Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Αλέξανδρος ο Μέγας»

μ
Αμαζόνες
μ (Ρωξάνη)
μ (Αμαζόνες)
Αφού περίμενε ενισχύσεις από τη Μακεδονία, απέλυσε τους πιο καταπονημένους στρατιώτες και επέστρεψε στη [[Φοινίκη]] για να κατευθυνθεί προς τον [[Ευφράτης|Ευφράτη]], όπου ο Δαρείος Γ΄ συγκέντρωνε στρατό από τις ανατολικές επαρχίες. Λέγεται ότι κατέστειλε μια επανάσταση των Σαμαρειτών, που έκαψαν ζωντανό τον στρατηγό του Ανδρόμαχο. Η επανάσταση κατεστάλη, η [[Σαμάρεια]] πέρασε υπό τον έλεγχο των ελληνικών στρατευμάτων, ενώ είναι πιθανό να ιδρύθηκε τότε η πόλη [[Γέρασα]].
 
Πέρασε τον ποταμό [[Τίγρης ποταμός|Τίγρη]], και έφτασε στο οροπέδιο των [[Γαυγάμηλα|Γαυγαμήλων]], περίπου 90 χλμ. από τα Άρβηλα (σημ. [[Ερμπίλ]], στο ιρακινό Κουρδιστάν). Εκεί νίκησε για άλλη μια φορά τον περσικό στρατό, στην ομώνυμη [[μάχη των Γαυγαμήλων]]. Στη συνέχεια κατέλαβε τη [[Βαβυλώνα]], της οποίας ανοικοδόμησε τα ιερά που είχε γκρεμίσει ο Ξέρξης, όπως αυτό του θεού [[Μαρδούκ]]. Προσέφερε μάλιστα θυσία στον Μαρδούκ, τηρώντας πανάρχαια παράδοση.{{Sfn|Κανελλόπουλος|1973|p=124}}[[Αρχείο:Alexander the Great mosaic.jpg|μικρογραφία|[[Ψηφιδωτό του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Πομπηία)]] (1ος αιώνα π.Χ.), λεπτομέρεια από αρχαίο ρωμαϊκό ψηφιδωτό πάτωμα από την Οικία του Φαύνου στην [[Πομπηία]], που απεικονίζει τον Αλέξανδρο να μάχεται εναντίον του βασιλιά [[Δαρείος Γ΄ της Περσίας|Δαρείου Γ' της Περσίας]] στη [[μάχη της Ισσού]].]]
 
Ο Δαρείος Γ΄ διέφυγε προς την [[Μηδία]], και ο Αλέξανδρος προέλασε προς τα [[Σούσα]], πρωτεύουσα του περσικού κράτους, η οποία παραδόθηκε χωρίς αντίσταση, από τον Πέρση σατράπη της Σουσιανής, Αβουλίτη. Εκεί βρήκε περίπου ποσότητα χρυσού, αργύρου και νομίσματα, αξίας 50.000 περίπου ταλάντων. Στα Σούσα δε εγκατέστησε τη μητέρα και την υπόλοιπη οικογένεια του Δαρείου και όρισε ο ίδιος τους δασκάλους των εελληνικών για τα παιδιά του Πέρση βασιλιά. Σατράπη της Σουσιανής άφησε τον Αβουλίτη, ορίζοντας όμως Μακεδόνες διοικητές του στρατού της σατραπείας.{{Sfn|Κανελλόπουλος|1973|p=128}} Επόμενος στόχος του ήταν η καταδίωξη του Δαρείου και η εισβολή στην Περσίδα (σημ. [[Φαρς]]). Η εκστρατεία ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 330 π.Χ. Μετά τη διάβαση του ποταμού Πασιτίγρη (σημ. [[Καρούν (ποταμός)|Καρούν]], στο [[Ιράν]]), συνάντησε ισχυρή αντίσταση από τους ορεσίβιους Ουξίους. Τελικά κατάφερε να τους αιφνιδιάσει, κυκλώνοντάς τους. Μετά την υποταγή τους, έστειλε μέρος του στρατεύματος και τις αποσκευές του, υπό τον Παρμενίωνα, από τον αμαξιτό δρόμο που οδηγούσε στην [[Περσέπολη]]. Ο ίδιος, επικεφαλής του μακεδονικού πεζικού, των εταίρων και των Αγριάνων και τοξοτών, ακολούθησε τον ταχύτερο δρόμο μέσα από τις ορεινές διαβάσεις του νοτίου [[Όρη Ζάγκρος|Ζάγρου]]. Εκεί, στο φυσικό στενό το οποίο συνέει τη Σουσιανή με την Περσίδα, και το οποίο οι αρχαίοι αποκαλούσαν Περσίδες Πύλες, συνάντησε ισχυρή αντίσταση από τον σατράπη της Περσίδας, Αριοβαρζάνη. Ο Αριοβαρζάνης είχε χτίσει μέσα στο στενό τείχος, το οποίο υπεράσπιζε επικεφαλής δύναμης 25.000-40.000 πεζών και 300-700 ιππέων. Μετά από ανεπιτυχή κατά μέτωπο επίθεση, η οποία στοίχισε πολλές απώλειες στους Μακεδόνες, Πέρσες αιχμάλωτοι οδήγησαν το μεγαλύτερο μέρος του μακεδονικού στρατού, υπό τον Αλέξανδρο, μέσα από δύσβατο μονοπάτι και υπό αντίξοες συνθήκες, στα νώτα του Αριοβαρζάνη τον στρατό του οποίου εξολόθρευσε.{{Sfn|Κανελλόπουλος|1973|p=129}}
 
