Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Γαλλία»

188 bytes αφαιρέθηκαν ,  πριν από 11 μήνες
καμία σύνοψη επεξεργασίας
Η '''Γαλλία''' ([[γαλλικά]]: ''France'', [[ΔΦΑ]] [fʁɑ̃s], επίσημη ονομασία: '''Γαλλική Δημοκρατία''', γαλλικά: ''République française'', [[ΔΦΑ]] ​[ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]) είναι μία [[Ενιαίο κράτος|ενιαία]], [[ημιπροεδρικό σύστημα|ημιπροεδρική]] [[δημοκρατία]], της οποίας το [[Μητροπολιτική Γαλλία|μεγαλύτερο μέρος των εδαφών]] και του πληθυσμού βρίσκεται στη [[Δυτική Ευρώπη]], αλλά που περιλαμβάνει επίσης [[Υπερπόντια διαμερίσματα της Γαλλίας|πολλές περιοχές και εδάφη]] διάσπαρτα [[Εδαφικές ιδιαιτερότητες της Γαλλίας|σε ολόκληρη την υφήλιο]]. Έχει [[πρωτεύουσα της Γαλλίας|πρωτεύουσα]] το [[Παρίσι]], επίσημη γλώσσα την [[Γαλλική γλώσσα|γαλλική]] και νόμισμα το [[ευρώ]]. Το σύνθημά της είναι «''[[Ελευθερία, Ισότητα, Αδερφοσύνη]]''», και η [[Σημαία της Γαλλίας|σημαία της]] αποτελείται από τρεις κάθετες λωρίδες χρώματος μπλε, άσπρου και κόκκινου. Ο ύμνος της είναι ''[[Η Μασσαλιώτιδα]]''. Η συνταγματική αρχή της είναι «''κυβέρνηση του λαού, από τον λαό και υπέρ του λαού''»<ref>[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexteArticle.do;jsessionid=B34F881472E369DD527C9F3C4FAB8DAB.tpdjo17v_3?idArticle=LEGIARTI000006527453&cidTexte=LEGITEXT000006071194&dateTexte=20120520 Article 2] του Συντάγματος της 4ης Οκτωβρίου 1958 στο ''www.legifrance.gouv.fr''</ref>.
 
Η Γαλλία είναι μια παλαιά χώρα, που σχηματίστηκε τον [[Χρονολόγιο του Πρώιμου Μεσαίωνα|Πρώιμο Μεσαίωνα]], παίρνοντας το όνομά της (Φρανς) από τους [[Φράγκοι|Φράγκους]]. Από τις αρχές του 17ου αιώνα ως το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, κατέχει μία μεγάλη [[Γαλλική αποικιακή αυτοκρατορία|αποικιακή αυτοκρατορία]]. Από την δεκαετία του [[1950]], είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι μία [[Πυρηνική βόμβα|πυρηνική δύναμη]], και ένα από τα πέντε μόνιμα μέλη του [[Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών|Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών]]. Η Γαλλία παίζει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια ιστορία με τον [[γαλλικός πολιτισμός|πολιτισμό της]], την [[γαλλικά|γλώσσα]] της και τις [[Δημοκρατία|δημοκρατικές]] και [[Κοσμικισμός|κοσμικιστικές]] της αξίες.
 
Η Γαλλία κατείχε, το [[2012]], την [[Κατάλογος χωρών ανά ΑΕΠ (ονομαστικό)|πέμπτη θέση παγκοσμίως στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν]]. Η [[Οικονομία της Γαλλίας|οικονομία της]], [[καπιταλισμός|κεφαλαιοκρατικού]] τύπου με [[Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας|αρκετά ισχυρή]] [[Παρεμβατισμός|κρατική παρέμβαση]]. Είναι ένας από τους ηγέτες παγκοσμίως στους τομείς των [[Βιομηχανία τροφίμων|τροφίμων]], της [[Αεροδιαστημική βιομηχανία|αεροναυπηγικής]], των [[Αυτοκινητοβιομηχανία|αυτοκινήτων]], των [[Οικονομία πολυτελείας|προϊόντων πολυτελείας]], του [[Τουρισμός στην Γαλλία|τουρισμού]] και των [[Πυρηνική βιομηχανία της Γαλλίας|πυρηνικών]].
 
