Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Επικό άσμα»

επεξεργασία
(επεξεργασία)
(επεξεργασία)
[[Αρχείο:Mort_de_Roland.jpg|μικρογραφία|Ο θάνατος του Ρολάνδου στο πέρασμα του Ροσεβώ.<br />Μινιατούρα του [[Ζαν Φουκέ|Jean Fouquet]], Μεγάλα Χρονικά της Γαλλίας, Παρίσι, 15ος αιώνας]]
[[Αρχείο:RolandRoncesvalles.jpg|μικρογραφία|Ο θάνατος του Ρολάνδου στο Ρονσεβώ, το θέμα του ηρωικού άσματος.]]
Το '''ηρωικό άσμα''' (la chanson de geste) είναι ένα αφηγηματικό ποίημα, (μια διήγηση σε στίχους), σε παρηχητικές στροφές δεκασύλλαβων στίχων, που διηγείται πολεμικά κατορθώματα του παρελθόντος. Είναι ένας τύπος επικού ποιήματος που εμφανίζεται στις απαρχές της Γαλλικής λογοτεχνίας.Τα παλαιότερα γνωστά ποιήματα αυτού του είδους χρονολογούνται από τα τέλη του 11ου και τις αρχές του 12ου αιώνα, έφτασαν δε στο απόγειοαπόγειό τους την περίοδο 1150-1250. Περισσότερα από εκατό απόΑπό αυτά τα τραγούδια των ανδραγαθημάτων διασώθηκανέχουν διασωθεί γύρω στα εκατό, σε περίπου τριακόσια χειρόγραφα που χρονολογούνται από τον 12ο έως τον 15ο αιώνα.
 
== Η " δράση" ==
Η λέξη geste<ref>Nom féminin singulier en français, à ne pas confondre avec le masculin {{Page h'|geste}}.</ref>, από το [[Λατινική γλώσσα|λατινικό]] ''gesta''<ref>Neutre pluriel en latin.</ref>, είναι "μια πράξη ολοκληρωμένη", μια δράση πολεμικού ή φανταστικού χαρακτήρα. Όλοι οι τρόποι έκφρασης χρησιμοποιούνται<span> </span>: η ομιλία, το τραγούδι, η παντομίμα.
 
Σύμφωνα με το μεσαιωνολόγο Πωλίν Παρί οι καντιλένες προηγηθήκαν και ενέπνευσαν τα ηρωικά άσματα, η λέξη "geste" αντικαθιστά συνήθως στους πρώτους Γάλλους ποιητές την έννοια της γενιάς ή της οικογένειας. Ο Πωλίν Παρί πιστεύειθεωρούσε ότι οι μεγάλες οικογένειες του πρώιμου Μεσαίωνα συγκέντρωσαν σε συλλογές τις ιστορίες και καντιλένες που πρόβαλανεξυμνούσαν τις οικογένειές τους, απορρίπτοντας σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό τις άλλες. Έπειτα, μεταγενέστερα, ηθέματα φαντασίαφανταστικά κυριάρχησεκυριάρχησαν σ' αυτές τις ιστορίες, αναμιγνύοντας γεγονότα διαφορετικών εποχών και μετονομάζοντας τους χαρακτήρες για να επιτύχουν καλύτερη εσωτερική συνοχή του ηρωικού άσματος ή για να ικανοποιήσουν ένα χορηγό.
 
Αυτό το είδος της αφήγησης εμφανίζεται στην αυγή της [[Γαλλική λογοτεχνία|γαλλικής λογοτεχνίας]], προς το τέλος του 11ου αιώνα (τραγουδήθηκαν μεταξύ [[1050]] και [[1150]]). Τα τελευταία ηρωικά ποιήματα-άσματα δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα. Τα ηρωικά άσματα είναι χαρακτηριστικά της [[Μεσαιωνική λογοτεχνία|μεσαιωνικής λογοτεχνίας]] και αποτελούν τη συνέχεια των μεγάλων επών της Αρχαιότητας. Είναι γραμμένογραμμένα στα παλαιά Γαλλικά και παλαιά Οξιτανικά. Διαφέρουν και ως προς αυτό από ένα άλλο μεγάλο μεσαιωνικό λογοτεχνικό είδος : τη λυρική ποίηση, που είναι γραμμένη αποκλειστικά στα Οξ[[Οξιτανική γλώσσα|ιτανικά]].
 
