Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Παπούα Νέα Γουινέα»

Διάσωση 6 πηγών και υποβολή 0 για αρχειοθέτηση.) #IABot (v2.0
(Διάσωση 6 πηγών και υποβολή 0 για αρχειοθέτηση.) #IABot (v2.0)
}}
 
Η '''Παπούα Νέα Γουινέα''' (γράφεται και ''Παπούα-Νέα Γουινέα'', επίσημα: '''Ανεξάρτητο Κράτος της Παπουασίας-Νέας Γουινέας'''<ref>[http://publications.europa.eu/code/el/el-5000500.htm Υπηρεσία Εκδόσεων — Διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων — Παράρτημα A5<!-- Αυτόματα δημιουργημένος τίτλος -->]</ref>) είναι νησιωτικό κράτος στην [[Ωκεανία]], που βρίσκεται βόρεια της [[Αυστραλία]]ς και περιλαμβάνει το ανατολικό άκρο της νήσου της [[Νέα Γουινέα|Νέας Γουινέας]] και μερικά συμπλέγματα νησιών. Πρωτεύουσα είναι το [[Πορτ Μόρεσμπι]]. Αποτελεί ανεξάρτητο κράτος από το [[1975]]. Είναι από τις πλέον αγροτικές περιοχές στον κόσμο, καθώς μόνο το 18% του συνολικού πληθυσμού ζουν στις πόλεις.<ref>{{cite web |publisher=World Bank |year=2005 |title=World Bank data on urbanisation |work=World Development Indicators |url=http://devdata.worldbank.org/wdi2005/Table3_10.htm |accessdate= 2005-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090203131044/http://devdata.worldbank.org/wdi2005/Table3_10.htm |archivedate=2009-02-03 |url-status=dead }}</ref> Η χώρα επίσης αποτελεί μία από τις πλέον ανεξερεύνητες στον κόσμο, τόσο πολιτιστικά όσο και γεωγραφικά. Πιστεύεται ότι στο εσωτερικό της χώρας υπάρχουν πολλά άγνωστα ακόμα είδη χλωρίδας και πανίδας.
 
