Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

23 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 1 έτος
Αναίρεση έκδοσης 7064282 από τον Ελοχίμ (Συζήτηση)
{{άλλεςχρήσεις|Άμμων}}
 
Ο '''Άμων''', ''Άμμων'' επίσης ''Άμεν'', ''Ιμν'' (''ο Κρυμμένος'') και ''Αμούν'' ([[κοπτική γλώσσα|Κοπτ.]]) υπήρξε κύρια [[θεός|θεότητα]] των [[Θήβαι (Αίγυπτος)|Θηβών]] της [[αρχαία Αίγυπτος|αρχαίας Αιγύπτου]], όχι όμως και ασήμαντη στον αρχαίο ελλαδικό χώρο. Περιορισμένης εμβέλειας στο [[Παλαιό Βασίλειο]] και τη [[θρησκεία|θρησκευτική]] ιδεολογία της [[Εννεάδα της Ηλιούπολης|ηλιουπολιτικής Εννεάδας]]<ref>Εμφανίζεται μόνον τέσσερις φορές στα ηλιουπολίτικα [[κείμενα των Πυραμίδων]]. Πιθανώς ανήκε αρχικά στο [[κοσμογονία|κοσμογονικό]] σύστημα της Ερμούπολης, ως ένας από τους οκτώ θεούς που βγήκαν από το στόμα του [[Θωθ]] Βλ. επίσης ''New Larousse Encyclopedia of Mythology'', 29.</ref> φαίνεται πως απέκτησε δύναμη μετά την ενδέκατη δυναστεία ([[2000 [[Π.Κ.Ε.]]/[[π.Χ.]]) και την εγκαθίδρυση του πάνθεου της [[Ογδοάδα της Ερμούπολης|Ογδοάδας της Ερμούπολης]]<ref>Από την εποχή του πρώτου φαραώ της δωδέκατης δυναστείας, που το όνομά του Αμενεμχάτ (Amenemhat) σημαίνει «ο Άμων προπορεύεται», οι Θήβες και ο θεός της άρχισαν να αποκτούν σημασία, η οποία έμελλε να λάβει μεγάλη έκταση επί βασιλείας των μεγάλων κατακτητών της δεκάτης ογδόης δυναστείας, οι οποίοι διεκδικούσαν θεϊκή καταγωγή ως γιοι του Άμωνα</ref>. Κατά την περίοδο της δέκατης όγδοης δυναστείας ο Άμων έγινε ευρύτερα γνωστός, εξαιτίας της πολιτικής κυριαρχίας της [[Άνω Αίγυπτος|Άνω Αιγύπτου]] επί της [[Κάτω Αίγυπτος|Κάτω Αιγύπτου]], συνδέθηκε με τα τέσσερα στοιχεία, απέκτησε ναό στο [[Καρνάκ (Αίγυπτος)|Καρνάκ]] και καταγράφηκε σε ασσυροβαβυλωνιακά κείμενα<ref>Μεγαλομμάτης Κ. 1989, 37.</ref>.
 
Συνδέθηκε από το ιερατείο με τον [[Ρα]], προκειμένου να διεκδικηθεί προς όφελός του η πνευματική εξουσία και τα χαρακτηριστικά αυτής της μεγάλης αιγυπτιακής θεότητας, προκαλώντας την αντίδραση του ιερατείου του Ρα και πολλών [[Φαραώ]]. Η σύγκρουση που επήλθε ως αποτέλεσμα αυτής της αντίδρασης επέφερε την καταστροφή των ναών του Άμωνα, της κατάργηση των Θηβών ως [[πρωτεύουσα]]ς της αρχαίας Αιγύπτου και επιβολή του ενοθεϊσμού του [[Ατέν]]. Μετά τον θάνατο του [[Ακενατόν]] η λατρεία του επανήλθε στο προσκήνιο και ο Άμων λατρευόταν ως ''Άμων Ρα''. Στην [[αρχαία Ελλάδα]] ήταν γνωστός ήδη από τους [[αρχαϊκή εποχή|αρχαϊκούς χρόνους]] ως ''Ζευς Άμμων'' και διέθετε δικούς του ναούς, όπως φαίνεται από την περίπτωση του Ωρωπού και του Γυθείου<ref>Ήδη από τα τέλη του 6ου πΠ.ΧΚ.Ε. ο Ζευς είχε ταυτιστεί με τον Άμμωνα-Ρα και λατρευόταν σε ιερά στον [[Ωρωπός|Ωρωπό]], τη [[Αρχαία Θήβα|Θήβα]], τη [[Μεγαλόπολη]], το [[Γύθειο]] και αλλού. Βλ. επίσης Schwabl H. 1989, 182</ref>.
 
==Απεικονίσεις==
==Ο Άμων πέρα από την Αίγυπτο==
 
Απόλυτος κύριος των θηβών, ο Άμμων κυριαρχούσε και πέρα από τα σύνορα της Αιγύπτου, στην Αιθιοπία, όπου μέσω των μαντείων του στις πόλεις [[Μερόη]] και [[Ναπάτα]] μπορούσε να εκλέξει, να καθαιρέσει ή να διατάξει τη θανάτωση βασιλέων, ασκώντας έτσι τυραννική εξουσία, η οποία καταργήθηκε μόλις τον 3ο πΠ.ΧΚ.Ε. αιώνα, όταν ο Εργαμένης αποτίναξε το ζυγό των ιερέων και τους θανάτωσε.
 
Ο Άμων κυριαρχούσε επίσης στις φυλές της [[Λιβύη|λιβυκής]] ερήμου μέχρι και τις νεότερες εποχές, όπου οι πολυάριθμοι προσκυνητές προσέρχονταν γεμάτοι σεβασμό στο ναό του Άμωνα ή του Άμωνα Δία, ο οποίος βρίσκονταν στην όαση και του οποίου το περίφημο μαντείο που είχε χαιρετήσει, το 332 πΠ.ΧΚ.Ε. τον [[Αλέξανδρος ο Μέγας|Αλέξανδρο]] ως «γιο του θεού».
 
Σε κάθε περίπτωση τα μεγαλοπρέπεστερα ιερά του Άμωνα, των οποίων τα ερείπια προκαλούν, ακόμη και σήμερα, τον θαυμασμό, βρίσκονταν πάντα στις Θήβες, στη δεξιά όχθη του Νείλου, στο [[Λούξορ]]<ref>Ένας από τους πλέον φημισμένους ναούς ήταν εκείνος του [[Αμενχοτέπ Γ']], στο Λούξορ, αφιερωμένος στον ιθυφαλλικό Άμωνα Ρα. Βλ. επίσης Ions Veronica 1968, 93</ref> και στο Καρνάκ, όπου λατρευόταν μαζί με τη σύζυγό του [[Μουτ]] και τον θετό γιο τους [[Κχονσού]].
20.448

επεξεργασίες