Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μεγάλη Τεσσαρακοστή»

μ
(Το αρχείο Torcellomosaic.jpg αφαιρέθηκε αφού διαγράφηκε στα Commons από τον Didym με αιτία:)
Ένα μοναδικό χαρακτηριστικό της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι ότι, ιερατικώς (λειτουργικώς), οι εβδομάδες δεν διατρέχουν από την Κυριακή έως το [[Σάββατο]], αλλά μάλλον αρχίζουν τη Δευτέρα και λήγουν την Κυριακή. Επίσης οι περισσότερες εβδομάδες ονομάζονται από το δίδαγμα του Ευαγγελίου που θα διαβαστεί στη Θεία Λειτουργία την περάτωση της Κυριακής τους. Αυτό είναι για να δείξει ότι ολόκληρη η εποχή είναι «αναμενόμενη» και καταλήγει στη μεγαλύτερη Κυριακή όλων: το Πάσχα.
 
Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής, ένα ειδικό βιβλίο ακολουθίας ''(service book)'' χρησιμοποιείται, γνωστό ως το Τριῴδιον το Κατανυκτικόν (ή κοινώς Τριώδιο), το οποίο περιέχει τα νηστήσιμα κείμενα για την Ιερουργία ([[Ωρολόγιον (λειτουργικό βιβλίο)|Ωρολόγιον]]) και Θείες Λειτουργίες [''«Daily Office (Canonical Hours) and Liturgies»'']. Το Τριώδιο ξεκινά κατά τη διάρκεια της προ-νηστήσιμης περιόδου για να συμπληρώσει ή να αντικαταστήσει τμήματα των τακτικών λειτουργιών ''(regular services)''. Αυτή η αντικατάσταση ξεκινά σταδιακά, αρχικά επηρεάζοντας μόνο την ανάγνωση των Επιστολών και του Ευαγγελίου και αυξάνει βαθμιαία έως την Μεγάλη Εβδομάδα, όταν αντικαθιστά εξ ολοκλήρου, όλα τα άλλα λειτουργικά μέρη (κατά τη διάρκεια του ''Triduum''{{refn|group="Σημ."| Το ''triduum'' (πληθυντικός: ''tridua'') είναι μια θρησκευτική τήρηση η οποία διαρκεί τρεις ημέρες. Το πιο γνωστό παράδειγμα σήμερα αποτελεί το λειτουργικό Πασχαλινό ''Triduum'' (οι τρεις ημέρες από το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης έως την Κυριακή του Πάσχα).{{refn|group="Παρ. Σημ."| [http://www.newadvent.org/cathen/15041c.htm John Wynne, "Triduum" in ''The Catholic Encyclopedia'' (New York 1912)]}}}} εξαλείφεται ακόμη και το Ψαλτήρι και όλα τα κείμενα λαμβάνονται αποκλειστικά από το Τριώδιον). Το Τριώδιον χρησιμοποιείται έως ότου σβήσουν τα φώτα πριν το μεσονύκτιο κατά την Πασχαλινή Αγρυπνία, οπότε αντικαθίσταται από το [[Πεντηκοστάριο]],{{refn|group="Σημ."| Το [[Πεντηκοστάριο]] ([[Ελληνική γλώσσα|Ελληνικά]]: Πεντηκοστάριον, [[Σλάβικα]]: Цвѣтнаѧ Трїωдь, ''Tsvyetnaya Triod'', κυριολεκτικά «Ανθισμένο Τριώδιον» [[Ρουμανικά]]: ''Penticostar'') είναι το λειτουργικό βιβλίο που χρησιμοποιείται από τις Ανατολικές Ορθόδοξες και τις Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες, οι οποίες ακολουθούν τη Βυζαντινή Ιεροτελεστία κατά τη διάρκεια της Πασχαλινής Εποχής η οποία εκτείνεται από το Πάσχα (Πάσχα) μέχρι την Κυριακή μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων (δηλαδή, τη δεύτερη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή). Η ονομασία σημαίνει το βιβλίο των «Πενήντα Ημερών», αναφερόμενο στο χρονικό διάστημα από το Πάσχα έως την Πεντηκοστή. Στα Ελληνικά, μερικές φορές αποκαλείται επίσης και Πεντηκοστάριον χαρμόσυνον. Στην Αγγλική γλώσσα, μερικές φορές ονομάζεται το Πασχαλινό Τριώδιον. Το όνομα «Πεντηκοσταρίον» εφαρμόζεται επίσης στη λειτουργική περίοδο που καλύπτεται από το βιβλίο.}} το οποίο αρχίζει με την εξ ολοκλήρου αντικατάσταση των κανονικών ακολουθιών ''(normal services)'' (κατά τη διάρκεια της [[Διακαινήσιμος εβδομάδα|Διακαινησίμου εβδομάδας]]) και σταδιακά μειώνεται έως ότου οι κανονικές λειτουργίες ''(normal services)'' επανακτήσουν τη θέση τους ακολουθώντας το Μεθεόρτιο της [[Πεντηκοστή]]ς.
 
