Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Αστρονομία»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
{{Επιστήμη}}[[Αρχείο:Hubble 01.jpg|μικρογραφία|Το [[Διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ]] (''Υπερκαινοφανείς αστέρες'').]]
[[Αρχείο:LH 95.jpg|μικρογραφία|δεξιά|[[Αστέρας|Αστέρες]] μέσα σε περιοχή σχηματισμού αστέρων στο [[Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου]], το οποίο είναι ένας [[ακανόνιστος γαλαξίας]].]]
[[Αρχείο:Crab Nebula.jpg|μικρογραφία|Ένα γιγάντιο μωσαϊκό από το [[Νεφέλωμα του Καρκίνου]], ως απομεινάρι [[Υπερκαινοφανείς αστέρες|υπεροκαινοφανούς αστέρα]]. [[Φωτογραφία]] του διαστημικού τηλεσκοπίου Χαμπλ.]]
 
Η '''Αστρονομία''' ([[αγγλική γλώσσα|αγγλικά]] ''Astronomy'', διεθνής όρος εκ των [[ελληνική γλώσσα|ελληνικών λέξεων]] «ἄστρον» + «νέμω») είναι η [[Φυσικές επιστήμες|φυσική επιστήμη]] που ερευνά όλα τα [[ουράνιο σώμα|ουράνια σώματα]] [(όπως [[αστέρας|άστρα]], [[γαλαξίες]], [[Νεφέλωμα|νεφελώματα]], [[Πλανήτης|πλανήτες]] (συμπεριλαμβανομένης της [[Γη]]ς) [[Φυσικός δορυφόρος|δορυφόροι]], [[Αστεροειδής|αστεροειδεις]], [[Κομήτης|κομήτες]] και άλλα]), τη [[Φυσική]], τη [[Χημεία]], την προέλευση και την εξέλιξη τέτοιων αντικειμένων, τα φαινόμενα που συμβαίνουν στον χώρο έξω από την [[ατμόσφαιρα]] της Γης, τα οποία συμπεριλαμβάνουν εκρήξεις [[υπερκαινοφανείς αστέρες|υπερκαινοφανών αστέρων]], [[εκλάμψεις ακτίνων γ]] και [[Ακτινοβολία υποβάθρου|κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων υποβάθρου]].
Ένα σχετικό αλλά διακριτό θέμα αποτελεί η [[Κοσμολογία]], που ασχολείται με τη μελέτη του [[σύμπαν|σύμπαντος]] ως ολότητα<ref>Unsöld, Albrecht; Baschek, Bodo (2001). Classical Astronomy and the Solar System - Introduction. p. 1.</ref>.
 
Η Αστρονομία είναι μια από τις αρχαιότερες επιστήμες. Γενικά, η Αστρονομία γεννήθηκε με την εμφάνιση του «διανοούμενου ανθρώπου» στον ημέτερο πλανήτη. Οι [[Προϊστορία|προϊστορικοί πολιτισμοί]] και οι πρώτοι [[Ιστορία|ιστορικοί πολιτισμοί]] άφησαν αστρονομικά τεχνουργήματα, όπως αυτά που άφησαν οι [[Αρχαία Αίγυπτος|Αρχαίοι Αιγύπτιοι]], οι [[Νουβία|Νούβιοι]], οι [[Βαβυλώνα|Βαβυλώνιοι]], οι [[Αρχαία Ελλάδα|Αρχαίοι Έλληνες]], οι [[Κίνα Παπούα-Νέας Γουινέας|Αρχαίοι Κινέζοι]], οι [[Ινδία|Αρχαίοι Ινδοί]], οι [[Περσία|Αρχαίοι Ιρανοί]] και οι [[Μάγιας]], που δείχνουν ότι ασχολούνταν με μεθοδικές παρατηρήσεις του νυκτερινού ουρανού. Ειδικότερα, όμως, για τους Αρχαίους Έλληνες, η «Αστρονομία» (και ως όρος που επιβίωσε πια) γεννήθηκε ακριβώς την ίδια εκείνη στιγμή που γεννήθηκε και η [[ελληνική μυθολογία]] και μάλιστα σε μια αμφίδρομη σχέση, γιατί η θεία (για τους Έλληνες της εποχής) Μούσα [[Ουρανία]] ήταν προστάτιδά της. Ωστόσο, πρακτικά απαιτούνταν η [[εφεύρεση]] και η εξέλιξη του [[τηλεσκόπιο|τηλεσκοπίου]], ώστε η Αστρονομία να μπορέσει να εξελιχθεί σε σύγχρονη επιστήμη. Ιστορικά, η Αστρονομία συμπεριλάμβανε ενασχολήσεις όπως η [[Αστρομετρία]], η [[Αστρονομική Ναυτιλία]], η [[Παρατηρησιακή Αστρονομία]], ο σχεδιασμός [[ημερολόγιο|ημερολογίων]] και η [[Αστρολογία]], ενώ στις μέρες μας η επαγγελματική (τουλάχιστον) Αστρονομία συχνά θεωρείται συνώνυμη με την [[Αστροφυσική]]<ref>Με την ευρύτερη έννοια που συμπεριλαμβάνει και τις άλλες Αστροεπιστήμες.</ref><ref>Δείτε παρακάτω και στους (μπλε) συνδέσμους λεπτομέρειες για τους όρους αυτούς</ref><ref>Unsöld, Albrecht; Baschek, Bodo (2001). Classical Astronomy and the Solar System. pp. 6–9.</ref>.
 
