Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Βόρεια Μακεδονία»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
Ετικέτες: Επεξεργασία από κινητό Διαδικτυακή επεξεργασία από κινητό
{{Coord|41.6|21.7|display=title|dim:180km}}
FAKE COUNTRY
{{Πληροφορίες Χώρας
| εθνικό όνομα ελληνικά = Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας
| εθνικό_όνομα = Република Северна Македонија<br/>Republika e Maqedonisë së Veriut
| προφορά ονόματος =
| σημαία = {{#property:p41}}
| εθνόσημο = {{#property:p94}}
| άρθρο σημαίας = Σημαία της Βόρειας Μακεδονίας
| άρθρο εθνόσημου = Εθνόσημο της Βόρειας Μακεδονίας
| εθνικό_σύνθημα =
| εθνικός_ύμνος = [[Ντένες ναντ Μακεντόνιγια]]<br/>(Σήμερα πάνω απ' τη Μακεδονία)
| χάρτης = Europe-Macedonia.svg
| λεζάντα_χάρτη = Η θέση της Βόρειας Μακεδονίας (πράσινο) στην [[Ευρώπη|Ευρωπαϊκή ήπειρο]] (σκούρο γκρι)
| συντεταγμένες_πρωτεύουσας = {{Coord|42|0|N|21|26|E|type:city}}
| επίσημες_γλώσσες = [[Μακεδονική γλώσσα (νοτιοσλαβική)|Μακεδονικά (νοτιοσλαβικά)]]<ref>Εθνική και επίσημη γλώσσα για όλες τις χρήσεις σε όλη τη επικράτεια του κράτους και τις διεθνείς σχέσεις</ref><br/>[[Αλβανική γλώσσα|Αλβανικά]]<ref>Επίσημη γλώσσα σε κρατικό επίπεδο (εκτός άμυνας, κεντρικής αστυνομίας και χρηματοοικονομική πολιτική) και σε τοπικές αυτοδιοικούμενες μονάδες όπου οι ομιλητές της αλβανικής αποτελούν τουλάχιστον το 20% του πληθυσμού.</ref><ref>{{Cite news|url=https://sputniknews.gr/kosmos/201901161913439-pgdm-orizei-alvanika-epishmh-glwssa/|title=Η ΠΓΔΜ ορίζει τα αλβανικά ως 2η επίσημη γλώσσα|last=|first=|work=sputniknews.gr|date=16 Ιανουαρίου 2019|page=|archive-url=|archive-date=|accessdate=|via=}}</ref>
----Σε τοπικό επίπεδο:
Μειονοτικές γλώσσες όπως η [[Σερβική γλώσσα|σερβική]] και η ρομανί είναι συνεπίσημες στις περιφέρειες όπου μιλούνται από πάνω από το 20% του πληθυσμού.
| πολίτευμα = [[Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία]]
| τίτλοι_ηγετών = [[Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας|Πρόεδρος]]<br/>[[Πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας|Υπηρ. Πρωθυπουργός]]
| ονόματα_ηγετών = [[Στέβο Πενταρόφσκι]]<br/>[[Όλιβερ Σπάσοφσκι]]
| βουλή_όνομα = [[Συνέλευση της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας|Σομπράνιε]]
| τύπος_κυριαρχίας = [[Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας|Ανεξαρτησία]] <br/>Ισχύον [[Σύνταγμα]]
| γεγονός_κυριαρχίας = Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας
| ημερομηνίες_κυριαρχίας = 8 Σεπτεμβρίου 1991<br/>17 Νοεμβρίου 1991
| θέση_έκτασης = 148
| έκταση = 25.713
| ποσοστό_νερού = 1,9
| σύνορα = 766
| θέση_πληθυσμού = 149
| πληθυσμός = 2.022.547
| χρονιά_απογραφής_πληθυσμού = 2002
| πυκνότητα_πληθυσμού = 80,8
| θέση_πυκνότητας_πληθυσμού = 131
| εκτίμηση_πληθυσμού = 2.077.132<ref name="stat">[http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2 Επίσημη εκτίμηση]</ref>
| χρονιά_εκτίμησης_πληθυσμού = 2018
| χρονιά_ΑΕΠ = 2016
