Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
 
==Ονομασία==
Όπως λέει και το όνομά του, ήταν δήμος της πρώην [[Επαρχία Πατρών|Επαρχίας Πατρών]] (τότε ονομαζόταν Επαρχία Παλαιών Πατρών)<ref>Κλάδου 1837, σελ. (δ), 213.</ref> της τότε [[Διοίκηση Αχαΐας|Διοίκησης της Αχαΐας]]<ref name="ReferenceA">Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940, σελ. 67.</ref><ref>Με σημερινά γεωγραφικά κριτήρια θα λέγαμε [[Νομός Αχαΐας]].</ref>, ευρισκόμενος στο όρος [[Παναχαϊκό όρος|Παναχαΐκό]] (το οποίο βρίσκεται εγγύς της [[Πάτρα]]ς), από το 1836 έως το 1840<ref>Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940, σελ. 22.</ref>. Η ονομασία "«Παναχαιών"» προήλθε από το όνομα που χρησιμοποιούσε ο [[Όμηρος]] για να περιγράψει το σύνολο των [[Αχαιοί|Αχαιών]]<ref name="Louloudis 2010, p.41">Λουλούδης 2010, σελ. 41.</ref>, ενώ η ονομασία "«Παναχαΐας"» προήλθε από το Παναχαϊκό όρος<ref>Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Παναχαΐας.</ref>. Ο δημότης ονομάστηκε, κατ' αντιστοιχία, ''Παναχαιεύς''<ref name="Louloudis 2010, p.41"/>.
 
==Ιστορία==
Υπήρξε δήμος τάξης Β'<ref name="ReferenceA"/> και συστάθηκε με το Β.Δ. 8/4/1835, σχετικό με τη [[Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1836|Διοικητική Διαίρεση του 1836]]<ref>Η [[Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1836|Διοικητική Διαίρεση του 1836]] αντικατέστησε αυτή [[Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1833|του 1833]] η οποία δημιούργησε τον τότε [[Νομός Αχαΐας και Ήλιδος|Νομό Αχαιοήλιδος]] ο οποίος είχε πέντε επαρχίες. Η [[Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1836|Διοικητική Διαίρεση του 1836]] αντικαταστάθηκε από αυτή [[Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας (1845)|του 1845]].</ref><ref name="eetaa">[http://www.eetaa.gr/index.php?tag=dkmet_details&id=90087 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Παναχαιών (1835-1841)],. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 28/10/2017.</ref>. Λειτούργησε μέχρι το 1840, που, με το Β.Δ. 27/11/1840 ''Περί συγχωνεύσεων δήμων'' (Φ.Ε.Κ. 5/8-3-1841), καταργήθηκε ως Δήμος και τα εδάφη του μοιράστηκαν εξίσου στους τότε δήμους [[Δήμος Πατρέων|Πατρέων]] και [[Δήμος Φαρρών|Φαρρών]]<ref>Παπαδημητρίου 2000, σελ. 36-37.</ref>. Είχε πληθυσμό 2.388 κάτοικους<ref name="Louloudis 2010, p.41"/>.
 
Έδρα του δήμου ορίστηκε η [[Λεόντιο Αχαΐας|Γουζουμίστα (ή Γουρζούμισσα)]] και δήμαρχός του υπήρξε ο ''Πολύδωρος Ντζεβελέκος''<ref name="Κλάδου 1837, σελ. 213">Κλάδου 1837, σελ. 213.</ref><ref>Παπαδημητρίου 2000, σελ. 34-36.</ref>.
 
