Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Επαναστάσεις του 1989»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
Τα γεγονότα της πλήρους επανάστασης ξεκίνησαν στην [[Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας|Πολωνία]] το 1989<ref>{{Citation|title=Between Past and Future: The Revolutions of 1989 and Their Aftermath|url=https://books.google.com/books?ie=UTF-8&vid=ISBN9639116718&id=1pl5T45FwIwC&pg=PA85|last1=Antohi|last2=Tismăneanu|first1=Sorin|first2=Vladimir|author1-link=Sorin Antohi|author2-link=Vladimir Tismăneanu|page=85|chapter=Independence Reborn and the Demons of the Velvet Revolution|publisher=Central European University Press|ISBN=963-9116-71-8}}.</ref><ref name="lead">{{Cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/world_agenda/article6430833.ece|title=World Agenda: 20 years later, Poland can lead eastern Europe once again|last=Boyes|first=Roger|work=The Times|date=4 June 2009|location=UK|accessdate=4 June 2009}}</ref> και συνεχίστηκε στην [[Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας|Ουγγαρία]], την [[Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας|Ανατολική Γερμανία]], τη [[Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας|Βουλγαρία]], την [[Τσεχοσλοβακία]] και τη [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρουμανίας|Ρουμανία]]. Ένα κοινό χαρακτηριστικό για τις περισσότερες από αυτές τις εξελίξεις ήταν η εκτεταμένη χρήση εκστρατειών πολιτικής αντίστασης, που κατέδειξαν τη λαϊκή αντίθεση στη συνέχιση του μονοκομματικού καθεστώτος και συνέβαλαν στην πίεση για αλλαγή.<ref>{{Citation|last=Roberts|first=Adam|title=Civil Resistance in the East European and Soviet Revolutions|url=http://www.aeinstein.org/organizationse3a7.html|year=1991|author-link=Adam Roberts (scholar)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110130071418/http://www.aeinstein.org/organizationse3a7.html|deadurl=yes|publisher=Albert Einstein Institution|format=[[Portable document format|PDF]]|ISBN=1-880813-04-1|archivedate=30 January 2011|df=dmy-all}}.</ref> Η Ρουμανία ήταν η μόνη χώρα του Ανατολικού Μπλοκ όπου το κομμουνιστικό καθεστώς ανατράπηκε βίαια.<ref>{{Citation|last=Sztompka|first=Piotr|title=Society in Action: the Theory of Social Becoming|url=https://books.google.com/books?ie=UTF-8&vid=ISBN0226788156&id=sdSw3FgVOS4C&pg=PP16|author-link=Piotr Sztompka|page=x|chapter=Preface|publisher=University of Chicago Press|ISBN=0-226-78815-6}}.</ref> Οι [[Φοιτητική εξέγερση στην πλατεία Τιεν Αν Μεν|διαμαρτυρίες στην πλατεία Τιενανμέν]] (Απρίλιος-Ιούνιος 1989) απέτυχαν να διεγείρουν σημαντικές πολιτικές αλλαγές στην [[Κίνα]], αλλά οι επιρροές εικόνες θαρραλέων αντιπαραθέσεων κατά τη διάρκεια αυτής της διαμαρτυρίας συνέβαλαν στην πρόκληση γεγονότων σε άλλα μέρη του πλανήτη. Στις 4 Ιουνίου 1989, η συνδικαλιστική οργάνωση [[Αλληλεγγύη (συνδικάτο της Πολωνίας)|Αλληλεγγύη]] πέτυχε συντριπτική νίκη σε μερικώς ελεύθερες εκλογές στην Πολωνία, οδηγώντας στην ειρηνική πτώση του κομμουνισμού στη χώρα αυτή το καλοκαίρι του 1989. Επίσης, τον Ιούνιο του 1989, η Ουγγαρία άρχισε να αποσυναρμολογεί το τμήμα του [[Σιδηρούν παραπέτασμα|Σιδερένιου Παραπετάσματος]] που βρισκόταν στο έδαφός της, που οδήγησε σε έξοδο Ανατολικογερμανών μέσω της Ουγγαρίας, η οποία αποσταθεροποίησε την Ανατολική Γερμανία. Αυτό οδήγησε σε μαζικές διαδηλώσεις σε πόλεις όπως η [[Λειψία]] και στη συνέχεια η [[Τείχος του Βερολίνου|πτώση του τείχους του Βερολίνου]] το Νοέμβριο του 1989, η οποία χρησίμευσε ως συμβολική πύλη για τη [[Γερμανική επανένωση|γερμανική επανένωση το 1990]].
 
