Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος (1823–1825)»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
Ο '''Ελληνικός εμφύλιος''' της περιόδου [[1823]] - [[1825]] έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της [[Ελληνική Επανάσταση του 1821|ελληνικής επανάστασης]] ως ανταγωνισμός ισχύος για την ηγεσία της επανάστασης αλλά και του υπό διαμόρφωση νέου ελληνικού κράτους. Χωρίζεται σε δύο φάσεις: η πρώτη (Φθινόπωρο [[1823]] - Καλοκαίρι [[1824]]) χαρακτηρίστηκε μόνο από έντονες πολιτικές διαμάχες μεταξύ Φιλικών και Κοτζαμπάσηδων, ενώ η δεύτερη (Ιούλιος [[1824]] - Ιανουάριος [[1825]]) από εμφύλιες συρράξεις μεταξύ κυβερνητικών, υποστηριζόμενων από την Αγγλία, και Πελοποννησίων.
 
== Γενικότερο κλίμα ==
 
Από τους πρώτους κιόλας μήνες της επανάστασης, έγινε φανερό το χάσμα μεταξύ [[Φιλική Εταιρεία|Φιλικών]], που αποτελούσαν την δημοκρατική πολιτική παράταξη της επαναστατημένης Ελλάδας, και [[Κοτζαμπάσηδες|Κοτζαμπάσηδων]] του Μοριά που με κύριο όργανο εξουσίας, την [[Πελοποννησιακή γερουσία]] αλλά και τις τοπικές δημογεροντίες, εκπροσωπούσαν την ολιγαρχική παράταξη.<ref>[[Τάσος Βουρνάς]] (1997), ''Ιστορία της νεώτερης και σύγχρονης Ελλάδας'', Αθήνα: Πατάκης, τόμ. Α΄, σελ. 98-99. ISBN 960-600-524-0.</ref> Η άρνηση των τελευταίων να δεχτούν τις προτάσεις του [[Δημήτριος Υψηλάντης|Δημητρίου Υψηλάντη]], πληρεξούσιου του Μοριά και γενικού επιτρόπου της Ανωτάτης αρχής, με τις οποίες απαιτούσε από τους κοτζαμπάσηδες τον πλήρη έλεγχο της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της επανάστασης πόλωσε το ήδη τεταμένο κλίμα. Ακολούθησε η εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου με την οποία επισφραγίστηκε η ήττα των Φιλικών αφού παραμερίστηκαν εντελώς από την πολιτική εξουσία.
 
Καθοριστικής σημασίας για την εξέλιξη των πραγμάτων στην [[Ελλάδα]] αποδείχτηκε η Β΄ εθνοσυνέλευση του Άστρους Κυνουρίας. Στην εθνοσυνέλευση διαμορφώθηκαν τρεις πολιτικές παρατάξεις, αυτή των Φιλικών, που αποτελείτο από δημοκρατικούς με κυρίαρχες μορφές τον Κολοκοτρώνη και τον Δ. Υψηλάντη, αυτή των κοτζαμπάσηδων του Μοριά και τέλος αυτή των Υδραίων καραβοκύρηδων που συνεργάζονταν με τους Ρουμελιώτες. Οι δύο τελευταίοι είχαν την απόλυτη πλειοψηφία στην εθνοσυνέλευση έχοντας δύναμη 150 πληρεξουσίων. Οι αποφάσεις της εθνοσυνέλευσης ήταν καταδικαστικές για το κόμμα των δημοκρατικών. Ο [[Θεόδωρος Κολοκοτρώνης]] έχασε την αρχιστρατηγία ενώ οι περισσότερες και ουσιαστικότερες πολιτικές θέσεις καλύφθηκαν από μέλη του κόμματος των κοτζαμπάσηδων και των Υδραίων. Ο εμφύλιος πόλεμος πια ήταν προ των πυλών.
Ο [[Παπαφλέσσας]] και ο [[Αναγνωσταράς]] είχαν προσχωρήσει στην αντίπαλη παράταξη δημιουργώντας τεράστιο πρόβλημα στον Κολοκοτρώνη και γενικότερα στους Φιλικούς. Με αυτά τα δεδομένα η αποτυχία της παράταξης του [[Θεόδωρος Κολοκοτρώνης|Κολοκοτρώνη]] ήταν κάτι περισσότερο από σίγουρη. Έτσι στις [[7 Ιουνίου]] και παρά τις αντιρρήσεις των Υδραίων, οι οποίοι ήθελαν ολοκληρωτική καταστροφή του Κολοκοτρώνη και των περί αυτόν, οι κοτζαμπάσηδες, συγκεκριμένα ο Λόντος και ο Ζαΐμης, έγιναν, ύστερα από διαπραγματεύσεις, κύριοι του Ναυπλίου.<ref name="auto2">Dakin (1982), σελ. 86.</ref>
 
Με το τελευταίο αυτό γεγονός, κλείνει η πρώτη φάση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου της περιόδου 1823-1825.
 
