Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός»

πρόχειρη εργογραφία από το αντίστοιχο λήμμα στην αγγλόφωνη ΒΠ
(πρόχειρη εργογραφία από το αντίστοιχο λήμμα στην αγγλόφωνη ΒΠ)
{{πληροφορίες προσώπου}}
[[Αρχείο:Meister der Schriften des Johannes VI. Cantacuzemos 001.jpg|thumb|220px|Ο Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός]]
Ο '''Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός''' ([[1292]] - [[15 Ιουνίου]] [[1383]]) ήταν [[Βυζαντινή αυτοκρατορία|Βυζαντινός αυτοκράτορας]] και ιστορικός, ο οποίος κάθισε στο θρόνο από το [[1341]] μέχρι την εκούσια παραίτησή του το [[1354]]. Τυπικά όμως, στέφθηκε αυτοκράτορας μόλις το 1347, ως συναυτοκράτορας του [[Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος|Ιωάννη Ε']], διότι κατά το διάστημα που μεσολάβησε από το θάνατο του [[Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος|Ανδρόνικου Γ']] μέχρι το 1347, δεν υπήρχε επίσημος εστεμμένος αυτοκράτορας, αφού ο τελευταίος αυτοκράτορας δεν είχε ορίσει διάδοχο.
 
==Βιογραφία==
Η απρονοησία του Ανδρόνικου Γ' να ορίσει διάδοχο έφερε το κράτος σε ένα επικίνδυνο καθεστώς ακυβερνησίας. Ο ανήλικος γιος του Ιωάννης Ε' δεν είχε στεφθεί συναυτοκράτορας και έτσι δημιουργήθηκε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα, το οποίο έσπευσαν να εκμεταλλευτούν διάφοροι παράγοντες της εξουσίας, όπως η Αυτοκράτειρα και χήρα του Ανδρόνικου [[Άννα της Σαβοΐας]], ο φιλόδοξος Πατριάρχης [[Ιωάννης Καλέκας]] και ο στρατηγός [[Αλέξιος Απόκαυκος]]. Μόνος εγγυητής της ομαλότητας σε αυτό το χάος ήταν ο έντιμος και πιστός Ιωάννης Καντακουζηνός, ο οποίος είχε σταθεί στο πλευρό του αυτοκράτορα μέχρι το τέλος, και ο οποίος αρχικά προσπάθησε να εξασφαλίσει τα δικαιώματα του νεαρού Ιωάννη, στο τέλος όμως βρέθηκε αντιμέτωπος μαζί του. Όντας συχνά σε εκστρατείες, ήταν εύκολος στόχος των μηχανορραφιών της Κωνσταντινούπολης. Ο [[Βυζαντινός εμφύλιος πόλεμος 1341-47|εμφύλιος πόλεμος]] ξεκινά το [[1341]] και στη διάρκειά του οι αντίπαλες πλευρές αναγκάστηκαν να συνάψουν συμμαχίες με εχθρούς του Βυζαντίου, όπως το [[Στέφανος Δουσάν|Στέφανο Δουσάν]] της Σερβίας ο οποίος άλλαξε στρατόπεδα κατά τα ίδια συμφέροντα, αλλά ακόμα και τους ίδιους τους [[Τουρκικά φύλα|Τούρκους]], τους οποίους έφεραν ως επιδιαιτητές οι ίδιοι οι Βυζαντινοί στην καθαρά εσωτερική αυτή υπόθεση. Παράλληλα, ξόδεψαν κάθε ίχνος χρυσού που υπήρχε διαθέσιμο, με χαρακτηριστικό δείγμα την κατάθεση των αυτοκρατορικών κοσμημάτων σε βενετικό ενεχυροδανειστήριο από την Άννα της Σαβοίας έναντι ευτελούς ποσού. Η διαμάχη τελείωσε το [[1347]], με πρώτο αυτοκράτορα τον ανήλικο Ιωάννη Ε' Παλαιολόγο και συναυτοκράτορα τον Ιωάννη ΣΤ' Καντακουζηνό. Οι εμφύλιες συγκρούσεις, όμως, έληξαν οριστικά μόνο όταν ο δεύτερος παραιτήθηκε από τοτον θρόνο το [[1354]], και εκάρη μοναχός με το όνομα Ιωάσαφ, αφήνοντας μόνο ηγέτη τοτον νεαρό Παλαιολόγο.
 
Τις ημέρες βασιλείας του Καντακουζηνού, ξέσπασε και η ησυχαστική διαμάχη που δίχασε τον ορθόδοξο λαό και κλήρο. Αντίπαλοι στην έριδα αυτή, ο [[Γρηγόριος Παλαμάς]] από την πλευρά των ησυχαστών και ο [[Νικηφόρος Γρηγοράς]] από τους ενάντιους. Η έριδα αυτή, αν και βαθειά θεωρητική, αποτέλεσε σημαντικό πρόβλημα που προσετέθη στα λοιπά δεινά του κράτους, αφού δηλητηρίασε την κοινωνική ειρήνη για πολλά χρόνια. Κατά την υπερχιλιόχρονη βυζαντινή παράδοση, ο ίδιος ο Αυτοκράτορας κλήθηκε να το αντιμετωπίσει το θέμα, με την σύγκλιση 4 διαδοχικών συμβουλίων και τελική έκβαση τη δικαίωση του [[Ησυχασμός|ησυχαστικού κινήματος]] το [[1349]].
 