==== Παράδοση και καταστροφή της Περσέπολης ====
[[Αρχείο:Alexandre1.jpg|μικρογραφία|''Αλέξανδρος''. Μουσείο του Λούβρου]]
Μετά την διάβαση των στενών των Περσίδων Πυλών, ο Αλέξανδρος έσπευσε ταχύτατα προς την Περσέπολη, προκειμένου να μην επιτρέψει στη φρουρά της να φυγαδεύσει τους περσικούς βασιλικούς θησαυρούς. Τότε δέχτηκε γράμμα του Τιριδάτη, διοικητή της πόλης, με το οποίο ο δεύτερος τον πληροφορούσε ότι ήταν έτοιμος να του παραδώσει την Περσέπολη αν ο Αλέξανδρος προλάβαινε τους ανθρώπους του Δαρείου.{{Sfn|Κανελλόπουλος|1973|p=129}} Τότε, πλησιάζοντας την πόλη, ο μακεδονικός στρατός συνάντησε, κατά τη διήγηση του Διόδωρου Σικελιώτη (όπως επίσης του Κούρτιου και του Ιουστίνου) ένα τραγικό θέαμα. Περίπου 800 ακρωτηριασμένοι άνθρωποι (στα χέρια ή στα πόδια ήτα αυτιά και τις μύτες), ηλικιωμένοι οι πιο πολλοί, βγήκαν να προϋπαντήσουν τον Αλέξανδρο, κρατώντας ικετηρίες (σύμβολο δυστυχίας, ικεσίας). Επρόκειτο για Έλληνες τεχνίτες, τους οποίους προηγούμενοι Πέρσες βασιλείς είχαν ακρωτηριάσει κρατώντας από τα μέλη τους μόνο αυτά που ήταν απαραίτητα για την τέχνη που ασκούσαν. Όλοι οι Μακεδόνες συμπόνεσαν εκείνους τους ανθρώπους, ο δε Αλέξανδρος προσφέρθηκε να φροντίσει να γυρίσουν στις πατρίδες τους, αν και τελικά αυτοί προτίμησαν να μείνουν στην Περσία, ενωμένοι, προκειμένου να αντέξουν πιο εύκολα τη δυστυχία τους.{{Sfn|Κανελλόπουλος|1973|p=129-130}}
 
==== Διάβαση της κοιλάδας του Κωφήνα και άφιξη στον Ινδό ====
{{Κύριο|Πολιορκία της Αόρνου Πέτρας}}
 
