Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Παντζάμπ»

1.054 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 5 μήνες
→‎Ιστορία: παραπομπές
(→‎Ιστορία: παραπομπές)
[[Αρχείο:Punjab map (topographic) with cities.png|thumb|right|250px|Γεωφυσικός χάρτης του Παντζάμπ]]
 
Το (συναντάται και ως θηλ. η) '''Παντζάμπ''' ([[Παντζάμπι γλώσσα|Παντζάμπι]]: پنجاب / ਪੰਜਾਬ, [[Αγγλικά]]: ''Punjab'', αναφερόμενο και ως Πουντζάμπ ή Πεντζάμπ) είναι [[ιστορική περιοχή|ιστορική γεωγραφική περιοχή]] της νοτιοανατολικής [[Ασία|Ασίας]], που το 1947 μοιράστηκε μεταξύ της [[Ινδία|Ινδίας]] και του [[Πακιστάν]]. Έτσι ουσιαστικά με το ίδιο όνομα δηλώνεται η Ομόσπονδη Πολιτεία της Ινδίας, η [[Παντζάμπ (Ινδία)|Παντζάμπ]], με πρωτεύουσα το [[Τσαντιγκάρ]], και η ομώνυμη επαρχία του [[Πακιστάν]] με πρωτεύουσα τη [[Λαχώρη]]. Στα [[Ελληνικάελληνικά]] η περιοχή ονομάζεται '''Πενταποταμία''', αν και αυτή η ονομασία δεν χρησιμοποιείται τόσο.
 
== Ιστορία ==
Η περιοχή στην αρχαιότητα ονομαζόταν από τους Έλληνες «Πενταποταμία», καιενώ την ίσια αυτόσημασία σημαίνειέχει και η λέξη «Παντζάμπ» στη γλώσσα χίντι (Παντζ = πέντε και αμπ = νερά). Η ονομασία οφείλεται στους πέντε παραπόταμους του [[Ινδός ποταμός|Ινδού]] που πηγάζουν από τα [[Ιμαλάια]] και τον Ινδοκαύκασο ([[Χίντου Κους]])<ref>{{Cite book|title=Θρησκείες και πολιτισμοί της Ασίας. Ινδοϊσμός, τουςΤαοϊσμός, "πέντεΚομφουκισμός, ποταμούς"Βουδισμός, Θιβέτ και Ιαπωνία|first=Γρηγόριος Δ.|last=Ζιάκας|publisher=Εκδόσεις Κορνηλία Σφακιανάκη|isbn=|year=2008|editor-last=Ζιάκα|editor-first=Αγγελική Γρ.|edition=β΄|location=Αθήνα|page=22}}</ref> και οι οποίοι είναι οι εξής: Ο '''[[Υδάσπης]]''', '''[[Ακεσίνης]]''', '''[[Υδραώτης]]''', '''[[Ζάραδρος]]''' και ο '''[[Ύφασης]]'''. (Σταστα ''[[χίντι|ινδικά]]'': Τζέλουμ, Τσενάμπ ή Τσινάμπ, Ράβι, Σάτλετζ και Μπίας ή Μπέας αντίστοιχα.).
 
Ο πολιτισμός του Παντζάμπ, με κέντρο την πόλη Χαράπα, είναι από τους αρχαιότερους της Ασίας και είχε αναπτυχθεί από τα μέσα της 3ης χιλιετίας π.Χ. Αργότερα άρχισαν οι εισβολές των [[Ινδοάριοι|Ινδοαρίων]], για τις οποίες υπάρχουν ενδείξεις στη [[Ριγκβέδα]], γεγονός που τοποθετεί την έναρξη αυτών των εγκαταστάσεων στο 1500 π.Χ<ref>Ζιάκας (2008). σελ. 84, 136.</ref>.
Ο πολιτισμός του Παντζάμπ, με κέντρο την πόλη Χαράπα, είναι από τους αρχαιότερους της Ασίας και είχε αναπτυχθεί από τα μέσα της 3ης χιλιετίας π.Χ. Από τον 18ο αι. π.Χ. άρχισαν οι εισβολές των Αρίων. Οι σκληρές μάχες των κατοίκων με αυτούς περιγράφονται στο ινδικό [[έπος]] [[Μαχαμπχαράτα]]. Το 518 το Παντζάμπ προσαρτήθηκε στο βασίλειο των [[Αχαιμενίδες|Αχαιμενιδών]] της Περσίας. Το [[326]] το κατέκτησε ο [[Μέγας Αλέξανδρος]], οι στρατιές των διαδόχων του οποίου εγκατέλειψαν την περιοχή το [[317 π.Χ.]], οπότε το Παντζάμπ προσαρτήθηκε στην [[Αυτοκρατορία των Μαουρύα]]. Από τον 4ο ως τον 11ο αι. μ.Χ., στην περιοχή εισέβαλαν [[Ούννοι|Εφθαλίτες Ούννοι]], [[Άραβες]], [[Τουρκία|Τούρκοι]] και [[Αφγανιστάν|Αφγανοί]]. Οι τρεις τελευταίοι διέδωσαν τον [[Ισλάμ|Ισλαμισμό]]. Το 1525 μ.Χ., μετά την ήττα του [[Σουλτανάτο του Δελχί|σουλτάνου του Δελχί]], το Παντζάμπ κατελήφθη από τους [[Μογγόλοι|Μογγόλους]], εντασσόμενο στην [[Μογγολική Αυτοκρατορία της Ινδίας|Αυτοκρατορία των Μουγκάλ]].
 
