Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ελληνική μυθολογία»

μ
-πρότυπο -δέντρο (υπάρχει σε χωριστό λήμμα)
μ (-πρότυπο -δέντρο (υπάρχει σε χωριστό λήμμα))
Ετικέτα: επεξεργασία κώδικα 2017
| εικόνα = [[Αρχείο:Εικόνα από σκηνές της Ελληνικής Μυθολογίας.jpg|μικρογραφία|]]
{{Έργο Τέχνης
[[Αρχείο:Greek trinity.png|μικρογραφία|400x400εσ|Ελληνική Τριάδα: [[Δίας (μυθολογία)|Δίας]], [[Ποσειδώνας (μυθολογία)|ΠοσειδωξναςΠοσειδωνας]], [[Άδης (μυθολογία)|Άδης]]]]
| όνομα = Ελληνική Μυθολογία
| εικόνα = Εικόνα από σκηνές της Ελληνικής Μυθολογίας.jpg
| μέγεθος εικόνας = 400px
| λεζάντα = Εικόνα από σκηνές της Ελληνικής Μυθολογίας
}}
 
 
 
[[Αρχείο:Greek trinity.png|μικρογραφία|400x400εσ|Ελληνική Τριάδα: [[Δίας (μυθολογία)|Δίας]], [[Ποσειδώνας (μυθολογία)|Ποσειδωξνας]], [[Άδης (μυθολογία)|Άδης]]]]
Ο όρος '''ελληνική μυθολογία''' καλύπτει το σύνολο των [[Μύθος|μύθων]] και των διδαχών που σχετίζονται με την ελληνική παράδοση, έτσι όπως παρουσιάζονται στα κείμενα της [[Αρχαία ελληνική γλώσσα|αρχαίας ελληνική]]ς γραμματείας.
 
== Πηγές της ελληνικής μυθολογίας ==
Η ελληνική μυθολογία είναι σήμερα γνωστή από την αρχαία ελληνική λογοτεχνία. Εκτός από τις γραπτές πηγές, υπάρχουν μυθικές μορφές οπτικοποιημένες σε διάφορα μέσα που χρονολογούνται από τη γεωμετρική περίοδο (900-800 π.Χ.) και έπειτα.<ref name="Graf200">F. Graf, ''Ελληνική Μυθολογία'', 200</ref>
 
