Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Όπερα»

122 bytes αφαιρέθηκαν ,  πριν από 1 έτος
Αναίρεση έκδοσης 7696658 από τον GreekManiac (Συζήτηση)
(Αναίρεση έκδοσης 7696658 από τον GreekManiac (Συζήτηση))
Ετικέτα: Αναίρεση
Η '''όπερα''' αποτελεί μουσικό θεατρικό είδος, είναι δηλαδή [[μουσική]] σύνθεση που περιλαμβάνει συγχρόνως και σκηνική δράση. Οι διάλογοι των ηθοποιών της όπερας αποδίδονται με τη μορφή τραγουδιού ενώ η θεατρική παράσταση εκτυλίσσεται παρουσία ενός μουσικού συνόλου. Ως είδος θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μουσικά επιτεύγματα του [[Δυτικού πολιτισμού]] και παραμένει ένα από τα πιο δημοφιλή μουσικά είδη.
 
Ο όρος ''όπερα'' είναι ο πληθυντικός του λατινικού ''opus'' που σημαίνει το ''έργο'', δηλώνοντας έτσι την ενσωμάτωση στην όπερα πολλών καλλιτεχνικών ειδών όπως η μουσική, το [[θέατρο]], ο [[χορός]] και η [[σκηνογραφία]]. Αποδίδεται συχνά στα ελληνικά και ως ''[[μελόδραμα]]'', αν και ο όρος αυτός είναι ευρύτερος. ''[[Όπερα (κτήριο)|Όπερα]]'' ονομάζεται επίσης το [[θέατρο]] που φιλοξενεί τις παραστάσεις.
[[Αρχείο:GarnierOperaParis.jpg|250px|thumb|right|Είσοδος της Όπερας ''Garnier'' στο Παρίσι (1865).]]
 
Η γέννηση της όπερας τοποθετείται γεωγραφικά στην Ιταλία, ωστόσο έγινε τόσο δημοφιλές είδος που σύντομα εξαπλώθηκε και στη [[Γερμανία]], τη [[Γαλλία]], την [[Αγγλία]], την [[Ισπανία]] και τη [[Ρωσία]]. Το [[1637]], στη [[Βενετία]], κτίστηκε και το πρώτο θέατρο αποκλειστικά για παραστάσεις όπερας ενώ ακολούθησαν μόνο στην πόλη της Βενετίας επιπλέον 16 ανάλογα θέατρα, ενδεικτικό της απήχησης που είχε το είδος.
 
Οι πρώτες όπερες χαρακτηρίζονταν ως ''[[dramma per musica]]'', δηλάδή το δράμα μέσω μουσικής και το [[17ος αιώνας|17ο]] ή [[18ος αιώνας|18ο]] αιώνα η πλοκή στις περισσότερες όπερες βασιζόταν στη [[μυθολογία]] ή σε ιστορικά γεγονότα. Η θεματολογία τους ήταν σοβαρή (''[[opera seria]]'') ή ακόμα και κωμική (''[[opera buffa]]'').
 
=== Μπαρόκ Όπερα ===
Η ανάπτυξη της [[μπαρόκ μουσική|μπαρόκ]] όπερας συντελέστηκε κυρίως στη [[Ρώμη]] και τη [[Βενετία]]. Ένα από τα έργα που καθιέρωσαν την όπερα της Ρώμης ήταν το ''Sant'Alesio'' του [[Στέφανο Λάντι]], στα [[1632]]. Η παρουσία όμως του [[Κλάουντιο Μοντεβέρντι]] ήταν αυτή που βοήθησε την μπαρόκ όπερα να φθάσει στην ακμή της αλλά και να μετατραπεί από είδος ψυχαγωγίας της αριστοκρατίας της εποχής σε περισσότερο "λαϊκό" είδος ευρύτερης απήχησης. Το έργο ''[[Ορφέας]]'' του [[Μοντεβέρντι]] αποτελεί ίσως την παλαιότερη όπερα η οποία εκτελείται και σήμερα.
 