ΟΕπί πολιτισμόςβασιλείας του[[Δαρείος Παντζάμπ,Α΄ μετης κέντροΠερσίας|Δαρείου την πόλη ΧαράπαΑ΄]], είναιτο απόδυτικό τουςΠαντζάμπ αρχαιότερουςπροσαρτήθηκε τηςστο Ασίαςβασίλειο καιτων είχε αναπτυχθεί από τα μέσα[[Αχαιμενίδες|Αχαιμενιδών]] της 3ηςΠερσίας<ref>Ζιάκας χιλιετίας π(2008).Χ. Από τον 18ο αισελ. π29.Χ</ref>. άρχισανΜάλιστα, οιη εισβολέςπεριοχή τωντου Αρίων.Παντζάμπ Οιυποχρεώθηκε σκληρέςνα μάχες των κατοίκωνπρομηθεύει με αυτούςξυλεία περιγράφονταιτα στοπερσικά ινδικόβασιλικά [[έπος]]ανάκτορα<ref>Ζιάκας [[Μαχαμπχαράτα]](2008). Τοσελ. 518 το Παντζάμπ προσαρτήθηκε στο βασίλειο των [[Αχαιμενίδες|Αχαιμενιδών]] της Περσίας30.</ref>. Το [[326]] το κατέκτησε ο [[Μέγας Αλέξανδρος]], οι στρατιές των διαδόχων του οποίου εγκατέλειψαν την περιοχή το [[317 π.Χ.]], οπότε το Παντζάμπ προσαρτήθηκε στην [[Αυτοκρατορία των Μαουρύα]]. Από τον 4ο ως τον 11ο αι. μ.Χ., στην περιοχή εισέβαλαν [[Ούννοι|Εφθαλίτες Ούννοι]], [[Άραβες]], [[Τουρκία|Τούρκοι]] και [[Αφγανιστάν|Αφγανοί]]. Οι τρεις τελευταίοι διέδωσαν τον [[Ισλάμ|Ισλαμισμό]]. Το 1525 μ.Χ., μετά την ήττα του [[Σουλτανάτο του Δελχί|σουλτάνου του Δελχί]], το Παντζάμπ κατελήφθη από τους [[Μογγόλοι|Μογγόλους]], εντασσόμενο στην [[Μογγολική Αυτοκρατορία της Ινδίας|Αυτοκρατορία των Μουγκάλ]].
 
Από τον 15ο αιώνα αναπτυσσόταν στην περιοχή η ινδουιστική αίρεση των [[Σιχ]], οι οποίοι ίδρυσαν πολλά ανεξάρτητα βασίλεια στην περιοχή, ώσπου διαλύθηκε η μογγολική αυτοκρατορία. Τα βασίλεια των [[Σιχ]] ενώθηκαν σε ένα, με πρωτεύουσα τη [[Λαχώρη]], υπό την ηγεσία του Ραντζίτ Σινγκ. Μετά τον θάνατό του, από το 1845 ως το 1846 και από το 1848 ως το 1849, έγιναν εξεγέρσεις γνωστές ως "πόλεμοι των Σιχ", αλλά το Παντζάμπ περιήλθε στον έλεγχο της [[Βρετανική Εταιρία των Ανατολικών Ινδιών|Βρετανικής Εταιρίας των Ανατολικών Ινδιών]]. Το 1947 η περιοχή μοιράστηκε με θρησκευτικά κριτήρια, μεταξύ της Ινδίας και του Πακιστάν, γιατί στο ανατολικό τμήμα κατοικούν κυρίως [[Ινδουισμός|Ινδουιστές]], ενώ στο δυτικό κυρίως [[Ισλάμ|Μουσουλμάνοι]]. Το 1966 ιδρύθηκε στο ινδικό Παντζάμπ το κρατίδιο [[Χαρυάνα]], με πρωτεύουσα το [[Τσαντιγκάρ]].
{{Ελληνιστικά βασίλεια στην κεντρική Ασία}}
 
== Παραπομπές ==
<references />
[[Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές του Πακιστάν]]
[[Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Ινδίας]]
18.719

επεξεργασίες