== Ταξινόμηση της Αστρονομίας ==
# Στη '''Θεωρητική Αστρονομία''' που εστιάζει στην ανάπτυξη αναλυτικών ή και υπολογιστικών μοντέλων για την περιγραφή των αστρονομικών αντικειμένων και τα φαινόμενα που σχετίζονται με αυτά.
 
Οι δυοδύο αυτοί κύριοι κλάδοι είναι συμπληρωματικοί μεταξύ τους, με τη Θεωρητική Αστρονομία να αναζητά τρόπους για να εξηγήσει τα παρατηρούμενα δεδομένα, αλλά και αντιστρόφως, η Παρατηρησιακή Αστρονομία ψάχνει δεδομένα για να επιβεβαιώσει τα κείμενα θεωρητικά συμπεράσματα<ref>Φυσικά, οι πραγματικές παρατηρήσεις αξιοποιούνται και στη διόρθωση θεωρητικών σφαλμάτων που τυχόν οι παρατηρήσεις αυτές υποδεικνύουν.</ref>.
 
Οι Αστρονομία είναι μια από τις λίγες επιστήμες στις οποίες ερασιτέχνες μπορούν ακόμη να παίζουν ενεργό λόγο: Ιδιαίτερα στην ανακάλυψη και στην παρατήρηση μεταβατικών φαινομένων, όπως οι [[μεταβλητοί αστέρες]] ή οι [[κομήτης|κομήτες]], ερασιτέχνες αστρονόμοι έχουν συνεισφέρει πολλές και σημαντικές αστρονομικές ανακαλύψεις.
 
==== Σύγχρονη Ιστορία ====
Η Παρατηρησιακή Αστρονομία εξακολούθησε να δίνει υλικό με την κατασκευή ισχυρότερων τηλεσκοπίων. Ο [[Σαρλ Μεσιέ]] (1730-1817) κατήρτησεκατάρτισε κατάλογο με τα απομακρυσμένα αντικείμενα όπως [[Γαλαξίες]], [[Νεφέλωμα|Νεφελώματα]], κ.ά.. Η εξέλιξη συνέχισε με επιταγχυνόμενα βήματα στηνστη σύγχρονη εποχή του [[Τηλεσκόπιο Χαμπλ|Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble]]. Μπορούμε να αναφέρουμε ως ορόσημα τον [[Νόμος του Χαμπλ|νόμο του Χαμπλ]] (1889-1953) για την επέκταση του Σύμπαντος, τις θεωρίες της σχετικότητας (ειδική και γενική) του [[Άλμπερτ Αϊνστάιν]] (1879-1955), την εφεύρεση του [[ραδιοτηλεσκόπιο|ραδιοτηλεσκοπίου]] και την έναρξη της εξερεύνησης του διαστήματος.
 