=== Λογοτεχνικές πηγές ===
[[Αρχείο:Ἡσίοδος ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ Hesiod Hesíodo Works Trabajos.jpg|μικρογραφία|[[Ησίοδος|Ἡσίοδος]]. [[Έργα και Ημέραι|''Έργα και Ημέραι'']]|448x448εσ]]
[[Αρχείο:Hesiod, Theogony, Venice, Gr. 464.jpg|μικρογραφία|[[Θεογονία]]|420x420εσ]]
Οι «μύθοι προέλευσης» ή οι «μύθοι δημιουργίας» αποτελούν μια προσπάθεια να καταστεί ο κόσμος κατανοητός και να εξηγηθεί η προέλευση του με απλούς όρους. Η ευρύτατα αποδεκτή άποψη για την αρχή των πραγμάτων όπως αναφέρεται από τον Ησίοδο στη [[Θεογονία]], ξεκινά με το [[Χάος (μυθολογία)|Χάος]], την πραγματική ανυπαρξία των πάντων. Από το κενό προέκυψε η [[Γαία (μυθολογία)|Γαία]] και μερικά άλλα αρχικά θεία όντα: ο [[Έρωτας (μυθολογία)|Έρωτας]], η Άβυσσος (τα [[Τάρταρα]]), και ο [[Έρεβος]]. Χωρίς αρσενική βοήθεια η [[Γαία (μυθολογία)|Γαία]] γέννησε τον [[Ουρανός (μυθολογία)|Ουρανό]] που την γονιμοποίησε αργότερα. Από την ένωση αυτή γεννήθηκαν πρώτα οι [[τιτάνες]]: έξι αρσενικά και έξι θηλυκά όντα ([[Ωκεανός (μυθολογία)|Ωκεανός]], [[Κοίος]], [[Κρίος]], [[Υπερίων (μυθολογία)|Υπερίων]], [[Ιαπετός (μυθολογία)|Ιαπετός]] και [[Κρόνος (μυθολογία)|Κρόνος]], [[Θεία (μυθολογία)|Θεία]], [[Ρέα (μυθολογία)|Ρέα]], [[Θέμις]], [[Μνημοσύνη]], [[Φοίβη (μυθολογία)|Φοίβη]] και [[Τηθύς]]), κατόπιν οι μονόφθαλμοι [[Κύκλωπες]] και οι [[Εκατόγχειρες]]. Ο Κρόνος (ο νεότερος, πολύ πανούργος και πιο φοβερός από τα παιδιά της Γαίας) με την προτροπή της μητέρας του ευνούχισε τον πατέρα του Ουρανό και έγινε ο κυβερνήτης των Θεών με την αδελφή του [[Ρέα (μυθολογία)|Ρέα]] ως σύζυγο του ενώ οι άλλοι τιτάνες έγιναν αυλικοί του. Η σύγκρουση πατέρα-γιου επαναλήφθηκε όταν ο Κρόνος ήρθε αντιμέτωπος με τον γιο του, [[Δίας (μυθολογία)|Δία]]. Ο Δίας, με την βοήθεια της μητέρα του Ρέας, προκάλεσε τον Κρόνο σε πόλεμο για την βασιλεία των Θεών. Εν τέλει, με τη βοήθεια των Κυκλώπων, που ελευθέρωσε από τα [[Τάρταρα]], ο Δίας και οι σύμμαχοί του νίκησαν, ενώ ο Κρόνος και οι τιτάνες φυλακίστηκαν στα Τάρταρα.
 
Η πιο πρώιμη ελληνική ποιητική γνώμη καθιέρωσε τη Θεογονία ως το πρωτότυπο ποιητικό είδος - ο πρωταρχικός μύθος - και του απέδωσαν σχεδόν μαγικές δυνάμεις. Ο [[Ορφέας]], ο αρχαίος ποιητής, ήταν επίσης ο αρχέτυπος τραγουδιστής των θεογονιών, που τις χρησιμοποιεί για να ηρεμήσει τις θάλασσες και τις θύελλες στην [[Αργοναυτική εκστρατεία]] σύμφωνα με τον Απολλώνιο, και για να συγκινήσει τις πέτρινες καρδιές των θεών του κάτω κόσμου κατά την κάθοδό του στον [[Άδης (μυθολογία)|Άδη]]. Όταν ο [[Ερμής (μυθολογία)|Ερμής]] εφηύρε τη [[λύρα]], το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να τραγουδήσει τη γέννηση των Θεών. Η θεογονία του Ησίοδου, είναι ο πληρέστερα σωθείς απολογισμός των θεών, αλλά και ο πληρέστερα σωθείς καταγεγραμμένος τρόπος λειτουργίας του αρχαϊκού ποιητή, αναφέρει τη μακροχρόνια επίκλησή στις [[Μούσες]] για έμπνευση. Η θεογονία αποτέλεσε επίσης το θέμα πολλών χαμένων ποιημάτων και εδαφίων, που αποδίδονται στον [[Ορφέας|Ορφέα]], τον [[Μουσαίος ο Αθηναίος|Μουσαίο]], τον [[Επιμενίδης|Επιμενίδη]], τον [[Άβαρις|Άβαρι]] και τα οποία χρησιμοποιούνταν σε τελετουργικά μυστήρια. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο [[Πλάτων]] ήταν γνώστης κάποιας εκδοχής της Ορφικής θεογονίας. Μερικά τμήματα αυτών των έργων έχουν σωθεί από αναφορές Νεοπλατωνικών φιλοσόφων σε παπύρους που πρόσφατα ήρθαν στον φως. Ένας από αυτούς, ο [[Πάπυρος του Δερβενίου]] αποδεικνύει ότι τον 5ο αιώνα π.χ. υπήρχε τουλάχιστον ένα θεογονικό-κοσμογονικό ποίημα του Ορφέα. Αυτό το ποίημα προσπάθησε να υπερκεράσει την θεογονία του Ησίοδου και πρόσθεσε στη γενεαλογία των θεών την [[Νυξ|Νύκτα]] ως την προκάτοχο του Ουρανού, του Κρόνου και του Δία.
 