Με πληθυσμό 67 εκατομμύρια κατοίκους, η Γαλλία είναι μια ανεπτυγμένη χώρα, με πολύ υψηλό [[δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης|δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης]]<ref name='idh_onu'>{{pdf}} [http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_FR_Tables.pdf Έκθεση για την ανθρώπινη ανάπτυξη 2010] των Ηνωμένων Εθνών.</ref>.
Το [[προσδόκιμο ζωής]] στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του [[Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας|Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας]] ήταν 82,9 χρόνια (80,1 χρόνια οι άνδρες και 85,7 οι γυναίκες).<ref>{{cite web|url=http://apps.who.int/gho/data/view.main.SDG2016LEXv?lang=en|title=GHO - By category - Life expectancy and Healthy life expecancy - Data by country|author=|date=|website=WHO|accessdate=11 Δεκεμβρίου 2018}}, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα</ref>
 
Ο πληθυσμός της χώρας είναι 67.187.000 <ref name=stat/> (20η στον κόσμο) σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του [[2018]]. Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι 0,43% με 2,08 παιδιά ανά οικογένεια (εκτίμηση 2015). Ρυθμός γεννήσεων 12,38 γεννήσεις/1000 πληθυσμού και θανάτου 9,16 θάνατοι/1000 πληθυσμού (εκτίμηση 2015).<ref name="cia">{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fr.html| title=France| work=[[CIA World Factbook|The World Factbook]]| publisher=[[CIA]]| accessdate=23 Μαρτίου 2014}}</ref>
 
=== Γεωργία ===
Κατά την περίοδο 1420-30 μία νεαρή χωριατοπούλα, η [[Ζαν ντ' Αρκ]], εμφανίστηκε στη γαλλική αυλή, λέγοντας πως πήρε από το Θεό τη διαταγή να μπει επικεφαλής του γαλλικού στρατού και να στεφτεί ο Κάρολος, ο νόμιμος κληρονόμος του θρόνου, Βασιλέας της Γαλλίας στη [[Ρενς]]. Η Ζαν ντ’ Αρκ ανέλαβε πράγματι την ηγεσία του στρατού, με αποτέλεσμα να εμψυχωθούν οι Γάλλοι και να εκδιώξουν τους Άγγλους εισβολείς. Η ίδια, όμως, προδόθηκε και βρήκε τραγικό θάνατο. Ο Κάρολος στέφθηκε βασιλέας ως Κάρολος Ζ΄. Οι Γάλλοι ως το 1450 πέτυχαν την ανακατάληψη του μεγαλύτερους μέρους της χώρας και το τέλος του πολέμου βρήκε ισχυροποιημένο τον γαλλικό θρόνο και την χώρα ενωμένη.
 
Τον [[16ος αιώνας|16ο αιώνα]] διαδόθηκε πολύ στη Γαλλία η θρησκευτική μεταρρύθμιση και έγιναν οπαδοί της πολλοί ευγενείς και μέλη της βασιλικής οικογένειας. Εναντίον των [[Ουγενότοι|Ουγενότων]] (Γάλλων διαμαρτυρομένων) στράφηκε ο βασιλέας και η Εκκλησία και ακολούθησαν πολλές αιματηρές συμπλοκές. Ολόκληρη η χώρα χωρίστηκε σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα και ο [[Γαλλικοί θρησκευτικοί πόλεμοι|σκληρός εμφύλιος πόλεμος]] συντάραξε τη Γαλλία. Το [[1572]] δόθηκε βασιλική διαταγή, σύμφωνα με την οποία θανατώθηκαν χιλιάδες Ουγενότοι στο Παρίσι και σε διάφορες άλλες γαλλικές πόλεις (νύκτα του Αγίου Βαρθολομαίου). Το [[1598]] εκδόθηκε από τον βασιλέα Ερρίκο Δ΄ το Έδικτο της Ναντς, σύμφωνα με το οποίο οι Ουγενότοι απέκτησαν κάποιες ελευθερίες και έτσι αποκαταστάθηκε η ειρήνη και η τάξη. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ερρίκου η Γαλλία γνώρισε σημαντική ανάπτυξη και ευημερία. Η γεωργία σημείωσε σπουδαία εξέλιξη, ζωηρή κίνηση άρχισε να παρατηρείται στο εμπόριο και γενικότερα η οικονομία βελτιωνόταν ολοένα και περισσότερο. Τα γαλλικά πλοία αναζήτησαν νέες πηγές πλούτου στα πέρατα του κόσμου και η Γαλλία άρχισε να αποκτά αποικίες στο Νέο Κόσμο. Δώδεκα χρόνια μετά από την έκδοση του Εδίκτου της Ναντς δολοφονήθηκε ο [[Ερρίκος Δ΄ της Γαλλίας|Ερρίκος Δ΄]] και τον διαδέχτηκε ο ανήλικος γιος του, [[Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας|Λουδοβίκος ΙΓ΄]], τον οποίο επιτρόπευε η μητέρα του Μαρία των Μεδίκων. Κατά τη διάρκεια της αντιβασιλείας της εξασθένησε η βασιλική εξουσία, εξαιτίας της νέας διαμάχης, που ξέσπασε ανάμεσα στους Ουγενότους και τους Καθολικούς.
 