Οι συγγραφείς των ηρωικών ασμάτων ήταν συνήθως ανώνυμοι. Ονομάζονταν [[Τροβαδούρος|τροβαδούρο]]<nowiki/>ι στο Νότο της Γαλλίας ή [[Ραψωδός|ραψωδοί]] στο Βορρά και τραγουδούσαν τα άσματα με μουσική συνοδεία μπροστά σε ένα ευρύ κοινό, λαϊκό ή αριστοκρατικό. Το κοινό αυτό μπορούσε να αποτελείται από πολεμιστέςΠολεμιστές, έμπορουςέμποροι και κληρικούςκληρικοί που ταξίδευαν από δρόμους που κατέληγαν στα περάσματα του Ρονσεβώ και του Σαμπόρ και από κει κατευθύνονταν προς ένα τόπο προσκυνήματος, την πόλη Σαντιάγο ντε Κομποστέλα διασκέδαζαν ακούγοντάς τους. Πολύ συνηθισμένο ήταν επίσης οι τροβαδούροι να πηγαίνουν από πύργο σε πύργο και να ψυχαγωγούν τους χωροδεσπότεςπυργοδεσπότες και τους αυλικούς με αυτόν τον κύκλο επικών ασμάτων που αντλούσαν τα θέματά τους από όλα τα μέρη της Γαλλίας.<ref>{{Cite book|title=Εγκυκλοπαίδεια Britannica|first=|last=Γαλλική λογοτεχνία|isbn=|year=|location=|page=151, τόμος16}}</ref>
 
 
Οι συγγραφείς των ηρωικών ασμάτων ήταν συνήθως ανώνυμοι. Ονομάζονταν [[Τροβαδούρος|τροβαδούρο]]<nowiki/>ι στο Νότο της Γαλλίας ή [[Ραψωδός|ραψωδοί]] στο Βορρά και τραγουδούσαν τα άσματα με μουσική συνοδεία μπροστά σε ένα ευρύ κοινό, λαϊκό ή αριστοκρατικό. Το κοινό αυτό μπορούσε να αποτελείται από πολεμιστές, έμπορους και κληρικούς που ταξίδευαν από δρόμους που κατέληγαν στα περάσματα του Ρονσεβώ και του Σαμπόρ και από κει κατευθύνονταν προς ένα τόπο προσκυνήματος, την πόλη Σαντιάγο ντε Κομποστέλα. Πολύ συνηθισμένο ήταν επίσης οι τροβαδούροι να πηγαίνουν από πύργο σε πύργο και να ψυχαγωγούν τους χωροδεσπότες με αυτόν τον κύκλο επικών ασμάτων που αντλούσαν τα θέματά τους από όλα τα μέρη της Γαλλίας.<ref>{{Cite book|title=Εγκυκλοπαίδεια Britannica|first=|last=Γαλλική λογοτεχνία|isbn=|year=|location=|page=151, τόμος16}}</ref>
== Ταξινόμηση ==
[[Αρχείο:Girart_de_Roussillon.jpg|μικρογραφία|Ο γάμος της Girart, μινιατούρα του 15ου αιώνα, που αποδίδεται στον κύριο του Girart de Roussillon]]
 