==Αρχαιολογία και εξερευνήσεις==
 
===Ιστορικό του πολέμου===
Αφορμή για την αναζωπύρωση του 1988 ήταν η δολιοφθορά από αυτονομιστές αντάρτες σε ορυχεία χαλκού<ref>[{{Cite web |url=http://inquirer.gn.apc.org/boug.html |title=Bougainville - The Forgotten War in the South Pacific] |accessdate=2008-12-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050807003841/http://inquirer.gn.apc.org/boug.html |archivedate=2005-08-07 |url-status=dead }}</ref> στο νησί, τον Απρίλιο. Τον επόμενο χρόνο η κυβέρνηση κήρυξε την επαρχία σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, στέλνοντας δυνάμεις ασφαλείας (2.000 άτομα) για να καταστείλουν την αποσχιστική δράση των ανταρτών. Παρ' όλα αυτά, η βία συνεχίστηκε και το Μάρτιο του 1990 η κυβέρνηση επέβαλε οικονομικό αποκλεισμό στο Μπουγκαινβίλ. Αποτέλεσμα αυτού ήταν ο Επαναστατικός στρατός, που είχε ηγέτη το [[Φράνσις Όνα]], να ανακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία του νησιού (Μάιος 1990). Προσωρινός πρόεδρος αυτοανακηρύχθηκε ο Όνα, αλλά η κεντρική κυβέρνηση ακύρωσε την εν λόγω ενέργεια. Οι ενέργειες αυτές οδήγησαν τους αυτονομιστές να ανακαλέσουν την απόφαση για ανεξαρτησία και να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση για το πολιτικό καθεστώς του νησιού. Ωστόσο, οι συνομιλίες απέβησαν άκαρπες και οι μάχες συνεχίστηκαν ως το 1993. Υπολογίζεται ότι εξαιτίας του οικονομικού αποκλεισμού στο νησί έχασαν τη ζωή τους 3.000 άνθρωποι. Παράλληλα, η [[Διεθνής Αμνηστία]] καταδίκασε τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και από τις δύο πλευρές. Η κυβέρνηση του [[Ράμπι Ναμάλιου]] κατηγορήθηκε για συνοπτικές εκτελέσεις αυτονομιστών και για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στα μέσα του 1994 άρχισαν νέες συνομιλίες, που οδήγησαν στην υπογραφή συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός, ανάμεσα στην κυβέρνηση του [[Τζούλιους Χαν]] και το στρατιωτικό διοικητή των ανταρτών, [[Σαμ Καουόμα]]. Ο οικονομικός αποκλεισμός του Μπουγκαινβίλ άρθηκε και το Δεκέμβριο του ιδίου χρόνου εγκαταστάθηκε στο νησί ειρηνευτική δύναμη, αποτελούμενη από το [[Βανουάτου]], τα [[Φίτζι]] και την [[Τόνγκα]], υπό την εποπτεία της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Εγκαταστάθηκε νέα προσωρινή κυβέρνηση, την οποία όμως αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν οι αντάρτες, με αποτέλεσμα να συνεχιστούν οι πολεμικές συγκρούσεις. Ο επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης του Μπουγκαινβίλ, [[Τεοντόρ Μιριούνγκ]], δολοφονήθηκε τον Οκτώβριο του 1996. Την επόμενη χρονιά αντάρτες και κυβέρνηση συμφώνησαν σε ανακωχή και δόθηκε τέλος σε μία διαμάχη που διήρκεσε 9 χρόνια και στοίχισε τη ζωή σε 10.000 ανθρώπους<ref>Συλλογικό έργο, ''Παγκόσμιος Γεωγραφικός Άτλας'', τ. 15, εκδ, ΔΟΜΗ, 2007, σελ. 344-45.</ref>. Νωρίτερα, η κυβέρνηση του Χαν είχε αποφασίσει να χρησιμοποιήσει μισθοφορικές δυνάμεις για να αντιμετωπίσει τους αυτονομιστές αντάρτες.<ref>[http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=3634536&publDate=8/3/1997 Ριζοσπάστης], ''ΠΑΠΟΥΑ - ΝΕΑ ΓΟΥΙΝΕΑ Κλιμάκωση των συγκρούσεων'', 8 Μαρτίου 1997.</ref> H ιστορική ειρηνευτική συμφωνία υπογράφηκε στις [[30 Αυγούστου]] του [[2001]] στην [[Αράουα]]<ref>[http://www.tamilnation.org/confaaaaaaalictresolution/countrystudies/bouganville/010829bougainville.htm Κείμενο της συμφωνίας του 2001]</ref>.
 
