Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
 
===Η κατάληψη από τους Τούρκους===
Το [[1540]] το Ναύπλιο καταλήφθηκε από τους Τούρκους οι οποίοι ενίσχυσαν περισσότερο την οχύρωση της Ακροναυπλίας με μεγαλύτερα κανόνια ονομάζοντάς την '''Ιτς-Καλέ''' (= εσωτερικό κάστρο). Το [[1686]] ακολουθεί δεύτερη ενετική κυριαρχία του Ναυπλίου και αυτής το [[1715]] δεύτερη τουρκική κυριαρχία. Σ΄Σ' αυτή την περίοδο οι Τούρκοι ενισχύουν το Ιτς-Καλέ και το Παλαμήδι με 400 κανόνια, εκ των οποίων τα 84 ήταν των 64 λιβρών έκαστο. Τις παραμονές της [[Ελληνική Επανάσταση του 1821|Ελληνικής Επανάστασης του 1821]] οι Τούρκοι συνέχιζαν τις επισκευές και νέες κατασκευές του κάστρου.
===Ο ξεσηκωμός===
Τη νύκτα της [[30 Νοεμβρίου|30ης Νοεμβρίου]] του [[1822]] οι Έλληνες υπό τον [[Στάϊκος Σταϊκόπουλος|Στάικο Σταϊκόπουλο]] καταλαμβάνουν το Παλαμήδι και με τα κανόνια αυτού άρχισαν να κανονιοβολούν την Ακροναυπλία. Στις [[3 Δεκεμβρίου]] (μόλις 3 ημέρες μετά) οι Τούρκοι αναγκάσθηκαν και παρέδωσαν το κάστρο στον τότε αρχιστράτηγο [[Θεόδωρος Κολοκοτρώνης|Θεόδωρο Κολοκοτρώνη]] ο οποίος υψώνει στις επάλξεις τη σημαία της ελευθερίας και τοποθετεί πρώτο φρούραρχο του κάστρου τον Σπετσιώτη Αναστάσιο Κουτρουμπή. Δυστυχώς όμως η ελληνική φαγωμάρα που ξέσπασε το [[1824]] συνέπεια της οποίας ήταν η σύλληψη του Κολοκοτρώνη και φυλάκισή του στην [[Ύδρα]] οδήγησε την τότε κυβέρνηση στην αλλαγή του φρουράρχου τοποθετώντας τον έμπιστο αυτής Νάσο Φωτομάρα. Το [[1828]] όταν έγινε κυβερνήτης ο [[Ιωάννης Καποδίστριας]] αρχιφρούραρχος των Φρουρίων του Ναυπλίου ανέλαβε ο συνταγματάρχης [[Καρλ Βίλχελμ φον Χάιντεκ]] ο οποίος με τη σειρά του παραχώρησε τη φρουραρχία της Ακροναυπλίας σε 50 Σπετσιώτες υπό τον Καπετάν Νικόλαο Γουδή.
Επί βασιλείας των [[Κωνσταντίνος Α΄|Κωνσταντίνου του Α΄]] και [[Αλέξανδρος Α΄ της Ελλάδας|Αλεξάνδρου του Α΄]] οι στρατιωτικές πλέον φυλακές της Ακροναυπλίας άρχισαν σιγά σιγά να ευπρεπίζονται σύμφωνα με τα νεότερα σωφρονιστικά συστήματα και με απασχόληση των καταδίκων σε επαγγελματικές δραστηριότητες συγκροτώντας διάφορα συνεργεία π.χ. ξυλουργών, υποδηματοποιών κ.λπ.
==Τόπος εξορίας==
Την άνοιξη του 1937, κατά την περίοδο της [[Καθεστώς της 4ης Αυγούστου |δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά]], οι στρατιωτικές φυλακές της Ακροναυπλίας μετατράπηκαν σε "«Στρατόπεδο Κράτησης Κομμουνιστών"» και στέλνονταν οι πολιτικοί αντίπαλοι του καθεστώτος. Στην "«Ακρό"» όπως αποκαλούσαν οι πολιτικοί κρατούμενοι την Ακροναυπλία, φυλακίστηκαν εκατοντάδες κομμουνιστές, αντιφασίστες και δημοκρατικοί πολίτες. Τον Απρίλιο του 1941 όταν το μεταξικό καθεστώς παρέδωσε τους κρατούμενους στους Γερμανούς, κρατούνταν εκεί 600 περίπου άτομα. Ανάμεσά τους τα ηγετικά στελέχη και βουλευτές του ΚΚΕ [[Γιάννης Ιωαννίδης (στέλεχος ΚΚΕ)|Γ. Ιωαννίδης]], [[Κώστας Θέος|Κ. Θέος]], [[Ανδρέας Τζήμας|Α. Τζήμας]], [[Βασίλης Βερβέρης|Β. Βερβέρης]], [[Μιχάλης Σινάκος|Μ. Σινάκος]], [[Διονύσης Μενύχτας|Δ. Μενύχτας]], [[Φίλιππος Παπαδόπουλος (πολιτικός)|Φ. Παπαδόπουλος]], [[Δημήτρης Παπαρήγας|Μ. Παπαρήγας]], [[Στέλιος Σκλάβαινας|Σ. Σκλάβαινας]], [[Γιάννης Ζέβγος|Γ. Ζέβγος]], [[Ανδρέας Τσίπας|Α. Τσίπας]], [[Παντελής Πουλιόπουλος|Π. Πουλιόπουλος]], [[Αντώνης Φλούντζης|Α. Φλούντζης]] κ.α.<ref>Ιστορία της Αντίστασης (1979), σ.112</ref>
 