Την άνοιξη του [[327 π.Χ.]] ο μακεδονικός στρατός ξεκίνησε για την κατάκτηση της Ινδικής χερσονήσου. ο Αλέξανδρος άφησε τον [[Αμύντας ο Αρραβαίου|Αμύντα]] στη Βακτρία, και περνώντας από την Αλεξάνδρεια έφτασε στον ποταμό Κωφήνα όπου διαίρεσε τον στρατό του. Έστειλε τον [[Ηφαιστίωνας|Ηφαιστίωνα]] με τον [[Περδίκκας του Ορόντη|Περδίκκα]] να ακολουθήσουν τον συντομότερο δρόμο, αυτόν μέσα από την κοιλάδα του Κωφήνα, για προετοιμάσουν την προέλασή του μέχρι τον [[Ινδός ποταμός|Ινδό]] ποταμό. Ο ίδιος ακολούθησε διαφορετική, ορεινή πορεία ώστε να διαφυλάξει τα πλευρά του κύριου εκστρατευτικού σώματος από ενέδρες. Έτσι έφτασε, την άνοιξη του [[326 π.Χ.]], στον Ινδό. Κατά τη διάρκεια της πορείας αυτής, υπέταξε τη χώρα των Ασπασίων, όπου ισοπέδωσε για παραδειγματισμό την πρώτη πόλη που αντιστάθηκε και εξόντωσε όσους κατοίκους της δεν κατάφεραν να διαφύγουν. Η τελική υποταγή των Ασπασίων έγινε μετά από μάχη τριπλή μάχη, κατά την οποία αιχμαλωτίστηκαν 40.000 Ασπάσιοι και περιήλθαν στην κατοχή των Μακεδόνων 230.000 βοοειδή.{{Sfn|Καλογεροπούλου|1973|pp=169-171}} Στη συνέχεια έφτασε στη χώρα των Ασσακηνών, οι οποίοι ήταν οι ισχυρότεροι Ινδοί της περιοχής, όπου πολιόρκησε την πρωτεύουσά τους, [[Μάσσαγα]] (σημ. Chakdara του [[Πακιστάν]]). Οι Ασσακηνοί συνεπικουρούνταν από 7.000 Ινδούς μισθοφόρους και επιχείρησαν να δώσουν μάχη έξω από την πόλη, όπου νικήθηκαν. Ακολούθησε δύσκολη πολιορκία πέντε ή έξη ημερών μετά από την παρέλευση των οποίων οι πολιορκημένοι ζήτησαν διαπραγματεύσεις. Όμως ο Αλέξανδρος κατάφερε να διαπραγματευτεί χωριστά με τους Ινδούς μισθοφόρους, πείθοντάς τους να αφήσουν την πόλη. Εκεί τη νύχτα τους κύκλωσε και τους εξόντωσε μετά από σκληρή μάχη. Κατά τον Πλούταρχο και τον Διόδωρο, η εξόντωση των Ινδών μισθοφόρων αποτελεί μελανή κηλίδα της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.{{Sfn|Καλογεροπούλου|1973|pp=172-173}} Στη συνέχεια τα Μάσσαγα καταλήφθηκαν χωρίς δυσκολία. Η επόμενη οχυρή πόλη των Ασσακηνών, τα Βάζιρα, αντιστάθηκε και αυτή μέχρις ότου οι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν νύχτα, καταφεύγοντας στην [[Άορνος|Άορνο Πέτρα]], φυσικά οχυρή θέση που ταυτίζεται με το Πιρ-Σαρ, στο Πακιστάν, τον χειμώνα του 327 π.Χ προς την άνοιξη του 326 π.Χ. Η κατάληψη της Αόρνου Πέτρας ήταν κατόρθωμα που προσέδωσε στον Αλέξανδρο τη φήμη του ακατανίκητου κατακτητή που ήταν κανός για υπεράνθρωπα κατορθώματα. Μετά από εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και δύσκολη πορεία στο ορεινό βόρειο τμήμα της χώρας των Ασσακηνών, έφτασε στον Ινδό όπου συναντήθηκε με τον υπόλοιπο στρατό του, την άνοιξη του 326 π.Χ. Η διάβαση του Ινδού έγινε μέσω της γέφυρας που είχε ετοιμάσει ο Ηφαιστίωνας και πολλών μικρών πλοίων.{{Sfn|Καλογεροπούλου|1973|pp=173-177}}
 
