Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Θαλάσσιο ρεύμα»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
[[Αρχείο:Circulation of Ocean Currents Around the Western Antarctic Ice Shelves.ogv|thumb|305px|Κινούμενη απόδοση της κυκλοφορίας των νερών γύρω από τους πάγους της δυτικής [[Ανταρκτική]]ς.]]
 
'''Θαλάσσιο ρεύμα''' ονομάζεται κάθε συνεχής κίνηση του [[Θαλάσσιο νερό|θαλάσσιου νερού]] προς την ίδια κατεύθυνση σε μία περιοχή της θάλασσας. Η κίνηση αυτή προκαλείται από δυνάμεις που δρουν επί της μέσης ροής του υδάτινου όγκου, όπως η [[Θραύση κύματος|θραύση των κυμάτων]], ο [[άνεμος]], οι [[Δύναμη Κοριόλις|δυνάμεις Coriolis]], η βαρυτική καταβύθιση, οι διαφορές [[θερμοκρασία]]ς και [[αλμυρότητα]]ςαλατότητας, κλπ., ενώ οι [[Παλίρροια|παλίρροιες]], που δημιουργούν παροδικά περιοδικώς εναλλασσόμενα ρεύματα, τα [[Παλιρροϊκό ρεύμα|παλιρροϊκά ρεύματα]], προκαλούνται από τις έλξεις της [[Σελήνη]]ς και του [[Ήλιος|Ηλίου]]. Η [[Βαθυμετρία|βαθυμετρική διαμόρφωση]] του βυθού, το σχήμα της ακτογραμμής και οι αλληλεπιδράσεις με άλλα θαλάσσια ρεύματα επηρεάζουν τόσο την κατεύθυνση όσο και την ταχύτητα («δύναμη») ενός ρεύματος.
 
Τα [[Ωκεανός|ωκεάνια]] ρεύματα διατρέχουν μεγάλες αποστάσεις και συνολικά δημιουργούν την παγκόσμια [[αλοθερμικήθερμόαλη κυκλοφορία]], που διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στο [[κλίμα]] πολλών περιοχών της [[Γη]]ς. Τα μεγάλα ρεύματα επηρεάζουν τη μέση θερμοκρασία των γειτονικών τους περιοχών. Π.χ. τα θερμά ρεύματα που διασχίζουν μεγαλύτερα [[Γεωγραφικό πλάτος|γεωγραφικά πλάτη]] αυξάνουν τη θερμοκρασία των γειτονικών τους περιοχών ξηράς θερμαίνοντας τις θαλάσσιες αύρες που φυσούν επάνω από αυτές. Το πλέον χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα είναι ίσως το [[Ρεύμα του Κόλπου]], που καθιστά τη βορειοδυτική Ευρώπη και ιδίως τις [[Βρετανικά Νησιά|Βρετανικές Νήσους]] πολύ θερμοτερεςθερμότερες από οποιαδήποτε άλλη περιοχή της Γης που βρίσκεται στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος. Μία άλλη, αντίθετη περίπτωση είναι η [[Λίμα]] του Περού, όπου το κλίμα είναι δροσερότερο (υποτροπικό) από αυτό της τροπικής ζώνης στην οποία βρίσκεται, εξαιτίας της επιδράσεως του [[Ρεύμα Χούμπολτ|Ρεύματος Χούμπολτ]].
 
== Βασικά χαρακτηριστικά ==
Τα '''βαθιά θαλάσσια ρεύματα''' συντηρούνται από διαφορές πυκνότητας και θερμοκρασίας. Τα ρεύματα αυτά, που αποκαλούνται και «υποθαλάσσιοι ποταμοί», ρέουν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και δεν ανιχνεύονται άμεσα. Η σημαντική κάθετη κίνηση των υδάτινων μαζών, όπου παρατηρείται, είναι γνωστή ως ανάδυση και κατάδυση. Τα τελευταία χρόνια τα βαθιά ρεύματα ερευνώνται με τη χρήση ενός στόλου 4.000 υποθαλάσσιων μίνι-ρομπότ που ονομάζονται ''Argo''.
 
Τα Νότια Ισημερινά Ρεύματα του Ατλαντικού και του Ειρηνικού Ωκεανού διασχίζουν τον ισημερινό της Γης. Παρά το ότι η δύναμη Coriolis είναι πολύ ασθενής κοντά στον ισημερινό, οι όγκοι νερού που κινούνται σε ρεύματα στις δύο πλευρές του σποκλίνουναποκλίνουν ελαφρώς προς τους πόλους και αντικαθίστανται από βαθύτερα νερά. Η ισημερινή αυτή ανάδυση που συμβαίνει στα ισημερινά ρεύματα που κινούνται προς τα δυτικά είναι σημαντική επειδή τα νερά που αναδύονται από τα βάθη του ωκεανού είναι συχνά πλούσια σε θρεπτικά συστατικά για τους θαλάσσιους οργανισμούς. Σε αντίθεση, γενικώς δυσμενείς συνθήκες για την ανάπτυξη της θαλάσσιας ζωής επικρατούν στα περισσότερα μέρη των τροπικών περιοχών των ωκεανών, επειδή η ισχυρή διαστρωμάτωση των υδάτινων όγκων απομονώνει τα βαθιά ψυχρά και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά νερά από τη φωτιζόμενη από το ηλιακό φως επιφάνεια.
 
Ο όγκος των επιφανειακών θαλάσσιων ρευμάτων αποτελεί μόλις το 8% του όγκου των θαλασσών, περιοριζόμενος στα ανώτερα 400 μέτρα, και διαχωρίζεται από τα βαθύτερα στρώματα εξαιτίας διαφορών στη θερμοκρασία και στην αλμυρότητα που επηρεάζουν την πυκνότητα των υδάτων.
 
== Αλοθερμική κυκλοφορία ==
Στα βαθύτερα στρώματα των θαλασσών υπάρχουν επίσης οριζόντια και κάθετα ρεύματα. Η κίνηση του νερού εξαιτίας διαφορών στη θερμοκρασία του και την αλμυρότητά του αποκαλείται [[αλοθερμικήθερμόαλη κυκλοφορία]]. Κυματοειδή σημάδια σε ιζήματα, γραμμώσεις και η [[Αποσάθρωση|διάβρωση]] βραχωδών προεξοχών σε βαθείς θαλάσσιους πυθμένες αποτελούν ενδείξεις για την ύπαρξη σχετικώς ισχυρών και εντοπισμένων ρευμάτων βυθού. Κάποια από αυτά μπορεί να ρέουν με ταχύτητες της τάξεως των 60 εκατοστών ανά δευτερόλεπτο (2,2 χιλιόμετρα την ώρα).
 
Τα ρεύματα αυτά επηρεάζονται ισχυρά από την τοπογραφία του βυθού, καθώς το πυκνό και υπό πίεση νερό πρέπει να ρεύσει υποχρεωτικά γύρω από προεξοχές. Για τον λόγο αυτό, αποκαλούνται κάποτε και «ρεύματα περιγράμματος». Τα ρεύματα βυθού κινούνται γενικώς προς τον ισημερινό όταν ρέουν στα δυτικά σύνορα θαλάσσιων λεκανών (below the western boundary surface currents). Ακόμα και τα πιο αργά, που κινούνται με ταχύτητα μόλις 1 ή 2 μέτρα την ημέρα, η δύναμη Coriolis επιδρά στη διεύθυνση της ροής τους.
901

επεξεργασίες