===Νεότερη ιστορία===
Ο συνολικός πληθυσμός της χώρας είναι 7.275.324<ref name="census"/> κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι 1,67% (εκτίμηση 2018). Ο ρυθμός γεννήσεων ήταν 23,3 γεννήσεις/1000 πληθυσμού και θανάτων 6,6 θάνατοι/1000 πληθυσμού (εκτίμηση 2018).<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pp.html Παπούα Νέα Γουινέα] [[CIA World Factbook]]</ref>
Οι περισσότεροι από τους κατοίκους ζουν σε παραδοσιακές κοινωνίες και ασχολούνται με τη γεωργία, με πρωτόγονα μέσα. Οι κοινωνίες αυτές αναγνωρίζονται με βάση το [[Σύνταγμα]]<ref>{{cite web | title=Constitution of Independent State of Papua New Guinea (consol. to amendment #22) | work=Pacific Islands Legal Information Institute
| url=http://www.paclii.org/pg/legis/consol_act/cotisopng534/ | accessdate= 2005-07-16}}</ref>. Βάση της κοινωνίας αποτελεί η οικογένεια. Η κυβέρνηση έχει θεσπίσει νομοθεσία με βάση την οποία δίνεται προτεραιότητα στη γεωργική εκμετάλλευση από τους αυτόχθονες κατοίκους. Αναγνωρίζονται «εθιμικοί τίτλοι ιδιοκτησίας».<ref>{{cite web | title=Customary Land Tenure in Papua New Guinea: Status and Prospects | author=Lynne Armitage | publisher=Queensland University of Technology | url=http://dlc.dlib.indiana.edu/archive/00001043/00/armitage.pdf | format=PDF | accessdate= 2005-07-15 | archiveurl=https://wayback.archive-it.org/all/20050906101634/http://dlc.dlib.indiana.edu/archive/00001043/00/armitage.pdf | archivedate=2005-09-06 | url-status=dead }}</ref> Οι απαλλοτριωμένες εκτάσεις είτε βρίσκονται στην κατοχή ιδιωτών είτε αποτελούν δημόσιο κτήμα. Οι ελεύθεροι τίτλοι ιδιοκτησίας (''Freehold Title'') μπορούν να αποκτηθούν μόνο από πολίτες της Παπούα Νέας Γουινέας.<ref>{{cite web|url=http://web.archive.org/web/20080307082647/http://www.mj.gov.tl/dntp/rel/DATA/LLP+I/ARD+Reports+and+studies/Compartive+Study/Comparative+study+by+HBW+Inc.pdf|title=Facilitating Foreign Investment through Property Lease Options|format=PDF|author=HBW International Inc.|accessdate=2007-08-28|pages=9|date= 2003-09-10}}</ref>
 
Η αύξηση του πληθυσμού χαρακτηριζόταν από πολύ παλιά από αργούς ρυθμούς. Ωστόσο την τελευταία δεκαετία η κατάσταση αντιστράφηκε. Το [[προσδόκιμο ζωής]] στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του [[Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας|Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας]] ήταν 65,9 χρόνια (63,6 χρόνια οι άνδρες και 68,3 οι γυναίκες).<ref>[http://apps.who.int/gho/data/view.main.SDG2016LEXv?lang=en Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα]</ref> Μέγα πρόβλημα παραμένουν οι μολύνσεις από τους ιούς HIV και AIDS. Τα κρούσματα είναι τα περισσότερα στην περιοχή του Ειρηνικού. Η χώρα είναι η τέταρτη στην περιοχή Ασίας- Ειρηνικού που πληροί τα κριτήρια για γενικευμένη επιδημία HIV/AIDS.<ref>{{cite web | title=HIV/AIDS in Papua New Guinea | work= Australia's Aid Program (AusAID) | url=http://www.ausaid.gov.au/country/png/hivaids.cfm | accessdate= 2005-12-16 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20060323203324/http://www.ausaid.gov.au/country/png/hivaids.cfm | archivedate=2006-03-23 | url-status=dead }}</ref> Στις αγροτικές περιοχές μείζον πρόβλημα αποτελεί η έλλειψη ενημέρωσης για τον ιό.
 
===Γλώσσα===
{{Commonscat|Papua New Guinea}}
{{commons|Atlas of Papua New Guinea|Atlas of Papua New Guinea<br/>(Άτλας της Παπούα Νέας Γουινέας)}}
* [https://web.archive.org/web/20070526065757/http://map.mineral.gov.pg/ Διαδραστικοί χάρτες της Παπούα-Νέας Γουινέας]
* [https://web.archive.org/web/20081013143042/http://www.pngonline.gov.pg/ Κυβέρνηση της Παπούα Νέα Γουινέας]
* [http://www.enet.gr/online/online_text/c=111,id=94966036 Άρθρο] - ''ΠΑΠΟΥΑ ΟΙ ΜΗΤΕΡΕΣ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΟΥΣ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΟΥΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ Ο ΕΜΦΥΛΙΟΣ Θάνατος στ' αρσενικά'', Ελευθεροτυπία, 2 Δεκεμβρίου 2008.
* {{dmoz|Regional/Oceania/Papua_New_Guinea/}}
100.458

επεξεργασίες