Κατά τις καθημερινές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, δεν τελείται η πλήρης [[Θεία Λειτουργία]], επειδή η χαρά της [[Θεία Ευχαριστία|Θείας Ευχαριστίας]] (κυριολεκτικά «Έκφραση ευχαριστιών») είναι αντίθετη προς τη στάση της μετάνοιας, η οποία υπερτερεί κατά τις ημέρες αυτές. Δεδομένου ότι θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό αυτή την εποχή, να λαμβάνονται τα [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ιερά Μυστήρια]] (Θεία Κοινωνία) από τους πιστούς, η [[Λειτουργία Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων|Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων]] —επίσης καλούμενη και Λειτουργία του [[Πάπας Γρηγόριος Α΄|Αγίου Γρηγορίου του Διάλογου]]— μπορεί να εορτάζεται στις καθημερινές. Αυτή η ακολουθία αρχίζει με την [[Ακολουθία του Εσπερινού]]{{refn|group="Σημ."| Ονομάζεται Εσπερινός (ή Λυχνικόν), γιατί τελείται το εσπέρας (εσπέρας ονομάζεται το χρονικό διάστημα, που μεσολαβεί ανάμεσα στη δύση του ήλιου και τον ερχομό της νύκτας).}}{{refn|group="Σημ."| Υπάρχει δε και έτερος Εσπερινός, συνδεόμενος μετά της Λειτουργίας των προηγιασμένων Δώρων ως και της [[Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου|Λειτουργίας του Μεγάλου Βασιλείου]], όταν αυτή τελείται την παραμονή των Χριστουγέννων και των Φώτων, καθώς και την Μεγάλη Πέμπτη και το Μεγάλο Σάββατο.}} κατά την οποία ένα μέρος (πρόσφορο) από το [[Σώμα]] και το [[Αίμα]] του Χριστού, το οποίο διατηρήθηκε την προηγούμενη Κυριακή, φέρεται στην τράπεζα της πρόθεσης.
 
Αυτή ακολουθείται από μια πανηγυρική Μεγάλη Είσοδο όπου τα Ιερά Μυστήρια (Τίμια Δώρα) μεταφέρονται στην [[Αγία Τράπεζα]] και εν συνεχεία, παρακάμπτοντας την Αναφορά (ευχαριστιακή προσευχή), ακολουθείται η σκιαγραφία του υπολοίπου της Θείας Λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της [[Θεία Κοινωνία|Θείας Κοινωνίας]]. Οι περισσότερες ενορίες και [[Μοναστήρι (θρησκεία)|Μονές]] εορτάζουν αυτή τη λειτουργία μόνο τις Τετάρτες, Παρασκευές και στις εορτές, αλλά μπορεί να εορτασθεί οποιαδήποτε καθημερινή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Επειδή η [[Θεία Λειτουργία]] δεν εορτάζεται τις καθημερινές, τα Τυπικά{{refn|group="Σημ."| Το Τυπικόν ''(Typicon)'' (Ελληνικά: Τυπικόν, [πληθυντικός:Τυπικά]· Σλαβικά: Тѵпико́нъ, ''(Typikon)'' ή уста́въ, ''(ustav)''), περιέχει όλους τους κανόνες για την εκτέλεση των Θείων Λειτουργιών, δίνοντας κατευθύνσεις για κάθε δυνατό συνδυασμό των υλικών από τα βιβλία που αναφέρονται στο [[Ωρολόγιον (λειτουργικό βιβλίο)|Ωρολόγιον]].}} καταλαμβάνουν τον χώρο από τις Θείες Λειτουργίες ''(canonical hours)'', κατά πόσο ή όχι μια λειτουργία εορτάζεται τον εσπερινό. Το Σάββατο και την Κυριακή η Θεία Λειτουργία εορτάζεται ως συνήθως. Τα Σάββατα εορτάζεται η [[Θεία Λειτουργία του Χρυσοστόμου|Θεία Λειτουργία του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου]]· τις Κυριακές εορτάζεται η μακρύτερης διάρκειας Θεία Λειτουργία του [[Βασίλειος Καισαρείας|Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου]].
 
Οι ακολουθίες των Θείων Λειτουργιών ''(Canonical Hours)'' κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, είναι πολύ μακρύτερης διάρκειας και η δομή των ακολουθιών διαφέρει τις καθημερινές. Το σύνηθες εσπερινό μικρό Απόδειπνο αντικαθίσταται από την πολύ μεγαλύτερης διάρκειας ακολουθία του Μεγάλου Απόδειπνου. Ενώ στην Ρωσική παράδοση το Μέγα Απόδειπνο χρησιμοποιείται την [[Παρασκευή]] το βράδυ (αν και κάποια σημεία διαβάζονται αντί να ψάλλονται και ορισμένο υλικό της Σαρακοστής, αντικαθίσταται από μη Σαρακοστιανούς ύμνους), στην Ελληνική πρακτική, το συνηθισμένο Απόδειπνο χρησιμοποιείται μαζί με, κατά τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες, το εν τέταρτο από τον [[Ακάθιστος ύμνος|Ακάθιστο ύμνο προς την Υπεραγία Θεοτόκο]]. Το πέμπτο [[Σάββατο]], γνωστό ως το Σάββατο του Ακαθίστου Ύμνου,{{refn|group="Σημ."| Το Σάββατο του Ακάθιστου Ύμνου εορτάζεται από το Δυτικό Χριστιανισμό ''(Western Christianity)'', στην [[Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία]] εορτάζεται η Παρασκευή του Ακάθιστου Ύμνου.}} παντού, ψάλλεται ολόκληρος ο Ακάθιστος Ύμνος στον [[Όρθρος|Όρθρο]].
69.964

επεξεργασίες