== Β΄ ελληνικός εμφύλιος ==
Από αυτή τη στιγμή και μετά γράφεται μια από τις πιο μελανές σελίδες της ελληνικής επαναστάσεως. Οι Ρουμελιώτες και συγκεκριμένα οι [[Μακρυγιάννης]], Τζαβέλλας, Καραϊσκάκης, Γκούρας, Δράκος και [[Αναστάσιος Καρατάσος|Καρατάσος]] διατάζονται να επιβάλουν την τάξη στην εξεγερμένη Πελοπόννησο. Σύμφωνα με τους ιστορικούς αυτή η έμπνευση του σχεδίου ήταν εξολοκλήρου του Ιωάννη Κωλέττη.<ref>Βουρνάς (1997), σελ. 141.</ref>
 
Ένα απρόσμενο γεγονός έδωσε σημαντικό πλεονέκτημα νίκης στους Υδραίους. Ο θάνατος του [[Πάνος Κολοκοτρώνης|Πάνου Κολοκοτρώνη]] βύθισε στη λύπη τον Θεόδωρο, προκαλώντας του παράλληλα αδιαφορία για τα πολιτικά τεκταινόμενα. Ο Ζαΐμης με χίλιους άνδρες έφτασε τον Νοέμβριο στην [[Τρίπολη Αρκαδίας|Τρίπολη]] όπου τον περίμεναν οι Δεληγιανναίοι κ.α. Στις [[25 Νοεμβρίου]] κατέφθασε στον Αχλαδόκαμπο ο στρατός των κυβερνητικών αλλά όταν άρχισε η μάχη με έκπληξη παρατήρησαν οι Μοραΐτες ότι οι περισσότεροι εκ των στρατιωτών τους, κυρίως Ρουμελιώτες και Σουλιώτες μισθοφόροι, δεν δέχονταν να πολεμήσουν. Αιτία ήταν τα μεγάλα ποσά που τους είχαν τάξει κατάσκοποι των κυβερνητικών αν παρέμεναν άπρακτοι. Έτσι οι κοτζαμπάσηδες αποχώρησαν και αποσύρθηκαν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Δύο μέρες πριν, στις [[23 Νοεμβρίου]], οι Ρουμελιώτες είχαν συγκρουστεί κοντά στην [[Κόρινθος|Κόρινθο]] με τα στρατεύματα του Λόντου και του Νοταρά. Αποτέλεσμα ήταν οι τελευταίοι, εξαιτίας λιποταξίας των μισθοφόρων τους, να ηττηθούν. Οι λεηλασίες που πραγματοποιήθηκαν στην έδρα των Νοταράδων, στα [[Τρίκαλα Κορινθίας]] ήταν άνευ προηγουμένου. Επιπλέον ο [[Σωτηράκης Νοταράς]] αναγκάστηκε με την βία να καταστήσει γενικό κληρονόμο της περιουσίας του τον ιατρό Σοφιανόπουλο, συνεργάτη του Γκούρα.<ref>Παπαγιώργης (2001), σελ. 255.</ref>
 