Επίσης, το [[1347]] ξέσπασε στην Κωνσταντινούπολη επιδημία πανούκλας, που οδήγησε στο θάνατο, κατά ορισμένες εκδοχές, έως και τα 8/9 του πληθυσμού της Βασιλεύουσας. Τον ίδιο καιρό, σημειώθηκαν διαμάχες μεταξύ των [[Βενετοί|Βενετών]] και [[Γενουάτες|Γενουατών]], με πεδίο μάχης την ίδια την Κωνσταντινούπολη. Προσπαθώντας να επιλύσει το πρόβλημα που του προκαλούσε αυτή η αναταραχή, ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπέστη οδυνηρή ναυτική ήττα από τους Γενουάτες στον Κεράτιο το [[1349]]. Νέα μάχη το [[1352]] είχε το ίδιο αποτέλεσμα. Μελανότερο ίσως σημείο της διακυβέρνησής του είναι η συμμαχία του με το [[Σουλεϊμάν πασάς (1316-1357)|Σουλεϊμάν]] πασά, σε εκστρατεία κατά του Ιωάννη Ε', ο οποίος πολιορκούσε την Αδριανούπολη ενάντια στο διοικητή της, γιο του ίδιου του Καντακουζηνού. Οι τουρκικές ορδές επιδόθηκαν στις γνωστές τους συνήθειες των σφαγών και της λεηλασίας, πράξεις που στα μάτια των Βυζαντινών υπηκόων έγιναν με τη συγκατάθεση ή έστω την ανοχή του συναυτοκράτορά τους.
 
Το [[1354]], η ερημωμένη από καταστροφικό σεισμό [[Καλλίπολη]] εποικήθηκε από Τούρκους του Σουλεϊμάν, οι οποίοι (προσκεκλημένοι του ίδιου του Καντακουζηνού) διαπίστωσαν και μόνοι τους τον πλούτο και την ευφορία της Θράκης. Έτσι, πατούν για πρώτη φορά πόδι με αξιώσεις στην ίδια την ευρωπαïκή γη, λίγα χιλιόμετρα μακριά από την ίδια τη Βασιλεύουσα.
 
Συμμετέχοντας ενεργά στη διακυβέρνηση για περισσότερα από 25 χρόνια, αλλά εστεμμένος Αυτοκράτορας μόλις για επτά, ο Ιωάννης Καντακουζηνός είναι σημαντική μορφή ανάμεσα στους Βυζαντινούς ηγέτες. Προικισμένος με πλείστα από τα προσόντα που απαιτούνται για έναν άξιο Αυτοκράτορα, βρέθηκε να έχει τα ηνία του κράτους υπό τόσο δυσμενείς διεθνείς συγκυρίες, που πιθανόν άλλος, λιγότερο ικανός, να μην είχε καταφέρει να το διασώσει. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν και ποτέ δεν αμφισβήτησε επίσημα την πρωτοκαθεδρία του Ιωάννη Ε' στο θρόνο, βρέθηκε μονίμως κατηγορούμενος για έλλειψη αφοσίωσης σε αυτόν, με αποτέλεσμα μακροχρόνιες εμφύλιες διαμάχες οι οποίες συνέθλιψαν οικονομικά αλλά και πολιτικά το Βυζάντιο.
 
Όταν εγκατέλειψε τον αυτοκρατορικό θρόνο, έγινε μοναχός καιμε το όνομα Ιωάσαφ. έμεινεΈμεινε για ένα έτος με τον γιό του, στον Μυστρά. Πέθανε και ετάφειετάφη εκεί, το 1383.<ref>Μίλλερ, μετάφρ. Λάμπρου, 1909-10, Tόμος A', βλ. πηγές σελ. 402</ref><ref>Miller, W. (1908), βλ. πηγές, σελ. 281-282</ref>
 
==Έργο==
==Works==
Το τετράτομο έργο του, ''Ιστορία'' εκδόθηκε από τον J. Pontanus το 1603, από τον Ludwig Schopen στη Βόννη, ως μέρος της σειράς ''Corpus Scriptorum Historicae Byzantinae'' γύρω στο 1830, και από τον [[Jacques-Paul Migne|J.-P. Migne]] στο Παρίσι.<ref>{{citation |editor-last=Migne |editor-first=Jacques-Paul |editor-mask=Migne |editor-link=Jacques-Paul Migne |title=Patrologia Graeca |volume=Vols. CLIII & CLIV |language=la}} & {{in lang|el}}</ref> Επίσης συνέγραψε σχόλια για τα πρώτα πέντε βιβλία του έργου του [[Αριστοτέλης|Αριστοτέλη]], ''Ηθικά'', και μερικές αμφιλεγόμενες θεολογικές πραγματείες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μία υπέρ του Ησυχασμού (''Λόγοι αντιρρητικοί'') και μία κατά του Μωαμεθανισμού, η οποία εκδόθηκε από τον Migne.<ref>{{citation |editor-last=Migne |editor-first=Jacques-Paul |editor-mask=Migne |editor-link=Jacques-Paul Migne |title=Patrologia Graeca |volume=Vol. CLIV |language=la}} & {{in lang|el}}</ref>{{sfnp|''EB''|1911|p=439}}
 
==Οικογένεια==
23.088

επεξεργασίες