 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 3 έτη
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
Το βηρύλλιο αυξάνει τη [[σκληρότητα]] και την αντίσταση στη [[διάβρωση]], όταν σχηματίζει [[κράμα]]τα με το [[αλουμίνιο]], το [[κοβάλτιο]], το [[χαλκός|χαλκό]] (αξιοσημείωτο είναι το κράμα [[χαλκοβηρύλλιο]]), το [[σίδηρος|σίδηρο]] και το [[νικέλιο]]<ref name=deGruyter>Jakubke, Hans-Dieter; Jeschkeit, Hans, eds. (1994). Concise Encyclopedia Chemistry. trans. rev. Eagleson, Mary. Berlin: Walter de Gruyter.</ref>. Σε δομικές εφαρμογές, το βηρύλλιο έχει υψηλή [[καμπτική ακαμψία]], [[θερμική σταθερότητα]], [[θερμική αγωγιμότητα]] και χαμηλή [[πυκνότητα]], ιδιότητες που το κάνουν ένα υψηλής ποιότητας υλικό για [[αεροδιαστημική|αεροδιαστημικές εφαρμογές]], όπως υψηλής [[Ταχύτητα|ταχύτητας]] [[αεροπλάνο|αεροσκάφη]], [[αυτοκατευθυνόμενο βλήμα|αυτοκατευθυνόμενα βλήματα]], [[διαστημικό όχημα|διαστημικά οχήματα]] και [[τηλεπικοινωνιακός δορυφόρος|τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους]]<ref name=deGruyter/>. Εξαιτίας της σχετικά μικρής του πυκνότητας και [[ατομικό βάρος|ατομικής μάζας]] του, το βηρύλλιο είναι σχετικά διαφανές στις [[ακτίνες Χ]], και τις άλλες μορφές [[ιονίζουσα ακτινοβολία|ιονίζουσας ακτινοβολίας]], και γι' αυτό, είναι πολύ συνηθισμένο «υλικό παράθυρο» για εξοπλισμό ακτίνων Χ και [[πειράματα φυσικής σωματιδίων]]<ref name=deGruyter/>. Η υψηλή θερμική αγωγιμότητα του βηρυλλίου και του [[οξείδιο του βηρυλλίου|οξείδιου του βηρυλλίου]] (BeO) οδήγησαν στο να χρησιμοποιηθεί σε εφαρμογές [[μεταφορά θερμότητας|μεταφοράς]] και [[βύθιση θερμότητας|βύθισης θερμότητας]].
 
Η εμπορική χρήση του βηρυλλίου παρουσιάζει τεχνικές προκλήσεις, εξαιτίας της [[τοξικότητα]]ς (ιδιαίτερα με [[Αναπνοή|εισπνοή]]) της σκόνης που το περιέχει. Το βηρύλλιο είναι διαβρωτικό για τους [[Ιστός (βιολογία)|ιστούς]] και μπορεί να προκαλέσει μια χρόνια και επικίνδυνη για τη ζωή του θύματος [[αλλεργία|αλλεργική]] ασθένεια που ονομάζεται [[βηρυλλίαση]], σε κάποια από τα άτομα που έρχονται σε επαφή μαζί του. Το βηρύλλιο είναι άγνωστο αν είναι απαραίτητο ή έστω χρήσιμο για κάποια γνωστή [[φυτά|φυτική]] ή [[ζώα|ζωική]] [[ζωή|μορφή ζωής]]<ref>Puchta, Ralph (2011). "A brighter beryllium". Nature Chemistry 3 (5): 416. Bibcode 2011NatCh...3..416P. doi:10.1038/nchem.1033. PMID 21505503.</ref> Το βηρύλλιο είναι άγνωστο αν είναι απαραίτητο ή έστω χρήσιμο για κάποια γνωστή [[φυτά|φυτική]] ή [[ζώα|ζωική]] [[ζωή|μορφή ζωής]].
 
== Φυσική παρουσία ==
[[Αρχείο:Beryllium OreUSGOV.jpg|μικρογραφία|Κομμάτι μεταλλεύματος βηρυλλίου μαζί με ένα κέρμα 1 σεντ του δολλαρίου ΗΠΑ, για σύγκριση κλίμακας.]]
[[Αρχείο:Beryl-130023.jpg|μικρογραφία|Φυσικό σμαράγδι. Περιέχει βηρύλλιο.]]
Ο [[Ήλιος]] έχει [[Εκφράσεις περιεκτικότητας και συγκέντρωσης διαλυμάτων|συγκέντρωση]] 100 [[Ppm (μονάδα μέτρησης)|ppt]] (μέρη ανά τρισεκατομμύριο = 10<sup>-12</sup>) βηρυλλίου,<ref>{{Cite web|url=www.webelements.com/periodicity/abundance_sun|title=Abundance in the sun|last=|first=The University of Sheffield and WebElements Ltd, UK|date=6 August 2011|website=|publisher=WebElements|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> ενώ ο γήινος φλοιός έχει συγκέντρωση που κυμαίνεται μεταξύ 2 και 6 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο = 10<sup>-6</sup>).<ref>{{Cite book|title=The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals|first=Merck contributors|last=|isbn=0-911910-00-X|year=2006|location=Whitehouse Station, NJ, USA|page=}}</ref> Η μεγαλύτερη συγκέντρωση στο [[έδαφος]] ανέρχεται στα 6 ppm. Ιχνοποσότητες βηρυλλίου ανιχνεύονται στη γήινη [[Ατμόσφαιρα της Γης|ατμόσφαιρα]].<ref name=":0">Emsley 2001, p. 59.</ref> Η συγκέντρωση βηρυλλίου στο [[θαλάσσιο νερό]] κυμαίνεται μεταξύ 200 και 600 ppq (μέρη ανά τετράκις εκατομμύριο = 10<sup>-15</sup>).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=www.webelements.com/periodicity/abundance_seawater/|title=Abudance in the oceans|last=Winter|first=Mark|date=6 August 2011|website=|publisher=The University of Sheffield and WebElements Ltd, UK. WebElements.|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> Ωστόσο, σε νερό πηγής το βηρύλλιο είναι πιο άφθονο, με συγκέντρωση που (φυσιολογικά) φθάνει τα 100 ppt.<ref>{{Cite web|url=www.webelements.com/periodicity/abundance_stream/|title=Abundance in stream water|last=Winter|first=Mark|date=Retrieved 6 August 2011.|website=|publisher=The University of Sheffield and WebElements Ltd, UK. WebElements|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref>
 