=== 17ος αιώνας ===
[[File:Acta Eruditorum - III mappe Francia, 1703 – BEIC 13363829.jpg|thumb|''Francia'', 1703]]
 
Το [[1614]] και ενώ είχε την αντιβασιλεία η Μαρία των Μεδίκων, ανέβηκε στην εξουσία ο καρδινάλιος [[Καρδινάλιος Ρισελιέ|Ρισελιέ]]. Στη συνέχεια έγινε πρωθυπουργός του Λουδοβίκου ΙΓ΄ και πήρε στα χέρια του τον απόλυτο έλεγχο της κρατικής μηχανής. Κατέβαλε συνεχείς προσπάθειες για 20 ολόκληρα χρόνια, με σκοπό την αποκατάσταση της εξασθενημένης βασιλικής εξουσίας. Μια άλλη επιδίωξη του ήταν να μεταβάλει τη Γαλλία στο ισχυρότερο ευρωπαϊκό κράτος.
Ο Ρισελιέ εξουδετέρωσε όλες τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας και εκμηδένισε κυρίως την αντίδραση των ευγενών και των Ουγενότων. Επέβαλε βαριά φορολογία στους αγρότες και στους έμπορους των πόλεων, έδωσε νέα ώθηση στο εξωτερικό εμπόριο και συντέλεσε στην επέκταση των ορίων της Γαλλικής Αυτοκρατορίας στη [[Βόρεια Αμερική]], την [[Καραϊβική]], καθώς και σε άλλα μέρη του κόσμου. Επιτυχίες σημείωσε και στην εξωτερική πολιτική. Έτσι αντιτάχτηκε με επιτυχία στις πανίσχυρες αψβουργικές μοναρχίες της Αυστρίας και της Ισπανίας και γενικότερα προετοίμασε με το έργο του το δρόμο της απόλυτης μοναρχίας του [[Λουδοβίκος ΙΔ'|Λουδοβίκου ΙΔ΄]].
 
Το [[1643]] ανέβηκε στο θρόνο ο Λουδοβίκος ΙΔ΄, σε πολύ νεαρή ηλικία. Κατά τα πρώτα 18 χρόνια της βασιλείας του είχε πρωθυπουργό τον καρδινάλιο [[Μαζαρέν]] (Μαζαρίνο), ο οποίος ακολούθησε την πολιτική του Ρισελιέ. Κατά την περίοδο που ο βασιλιάς ήταν ανήλικος ξέσπασε μια έντονη εσωτερική αντίδραση, η οποία όμως εκμηδενίστηκε και έτσι αποκαταστάθηκε το διεθνές γόητρο της Γαλλίας. Ο Λουδοβίκος, μετά την ενηλικίωσή του, άρχισε να κυβερνά μόνος του και εξελίχτηκε στον ισχυρότερο μονάρχη της Ευρώπης. Ανακάλεσε το Έδικτο της Ναντς και άρχισε άγριος διωγμός των Ουγενότων. Πολλοί από αυτούς αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την χώρα και όσοι αρνούνταν να προσχωρήσουν στον Καθολικισμό θανατώνονταν. Πολέμησε εναντίον της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Αγγλίας, χωρίς να πετύχει κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα. Διακρινόταν για τις απολυταρχικές του αντιλήψεις και πίστευε ότι ήταν αντιπρόσωπος του Θεού στη γη. Κατά συνέπεια δεν ήταν υποχρεωμένος να λογοδοτήσει σε κανένα. Δική του ήταν η περίφημη φράση: ''«Το κράτος είμαι εγώ»'' (L' Etat c' est moi). Συγκέντρωσε στα χέρια του ολόκληρη την εξουσία, διακρίθηκε για την ισχύ και την μεγαλοπρέπεια του, για αυτό τον αποκάλεσαν ''«Βασιλιά Ήλιο»''.
 
