Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

→‎Διοικητικά: Επιμέλεια
 
Η '''Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας''', πρώην '''νομός Φωκίδας''', είναι γεωγραφική περιοχή και περιφερειακή ενότητα της [[περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας|Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας]]. Έχει έκταση 2.120 [[Τετραγωνικό χιλιόμετρο|χλμ²]] και πληθυσμό 40.343 κατοίκους ([[Ελληνική απογραφή 2011]]).
Η οικονομία της Φωκίδας βασίζεται στην καλλιέργεια της [[ελιά]]ς, τα μεταλλεία [[Βωξίτης|βωξίτη]], τον [[τουρισμός|τουρισμό]], την παραγωγή [[μέλι|μελιού]], τις ιχθυοκαλλιέργειες, την [[κτηνοτροφία]], την πτηνοτροφία και την [[αλιεία]]. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του νομού είναι η Άμφισσα, ενώ άλλες κωμοπόλεις είναι η [[ΆμφισσαΙτέα Φωκίδος|Ιτέα]], οι [[Δελφοί]], η [[Δεσφίνα]] και το [[Γαλαξίδι]].
 
Η Φωκίδα παραδοσιακά είχε δύο επαρχίες, την [[Παρνασσίδα]] και τη [[Δωρίδα]]. Πλέον οι επαρχίες έχουν καταργηθεί ως διοικητική διαίρεση, αλλά οι δύο περιοχές διατηρούν την δική τους ξεχωριστή ταυτότητα.
 
== Γεωγραφία ==
Είναι από τους πιο ορεινούς νομούς της [[Ελλάδα]]ς με εναλλασσόμενο γεωμορφολογικό τοπίο, αφού περιλαμβάνει τέσσερα από τα υψηλότερα βουνά της χώρας, την [[Γκιώνα]], τον [[Παρνασσός|Παρνασσό]], τα [[Βαρδούσια]] και την [[Οίτη]], με πετρώδες κατά κύριο λόγο έδαφος, ενώ ταυτόχρονα διαθέτει την Λίμνη του [[Μόρνος|Μόρνου]] από την οποία υδροδοτείται η [[Αθήνα]] και τον Ελαιώνα της Άμφισσας, ίσως την μεγαλύτερη έκταση με ελιές που υπάρχει σήμερα.
 
=== Διοικητική ιστορία ===
== Διοικητικά ==
Κατά τη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το [[1833]], ιδρύθηκε ο νομός Φωκίδος και Λοκρίδος, ο οποίος περιελάμβανε τις μέχρι τότε επαρχίες Σαλώνων, Γαλαξειδίου, Λιδωρικίου, Μαλανδρίνου, Ζητουνίου, Πατρατζικίου και Βουδουνίτσης. Ο νομός αυτός αποτελούνταν από τις επαρχίες: [[Παρνασσίδα|Παρνασσίδος]] με έδρα τα Σάλωνα (Άμφισσα), [[Δωρίδα|Δωρίδος]] με έδρα το [[Λιδωρίκι Φωκίδος|Λιδωρίκι]], Φθιώτιδος με έδρα το Ζητούνιον ([[Λαμία]]) και Λοκρίδος με έδρα το Ταλάντιον ([[Αταλάντη]]). Πρωτεύουσα του νομού ορίστηκε η Άμφισσα.
Παραδοσιακά η Φωκίδα χωριζόταν σε δύο επαρχίες, οι οποίες δεν υφίστανται πλέον ως διοικητικές μονάδες, την [[Παρνασσίδα]] με πρωτεύουσα την [[Άμφισσα]] και τη [[Δωρίδα]] με πρωτεύουσα το [[Λιδωρίκι]]. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του νομού είναι η Άμφισσα, ενώ άλλες κωμοπόλεις είναι η [[Ιτέα Φωκίδος|Ιτέα]], οι [[Δελφοί]], η [[Δεσφίνα]] και το [[Γαλαξίδι]].
 
