Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Φρανσουά Πουλέν ντε λα Μπαρ»

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
μ
Αφορμή για την μεταστροφή αυτή του Πουλέν ήταν μια δημόσια διάλεξη σχετικά με το ανθρώπινο σώμα μέσα από το πρίσμα του [[Καρτεσιανή αμφιβολία|καρτεσιανισμού]].<ref name=":1" /> Τέτοιου είδους διαλέξεις ήταν συνηθισμένες (αν και συνήθως προωθούσαν τον [[Αριστοτελισμός|Αριστοτελισμό]] και τις συντηρητικές απόψεις του [[Θωμάς Ακινάτης|Θωμά Ακινάτη]]) και μπορούσαν να τις παρακολουθήσουν γυναίκες και άντρες.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite journal|url=https://muse.jhu.edu/article/14968|title=Social Cartesianism: Francois Poulain de la Barre and the Origins of the Enlightenment|last=Stuurman|first=Siep|date=1997-10-01|journal=Journal of the History of Ideas|issue=4|doi=10.1353/jhi.1997.0041|volume=58|pages=617–640|language=en|issn=1086-3222}}</ref> Δεδομένου ότι εκείνη την εποχή βρίσκοταν σε έξαρση το λεγόμενο “[[γυναικείο ζήτημα]]”, συχνά στα πλαίσια τέτοιων διαλέξεων θέτονταν συχνά ερωτήματα που αφορούσαν την θέση των γυναικών, την ικανότητά τους να ασχολούνται με τις επιστήμες καθώς και την χρησιμότητα και τον σκοπό της γυναικείας εκπαίδευσης<ref name=":1" /> και πολύ συχνά επιφανείς λόγιοι υποστήριζαν τα φεμινιστικά επιχειρήματα.<ref name=":2" /> Μάλιστα το 1650 οι συγγραφείς Ζιλ Μενάζ και Ζερβέ Σαρπεντιέ είχαν προτείνει τρεις γυναίκες για μέλη της [[Γαλλική Ακαδημία|Γαλλικής Ακαδημίας]] αλλά το αίτημά τους απορρίφθηκε.<ref name=":2" /> Το 1666 όμως ιδρύθηκε η [[Γαλλική Ακαδημία Επιστημών|Βασιλική Ακαδημία Επιστημών]] και απέκλεισε την συμμετοχή των γυναικών από την πρώτη στιγμή.<ref name=":2" /> Όλα αυτά αποκαλύπτουν τον αναβρασμό που επικρατούσε στη Γαλλία τον 17ο αιώνα σχετικά με την θέση των γυναικών και τα δικαιώματά τους.
 