Η [[Διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης|Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε]] τον Δεκέμβριο του 1991, με αποτέλεσμα 11 χώρες ([[Αρμενία]], [[Αζερμπαϊτζάν]], [[Λευκορωσία]], [[Γεωργία]], [[Καζακστάν]], [[Κιργιζία]], [[Μολδαβία]], [[Τατζικιστάν]], [[Τουρκμενιστάν]], [[Ουκρανία]] και [[Ουζμπεκιστάν]]) να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους από τη Σοβιετική Ένωση. Όμως, είχαν δηλώσει τη κυριαρχία στο έδαφος τους νωρίτερα στο έτος. Τα κράτη Βαλτικής ([[Εσθονία]], [[Λετονία]] και [[Λιθουανία]]) επανέκτησαν την ανεξαρτησία τους το Σεπτέμβριο του 1991. Η υπόλοιπη Σοβιετική Ένωση έγινε [[Ρωσική Ομοσπονδία]] τον Δεκέμβριο του 1991. Η [[Αλβανία]] και η [[Γιουγκοσλαβία]] εγκατέλειψαν τον κομμουνισμό μεταξύ του 1990 και 1992. Μέχρι το 1992, η Γιουγκοσλαβία χωρίστηκε σε πέντε διάδοχα κράτη, τη [[Βοσνία και Ερζεγοβίνη]], την [[Κροατία]], τη [[ΠρώηνΒόρεια ΓιουγκοσλαβικήΜακεδονία]] (με την ονομασία ''Δημοκρατία της Μακεδονίας|πΓΔΜ]]''), τη [[Σλοβενία]] ​​και την [[Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας]], το οποίο στη συνέχεια μετονομάστηκε σε [[Σερβία και Μαυροβούνιο]] το 2003 και τελικά χωρίστηκε το 2006 σε δύο κράτη, τη [[Σερβία]] και το [[Μαυροβούνιο]]. Στη συνέχεια, η Σερβία μίκρυνε περαιτέρω με την απόσχιση του [[Κατάλογος χωρών με περιορισμένη αναγνώριση|μερικώς αναγνωρισμένου κράτους]] του [[Κοσσυφοπέδιο|Κοσσυφοπεδίου]] το 2008. Η Τσεχοσλοβακία [[Διάλυση της Τσεχοσλοβακίας|διαλύθηκε]] τρία χρόνια μετά το τέλος της κομμουνιστικής κυριαρχίας και μετετράπη στη [[Τσεχία]] και τη [[Σλοβακία]] τα μεσάνυχτα της 31ης Δεκεμβρίου 1992 προς 1η Ιανουαρίου 1993.<ref>{{Citation|title=Constitution|date=1992-04-27|contribution=Yugoslavia|contribution-url=http://www.cecl.gr/RigasNetwork/databank/Constitutions/Yugoslavia.html|place=[[Greece|GR]]|publisher=CECL|accessdate=2013-08-12}}.</ref> Ο αντίκτυπος αυτών των γεγονότων έγινε αισθητός σε αρκετές σοσιαλιστικές χώρες. Ο κομμουνισμός εγκαταλείφθηκε σε χώρες όπως η [[Καμπότζη]] (1991), η [[Αιθιοπία]] (1990), η [[Μογγολία]] (η οποία το 1990 επανεξέλεξε δημοκρατικά την Κομμουνιστική κυβέρνηση που διηύθυνε τη χώρα μέχρι το 1996) και τη [[Λαοκρατική Δημοκρατία της Υεμένης|Νότια Υεμένη]] (1990).
 
Κατά την υιοθέτηση διαφόρων μορφών [[Οικονομία της αγοράς|οικονομίας της αγοράς]], παρατηρήθηκε μια γενική συρρίκνωση του βιοτικού επιπέδου για πολλές πρώην κομμουνιστικές χώρες.<ref name="Living standards CR">{{cite book|title=Vývoj vybraných ukazatelů životní úrovně v České republice v letech 1993&nbsp;– 2008|publisher=Odbor analýz a statistiky. Ministerstvo práce a sociálních věcí ČR|year=2009|location=Praha|url=http://www.mpsv.cz/files/clanky/7421/ukazatele_zivotni_urovne.pdf}}</ref> Οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις ήταν ποικίλες, αλλά μόνο σε τέσσερις χώρες τα κομμουνιστικά κόμματα μπόρεσαν να διατηρήσουν μονοπώλιο στην εξουσία, δηλαδή την [[Κίνα]], την [[Κούβα]], το [[Λάος]] και το [[Βιετνάμ]] (η [[Βόρεια Κορέα]] πέρασε συνταγματική αλλαγή το 2009 που την κατέστησε ονομαστικά μη κομμουνιστική. στην πραγματικότητα όμως παραμένει ακόμα οργανωμένη με σταλινικές γραμμές). Πολλές κομμουνιστικές και σοσιαλιστικές οργανώσεις στη Δύση μετέτρεψαν τις κατευθυντήριες αρχές τους στην κοινωνική δημοκρατία και τον δημοκρατικό σοσιαλισμό. Τα κομμουνιστικά κόμματα στην Ιταλία και στον Άγιο Μαρίνο υπέστησαν την αναμόρφωση της ιταλικής πολιτικής τάξης των αρχών της δεκαετίας του 1990. Στη [[Νότια Αμερική]], η ροζ παλίρροια είχε αρχίσει, ξεκινώντας με τη [[Βενεζουέλα]] το 1999 και σάρωσε τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Το ευρωπαϊκό πολιτικό τοπίο άλλαξε δραστικά. Πολλές πρώην χώρες του Ανατολικού Μπλοκ εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αποτέλεσμα την ισχυρότερη οικονομική και κοινωνική ένταξη με τη Δυτική Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
227.740

επεξεργασίες