Ήταν ο δήμος των ''[[Ζουμπατοχώρια|Ζουμπατοχωρίων]]'' και περιλάμβανε τα εξής χωριά<ref name="ReferenceA"/><ref name="Κλάδου 1837, σελ. 213"/><ref>Παπαδημητρίου 2000, σελ. 36.</ref>: [[Παλαιό Πετρωτό Αχαΐας|Βαλατούνα]]<ref>Στο Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940 (στη σελ. 67) αναφέρεται ως χωριό του δήμου με το όνομα ''Βαλατσίνα'', όμως αναφέρεται ως χωριό στη διάλυση του δήμου το 1840 (στη σελ. 68) κανονικά με το όνομα ''Βαλατούνα''.</ref>, ''[[Μοίρα Αχαΐας|Επάνω Μοίρα]]''<ref>Καταγράφεται ως "«Επάνω Μύρα"».</ref>, [[Ζουμπάτα Αχαΐας|Ζουμπάτα]], [[Κασνέσι Αχαΐας|Κασνέσι (ή Κάζνεσι)]], ''Κάτω Μοίρα''<ref>Στο Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940 (στη σελ. 67) δεν αναφέρεται ως χωριό του δήμου, όμως αναφέρεται ως χωριό στη διάλυση του δήμου το 1840 (στη σελ. 68).</ref><ref>Βλ. το λήμμα [[Μοίρα Αχαΐας|Μοίρα]].</ref><ref>Δεν εννούνται τα [[Μοιραίικα Αχαΐας]], αφού αυτά δημιουργήθηκαν στις αρχές του 20ού αι. Βλ. χάρτη του [[Νομός Αχαΐας|Νομού Αχαΐας]] που δείχνει τους οικισμούς "«Επάνω Μοίρα"» και "«Κάτω Μοίρα"» στο Κορύλλος, ''Χωρογραφία της Ελλάδος'', 1903. (εμβόλιμα των σελίδων 4 και 5).</ref><ref>Καταγράφεται ως "«Κάτω Μύρα"».</ref>, [[Βεραίικα Αχαΐας|Λαλικώστα]] (νυν Βεραίικα), [[Άνω Μαζαράκι Αχαΐας|''παλιό'' Μαζαράκι]] (νυν Άνω Μαζαράκι), [[Σούλι Αχαΐας|Σούλι]] και [[Αγία Παρασκευή Πετρωτού Αχαΐας|Τοπόλοβα]].
 
Με τη διάλυση του δήμου το 1840 τα χωριά Βαλατούνα, ''Επάνω Μοίρα'', ''Κάτω Μοίρα'', Σούλι και Τοπόλοβα και υπήχθησαν στον τότε [[Δήμος Πατρέων|Δήμο Πατρέων]], τα χωριά Γουρζούμισσα, Ζουμπάτα, Κασνέσι (ή Κάζνεσι) και ''παλιό'' Μαζαράκι υπήχθησαν στον τότε [[Δήμος Φαρρών|Δήμο Φαρρών]] ενώ του Λαλικώστα υπήχθη στον τότε [[Δήμος Ερινεού|Δήμο Ερινεού]]<ref>Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940, σελ. 68.</ref><ref>Παπαδημητρίου 2000, σελ. 37.</ref><ref name="eetaa"/><ref name="Louloudis 2010, p.41"/>.
 
==Πηγές==
* Αλέξ. Θ. Δρακάκης - Στυλ. Ι. Κούνδουρος, ''[http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/f/a/4/metadata-01-0000554.tkl Αρχεία περί της συστάσεως και εξελίξεως των δήμων και κοινοτήτων 1836-1939 και της διοικητικής διαιρέσεως του κράτους. (Τέως δήμοι, κοινότητες, σύνδεσμοι κοινοτήτων, ανοργάνωτοι κοινότητες, συνοικισμοί, μοναί, θέσεις – Αναγνωρίσεις, προσαρτήσεις, αποστάσεις, μετονομασίες, συγχωνεύσεις)]'', τόμοι Α΄-Β΄, Τύποις "«Γραφικαί Τέχναι"», Αθήνα 1939-1940.
* Α.Ι. Κλάδου, ''[http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/e/8/c/metadata-01-0000515.tkl Εφετηρίς (Almanach) του Βασιλείου της Ελλάδος δια το Έτος 1837]'', Εκ της Βασιλικής Τυπογραφίας και Λιθογραφίας, Εν Αθήναις 1837.
* [[Χρήστος Κορύλλος|Χρήστου Π. Κορύλλου]], [http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/4/9/1/metadata-01-0000530.tkl ''Χωρογραφία της Ελλάδος''. Α'. ''Νομός Αχαΐας''], Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων «Ανέστη Κωνσταντινίδου», Εν Αθήναις 1903.
39.663

επεξεργασίες