=== Ουράνια σώματα ===
Η Αστρονομία εξετάζει τους φυσικούς νόμους που διέπουν τα ουράνια (εκτός της γήινης ατμόσφαιρας) σώματα, τα οποία είναι δυνατόν να παρατηρηθούν με τις κατάλληλες μεθόδους.
* '''[[Αστέρας|Αστέρες]]'''. Οι αστέρες, αστέρια ή άστρα, είναι αέρια σώματα, στα οποία κυριαρχεί συνήθως το στοιχείο [[Υδρογόνο]]. Οι συνθήκες στους αστέρες είναι τέτοιες ώστε να λαμβάνουν χώρα θερμοπυρηνικές αντιδράσεις και να ακτινοβολούν ενέργεια σε μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Ο [[Ήλιος]] είναι ο κοντινότερος αστέρας στη [[Γη]]. Μία καθαρή ασέληνη νύχτα μπορούμε να διακρίνουμε περί τα 4000 αστέρια χωρίς οπτικά βοηθήματα. Αυτά είναι άστρα που ανήκουν στον Γαλαξία μας. Ο κοντινότερος αστέρας στο Ηλιακό Σύστημα είναι ο [[Εγγύτατος Κενταύρου]] (''Proxima Centauri''), σε απόσταση 4,2 ετών φωτός.
* '''[[Πλανήτης|Πλανήτες]]'''. Οι πλανήτες είναι σώματα (αέρια όπως ο [[Δίας (πλανήτης)|Δίας]] ή στερεά όπως η [[Γη]]) τα οποία δεν έχουν δυνατότητα να συντηρήσουν θερμοπυρηνικές αντιδράσεις. Οι πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο. Οι πλανήτες συχνά διαθέτουν δορυφόρους, δηλαδή σώματα που περιστρέφονται γύρω τους. Ο μοναδικός φυσικός δορυφόρος της γης είναι η [[Σελήνη]], το φεγγάρι.
* '''[[Κομήτης|Κομήτες]]''', '''[[Αστεροειδής|Αστεροειδείς]]'''. Σημαντικά μικρότερα από τους πλανήτες σώματα.
* '''[[Νεφέλωμα|Νεφελώματα]]'''. Σχηματισμοί αερίων και σκόνης που εκτείνονται σε ευρύτερες περιοχές του Γαλαξία. Τα νεφελώματα συχνά είναι περιοχές δημιουργίας νέων αστέρων. Γνωστό νεφέλωμα είναι το «Μεγάλο Νεφέλωμα του Ωρίωνα» (Μ42) στον αστερισμό Ωρίωνα.
* Η '''[[Αστρονομία ακτίνων Χ]]''',
* Η '''[[Αστρονομία ακτίνων γ]]''',
* Η '''[[Αστρονομία Υπέρυθρης Ακτινοβολίας|Αστρονομία υπέρυθρης ακτινοβολίας]]''' και
* Η '''[[Αστρονομία Υπεριώδους Ακτινοβολίας|Αστρονομία υπεριώδους ακτινοβολίας]]'''
 
== Η αξία της Αστρονομίας ==
Η συμβολή της αστρονομίας και η πλοκή της με άλλες επιστήμες και τέχνες είναι σπουδαιότατησημαντική. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι οι θεωρίες και οι παρατηρήσεις των αρχαίων Ελλήνων Φυσικών Φιλοσόφων, αποτελούν τη βάση της σύγχρονης αυτής θετικής επιστήμης. Αλλά και σήμερα η [[Οπτική]] (τηλεσκόπιο, μικροσκόπιο) αναπτύχθηκε πολύ από την ανάγκη της έρευνας των ουρανίων σωμάτων. Η [[Φασματοσκοπία]], που έχει αστρονομική εξ ανάγκης προέλευση, χρησιμοποιείται σήμερα από τη [[Φυσική]], [[Χημεία]], [[Μεταλλουργία]], [[Βιολογία]] κλπ. Ακόμα η [[Χρονομετρία]], η [[Ναυτιλία]], και η [[Γεωδαισία]] σχετίζονται στενά με την Αστρονομία. Αποκορύφωμα της συμβολής της αποτελεί η σύγχρονη έρευνα του διαστήματος, οι ασφαλείς αποστολές τεχνητών δορυφόρων και διαστημοπλοίων.
 
Τέλος η Αστρονομία σχετίζεται στενά με τη [[Φιλοσοφία]] και τη [[Μεταφυσική]]. Παρότι ως επιστήμη δεν μπορεί να δώσει άμεση απάντηση σε φιλοσοφικά προβλήματα, εντούτοις «ασκεί σημαντική επίδραση», όπως σημειώνει ο διάσημος αμερικανός φυσικός [[Χένρυ Νόρις Ράσελ]] (1877-1957), «στο καθορισμό της θέσης του σκεπτόμενου ανθρώπου στις υποχρεώσεις του προς τις μέλλουσες γενιές, ή τη θέση του στο Σύμπαν ως προς τη Δύναμη εκείνη υπεράνω αυτού» <ref>Κοσμογραφία -Κ. Χασάπη- σ.15</ref>. Ακριβώς κάτι παρόμοιο υποστήριξε χαρακτηριστικά και ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του [[Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών|Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών]] [[Δημήτριος Αιγινήτης (πανεπιστημιακός)|Δημήτριος Αιγινήτης]] ([[1862]] – [[1934]]): ότι η Αστρονομία παρουσιάζει «''τη συγγένεια της ανθρώπινης διανοίας προς τον Άπειρον Λόγον''».
83.238

επεξεργασίες