=== 18ος - 19ος αιώνας ===
 
Με τις αρχές του 18oυ αιώνα συμπίπτει και η άνοδος στο θρόνο του Λουδοβίκο ΙΕ΄, δισέγγονου του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Φαινομενικά, η βασιλική εξουσία ήταν ισχυρή και ακμαία, αλλά κάτω από τη ψεύτικη αυτή εικόνα κρύβονταν και ενεργούσαν καταλυτικές δυνάμεις. Αποτέλεσμα του Επταετούς πολέμου ήταν να νικηθεί η Γαλλία από την Αγγλία και να χάσει τα περισσότερα από τα εδάφη της στη Βόρεια Αμερική. Το [[1774]] ανέβηκε στο θρόνο ο [[Λουδοβίκος ΙΣΤ΄]], ο οποίος βρήκε το λαό δυσαρεστημένο εξαιτίας των δυσμενών κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών συνθηκών. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την εμφάνιση μιας μαζικής και μορφωμένης αστικής τάξης, προκάλεσε διάφορες διαμαρτυρίες, και εξεγέρσεις που κατέληξαν στη [[Γαλλική Επανάσταση|επανάσταση]] ([[1789]]).
 
[[Αρχείο:Prise de la Bastille.jpg|thumb|left|200px|Η [[Κατάληψη της Βαστίλης]]]]
Η οικονομία της Γαλλίας είχε εξασθενίσει σημαντικά, εξαιτίας της βοήθειας που πρόσφερε στις επαναστατημένες αμερικανικές αποικίες εναντίον της Αγγλίας. Ο βασιλιάς βρέθηκε σε πολύ άσχημη θέση και για να εξοικονομήσει χρήματα, συγκάλεσε τους αντιπρόσωπους των τριών τάξεων, δηλ. των κληρικών, των ευγενών και των αστών. Έγινε μια απαγορευμένη συγκέντρωση στην αίθουσα του σφαιριστηρίου, κατά την οποία ορισμένοι αντιπρόσωποι της αστικής τάξης αυτοαναγορεύτηκαν σε [[Εθνοσυνέλευση]] και αποφάσισαν να καταρτίσουν το [[Σύνταγμα]] της χώρας. Στις [[14 Ιουλίου]] [[1789]] καταλήφθηκε από το λαό του Παρισιού η [[Βαστίλη]], μια παλιά φυλακή, που συμβόλιζε τις καταπιέσεις του παλιού καθεστώτος. Τον Αύγουστο εκδόθηκε από την εθνοσυνέλευση η [[Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου]]. Με τα γεγονότα αυτά άρχισε επανάσταση, η οποία έπαιρνε όλο και σφοδρότερη μορφή. Το Σεπτέμβριο του [[1792]] Η Γαλλία ανακηρύχτηκε δημοκρατία, ενώ λίγους μήνες μετά αποκεφαλίστηκε ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ και η γυναίκα του [[Μαρία Αντουανέτα]]. Την εξουσία πήραν στα χέρια τους ριζοσπάστες ηγέτες, όπως ο [[Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος]], οι οποίοι άρχισαν να εξοντώνουν όλους τους πολέμιους της επανάστασης.
 
Στο μεταξύ η Γαλλία άρχισε εξωτερικούς πολέμους με πέντε δυνάμεις, ανάμεσα στις οποίες και η Αγγλία. Το καθεστώς της τρομοκρατίας έπαυσε το 1795 και κατά την επόμενη τετραετία η Γαλλία διακυβερνήθηκε από το Διευθυντήριο.
Το [[1799]] ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Γαλλίας ο [[Ναπολέοντας Βοναπάρτης]], ο οποίος σχημάτισε την Υπατεία. Ήταν τριμελής επιτροπή, στην οποία πρώτος ύπατος ήταν ο ίδιος και επομένως σ’ αυτόν ανήκε η πρωτοβουλία όλων των αποφάσεων. Ύστερα από διαταγή του συντάχτηκε ο γνωστός [[Ναπολεόντειος Κώδικας]], που αποτελεί, ακόμα και σήμερα, το θεμέλιο του γαλλικού αστικού δικαίου. Οι σχέσεις της Γαλλίας με τον πάπα αποκαταστάθηκαν με την υπογραφή του Κονκορδάτου του 1801. Το 1804 ο Ναπολέοντας αυτοανακηρύχτηκε αυτοκράτορας, νίκησε τους περισσότερους εχθρούς της χώρας του και κατόρθωσε να επεκτείνει το βασίλειο του.
 