*[[Τιτυός]], ένας γίγαντας που σκοτώθηκε από τον Απόλλωνα και την Άρτεμης, όταν επιχείρησε να βιάσει την μητέρα τους Λητώ.
*[[Τυφών (μυθολογία)|Τυφών]], ένας τερατώδης, αθάνατος, γίγαντας της θύελλας που νικήθηκε και φυλακίστηκε από τον Δία στον λάκκο των Τάρταρων
 
==Γενεαλογικό δένδρο Ελληνικού Πάνθεου==
Πηγή: [[Δένδρο Καταγωγής Ελληνικού Πάνθεου|Γενεαλογικό δένδρο Ελληνικού Πάνθεου]]
 
 
''<br />{{familytree/start}}
{{familytree | | | | | Χα | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Χα=[[Χάος (μυθολογία)|Χάος]] }}
{{familytree | |,|-|-|-|+|-|-|-|v|-|-|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | Τάρ |y| Γαία |7| Έρ | | | | Νύξ |y| Έρε | | | | | | | | | | | | | | | | | | Τάρ=[[Τάρταρος]] | Γαία=[[Γαία (μυθολογία)|Γαία]] | Έρ=[[Έρως]] | Νύξ=[[Νυξ (μυθολογία)|Νυξ]] | Έρε=[[Έρεβος (μυθολογία)|Έρεβος]] }}
{{familytree | | | |!| |)|-|*|-|v|-|-|-|.| |!| |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | |,|-|'| |!| |:| Βου | | Πόν |!| |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Βου=Βουνά | Πόν=[[Πόντος (μυθολογία)|Πόντος ]] }}
{{familytree | |!| | | |!| |}|.| |,|-|v|-|-|'| |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | |!| | | |!| |:|!| |!| |!| |,|-|v|^|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|.| | }}
{{familytree | |!| | | Ουρ |J|!| Αιθ |!| Μώμ |!| Μώρ |!| Ύπν |!| Κήρ |!| Απ |!| Γέρ |!| | Ουρ=''[[Ουρανός (μυθολογία)|Ουρανός]]'' | Αιθ=[[Αιθέρας (μυθολογία)|Αιθέρας]] | Μώμ=[[Μώμος]] | Μώρ=[[Μώρος]] | Ύπν=[[Ύπνος]] | Κήρ=[[Κήρες]] | Απ=[[Απάτη (μυθολογία)|Απάτη]] | Γέρ=[[Γέρας]] }}
{{familytree | |!| | | | | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | }}
{{familytree | |!| | | | Γιγ |(| | | Ημ | | Πον | | Θα | | Εσπ | | Νεμ | | Φι | | Ερ | Γιγ=[[Γίγαντες (μυθολογία)|Γίγαντες]] | Ημ=[[Ημέρα (μυθολογία)|Ημέρα]] | Πον=[[Πόνος]] | Θα=[[Θάνατος (μυθολογία)|Θάνατος]] | Εσπ=[[Εσπερίδες]] | Νεμ=[[Νέμεσις]] | Φι= [[Φιλότης (μυθολογία)|Φιλότης]] | Ερ=[[Έρις]] }}
{{familytree | |!| | | | | | |)|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|-|-|v|-|v|-|-|-|.| | | | }}
{{familytree | Τυφ | | | | | Κύκ |!| Ρέα |!| Φοί |!| Εκα |!| Ωκ | | |!| Έχι | | Ερι | | | Τυφ=[[Τυφών (μυθολογία)|Τυφών]] | Κύκ=[[Κύκλωπες]] | Ρέα=[[Ρέα (μυθολογία)|Ρέα]] | Φοί=[[Φοίβη (μυθολογία)|Φοίβη]] | Εκα=[[Εκατόγχειρες]] | Ωκ=[[Ωκεανός (μυθολογία)|Ωκεανός]] | Έχι=[[Έχιδνα (μυθολογία)|Έχιδνα]] | Ερι=[[Ερινύες]]}}