Η ανάπτυξη της ιταλικής ''σοβαρής'' όπερας ξεκίνησε με το έργο του [[ποίηση|ποιητή]] [[Apostolo Zeno]] (1688-1750) ο οποίος απέκλεισε τα κωμικά επεισόδια και αφαίρεσε από τα λιμπρέτι τις περιττές σκηνές δίνοντας έμφαση στον διδακτικό χαρακτήρα της όπερας. Οι χαρακτήρες των έργων σταδιακά άρχισαν να αποτελούν περισσότερο σύμβολα συγκεκριμένων ηθικών αξιών ή αρετών. Σημαντικό ρόλο στη σταθεροποίηση της μορφής της ''opera seria'' διαδραμάτισε και ο Pietro Trapassi (ή Metastasio), τα θέματα του οποίου στηρίζονταν πάνω σε μύθους της [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαίας Ελλάδας]] και είχαν ως πρωταρχικό σκοπό την πνευματική και ηθική εξύψωση του ακροατή-θεατή. Μεταξύ των πράξεων μιας σοβαρής όπερας παρεμβαλλόταν συχνά και ένα σύντομο κωμικό ιντερλούδιο που αποσκοπούσε στη χαλάρωση των θεατών μέσω της σάτιρας ή της παρωδίας, μια μορφή διαλείμματος. Η πλοκή στα ιντερλούδια διέφερε συνήθως από αυτή της σοβαρής όπερας και σταδιακά αυτονομήθηκαν σχηματίζοντας έτσι ένα νέο είδος, το ιντερμέδιο (''intermezzo''), με σημαντική ανάπτυξη κυρίως στη [[Νάπολη]] την περίοδο [[1710]]-[[1730]].
 
=== Γαλλική όπερα ===
Σε αντιδιαστολή -- και ίσως ανταγωνισμό -- με την Ιταλική όπερα, αναπτύχθηκε μια ξεχωριστή παράδοση [[Γαλλία|Γαλλικής]] όπερας, με έργα γραμμένα στη γαλλική γλώσσα, της οποίας ιδρυτής θεωρείται ο [[Ζαν Μπατίστ Λυλί]]. Η γέννηση της γαλλικής όπερας χρονολογείται επισήμως στα [[1669]] με την ταυτόχρονη επανασύσταση της Βασιλικής Ακαδημίας Μουσικής από τον Lully. Ως πρόδρομοι της αναφέρονται συχνά η γαλλική [[τραγωδία]], τα χορευτικά μπαλέτα στις βασιλικές αυλές αλλά και η ιταλική όπερα. Οι όπερες του Lully αποτελούνταν από πέντε πράξεις και έναν πρόλογο ενώ περιελάμβαναν και χορευτικά μέρη [[μπαλέτο|μπαλέτου]]. Η μουσική διαδραμάτιζε εξίσου σημαντικό ρόλο με το κείμενο, το οποίο συχνά περιείχε θετικές αναφορές στην βασιλική εξουσία. Οι μεταγενέστερες όπερες του [[Ζαν Φιλίπ Ραμώ]] δεν είχαν γενικά μεγάλη απήχηση ενώ οι μικρές αποκλίσεις τους από την παράδοση του Lully προκάλεσαν την αντίδραση αρκετών κριτικών της εποχής σε συνδυασμό και με την άνοδο της ιταλικής όπερας μέσα στην [[Γαλλία]]. Η ανάμιξη της παραδοσιακής γαλλικής όπερας του Lully με την ιταλική όπερα ή με άλλες επιρροές όπως το τραγούδι ''bel canto'' οδήγησε τελικά στη δημιουργία της ''Grand Opera'' (''[[Μεγάλη Όπερα]]''), ένα από τα πιο εκλεπτυσμένα οπερετικά είδη του [[19ος αιώνας|19ου αιώνα]].
 