Το [[1812]], επικεφαλής της [[Μεγάλη Στρατιά|Μεγάλης Στρατιάς]] o Ναπολέων, εισέβαλε στη [[Ρωσία]] και κατέλαβε τη [[Μόσχα]]. Οι Ρώσοι υποχωρούσαν συνέχεια καταστρέφοντας καθετί που μπορούσε να εξυπηρετήσει τον εισβολέα. Ο Ναπολέοντας αναγκάστηκε να διατάξει την υποχώρηση προς τη Γαλλία, αλλά ο γαλλικός στρατός καταστράφηκε από τα χιόνια, το δυνατό κρύο και τις συνεχείς επιθέσεις των Ρώσων.
Οι εχθροί του Ναπολέοντα, παίρνοντας θάρρος από την ήττα του στη Ρωσία, συνασπίστηκαν εναντίον του. Το 1814 παραιτήθηκε και εξορίστηκε στο νησί Έλβα της Μεσογείου. Στο μεταξύ, αυτοκράτορας της Γαλλίας έγινε ο [[Λουδοβίκος ΙΗ΄]] και χώρα αποτέλεσε συνταγματική μοναρχία.
Το Μάρτη του 1815 όμως ο Ναπολέοντας ξαναγύρισε στη Γαλλία και διακυβέρνησε τη χώρα μόνο για ένα διάστημα 100 ημερών. Ο Ναπολέοντας νικήθηκε οριστικά τον Ιούνιο του 1815 στο [[Βατερλώ]] του Βελγίου από ένα πολυεθνικό στρατό, με επικεφαλής τον Άγγλο δούκα του Ουέλλινγκτον και τον Πρώσο στρατηγό [[φον Μπλύχερ]]. Λίγο αργότερα εξορίστηκε στο νησάκι του Νότιου Ατλαντικού, Αγία Ελένη, όπου και πέθανε, το 1821, από καρκίνο.
Η περίοδος της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΗ΄ και του Κάρολου Ι΄ σφραγίστηκε από το μεγαλύτερο περιορισμό των φιλελεύθερων δημοκρατικών θεσμών, που επέβαλε η γαλλική επανάσταση. Η αυξημένη δυσαρέσκεια των λαϊκών μαζών των πόλεων, όπου ήταν συγκεντρωμένη η μεταλλευτική και η υφαντουργική βιομηχανία, οδήγησε στο ξέσπασμα δύο διαδοχικών επαναστάσεων του 1830 και 1848.
 
Πρόεδρος της Δεύτερης Δημοκρατίας εκλέχτηκε ο [[Λουδοβίκος Ναπολέοντας]], που διέλυσε την εθνοσυνέλευση και στέφθηκε αυτοκράτορας το [[1852]]. Τα επεκτατικά του σχέδια τόσο στο στρατιωτικό τομέα όσο και στο διπλωματικό επίπεδο έφεραν τη Γαλλία μπροστά σε νέα οικονομική αδυναμία. Τη στιγμή αυτή διάλεξε το ισχυρό πρωσικό βασίλειο υπό την ηγεσία του [[Βίσμαρκ]] για να κηρύξει τον πόλεμο τον Ιούλιο του [[1870]]. Οι ειρηνευτικοί όροι υπήρξαν βαρύτατοι για την Γαλλία, της οποίας ο στρατός κατατροπώθηκε σε τρεις μήνες.
 