==== Πορεία από τον Ινδό μέχρι τον Ύφαση ====
{{Κύριο|Μάχη του Υδάσπη}}
 
[[Αρχείο:The phalanx attacking the centre in the battle of the Hydaspes by Andre Castaigne (1898-1899).jpg|thumb|200px|Η μάχη στον [[Υδάσπης|Υδάσπη]] ποταμό. Έργο του [[Αντρέ Κασταίν]] (''André Castaigne''), 1899]]Πριν συνεχίσει την πορεία, ο Αλέξανδρος τέλεσε μεγαλοπρεπείς θυσίες και γυμνικούς και ιππικούς αγώνες δίπλα στον ποταμό. Την άνοιξη του 326 π.Χ., ο στρατός πέρασε στην απέναντι όχθη, μέσω μεγάλης γέφυρας που είχε κατασκευαστεί για τον σκοπό αυτό και θεωρείται τεχνικό κατόρθωμα. Στην αντίπερα όχθη εκτεινόταν το κράτος του συμμάχου του, Ταξίλη. Το εκστρατευτικό σώμα το υποδέχθηκε τιμητικά ο ίδιος ο Ταξίλης στην πρωτεύουσά του, τα [[Τάξιλα]] (σημ. Σαχ Ντέρι, στο Πακιστάν), πολυάνθρωπη και πλούσια πόλη και μεγάλο κέντρο του [[Βραχμανισμός|Βραχμανισμού]]. Ο Αλέξανδρος αντάμειψε με μεγάλο χρηματικό ποσό τον Ταξίλη για τις υπηρεσίες του, τον κατέστησε όμως υποτελή και άφησε φρουρά στα Τάξιλα. Εκεί οι επιστήμονες που ακολουθούσαν τον στρατό του Αλεξάνδρου άρχισαν να μελετούν τη χλωρίδα της Ινδίας, ενώ εντύπωση τους προκάλεσαν οι γυμνοί μοναχοί, τους οποίος ονόμασαν «γυμνοσοφιστάς». Τότε ο Αλέξανδρος έστειλε τον [[Ονησίκριτος|Ονησίκρητο]], μαθητή του [[Διογένης ο Κυνικός|Διογένη]], για να συζητήσει μαζί τους. Ένας από αυτούς, ο [[Καλανός|Κάλανος]], ακολούθησε τον στρατό στη μετέπειτα πορεία του. Στα Τάξιλα τότε κατέφθασαν πρεσβείες από τις γύρω χώρες, δηλώνοντας υποταγή, εκτός από τον θαρραλέο Πώρο ο οποίος έστειλε το μήνυμα πως θα περιμένει, ένοπλος, τον Αλέξανδρο στον Υδάσπη.{{Sfn|Καλογεροπούλου|1973|pp=177-178}} Ακολούθως ο Αλέξανδρος συνέχισε την πορεία του προς τον ποταμό [[Υδάσπης|Υδάσπη]], όπου ο βασιλιάς Πώρος περίμενε στην απέναντι πλευρά με συγκεντρωμένο στρατό, ώστε να τον εμποδίσει να περάσει. Ο Αλέξανδρος έστειλε στρατιώτες να μεταφέρουν αποσυναρμολογημένα τα πλοία που είχαν χρησιμοποιηθεί στη διάβαση του Ινδού, και με την υπόλοιπη δύναμη και ενισχυμένος από 5.000 Ινδούς συνέχισε για τον [[Υδάσπης|Υδάσπη]].
 
 
Στη συνέχεια ο στρατός έφτασε, εν μέσω της εποχής των [[Μουσώνες|μουσώνων]], στον ποταμό [[Ύφασης|Ύφαση]]. Επιθυμία του Αλέξανδρου ήταν να συνεχίσει περνώντας τον ποταμό και την έρημο που εκτεινόταν μετά από αυτόν, συνάντησε όμως την έντονη αντίδραση του στρατού του. Οι κουρασμένοι σωματικά και ψυχικά στρατιώτες του συγκεντρώθηκαν στο στρατόπεδο και διαμαρτυρήθηκαν έντονα λέγοντας πως δεν ήθελαν να συνεχίσουν. Τελικά ο Αλέξανδρος αποφάσισε να επιστρέψει. Τα στρατεύματα πέρασαν τον ποταμό και ο Αλέξανδρος ίδρυσε στην αντίπερα όχθη του την ανατολικότερη όλων των Αλεξανδριών, την [[Αλεξάνδρεια επί του Ύφαση]]. Μετά από τα τελετουργικά της αποχώρησης και αφού έχτισε δώδεκα μεγαλοπρεπείς στύλους καθ'έναν αφιερωμένο σε έναν [[Θεοί του Ολύμπου|θεό του Ολύμπου]], διαίρεσε σε τμήματα τον στρατό του και επέστρεψε στη Νίκαια και τη Βουκεφάλα.
[[Αρχείο:Alexander fighting a crowned dragon.jpg|μικρογραφία|[[Αμαζόνες]] και Αλεξανδρος]]
 