=== Η μεταρρύθμιση στην όπερα ===
 
=== Γερμανική όπερα ===
Στην [[Γερμανία]] παρατηρήθηκε η δημιουργία του αποκαλούμενου ''singspiel'', ένα είδος γερμανικής κωμικής όπερας. Σημαντικότερο δείγμα αυτού του είδους αποτελεί κατά γενική ομολογία ο ''Μαγικός Αυλός'' ([[1791]]) του [[Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ|Μότσαρτ]], που τοποθετείται πολύ υψηλά σε ολόκληρη τη γερμανική παράδοση και αποτέλεσε και τη βάση για την ανάπτυξη της γερμανικής [[ρομαντισμός|ρομαντικής]] όπερας. Στις αρχές του [[19ος αιώνας|19ου αιώνα]] παρουσιάζεται η μοναδική όπερα του [[Λούντβιχ βαν Μπετόβεν|Μπετόβεν]] (''Fidelio'') καθώς και οι όπερες των [[Καρλ Μαρία φον Βέμπερ]] και [[Χάινριχ Μάρσνερ]], που περιέχουν στοιχεία του γερμανικού ''[[singspiel]]'' και μελοδράματος, ενώ αποτελούν σημαντικές επιρροές στα έργα του [[Ρίχαρντ Βάγκνερ]]. Οι όπερες του Βάγκνερ στιγμάτισαν το είδος με το μεγαλειώδες ύφος τους και καινοτόμησαν ως προς την ανάμειξη του ρετσιτατίβο και της άριας, ταυτόχρονα με τη διαρκή συνοδεία της ορχήστρας δημιουργώντας την αίσθηση μιας διαρκούς μελωδίας που διακόπτεται σε κεντρικά σημεία της πλοκής.
 
=== Η όπερα τον 19ο αιώνα ===
Πέρα από τη ρομαντική όπερα της [[Γερμανία|Γερμανίας]], η ιταλική όπερα, στις αρχές του 19ου αιώνα χαρακτηρίζεται από την παρουσία συνθετών όπως ο [[Τζουζέπε Βέρντι]], ο [[Τζοακίνο Ροσσίνι]], ο [[Γκαετάνο Ντονιτσέτι]] και ο [[Βιντσέντσο Μπελλίνι]]. Στην ιταλική όπερα της εποχής αυτής, οι άριες χωρίζονται συνήθως σε δύο μέρη, ένα μέρος αργού ρυθμού που διαδέχεται ένα γρήγορο ρυθμικά μουσικό τμήμα. Ανάμεσα στις σημαντικότερες όπερες αυτής της περιόδους ανήκουν ο ''[[Ο Κουρέας της Σεβίλλης|Κουρέας της Σεβίλλης]]'' ([[1816]]), κωμική όπερα του Ροσσίνι, καθώς και αρκετές τραγωδίες του Ντονιτσέττι όπως η ''Lucia di Lammermoor'' ([[1835]]). Στο δεύτερο μισό του αιώνα κυριαρχεί η μορφή του συνθέτη [[Τζουζέπε Βέρντι]] με σημαντικές όπερες όπως το ''Rigoletto'' ([[1851]]), η ''Τραβιάτα'' και η ''[[Αΐντα]]''. H τραγική όπερα του Βέρντι ''Οθέλος'' (1887) και η κωμική όπερα του ''Φάλσταφ'' (1893) περιέχουν λιμπρέτι του [[Αρρίγκο Μπόιτο]] βασισμένα σε έργα του [[Ουίλλιαμ Σαίξπηρ]]. Στα τέλη του 19ου αιώνα, έκανε την εμφάνισή του και το στυλ όπερας ''[[Βερισμός]]'' που χαρακτηρίζεται ως ένα συναισθηματικό και ρεαλιστικό μελόδραμα. Το είδος αυτό υπηρέτησε μεταξύ άλλων και ο [[Τζιάκομο Πουτσίνι]], ένας από τους σημαντικότερους διαδόχους του [[Βέρντι]], ειδικότερα με τις όπερες ''[[La Boheme]]'' (1896) και ''[[Τόσκα|Tosca]]'' (1900).
 
Στη Γερμανία του 19ου αιώνα ξεχώρισε το έργο του [[Ρίχαρντ Βάγκνερ]].
10.216

επεξεργασίες