Η δεύτερη αυτοκρατορία καταλύθηκε με το τέλος του γερμανογαλλικού πολέμου και με την προσάρτηση του μεγαλύτερου τμήματος της Αλσατίας και της Λωραίνης στο πρωσικό βασίλειο. Μετά τη συνθήκη του 1871, οι Γάλλοι επαναστάτησαν και ανακήρυξαν ξανά τη Γαλλία δημοκρατία. Οι εργάτες και φιλελεύθεροι του Παρισιού,εγκαθίδρυσαν δική τους εξουσία, τη γνωστή [[Παρισινή Κομμούνα]].
=== 20ός αιώνας ===
 
Το [[1919]], με την [[Συνθήκη των Βερσαλλιών]], η Γαλλία ανέκτησε την [[Αλσατία]] και τη [[Λωρραίνη (περιοχή)|Λωρραίνη]], ενώ η Γερμανία υποχρεώθηκε να καταβάλει πολεμική αποζημίωση τεράστιου ύψους. Στη δεκαετία 1930-40 η γαλλική οικονομία ξαναβρήκε το ρυθμό της.
 
Τον Σεπτέμβριο του [[1939]], όταν οι στρατιές του [[Χίτλερ]] εισέβαλαν στην [[Πολωνία]], η Γαλλία και η [[Αγγλία]] έσπευσαν σε βοήθεια, η οποία, όμως, περιορίστηκε σε φραστικές επιθέσεις. Όμως, η Γερμανία εισέβαλε στη Γαλλία από τα σύνορα του Βελγίου, αχρηστεύοντας τη μεγάλη αμυντική [[γραμμή Μαζινό]]. Τον Ιούνιο του [[1940]] ο Στρατάρχης [[Φιλίπ Πεταίν]] υπέγραψε ανακωχή με τους Γερμανούς, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο τμήμα της χώρας να περιέλθει υπό γερμανική στρατιωτική κατοχή και το υπόλοιπο να διοικείται από [[Γαλλία του Βισύ|αυταρχικό φιλογερμανικό καθεστώς]] υπό τον Πεταίν. Η μεγάλη μάζα πήρε ενεργά μέρος στο αντιστασιακό μέτωπο, οργανώνοντας από [[απεργία|απεργίες]] μέχρι [[σαμποτάζ]] και [[ανταρτοπόλεμος|ανταρτοπόλεμο]]. Ο στρατηγός [[Σαρλ Ντε Γκωλ]] τέθηκε επικεφαλής του κινήματος των «Ελεύθερων Γάλλων» και έστειλε μήνυμα στο γαλλικό λαό. Μετά την απελευθέρωση έγινε προσωρινός πρωθυπουργός και πρόεδρος της Τέταρτης Δημοκρατίας. Εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας ο ρυθμός της ανασυγκρότησης της Γαλλίας από τον πόλεμο ήταν βραδύς. Από το 1949 και μετά, το σύνολο της βιομηχανικής παραγωγής έφτασε στα προπολεμικά επίπεδα. Το ίδιο έγινε και με τη γεωργική παραγωγή και το εμπόριο.
 
Πήρε ενεργό μέρος στην Ένωση της Ευρώπης για τη συμμετοχή στην [[Ευρωπαϊκή Ένωση]] και συμμετείχε στο [[ΝΑΤΟ]]. Τα γεγονότα της [[Αλγερία]]ς το [[1958]] διαδέχτηκε η Πέμπτη Δημοκρατία του [[Σαρλ Ντε Γκωλ]]. Ψηφίστηκε νέο σύνταγμα. Ο Ντε Γκωλ παρέμεινε πρόεδρος για 11 χρόνια, με το όνειρο να μετατρέψει τη Γαλλία σε μια «ηγετική δύναμη» στην [[Ευρώπη]]. Απέσυρε τη χώρα από το [[ΝΑΤΟ]] και αρνήθηκε επίμονα την είσοδο της Αγγλίας στην [[Ευρωπαϊκή Ένωση]] (τότε [[Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα|ΕΟΚ]]). Το [[1969]] απορρίφθηκε η πρόταση του για νέες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις και μετά από αυτό παραιτήθηκε. Οι Γάλλοι εξέλεξαν δεύτερο πρόεδρο της Πέμπτης Δημοκρατίας τον γκωλικό [[Ζωρζ Πομπιντού]].
 