==== Εκστρατεία εναντίον των Μαλλών ====
=== Κινηματογράφος, μουσική και σύγχρονα μυθιστορήματα ===
Σε όλο το πέρασμα του χρόνου δημιουργούνταν αντικείμενα τέχνης σχετικά με τον Αλέξανδρο. Πέρα από τα έργα λόγου, τα γλυπτά και τους πίνακες, στη σύγχρονη εποχή εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο μουσικών και κινηματογραφικών έργων. Ενδεικτικό είναι το τραγούδι 'Alexander the Great' των [[Iron Maiden]]. Ταινίες που έχουν γυριστεί με θέμα τον Αλέξανδρο:
 
* "''Sikandar''" (1941), ινδική παραγωγή σε σκηνοθεσία Sohrab Modi σχετικά με την κατάκτηση της Ινδικής από τον Αλέξανδρο (στην ταινία φαίνεται να έχει χάσει τη μάχη του Υδάσπη).
* "''Alexander the Great''" (1956), παραγωγής MGM με πρωταγωνιστή τον [[Ρίτσαρντ Μπάρτον]].
* "''Sikandar-e-Azam''" (1965), ινδική παραγωγή σε σκηνοθεσία Kedar Kapoor
* "''[[Αλέξανδρος (ταινία του 2004)|Αλέξανδρος]]''" (2004), σε σκηνοθεσία [[Όλιβερ Στόουν]], με πρωταγωνιστή τον [[Κόλιν Φάρελ]].
 
Επίσης υπάρχουν πολλές αναφορές σε άλλες ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.
 
Νεότερα μυθιστορήματα με θέμα τον Αλέξανδρο, είναι:
 
* Η τριλογία "''Μέγας Αλέξανδρος''" του Ιταλού [[Βαλέριο Μάσιμο Μανφρέντι]] αποτελούμενη από τα "''Ο γιος του ονείρου''", "''Η άμμος του Άμωνα''", και "''Τα πέρατα του κόσμου''".
* Η τριλογία της [[Μαίρη Ρενώ|Μαίρης Ρενώ]] αποτελούμενη από τα "Φωτιά απ'τον ουρανό", "Ο μικρός Πέρσης" και "Επιτάφιοι Αγώνες".
 
===Λαϊκή παράδοση===
[[Αρχείο:Alexander the Great mosaic.jpg|μικρογραφία|[[Ψηφιδωτό του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Πομπηία)]] (1ος αιώνα π.Χ.), λεπτομέρεια από αρχαίο ρωμαϊκό ψηφιδωτό πάτωμα από την Οικία του Φαύνου στην [[Πομπηία]], που απεικονίζει τον Αλέξανδρο να μάχεται εναντίον του βασιλιά [[Δαρείος Γ΄ της Περσίας|Δαρείου Γ' της Περσίας]] στη [[μάχη της Ισσού]].]]Ο Μέγας Αλέξανδρος έχει περάσει και στην παράδοση του [[Θέατρο σκιών|θεάτρου σκιών]]. Τη φιγούρα του εισήγαγε ο καραγκιοζοπαίχτης Δημήτρης Σαρδούνης, ή αλλιώς [[Δημήτρης Σαρδούνης|Μίμαρος]]<ref>[https://karagiozismuseum.gr/tour/index.htm Σπαθάρειο Μουσείο Θεάτρου Σκιών του Δήμου Αμαρουσίου]</ref>. Από τον ίδιο (ή από τον Πρεβεζάνο με αυτόν ολοκληρωτή της ιστορίας) προέρχεται και η ιστορία «Ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι»<ref>[http://www.newspepper.gr/i-parallages-tou-ergou-o-megas-alexa/ Οι παραλλαγές του έργου «Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟ ΦΙΔΙ» στον μπερντέ του Καραγκιόζη]</ref>.
 
Η ιστορία έλκει στοιχεία από την Ασιατική παράδοση για τον Μέγα Αλέξανδρο, ενώ μετά την πρώτη παράσταση του «Ο Μέγας Αλέξανδρος και ο κατηραμένος όφις» το 1900 από τον Μίμαρο, ο [[Σωτήρης Σπαθάρης|Σπαθάρης]] ξαναγράφει την ιστορία προσθέτωντας και δικά του στοιχεία πριν το 1950<ref>[https://theatroskiwn.wordpress.com/2015/02/03/%CE%BF-%CE%BC%CE%AD%CE%B3%CE%B1%CF%82-%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF-%CF%86-2/ Ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι στη μυθολογία των λαών]</ref>.
57

επεξεργασίες