Ο Πουλέν, έχοντας λάβει μια συμβατική και συντηρητική εκπαίδευση, αρχικά είχε ενστερνιστεί τις παραδοσιακές αντιλήψεις αιώνων σχετικά με την κατωτερότητα των γυναικών και τις αδυναμίες της φύσης τους. «''Όπως μπορείτε να φανταστείτε''» έγραψε ο ίδιος κάποια στιγμή αργότερα «''όντας [[Σχολαστικισμός|σχολαστικός]] τις έβλεπα [τις γυναίκες] σχολαστικά, δηλαδή σαν τέρατα και κατώτερες από τους άντρες γιατί έτσι τις έβλεπαν ο [[Αριστοτέλης]] και κάποιοι από τους θεολόγους που είχα διδαχθεί''»(4)<ref name=":1" />. Όμως ο [[Ρενέ Ντεκάρτ|Καρτέσιος]] εισήγαγε έναν νέο τρόπο σκέψης που στηρίζονταν στο δόγμα ''cogito ergo sum'' (σκέφτομαι άρα υπάρχω) και έθετε σε προτεραιότητα το πνεύμα έναντι του σώματος. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο καμία αυθεντία, καμία αποκεκαλυμμένη θεολογική γνώση και καμία παράδοση δεν μπορούσε να σταθεί ισάξια δίπλα στην λογική και μαθηματική σκέψη. Ο Πουλέν επέκτεινε την ρασιοναλιστική σκέψη και στο ζήτημα των γυναικείων δικαιωμάτων και δεχόμενος την καρτεσιανή θέση ότι «το μυαλό δεν έχει φύλο», μία θέση που είχε ήδη διατυπώσει η [[Μαρί Μερντράκ]]<ref>{{Cite book|title=Daughters of alchemy : women and scientific culture in early modern Italy|first=Meredith K.,|last=Ray|publisher=Harvard University Press|isbn=9780674425873|year=2015|location=Cambridge, Massachusetts|page=|url=https://www.worldcat.org/oclc/905902839|id=905902839}}</ref>, κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι διακρίσεις ανάμεσα στα φύλα ήταν αδύνατον να γίνουν αποδεκτές ως αλήθεια ανεξάρτητα αν στηρίζονταν στην παράδοση ή όχι.<ref name=":1" /> Οι γυναίκες είχαν τις ίδιες διανοητικές ικανότητες με τους άντρες γιατί ένα πιο ασθενές σώμα δεν συνεπαγόταν ασθενέστερο πνεύμα.<ref name=":1" />
 
Οι ήθικες αξίες της εποχής όμως δεν ανέχονταν τις μορφωμένες γυναίκες. Αν και η εποχή χαρακτηρίζονταν από την άνθιση των λεγόμενων “λογοτεχνικών σαλονιών”, ένα είδος ερασιτεχνικών λεσχών που οργάνωναν και υποστήριζαν πλούσιες και μορφωμένες γυναίκες κυριολεκτικά στα σαλόνια των σπιτιών τους, που είχαν σκοπό την υποστήριξη των τεχνών, των γραμμάτων και των επιστημών και έδιναν την δυνατότητα στους καλλιτέχνες και τους επιστήμονες να συναντηθούν, να συλλογισθούν και να δικτυωθούν ελεύθερα χωρίς την ανάγκη κάποιας ακαδημαϊκής, εκκλησιαστικής ή άλλης ηγεμονίας, οι ίδιες οι γυναίκες αυτές προτιμούσαν να μένουν στο παρασκήνιο για να αποφύγουν την κρτιτική μιας κοινωνίας που δεν ανεχόταν την γυναικεία αυθεντία.<ref name=":0" /> Μία γυναίκα την εποχή εκείνη είχε τρεις επιλογές: να αποκαλύψει δημόσια τις γνώσεις της και το έργο της και να υποστεί την κοινωνική κατακραυγή, να κρατήσει κρυφή την εκπαίδευσή της και τα ενδιαφέροντά της ή να μη μορφωθεί καθόλου για να μην διακινδυνεύσει να λοιδορηθεί.<ref name=":1" /> Η επιθετική και αδιακιολόγητα σκληρή κριτική που δέχονταν οι μορφωμένες γυναίκες τότε διαφαίνεται και σε δύο από τα έργα του [[Μολιέρος|Mολιέρου]], ενός από τους πιο διάσημους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής, το Les Précieuses ridicules και το Les Femmes savantes. Ειδικά το δεύτερο εξέφραζε ιδιαίτερα έντονα τους αντρικούς φόβους σχετικά με την γυναικεία διανόηση και εξουσία<ref name=":1" /><ref name=":2" /> και περιλάμβανε έναν τέτοιο εξευτελισμό των μορφωμένων γυναικών που μέσα σε δεκαπέντε μόλις ημέρες από την ημέρα που πρωτοεμφανίστηκε στις θεατρικές αίθουσες το 1672 οι γυναίκες προτιμούσαν να κατηγορηθούν για ανηθικότητα παρά για ανώτερη μόρφωση.<ref name=":1" />
2.375

επεξεργασίες