== Τέχνες ==
Αν και τα πρώτα δείγματα της [[τέχνη]]ς στην Γαλλία ξεκινούν την εποχή του [[Καρλομάγνος|Καρλομάγνου]], μόνο από τον [[10ος αιώνας|10ο αιώνα]] και ύστερα αναπτύσσεται η καλλιτεχνική δραστηριότητα για να φτάσει σε μεγάλη ανάπτυξη τον επόμενο αιώνα. Στην [[Βουργουνδία]] και στην [[Προβηγκία]] ανευρίσκονται [[Μοναστήρι (θρησκεία)|μοναστηριακά]] κτίσματα της ρομανικής αρχιτεκτονικής. Στο τέλος του [[Μεσαίωνας|Μεσαίωνα]] εξελίσσεται ο [[γοτθικός ρυθμός]] με τα λεπτά αρχιτεκτονικά μέλη και τους λεπτόμορφους σχηματισμούς. Αυτή η τάση διατηρείται ακόμη και μετά τα μέσα του [[16ος αιώνας|16ου αιώνα]]. Την επίδραση της [[Αναγέννηση]]ς την δέχτηκε η Γαλλία προς τα τέλη του [[15ος αιώνας|15ου αιώνα]], κάτω από την λάμψη της [[Φλωρεντία]]ς και την επίδραση των ιταλικών καλλιτεχνικών κέντρων της περιόδου. Οι [[Βερσαλλίες (παλάτι)|Βερσαλλίες]], το πιο πολυτελές ανάκτορο στην Ευρώπη, φανερώνουν την τάση για μεγάλα και πολυτελή αρχιτεκτονικά κτίσματα τον [[17ος αιώνας|17ο αιώνα]].
 
Ως αντίδραση στον [[κλασσικισμός|κλασσικισμό]] έρχεται ο [[18ος αιώνας]], ο οποίος, όπως και στην [[λογοτεχνία]], είναι διαποτισμένος από τα νέα κοινωνικά ρεύματα. Η σχέση καλλιτέχνη και κοινού γίνεται αμεσότερη. Η [[προσωπογραφία]] είναι κύριο γνώρισμα αυτής της εποχής. Αναφαίνεται, όμως, πάλι και νέο κύμα κλασικισμού, το οποίο διαφαίνεται στο [[Πάνθεον]] του Παρισιού. Ο [[19ος αιώνας]] βλέπει το ξαναγύρισμα σε παλαιότερες μορφές, ενώ ταυτόχρονα ο [[νατουραλισμός]] και ο λογοτεχνικός [[ρομαντισμός]] επηρεάζουν τις τάσεις στις τέχνες. Στις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα επιβλήθηκε ο [[ιμπρεσιονισμός]], ο οποίος διατηρήθηκε και στις αρχές του επόμενου. Μερικοί από τους εκπρόσωπους του ήταν οι [[Κλωντ Μονέ]], [[Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ]], [[Πωλ Γκωγκέν]] και [[Πωλ Σεζάν]]. Ο [[20ος αιώνας]] έχει ανάμεικτες επιδράσεις και κατευθύνσεις. Ο [[κυβισμός]], ο [[σουρεαλισμός]], η [[αφηρημένη τέχνη]], που αποτελούν το κοινό γνώρισμα της διεθνούς καλλιτεχνικής πορείας, σημαδεύουν και την [[αρχιτεκτονική]] και την [[γλυπτική]].
 
== Γράμματα ==
Στο πρώτο μισό του αιώνα οι συγγραφείς προσπάθησαν να βάλουν σε τάξη τα λογοτεχνικά είδη και τις διάφορες μορφές της σκέψης. Ο [[Καρτέσιος]] (René Descartes) καθιερώνει μία παγκόσμια μέθοδο κριτικής. Ο Κορνέιγ (Corneille) χαρίζει στην τραγωδία την κανονική της δομή. Ο Πασκάλ (Pascal) εκφράζεται σε μια φωτεινή πρόζα που επηρεάζει όλη τη ηθική του αιώνα.
Όλοι αυτοί οι συγγραφείς προετοιμάζουν τον δρόμο στους λογοτέχνες που έπειτα από το 1660 θα ενσαρκώσουν το κλασσικό ιδεώδες. Τα έργα τους τείνουν προς την τελειότητα, χάρη στην κοινωνικότητα της μορφής, την αρμονία της σύνθεσης και την ακρίβεια της έκφρασης. Τα μεγάλα κλασσικά έργα είναι: οι μύθοι του Λα Φοντέν (La Fontaine), οι κωμωδίες του Μολιέρου (Molière), οι τραγωδίες του Ρακίνα (Racin), η ποίηση του Μπουαλό.
Στην περίοδο από το [[1680]] ως την [[Γαλλική Επανάσταση]] αναπτύχθηκε το κίνημα του Διαφωτισμού, που στηρίχθηκε στον ορθολογισμό και ευνόησε την ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των φυσικών επιστημών. Οι ριζοσπαστικές ιδέες του γαλλικού διαφωτισμού διαδόθηκαν στην προεπαναστατική Ελλάδα, όπου βρήκαν ένθερμους υποστηρικτές.
 