Τη νύχτα της 30ης Αυγούστου 1937 έγινε οργανωμένη ένοπλη δολοφονική επίθεση από τη μεταξική φρουρά της Ακροναυπλίας με επικεφαλής τον ανθυπασπιστή Μπουγά.<ref>Ιστορία της Αντίστασης (1979), σελ.32</ref> Απόσπασμα χωροφυλάκων έβαλε με πολυβόλα από το προαύλιο των φυλακών κατά των θαλάμων των κρατουμένων με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο δάσκαλος [[Παύλος Σταυρίδης]].<ref>Μανούσακας (1978), σελ.95</ref>
 
Στη διάρκεια της Κατοχής οι συνθήκες κράτησης των πολιτικών κρατουμένων ήταν δραματικές και πολλοί πέθαναν από πείνα ([[Θόδωρος Μάγγος]], Ευριπίδης Ωρολογάς κ.α) ενώ αρκετοί μεταφέρθηκαν σε άλλα στρατόπεδα. <ref>Γιάννης Μανούσακας (1978), "«Ακροναυπλία (θρύλος και πραγματικότητα)"»</ref> Η απελευθέρωση της Ελλάδας απο τους Γερμανούς βρήκε στην Ακροναυπλία κρατούμενους κομμουνιστές που απελευθερώθηκαν.<ref>Α. Φλούντζης (1986), Ακροναυπλία και Ακροναυπλιώτες</ref>
 
Η Ακροναυπλία έγινε και πάλι τόπος εκτόπισης πολιτικών κρατουμένων μετά τον πόλεμο, όταν ο Αντιβασιλέας [[Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός]] επανέφερε σε ισχύ τα διαρκή στρατοδικεία.<br>
 
Βιβλία για την Ακροναυπλία από άτομα που φυλακίστηκαν εκεί:
* Γιάννης Μανούσακας (1978), "«Ακροναυπλία (θρύλος και πραγματικότητα)"», εκδόσεις ΔΩΡΙΚΟΣ.
* Βασίλης Γιαννόγκωνας (1977), "«Ακροναυπλία"», εκδόσεις ΔΩΡΙΚΟΣ.
* [[Βασίλης Μπαρτζιώτας]] (1982), "«Και άστραψε φως η Ακροναυπλία"», εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή
* Αντώνης Φλούντζης (1984), "«Ακροναυπλία και Ακροναυπλιώτες"», εκδόσεις Κ. Καπόπουλος
 
==Λαογραφία==
Οι διάφοροι σκοτεινοί θρύλοι βρήκαν στο κάστρο αυτό και τις φυλακές του το καταλληλότερο χώρο για τη λαϊκή μούσα, όπως π.χ.
 
:::::::''Αντιλαλούν δυο σήμαντρα'' (= σειρήνες φυλακών)
:::::::''Συγγρού και Παραπήγματα'' (= στρατιωτικές φυλακές Αθήνας)
:::::::''Αντιλαλούν δυο φυλακές,
:::::::'''''τ΄τ' Ανάπλι''''' ''και ο Γεντί Κουλές'' (=Επταπυργίου)
 
:::::::''Αν είσαι μάνα και πονείς
:::::::''έλα στ΄στ' Ανάπλι να με δεις''
 
:::::::''Έλα στ΄στ' Ανάπλι δυο σκαλιά''
:::::::''να σου φιλήσω την ελιά.
 
== Πηγές ==
* «Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου"», τομ. 2ος, σελ. 105
* Ιστορία της Αντίστασης 1940-45 (1979), Εκδόσεις Αυλός, Αθήνα.
* Μανούσακας Γιάννης (1978), ''Ακροναυπλία (θρύλος και πραγματικότητα)'', εκδόσεις ΔΩΡΙΚΟΣ, Αθήνα.
4.489

επεξεργασίες