Το βηρύλλιο βρίσκεται σε πάνω από 100 [[Ορυκτό|ορυκτά]], αλλά τα περισσότερα από αυτά είναι από ασυνήθιστα ως σπάνια. Τα πιο συνηθισμένα ορυκτά βηρυλλίου συμπεριλαμβάνουν το [[Βερτραβδίτης|βερτραβδίτη]] [Be<sub>4</sub>Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>(OH)<sub>2</sub>], το [[Βήρυλλος|βήρυλλο]] (Al<sub>2</sub>Be<sub>3</sub>Si<sub>6</sub>O<sub>18</sub>), το [[Χρυσοβήρυλλος|χρυσοβήρυλλο]] (Al<sub>2</sub>BeO<sub>4</sub>) και το [[Φαινακίτης|φαινακίτη]] (Be<sub>2</sub>SiO<sub>4</sub>). Πολύτιμες μορφές του βηρυλλίου αποτελούν η [[ακουαμαρίνα]], ο [[ερυθρός βήρυλλος]] και το [[σμαράγδι]]. Ωστόσο, το πράσινο [[χρώμα]] στους βηρυλλιούχους πολύτιμους λίθους προέρχεται από προσμείξεις (περί το 2% για το σμαράγδι) [[Χρώμιο|χρωμίου]].
 
Για τα δυο κύρια [[Μετάλλευμα|μεταλλεύματα]] βηρυλλίου, ο βήρυλλος και ο βερτρανδίτης, έχουν βρεθεί (ως τώρα εκμεταλλεύσιμα) κοιτάσματα στην [[Αργεντινή]], στη [[Βραζιλία]], στην [[Ινδία]], στη [[Μαδαγασκάρη]], στη [[Ρωσία]] και στις [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|ΗΠΑ]]. Τα παγκόσμια αποθέματα βηρυλλίου ξεπερνούν τους 400.000 [[Τόνος (μονάδα μέτρησης)|τόνους]].
 
== Χαρακτηριστικά ==
=== Φυσικές ιδιότητες ===
 
Το βηρύλλλιο (πάντα στις «κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος») είναι ένα χαλυβδόμορφο γκρι και σκληρό υλικό που είναι εύθραυστο (σε «θερμοκρασία δωματίου») και έχει μια συμπιεσμένη [[εξάγωνο|εξαγωνική]] [[κρύσταλλος|κρυσταλλική δομή]]<ref name="deGruyter" />. Έχει εξαιρετική [[καμπτική ακαμψία]], [[287 (αριθμός)|287]] GPa κατά το [[μέτρο Γιανγκ]] (''Young's modulus''), και ένα σχετικά υψηλό [[τήξη|σημείο τήξης]], για την ακρίβεια το υψηλότερο από όλα τα ελαφρά μέταλλα. Το [[ελαστικότητα|μέτρο ελαστικότητας]] του βηρυλλίου είναι ακριβώς 50% μεγαλύτερο από αυτό του χάλυβα. Ο συνδυασμός αυτού του μέτρου και της σχετικά χαμηλής [[πυκνότητα|πυκνότητάς]] του έχει ως αποτέλεσμα μια ασυνήθιστα υψηλή [[ήχος|ταχύτητα διάδωσης του ήχου]] μέσα από το βηρύλλιο, περίπου 12,9 km/s (46.440 km/h) σε [[Κανονικές συνθήκες]]. Άλλες σημαντικές ιδιότητες του βηρυλλίου είναι η υψηλή του [[ειδική θερμότητα]] [1.925 J/(kg·K)] και η (υψηλή του) [[θερμική αγωγιμότητα]] [216 W/(kg·K)], που κάνουν το βηρύλλιο το μέταλλο με την καλύτερη απαγωγή θερμότητας κατά μονάδα βάρους. Σε συνδυασμό με το σχετικά χαμηλό [[θερμική διαστολή|συντελεστή γραμμικής θερμικής διαστολής]] (11,4·10<sup>-6</sup> K<sup>-1</sup>), αυτά τα χαρακτηριστικά καταλήγουν σε μια μοναδική σταθερότητα κάτω από συνθήκες θερμικής καταπόνησης<ref name="Be">Behrens, V. (2003). "11 Beryllium". In Beiss, P. Landolt-Börnstein – Group VIII Advanced Materials and Technologies: Powder Metallurgy Data. Refractory, Hard and Intermetallic Materials 2A1. Berlin: Springer. pp. 1–11. doi:10.1007/10689123_36. ISBN 978-3-540-42942-5.</ref>. Τέλος, η [[ολκιμότητα|ολκιμότητά]] του είναι κατά περίπου 33% μεγαλύτερη από αυτή του χάλυβα.
 
=== Πυρηνικές ιδιότητες ===
1.397

επεξεργασίες