=== 18ος αιώνας ===
 
== Πολίτευμα ==
Η Γαλλία είναι Ημιπροεδρική Δημοκρατία με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να έχει σημαντικές εξουσίες και αρμοδιότητες και με διευρυμένο εκτελεστικό ρόλο.Ο Πρωθυπουργός ηγείται της Κυβέρνησης η οποία μετά το [[1958]] έχει περιορισμένες εξουσίες και βρίσκεται υπό την σκεπή του Προέδρου της Γαλλίας γιατί χωρίς την έγκρισή του δεν παραμένει στην εξουσία.Παρόλα αυτά έχει και αυτή σημαντικές αρμοδιότητες κυρίως στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας με εκείνες του προέδρου πάντως να υπερέχουν. Στις [[21 Ιουλίου]] του [[2008]]<ref>[http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=921295&lngDtrID=245 in.gr] ''Οριακά εγκρίθηκε η συνταγματική αναθεώρηση του Σαρκοζί'', 21-7-2008.</ref> το Κοινοβούλιο ενέκρινε οριακά, με 539 ψήφους υπέρ έναντι 537 κατά, την τροποποίηση του Συντάγματος.
 
Στις [[24 Μαρτίου]] του [[2009]] η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα καταβάλει αποζημιώσεις σε πολιτικό και στρατιωτικό προσωπικό όπως επίσης και σε κατοίκους που παρουσίασαν προβλήματα υγείας συνεπεία των πυρηνικών δοκιμών της χώρας, αρχικά στην [[Αλγερία]] και στη συνέχεια στη [[Γαλλική Πολυνησία]] εντός 30 ετών.<ref>[http://www.tovima.gr/default.asp?pid=41&nid=998361 Το Βήμα], 24-3-2009.</ref>
 
Η [[Κυβέρνηση της Γαλλίας|Κυβέρνηση Φίγιον]] ψήφισε ένα νέο συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο, που πυροδότησε αντιδράσεις σε όλη την Γαλλία. Με βάση αυτό, το όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση αυξήθηκε από τα 60 στα 62 χρόνια.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11610601 BBC], 22-10-2010.</ref>
 
== Στρατός ==
Στις 11 Μαρτίου του [[2009]] o [[Πρόεδρος της Γαλλίας|Πρόεδρος]] [[Νικολά Σαρκοζί]] ανακοίνωσε επίσημα την επιστροφή - έπειτα από 43 χρόνια -της χώρας στο στρατιωτικό σκέλος του [[ΝΑΤΟ]].<ref>[http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artId=258883 Το Βήμα], 12 Μαρτίου 2009.</ref> Εξαιτίας της απόφασης αυτής, η [[Κυβέρνηση της Γαλλίας|Κυβέρνηση Φίγιον]] ήρθε αντιμέτωπη με πρόταση μομφής. Με 329 ψήφους κατά της πρότασης μομφής έναντι 238 υπέρ η κυβέρνηση έλαβε την ψήφο εμπιστοσύνης από το κοινοβούλιο στις 17 Μαρτίου του 2009.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7948133.stm BBC News], Sarkozy survives vote over Nato, 17 Μαρτίου 2009.</ref>
 
Η Γαλλία διατηρεί στρατιωτικές βάσεις σε άλλες χώρες. Στις 26 Μαΐου του 2009 ο [[Πρωθυπουργός]] [[Πρωθυπουργός της Γαλλίας|Φρανσουά Φίγιον]] εγκαινίασε στρατιωτική βάση στο [[Αμπού Ντάμπι]] (στα [[Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα]]).<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article6367036.ece Times], France sends signal to Iran with opening of Abu Dhabi airbase, 26 Μαΐου 2009.</ref>
44.748

επεξεργασίες