== Θεματολογία ==
Γραμμένα στη [[Γαλλική γλώσσα|γλώσσα του οίλ]] ή ουί από τους ραψωδούς και στη [[Οξιτανική γλώσσα|γλώσσα του οκ]] από τους τροβαδούρους, τα γαλλικά μεσαιωνικά επικά άσματα υμνούν τις πολεμικές αρετές των [[Ιπποσύνη|ιπποτών]], ηρώων της εποχής του [[Κάρολος Μαρτέλος|Κάρολου Μαρτέλ]] και [[Καρλομάγνος|του Καρλομάγνο]]<nowiki/>υ, και τις μάχες τους εναντίον των [[Μαυριτανοί|Μαυριτανών]]. Κοινό γνώρισμα όλων αυτών των ποιημάτων ήταν τα ηρωικά θέματα και ο τρόπος χειρισμού τους, με ιδιαίτερη προτίμηση στην περιγραφή μεγάλων συγκρούσεων -ανάμεσα σε χριστιανούς και Σαρακηνούς, σε στρατούς δύο βαρώνων, σε πατέρα καγιοκαι γιο, σε αδελφό και αδελφό- και μονομαχιών μεταξύ ηρώων.<ref>Εγκυκλοπαίδεια Britannica</ref>
 
Σ' αυτούς τους ιστορικούς θρύλους είχε προστεθεί μια γερή δόση υπερφυσικού : [[Γίγαντας (μυθολογία)|γίγαντες]], [[μαγεία]] και τέρατα εμφανίζονταν ανάμεσα στους εχθρούς, στο πλευρό των [[Σαρακηνοί|Σαρακηνών]]. Με τον καιρό, οι ιστορικές και στρατιωτικές πτυχές αποδυναμώθηκαν και κυριάρχησε το υπερφυσικό.
 
Η θεματολογία των γαλλικών ηρωικών ασμάτων έγινε γνωστή ως '''Καρολίγγειος κύκλος,''' συμβατική ονομασία για το σύνολο των ποιημάτων, των μυθιστορημάτων και των αφηγημάτων, τα οποία, με αφετηρία το ιστορικό πρόσωπο του Καρλομάγνου (742-814), των συμπολεμιστών και των εχθρών του, δημιούργησαν ισάριθμα μυθικά πρόσωπα, πρωταγωνιστές φανταστικών περιπετειών. Η υπεράσπιση του χριστιανικού πολιτισμού εναντίον της μουσουλμανικής επέκτασης, η οποία, από την Αφρική και ύστερα από την Ισπανία, απείλησε την Ευρώπη του 8ου αι., αποτέλεσε τον πυρήνα του Καρολίγγειου κύκλου· οι αναμνήσεις από τη σύγκρουση αυτή των δύο κόσμων μεταπλάστηκαν και αναζωογονήθηκαν μεταξύ 11ου-13ου αι., όταν η Ευρώπη πέρασε στην επίθεση με τις Σταυροφορίες.<ref>{{Cite web|url=http://www.ygeiaonline.gr/component/k2/item/26978-karoliggeioi|title=ygeiaonline|last=Καρολίγγειοι|first=|date=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref>
 
ΗΟ θεματολογίαΚαρολίγγειος τωνκύκλος ηρωικώνδιαφοροποιείται ασμάτων έγινεαπό γνωστήτον ως η σημασία της Γαλλίας, που αντιτίθεται στο [[Αρθουριανός κύκλος|θέμαΑρθρουριανό κύκλο της Βρετανίας]], που ασχολούνται μεαναφέρονταν [[Βασιλιάς Αρθούρος|τονστο βασιλιά Αρθούρο]] και τους ιππότες του, και τοαπό ζήτηματον Κλασσικό κύκλο, της Ρώμης, που συνδυάζειαναμειγύοντας την [[ελληνική μυθολογία]] ([[Τρωικός Πόλεμος|τον Τρωικό Πόλεμο]] ιδιαίτερα ), και τατις ιστορίες για τον παραμύθια του[[Αλέξανδρος ο Μέγας|οΜέγα Μέγας ΑλέξανδροςΑλέξανδρο]], [[Ιούλιος Καίσαρ|οτον ΙούλιοςΙούλιο ΚαίσαραςΚαίσαρα]], και άλλα στοιχείαπρόσωπα απότης την[[Αρχαία Ιστορία|αρχαιότηταΑρχαιότητα]]<nowiki/>ς τα παρουσιάζονταιπαρουσίαζε ως παραδείγματα της [[Ιπποσύνη|ιπποσύνης]].
Σ' αυτούς τους ιστορικούς θρύλους είχε προστεθεί μια γερή δόση υπερφυσικού : [[Γίγαντας (μυθολογία)|γίγαντες]], [[μαγεία]] και τέρατα εμφανίζονταν ανάμεσα στους εχθρούς, στο πλευρό των [[Σαρακηνοί|Σαρακηνών]]. Με τον καιρό, οι ιστορικές και στρατιωτικές πτυχές αποδυναμώθηκαν και κυριάρχησε το υπερφυσικό.
 