Ύστερα ακολούθησε η εκστρατεία στην Αιγιαλεία όπου συμμετείχαν οι Ίσκος, [[Καραϊσκάκης]], Μπότσαρης, Τζαβέλας, Δράκος, Βαλτινός κ.α. Οι Μελετόπουλοι, οι Κουμανιώτες, οι Πετμεζαίοι και ο Νικολόπουλος είχαν ταχθεί με το μέρος τους έτσι δεν δυσκολεύτηκαν να προελάσουν στην Αχαΐα. Το μοναδικό πια εμπόδιο ήταν η Κερπινή Αχαΐας, πατρίδα των Ζαΐμηδων. Εκεί είχαν οχυρωθεί ο Λόντος και οι [[Οικογένεια Ζαΐμη|Ζαΐμηδες]], οι οποίοι όμως απέτυχαν να τους αποκρούσουν εξαιτίας της λιποταξίας των Σαρδελιάνων, συμμάχων των πρώτων. Ο [[Ανδρέας Ζαΐμης|Ζαΐμης]] και ο [[Ανδρέας Σ. Λόντος|Λόντος]] αναχώρησαν για την Ηλεία ενώ οι Ρουμελιώτες εισέβαλαν στην Κερπινή. Οι σκηνές που ακολούθησαν ήταν φοβερές. Φρικτά εγκλήματα όπως αυτά των βιασμών, και των βασανισμών συνέβησαν, ενώ όλα τα σπίτια λεηλατήθηκαν. Στην ιστορία έμεινε η φράση ενός στρατιώτη που φώναζε ότι ''«πωλήται το φουστάνι της Ζαΐμενας»''.<ref>Παπαγιώργης (2001), σελ. 258.</ref> Έπειτα στράφηκαν στην περιοχή των Δεληγιαννέων, την οποία οι είχαν εγκαταλείψει οι προύχοντες της. Αφού λεηλατήθηκε και αυτή ο Γκούρας και ο στρατός του έστρεψαν την προσοχή τους στην Ηλεία και συγκεκριμένα στη [[Γαστούνη Ηλείας|Γαστούνη]], την επικράτεια των Σισίνιδων. Το πλιάτσικο που ακολούθησε ήταν τρομερό αφού ο κάμπος της Γαστούνης ήταν από τις πιο πλούσιες περιοχές. Από την τεράστια βιβλιοθήκη των Σισίνιδων, περίπου 10.000 τόμοι, δεν γλίτωσε τίποτα παρά μόνο μερικά σπάνια βιβλία που κατέληξαν στον Σοφιανόπουλο.<ref>Παπαγιώργης (2001), σελ. 261.</ref>
 
Ο Φωτάκος έγραψε για τα γεγονότα αυτά ότι ''«ηρκεί μόνον ότι όλοι ήσαν Μοραΐται και όλους τους εγύμνωναν και τους εκαταφρόνουν»'' ενώ ο [[Σπυρίδων Τρικούπης]] αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ''«η εισβολή των πέραν του Ισθμού στρατευμάτων δοθέντων εις αρπαγήν ανακάλεσεν εις την μνήμηντων παθόντων όσα κακά έπαθαν επι της εισβολής των Αλβανών οι πατέρες αυτών»''.<ref>Παπαγιώργης (2001), σελ. 262-263.</ref>
 
Στις [[23 Ιανουαρίου]] του [[1825]] όλα έχουν τελειώσει. Ο Κολοκοτρώνης, [[Θεόδωρος Γρίβας]], οι [[Γεώργιος Σισίνης|Γεώργιος]] και [[Χρύσανθος Σισίνης|Χρύσανθος]] Σισίνης, οι Σωτήρης και [[Ιωάννης Νοταράς]], οι Δεληγιανναίοι και μερικοί άλλοι φυλακίζονται στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία στην [[Ύδρα]]. Ο [[Ασημάκης Φωτήλας]] διέφυγε τη σύλληψη ενώ ο [[Παλαιών Πατρών Γερμανός]] συνελήφθη από τον Νικολέτο Σοφιανόπουλο και αφού οδηγήθηκε στη Γαστούνη, από εκεί και πέρα προχώρησε πεζός, γεγονός πρωτάκουστο για κληρικό τέτοιας κατηγορίας. Την ίδια εποχή ο [[Οδυσσέας Ανδρούτσος]] νομίζοντας ότι θα του δοθεί αμνηστία παραδίνεται στις αρχές, μεταφέρεται στην [[Αθήνα]] και φυλακίζεται στην [[ΑθήναΑκρόπολη Αθηνών|Ακρόπολη]]. Εκεί αφού βασανίστηκε απάνθρωπα, στραγγαλίστηκε και ρίχτηκε από την Ακρόπολη στις [[26 Ιουνίου]] 1825. Στον λαό διαδόθηκε ότι πήγε να δραπετεύσει, αλλά το σχοινί που χρησιμοποίησε κόπηκε και έτσι έπεσε από την Ακρόπολη και τσακίστηκε. Υπεύθυνος για τον θάνατοθάνατό του ήταν το άλλοτε πρωτοπαλίκαρό του ο Γκούρας.
 
Έτσι έχοντας επικρατήσει ολοκληρωτικά και έχοντας φυλακίσει όλους τους πολιτικούς αντιπάλους της, η φιλοαγγλική κυβέρνηση Κουντουριώτη ήταν πλέον ελεύθερη να περάσει την πολιτική της και να ηγηθεί της επανάστασης.
 
== Παραπομπές ==
Ανώνυμος χρήστης