{{familytree | | | | | | | | | | |!| |:| |!| |:| |!| | | |!| |!|:| | |!| | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | Κρό |:| Κοί |:| Υπε | | Ιαπ |!|L|y| Τηθ | | | | | | | | | Κρό=[[Κρόνος (μυθολογία)|Κρόνος]] | Κοί=[[Κοίος]] | Υπε=[[Υπερίων (μυθολογία)|Υπερίων]] | Ιαπ=[[Ιαπετός (μυθολογία)|Ιαπετός]] | Τηθ=[[Τηθύς]] }}
{{familytree | | | | | | | | | | |L|y|J| |L|y|J| | | | | |!| |!| |`|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | }}
{{familytree | | | | | Ηλε | | | | |!| | | |`|-|-|-|-|.| |!| Mel |~|~|#|~|~| Ίνα | | Ωκε | Ηλε=[[Ηλεκτρύωνας]] | Mel=[[Μηλιάδες]] | Ίνα=[[Ίναχος (μυθολογία)|Ίναχος]] | Ωκε=[[Ωκεανίδες]]}}
{{familytree | | | | |,|^|.| | | | |!| | | | | | | | |!| |!| | | | | |!| | | |!| | | | | | }}
{{familytree | | | | |!| |!| |,|-|v|^|v|-|v|-|v|-|.| |!| |)|-|v|-|.| |!| | | |!| | | | | | }}
{{familytree | | | | Λικ |!| Εστ |!| Ήρα |!| Δήμ |!| Λητ |!| Προ |!| Πλε | | |!| | | | | | Λικ=[[Λικύμνιος]] | Εστ='''[[Εστία (μυθολογία)|Εστία]]''' | Ήρα='''[[Ήρα (μυθολογία)|Ήρα]]''' | Δήμ='''[[Δήμητρα (μυθολογία)|Δήμητρα]]''' | Λητ=[[Λητώ]] | Προ=[[Προμηθέας]] | Πλε=[[Πλειώνη (μυθολογία)|Πλειώνη]] }}
{{familytree | | | | | | |!| | | |!| |:| |!| |:| |!| |:| |!| | | |!| |:| | | |!| | | | | | }}
{{familytree | Σεμ | | | Αλκ | | Άδ |:| Ποσ |:| Δί |:| Επι | | Άτλ |:| | | |!| | | | | | Σεμ=[[Σεμέλη]] | Αλκ=[[Αλκμήνη]] | Άδ='''[[Άδης (μυθολογία)|Άδης]]''' | Ποσ='''[[Ποσειδώνας (μυθολογία)|Ποσειδώνας]]''' | Δί='''''[[Δίας (μυθολογία)|Δίας]]''''' | Επι=[[Επιμηθέας]] | Άτλ=[[Άτλας (μυθολογία)|Άτλας]] }}
{{familytree | |:| | | | |:| | | | | |:| | | |D|C|!|D|C| |!| | | |L|y|J| | | Ιώ | | | | | Ιώ=[[Ιώ (μυθολογία)|Ιώ]]}}
{{familytree | |:| | | | |:| | | | | |:| | | |!|:|!|:|!| Διώ | | | |!| | | | |:| | | | | | Διώ=[[Διώνη (μυθολογία)|Διώνη]] }}
{{familytree | |:| | | | |:| | | | | |L|y|~|~|#|C|!|D|#|y|J| | | | |!| | | | |:| | | | | | }}
{{familytree | |:| | | | |L|~|y|~|~|~|~|#|~|~|#|C|!|D|#|#|y|~|~|~|~|#|~|~|~|~|J| | | | | | }}
