Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ουίλλιαμ Σαίξπηρ»

→‎Τα έργα: Ορθογραφία
Ετικέτα: επεξεργασία κώδικα 2017
(→‎Τα έργα: Ορθογραφία)
Ετικέτες: Επεξεργασία από κινητό Διαδικτυακή επεξεργασία από κινητό
 
[[Αρχείο:Henry Fuseli rendering of Hamlet and his father's Ghost.JPG|thumb|''Ο Άμλετ, ο Οράτιος, ο Μάρκελλος και το Φάντασμα του Πατέρα του Άμλετ'' (πίνακας του Χάινριχ Φύσλι, 1780–1785, Κούνστχαους, [[Ζυρίχη]])]]
Στις αρχές του 17ου αιώνα, ο Σαίξπηρ έγραψε τις κωμωδίες "''Με το Ίδιο Μέτρο''", "''Τρωίλος και Χρυσηίδα''" και "''Τέλος Καλό Όλα Καλά''" καθώς και μερικές από τις πιο γνωστές τραγωδίες του<ref>A. C. Bradley, "''Shakespearean Tragedy: Lectures on Hamlet, Othello, King Lear and Macbeth''" σελ.85, Λονδίνο: Penguin (1991) ISBN 0-14-053019-3</ref><ref>Kenneth Muir, "''Shakespeare's Tragic Sequence''" σελ.12-16, Λονδίνο: Routledge (2005) ISBN 0-415-35325-4</ref>. Πολλοί κριτικοί πιστεύουν ότι οι μεγαλύτερες τραγωδίες του Σαίξπηρ αντιπροσωπεύουν την αιχμή της τέχνης του. Ο [[Άμλετ]], ο ήρωας της διάσημης ομώνυμης τραγωδίας του Σαίξπηρ, πιθανότατα έχει συζητηθεί περισσότερο από κάθε άλλο σαιξπηρικό χαρακτήρα, ειδικά για τον περίφημο μονόλογό του "''Να ζει κανείς ή να μη ζει, ιδού η απορία''"<ref>Bradley σελ.94 (1991)</ref>. Σε αντίθεση με τον εσωστρεφή Άμλετ, του οποίου ο δισταγμός αποδεικνύεται μοιραίος, οι ήρωες των τραγωδιών που ακολούθησαν, ο ΟθέλοςΟθέλλος και ο Βασιλιάς Ληρ, χαρακτηρίζονται από τη βιαστική και λανθασμένη εκτίμησή τους<ref>Bradley σελ.86 (1991)</ref>. Η εξέλιξη των τραγωδιών του Σαίξπηρ εξαρτάται συχνά από τέτοια μοιραία λάθη ή μειονεκτήματα, τα οποία ανατρέπουν την τάξη των πραγμάτων και καταστρέφουν τον ήρωα κι εκείνους που αγαπά<ref>Bradley σελ.40, 48 (1991)</ref>. Στον "''[[Οθέλος|ΟθέλοΟθέλλο]]''", ο κακόβουλος Ιάγος προκαλεί τη ζηλοτυπία του ΟθέλουΟθέλλου, ο οποίος φτάνει στο σημείο να δολοφονήσει την αθώα γυναίκα του που τον αγαπά<ref>Bradley σελ.42, 169, 195 (1991), Greenblatt σελ.304 (2005)</ref>. Στο "''Βασιλιά Ληρ''", ο βασιλιάς διαπράττει το τραγικό λάθος να παραιτηθεί από το θρόνο του σηματοδοτώντας την έναρξη των γεγονότων που οδηγούν στη δολοφονία της κόρης του και στο βασανισμό και τη τύφλωση του Κόμη του Γκλόστερ. Στον "''[[Μάκβεθ]]''", τη μικρότερη τραγωδία του Σαίξπηρ<ref>Russ McDonald, "''Shakespeare's Late Style''" σελ.43-46, Κέμπριτζ: Cambridge University Press (2006) ISBN 0-521-82068-5</ref>, η ανεξέλεγκτη φιλοδοξία υποκινεί τον Μάκβεθ και τη σύζυγό του, Λαίδη Μάκβεθ, να δολοφονήσουν το νόμιμο βασιλιά και να σφετεριστούν το θρόνο, μέχρι που καταστρέφονται από τις ενοχές τους<ref>Bradley σελ.306 (1991)</ref>. Οι τελευταίες μεγάλες τραγωδίες του Σαίξπηρ, "''Αντώνιος και Κλεοπάτρα''" και "''Κοριολανός''", περιέχουν μερικά από τα καλύτερα ποιήματά του και θεωρήθηκαν ως οι πιο επιτυχημένες τραγωδίες του από τον ποιητή και κριτικό [[Τόμας Στερνς Έλιοτ]]<ref>Ackroyd σελ.444 (2006), McDonald σελ.69-70 (2006)</ref><ref>[[Τόμας Στερνς Έλιοτ]], "''Elizabethan Essays''" σελ.59, Λονδίνο: Faber & Faber (1934) ISBN 0-15-629051-0, OCLC 9738219</ref>.
Στην τελευταία του περίοδο, ο Σαίξπηρ στράφηκε στο ρομαντισμό και στην ιλαροτραγωδία και ολοκλήρωσε άλλα τρία μεγάλα έργα: "''[[Κυμβελίνος]]''", "''Το Χειμωνιάτικο Παραμύθι''" και "''[[Η Τρικυμία]]''", καθώς και τον κατόπιν συνεργασίας "''Περικλή''". Λιγότερο ζοφερά από τις τραγωδίες του, αυτά τα τέσσερα έργα είναι πιο σοβαρά σε ύφος από τις κωμωδίες της δεκαετίας του 1590 και τελειώνουν με συμφιλίωση και συγχώρεση των δυνητικά τραγικών λαθών<ref>Edward Dowden, "''Shakspere''" σελ.57, Νέα Υόρκη: Appleton & Co. (1881) OCLC 8164385</ref>. Ορισμένοι σχολιαστές έχουν δει αυτή την αλλαγή στη διάθεση ως απόδειξη μιας πιο γαλήνιας άποψης της ζωής από την πλευρά του Σαίξπηρ, αλλά μπορεί να αντικατοπτρίζει απλώς τη θεατρική μόδα της εποχής<ref>Dowden σελ.60 (1881), Frye σελ.123 (2005), McDonald σελ.15 (2006)</ref>. Ο Σαίξπηρ συνεργάστηκε με άλλο δραματουργό σε δύο επιπλέον σωζόμενα έργα: τον "''Ερρίκο Η΄''" και το "''Οι Δύο Συγγενείς Άρχοντες''".
[[Αρχείο:Title page William Shakespeare's First Folio 1623.jpg|thumb|right|Εξώφυλλο της έκδοσης του 1623 με έργα του Σαίξπηρ. Χαλκογραφία του Martin Droeshout.]]
Το 1623 δύο ηθοποιοί, που υπήρξαν φίλοι του Σαίξπηρ, εξέδωσαν μία συλλογή έργων του, αποτελούμενη από 36 κείμενα, εκ των οποίων τα 18 τυπώθηκαν για πρώτη φορά. Πολλά από τα έργα του είχαν ήδη εμφανιστεί σε διάφορες εκδόσεις, για τις οποίες δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ο Σαίξπηρ τις ενέκρινε<ref>Alfred W. Pollard, "''Shakespeare Quartos and Folios: A Study in the Bibliography of Shakespeare's Plays, 1594–1685''", Λονδίνο: Methuen (1909) OCLC 46308204</ref>. Υπάρχουν έργα των οποίων τα σωζόμενα αντίτυπα διαφέρουν από το ένα στο άλλο. Οι διαφορές αυτές μπορεί να οφείλονται σε αντιγραφικά ή τυπογραφικά λάθη, από σημειώσεις ηθοποιών ή του κοινού ή ακόμα και από τα ίδια τα έγγραφα του Σαίξπηρ<ref>Fredson Bowers, "''On Editing Shakespeare and the Elizabethan Dramatists''" σελ.8-10, Φιλαδέλφεια: University of Pennsylvania Press (1955) OCLC 2993883</ref>. Σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα στον "''Άμλετ''", στον "''Τρωίλο και Χρυσηίδα''" και στον "''Οθέλο''", μπορεί ο Σαίξπηρ μετά την πρώτη τους έκδοση να είχε αναθεωρήσει τα κείμενα. Ωστόσο στην περίπτωση του "''Βασιλιά Ληρ''" υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στην πρώτη έκδοση και σ' εκείνη του 1623<ref>Wells σελ.909, 1153 (2005)</ref>.
 