Η θεματολογία των ηρωικών ασμάτων έγινε γνωστή ως η σημασία της Γαλλίας, που αντιτίθεται στο [[Αρθουριανός κύκλος|θέμα της Βρετανίας]], που ασχολούνται με [[Βασιλιάς Αρθούρος|τον βασιλιά Αρθούρο]] και τους ιππότες του, και το ζήτημα της Ρώμης, που συνδυάζει την [[ελληνική μυθολογία]] ([[Τρωικός Πόλεμος]] ), και τα παραμύθια του[[Αλέξανδρος ο Μέγας|ο Μέγας Αλέξανδρος]], [[Ιούλιος Καίσαρ|ο Ιούλιος Καίσαρας]], και άλλα στοιχεία από την[[Αρχαία Ιστορία|αρχαιότητα]] παρουσιάζονται ως παραδείγματα της [[Ιπποσύνη|ιπποσύνης]].
 
 
Καθώς τα μεσαιωνικά ήθη αμβλύνονταν και γίνονταν πιο εκλεπτισμένα, τα ηρωικά άσματα αντικαταστάθηκαν από διηγήσεις αυλικού έρωτα, που εμπνέονταν μεν από τα προηγούμενα αλλά επικεντρώνονταν στις αισθηματικές σχέσεις του ιππότη και της δέσποινάς του.
[[Αρχείο:Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png|μικρογραφία|Μάθημα αγάπης στην Προβηγκία, ένα Χειρόγραφο του 15ου αιώνα,Εθνική Βιβλιοθήκη του Παρισιού.]]
 
Στα ηρωικά άσματα παρουσιάζεται μόνο η φεουδαρχική τάξη.
 
Ο επικός ήρωας είναι ένα [[Ιπποσύνη|ιππότης]] προικισμένος με μια υπεράνθρωπη δύναμη, ικανός να αντέξει σε κάθε είδους φυσική ή ηθική ταλαιπωρία. Υποδειγματικός ως προς την αφοσίωσή του στον κύριο του, έχει επιλεχθεί για την τελειότητά του και αντιπροσωπεύει πάντα μια κοινότητα της οποίας η ύπαρξη διακυβεύεται. Με [[Καρλομάγνος|τον Καρλομάγνο]], για παράδειγμα, είναι η "''γλυκιά Γαλλία'' " και η χριστιανοσύνη που αγωνίζονται και υποφέρουν για να κερδίσουν στο τέλος. Οι θείες δυνάμεις παρεμβαίνουν σχεδόν πάντα για να τον συντρέξουν. Ο θάνατος είναι η πιο συγκινητική στιγμή της ιστορίας, και περιέχει ένα μάθημα που υπαγορεύεται από το όραμα της θρησκευτικής και φεουδαρχικής κοινωνίας<span> </span>: ο πόνος και ο θάνατος είναι ευγενικά ιδανικά, καθώς τα έχουν υποστεί ο Θεός και  ο άρχοντας. Έτσι το κοινό, είτε είναι αριστοκρατικής ή λαϊκής καταγωγής, καλείται να συμμετέχει στα μεγάλα συλλογικά και θρησκευτικά συναισθήματα.
 