{{familytree | |L|~|~|~|~|y|~|#|~|~|~|~|#|~|~|#|J|!|:|!|!|!| | | | |!| | | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!|:|!|!|!| |,|-|v|^|v|-|v|-|v|-|v|-|.| | }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!|:|!|!|!| Μαί |!| Στε |!| Ηλέ |!| Ταϋ | Μαί=[[Μαία (μυθολογία)|Μαία]] | Στε=[[Στερόπη]] | Ηλέ=[[Ηλέκτρα (Πλειάδα)|Ηλέκτρα]] | Ταϋ=[[Ταϋγέτη]] }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!|L|#|#|#|y|J| |!| | | |!| | | |!| | | | }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!| |!|!|!|!| | Δρυ | | Κελ | | Αλκ | | | Δρυ=[[Δρυόπη]] | Κελ=[[Κελαινώ]] | Αλκ=[[Αλκυόνη (μυθολογία)|Αλκυόνη]] }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!| |!|!|!|!| | |L|~|~|~|~|~|7| | | | | | }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!| |!|!|!|`|-|-|-|-|-|-|.| |:| | | | | | }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| | | | |!| | |!| |!| |`|+|+|-|-|-|v|-|.| |!| |:| | | | | | }}
{{familytree | | | | | | |!| |!| |,|-|v|^|.| |!| |!| | |`|+|-|.| |!| |!| |!| |:| | | | | | }}
{{familytree | | | | | | Διό |!| Άρ |!| Ήφ |!| Αθη |,|-|'| Αφρ |!| Άρτ |!| |:| | | | | | Διό=[[Διόνυσος]] | Άρ='''[[Άρης (μυθολογία)|Άρης]]''' | Ήφ='''[[Ήφαιστος]]''' | Αθη='''[[Αθηνά]]''' | Αφρ='''[[Αφροδίτη (μυθολογία)|Αφροδίτη]]''' | Άρτ='''[[Άρτεμις]]''' }}
{{familytree | | | | | | | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |:| |!| | | |!| |}|.| | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | Ηρ |~| Ήβ | | Περ | | Epa | | |:| Από | | Ερμ|J|!| | | | | Ηρ=[[Ηρακλής (μυθολογία)|Ηρακλής]] | Ήβ=[[Ήβη (μυθολογία)|Ήβη]] | Περ=[[Περσεφόνη]] | Epa=[[Έπαφος]] | Από='''[[Απόλλων]]''' | Ερμ='''[[Ερμής (μυθολογία)|Ερμής]]'''}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |L|~|~|~|y|J|!| | |!| | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|v|-|v|-|v|-|(| |!| | |!| | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| Rho |!| Ευν |!| Άβδ | |!| | | | | Rho=[[Rhodos]] | Ευν=[[Ευνομία]] | Άβδ=[[Άβδηρος]] }}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | |!| | | |!| | | | |!| | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Τύχ | | Πει | | Ερμ | | | Πάν | | | | Τύχ=[[Τύχη (μυθολογία)|Τύχη]] | Πει=[[Πειθώ]] | Ερμ=[[Ερμαφρόδιτος]] | Πάν=[[Πάνας]] }}
{{familytree/end}}
 
==Σύγκριση με άλλες μυθολογίες==
== Δείτε επίσης ==
* [[μύθος|Mύθος]]
* [[Δώδεκα θεοί του Ολύμπου]]
==* [[Δένδρο Καταγωγής Ελληνικού Πάνθεου|Γενεαλογικό δένδρο Ελληνικού Πάνθεου==]]
* [[Eλληνισμός (Ελληνική εθνική θρησκεία)]], ετος 2018
 
 
34.935

επεξεργασίες