== Ποιήματα ==
Το [[1593]] και το [[1594]], όταν τα θέατρα ήταν κλειστά εξαιτίας της πανούκλας, ο Σαίξπηρ δημοσίευσε δύο αφηγηματικά ποιήματα με ερωτικά θέματα, τα "''Αφροδίτη και Άδωνις''" και "''Ο Βιασμός της Λουκρητίας''". Στο πρώτο ένας αθώος [[Άδωνις]] απορρίπτει τις ερωτικές προκλήσεις της [[Αφροδίτη (μυθολογία)|Αφροδίτης]] ενώ στο δεύτερο η ενάρετη [[Λουκρητία (μυθολογία)|Λουκρητία]] βιάζεται από τον λάγνο Ταρκήνιο. Με επιρροή από τις "''Μεταμορφώσεις''" του [[Οβίδιος|Οβίδιου]]<ref>Frye σελ.288 (2005)</ref>, τα ποιήματα δείχνουν την ενοχή και την ηθική σύγχυση που προκύπτουν από μία ανεξέλεγκτη επιθυμία. Και τα δύο αποδείχθηκαν ιδιαίτερα δημοφιλή και ανατυπώθηκαν αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής του Σαίξπηρ. Ένα τρίτο αφηγηματικό ποίημα, "''Το Παράπονο ενός Εραστή''", όπου μία νεαρή γυναίκα θρηνεί την αποπλάνησή της από ένα πειστικό μνηστήρα, τυπώθηκε στην πρώτη έκδοση των Σονέτων το [[1609]]. "''Ο Φοίνικας κι η Τρυγόνα''", που τυπώθηκε το [[1601]], θρηνεί το θάνατο του θρυλικού Φοίνικα και της ερωμένης του, της πιστής Τρυγόνας. Το [[1599]], δύο προσχέδια των σονέτων 138 και 144 εμφανίστηκαν στον "''Περιπαθή Προσκυνητή''", ένα ανθολόγιο ποιημάτων υπό το όνομα του Σαίξπηρ που εκδόθηκε χωρίς την άδεια του<ref>Honan σελ.289 (1998), Schoenbaum σελ.327 (1987)</ref>.
6.743

επεξεργασίες