Οι άλλοι χαρακτήρες έχουν καθορισμένους ρόλους<span> </span>: ο έμπιστος φίλος, ο προδότης, ο εχθρός, ο δειλός, κ.λπ. Εμφανίζονται στη διήγηση για να τονίσουν περαιτέρω τον ηρωισμό και τις αρετές του κύριου ήρωα.
 
: το Τραγούδι του Ρολάνδου.
 
== Κύρια ηρωικά άσματα ==
ΕξακολουθείΈχουν ναδιασωθεί υπάρχειγύρω τουλάχιστονστα εκατό τραγούδιαηρωικά του χειρονομίαάσματα. ΤοΟι trouvèresτροβαδούροι του {{sp|XIII|e|et|XIV|e}}s13ου και έχουν14ου ομαδοποιηθείαιώνα τα τραγούδια του την κίνησηομαδοποιήσαν σε τρεις μεγάλες σειρέςκατηγορίεςς, που ονομάζεται Κύκλους, ή ΧειρονομίεςΚύκλοι. Κάθε Κύκλος αποτελείται από επικά ποιήματα που λαμβάνουνσχετίζονται χώρα γύρω απόμε τα κατορθώματα ενός μόνο ήρωα ή τα μέλη της οικογένειάς του. ΜπορείτεΞεχωρίζουν να δείτε τονο ''ΚύκλοΚύκλος του βασιλιά (CharlemagneΚαρλομάγνου)'', ο ''Κύκλος του γουλιέλμουΓουλιέλμου της οράγγηςΟράγγης'' και τουο ''ΚύκλουΚύκλος του Ντουν deτης MainzΜαγιάνς'' (επίσης γνωστήγνωστός ως ο ''Κύκλος των εξεγερμένων βαρόνων στην εξέγερση'').
 
=== Ο Κύκλος του Καρλομάγνου, ή Κύκλος του βασιλιά ===
[[Αρχείο:Merson_Gautier_Chanson_de_Roland.jpg|μικρογραφία|Εξώφυλλο της δημοφιλούς έ''Έκδοσης δημοφιλήςκδοσης'' στο''Το'' ''ΤραγούδιΆσμα του ρολάνδουΡολάνδου'' (1881), εικονογραφημένο από τον Luc-Olivier Merson.]]
Τα θέματα που ομαδοποιούνται γύρωΕμπνέεται από τηντη οικογένεια του Rafanitus, ιδιαίτερα γύρω από τηθρυλική βιογραφία του θρυλικού Charlemagne<span> </span>: και τα τραγούδιαάσματα είναι μια ποιητική μεταφορά των πολέμων εναντίον των Λομβαρδών, των Βρετόνων, Σαξόνων, και Σαρακηνών. Το πνεύμα και τα άρθρα της πίστης συνοψίζονται σε μερικά βασικά σημεία<span> </span>: οι βαρόνοι καιστην οι δούλοιυπηρεσία του βασιλέωςβασιλιά, φεουδαρχική υπηρεσία φεουδαρχική οφειλόμενη στον άρχοντα,  φεουδαρχική τιμή, μαχητική ανδρεία και τόλμη.
 
* ''Το τραγούδιάσμα του ρολάνδουΡολάνδου'', {{s-|XI|e}}11ος αιώνας
* ''Το Προσκύνημα του Καρλομάγνου'', v.γύρω στα 1150
* ''Το τραγούδιάσμα Aiquinτου Αικέν'', v.γύρω στα 1190-1200
* ''ChansonΤο desάσμα Saisnesτου Σαισν'' του JeanΖαν BodelΜποντέλ, {{s-|XII|e}}12ος αιώνας
*''Βέρθα η Μεγαλοπόδαρη'' του Αντενέ Λερουά, γύρω στα 1270
* ''Λι roumans de Berte aus grans piés'' τηςAdenet le Roi, v. 1270
* ''HuonΥόν ofτου BordeauxΜπορντώ'', το τέλος του {{XIIIe}}–αρχή του13ου–αρχή {{XIVe14ου siècle}}αιώνα
 
=== Ο Κύκλος του Γουλιέλμου της Οράγης ===
7.744

επεξεργασίες