| ΑΕΠ = 30,265 δισ. $<ref name="imf">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=13&sy=2016&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=962&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας |publisher=[[ΔΝΤ]] |date=Απρίλιος 2017 |accessdate = 2017-05-09}}</ref>
| ΑΕΠ_κατακεφαλή = 14.596 $<ref name="imf"/>
| θέση_ΑΕΠ =
| θέση_ΑΕΠ_κατά_κεφαλή =
| χρονιά_ΑΕΠ_Ον = 2016
| ΑΕΠ_Ον = 10,912 δισ. $<ref name="imf"/>
| ΑΕΠ_κατακεφαλή_Ον = 5.262 $<ref name="imf"/>
| θέση_ΑΕΠ_Ον =
| θέση_ΑΕΠ_κατά_κεφαλή_Ον =
| HDI_έτος = 2018
| HDI = {{increase}} 0,759<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2019_overview_-_english.pdf |title=2019 Human Development Report |year=2018 |accessdate=9 Δεκεμβρίου 2019 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_κατάταξη = 82
| HDI_κατηγορία = <span style="color:#090;">υψηλός</span>
| νόμισμα = [[Δηνάριο Βόρειας Μακεδονίας|Δηνάριο]]
| κωδικός_νομίσματος = MKD
| θερινή_διαφορά_UTC = +2
| ώρα_ζώνης = [[Ώρα Κεντρικής Ευρώπης|CET]]
| διαφορά_UTC = +1
| iso_3166-1 =
| top_level_domain = [[.mk]]<br>[[.мкд]]
| οδηγούν_από = δεξιά
| κωδικός_κλήσης = 389
| σημειώσεις = |
| κοινό_όνομα = Βόρεια Μακεδονία
| λεζάντα_αριστερά =
| πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη = [[Σκόπια]]
| πληθυσμός_πρωτεύουσας = 506.926
| Πληθυσμιακές ομάδες = [[Αλβανοί]] 25.2%, 3.9 % [[Τούρκοι]], 2.7% [[Ρομά]], 1.8% [[Σέρβοι]], 0.8% [[Βόσνιοι]], 0.5% [[Βλάχοι]] (2002)
| Πρόεδρος = [[Στέβο Πενταρόφσκι]]
}}
Η '''Βόρεια Μακεδονία''' ({{Lang-mk|Северна Македонија}}, ''Σέβερνα Μακεντόνιγια'', [[αλβανικά]]: Maqedonia e Veriut), επίσημα '''Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας''' (σλαβομακεδονικά: Република Северна Македонија, ''Ρεπούμπλικα Σέβερνα Μακεντόνιγια'', αλβανικά: Republika e Maqedonisë së Veriut)<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/06/greece-macedonia-sign-agreement-change-180617074429644.html|title=Greece and Macedonia sign agreement on name change|website=www.aljazeera.com|accessdate=10 Αυγούστου 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/06/17/world/europe/greece-macedonia-name-dispute.html|title=Macedonia and Greece Sign Historic Deal on Name Change|language=en|accessdate=10 Αυγούστου 2018}}</ref> είναι χώρα της [[Νοτιοανατολική Ευρώπη|νοτιοανατολικής]] [[Ευρώπη|Ευρώπης]] με πρωτεύουσα τα [[Σκόπια]]. Παλαιότερα ήταν γνωστή ως '''πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας''' ({{Lang-mk|поранешна Југословенска Република Македонија}},<ref>{{cite web|url=http://eeas.europa.eu/delegations/the_former_yugoslav_republic_of_macedonia/index_mk.htm|title=Делегација на Европската Унија во поранешна Југословенска Република Македонија|accessdate=2013-09-15}}</ref><ref>δείτε Ιgor Janev, ''Legal Aspects of the Use of a Provisional Name for Macedonia in the United Nations System'', AJIL, Vol. 93. no. 1, 1999.