Το [[1836]] - [[1837]] ο νομός, με την εισαγωγή του συστήματος διοικήσεων - υποδιοικήσεων, διαιρέθηκε στις διοικήσεις Φωκίδος και Φθιώτιδος και τις υποδιοικήσεις Δωρίδος και Λοκρίδος. Το [[1845]] ιδρύθηκε εκ νέου ο παλαιός νομός, με το όνομα Φθιώτιδος και Φωκίδος, με την έδρα του να μεταφέρεται στη Λαμία. Το [[1899]] ο νομός διασπάστηκε και έτσι για πρώτη φορά ιδρύθηκαν δύο ξεχωριστοί νομοί, ο νομός Φωκίδος (με έδρα την Άμφισσα) και ο [[Νομός Φθιώτιδας|νομός Φθιώτιδος]] (με έδρα τη Λαμία). Το [[1909]] ανασυστάθηκε ο νομός Φθιώτιδος και Φωκίδος (Φθιωτιδοφωκίδος), ενώ το [[1946]] διασπάστηκε ξανά, αυτή τη φορά οριστικά μέχρι και σήμερα, με τον νομό Φωκίδας να αποτελείται από τις δύο επαρχίες (Παρνασσίδα και Δωρίδα), μέχρι την κατάργηση των επαρχιών και την ίδρυση των καποδιστριακών δήμων.
 
Με το ''[[Σχέδιο Καποδίστριας]]'', ο Νομός ήταν χωρισμένος σε 12 [[Δήμος|δήμους]]. Για τον πλήρη κατάλογο των καποδιστριακών πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε [[Διοικητική διαίρεση νομού Φωκίδας]].
 
Η Φωκίδα εκπροσωπείται από ένα βουλευτή στο [[Ελληνικό Κοινοβούλιο]].
 
Η περιφερειακή ενότητα Φωκίδας υπάγεται διοικητικά στην [[Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας]], με πρωτεύουσα τη [[Λαμία]].
 
=== Διοικητική ιστορία ===
 
Κατά τη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το [[1833]], ιδρύθηκε ο νομός Φωκίδος και Λοκρίδος, ο οποίος περιελάμβανε τις μέχρι τότε επαρχίες Σαλώνων, Γαλαξειδίου, Λιδωρικίου, Μαλανδρίνου, Ζητουνίου, Πατρατζικίου και Βουδουνίτσης. Ο νομός αυτός αποτελούνταν από τις επαρχίες: [[Παρνασσίδα|Παρνασσίδος]] με έδρα τα Σάλωνα (Άμφισσα), Δωρίδος με έδρα το [[Λιδωρίκι Φωκίδος|Λιδωρίκι]], Φθιώτιδος με έδρα το Ζητούνιον ([[Λαμία]]) και Λοκρίδος με έδρα το Ταλάντιον ([[Αταλάντη]]). Πρωτεύουσα του νομού ορίστηκε η Άμφισσα.
 
Το [[1836]] - [[1837]] ο νομός, με την εισαγωγή του συστήματος διοικήσεων - υποδιοικήσεων, διαιρέθηκε στις διοικήσεις Φωκίδος και Φθιώτιδος και τις υποδιοικήσεις Δωρίδος και Λοκρίδος. Το [[1845]] ιδρύθηκε εκ νέου ο παλαιός νομός, με το όνομα Φθιώτιδος και Φωκίδος, με την έδρα του να μεταφέρεται στη Λαμία. Το [[1899]] ο νομός διασπάστηκε και έτσι για πρώτη φορά ιδρύθηκαν δύο ξεχωριστοί νομοί, ο νομός Φωκίδος (με έδρα την Άμφισσα) και ο [[Νομός Φθιώτιδας|νομός Φθιώτιδος]] (με έδρα τη Λαμία). Το [[1909]] ανασυστάθηκε ο νομός Φθιώτιδος και Φωκίδος (Φθιωτιδοφωκίδος), ενώ το [[1946]] διασπάστηκε ξανά, αυτή τη φορά οριστικά μέχρι και σήμερα, με τον νομό Φωκίδας να αποτελείται από τις δύο επαρχίες (Παρνασσίδα και Δωρίδα), μέχρι την κατάργηση των επαρχιών και την ίδρυση των καποδιστριακών δήμων.
 
== Αξιοθέατα ==
4.782

επεξεργασίες