</ref> ''ποράνεσνα Γιουγκοσλοβένσκα Ρεπούμπλικα Μακεντόνιγια'', αλβανικά: Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë), για συντομία '''πΓΔΜ''' ή σύμφωνα με το πρώην συνταγματικό της όνομα '''Δημοκρατία της Μακεδονίας''' ({{Lang-mk|Република Македонија}}, αλβανικά: Republika e Maqedonisë),<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/|title=Το Ζήτημα του Ονόματος της ΠΓΔΜ|last=|first=|date=|website=mfa.gr|publisher=Ελληνική Δημοκρατία - Υπουργείο Εξωτερικών|archiveurl=|archivedate=|accessdate=8 Δεκεμβρίου 2017}}</ref> και στην καθομιλουμένη διεθνώς '''Μακεδονία'''.<ref>{{en}} {{cite web | last=Avramidis | first=Alexandros | title=Macedonia police fire teargas at migrants while Europe bickers | website=Reuters | date=2016-02-29 | url=https://www.reuters.com/article/us-europe-migrants-greece-macedonia-idUSKCN0W2188 | access-date=2020-04-01}}</ref><ref>{{en}} {{cite web | last=Bechev | first=Dimitar | title=What is happening in Macedonia? | website=Al Jazeera | date=2017-04-30 | url=https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2017/04/happening-macedonia-170430135004624.html | access-date=2020-04-01}}</ref><ref>{{es}} {{cite web | last=Juberías | first=Carlos Flores | title=Macedonia: se desvaneció el espejismo | website=El País | date=2018-10-02 | url=https://elpais.com/internacional/2018/10/01/actualidad/1538389185_729745.html | access-date=2020-04-01}}</ref><ref>{{fr}} {{cite web | title=En Macédoine, une victoire en demi-teinte pour le changement de nom du pays | website=Le Monde.fr | date=2018-09-30 | url=https://www.lemonde.fr/europe/article/2018/09/30/nom-de-la-macedoine-faible-participation-a-un-referendum-historique_5362462_3214.html | access-date=2020-04-01}}</ref><ref>{{de}} {{cite web | title=Mazedonien: Parlament stimmt für neuen Namen |date=2018-10-19 | website=Deutsche Welle | url=https://www.dw.com/de/mazedonien-parlament-stimmt-f%C3%BCr-neuen-namen/a-45965252 | access-date=2020-04-01}}</ref>
 
Είναι ένα από τα [[Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας|διάδοχα κράτη]] της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβίας]] από την οποία δήλωσε την ανεξαρτησία της το 1991.<ref>{{cite web|url=https://www.aa.com.tr/mk/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%BE%D0%B4-%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%98%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D0%B4%D0%BE-%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81/904277 |title=Од осамостојувањето до денес |publisher=Anadolu Agency |website=aa.com.tr}}</ref>
Fake
 
Βρίσκεται στα [[Βαλκάνια|Κεντρικά Βαλκάνια]] και καταλαμβάνει συνολική έκταση 25.333 [[Τετραγωνικό χιλιόμετρο|τετραγωνικών χιλιομέτρων]] (ξηρά: 24.858 τ.χλμ., ύδατα: 477 τ.χλμ.). Είναι [[περίκλειστο κράτος|περίκλειστη χώρα]] και συνορεύει με το [[Κοσσυφοπέδιο|Κόσοβο]] στα βορειοδυτικά, τη [[Σερβία]] στα βόρεια, τη [[Βουλγαρία]] στα ανατολικά, την [[Ελλάδα]] στα νότια και την [[Αλβανία]] στα δυτικά. Αποτελεί περίπου το βορειοδυτικό τρίτο της ευρύτερης [[Μακεδονία|περιοχής της Μακεδονίας]]. Η γεωγραφία της χώρας καθορίζεται πρωτίστως από βουνά, κοιλάδες και ποτάμια. Στην πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη [[Σκόπια]] ζει περίπου το ένα τέταρτο των 2,06 εκατομμυρίων κατοίκων. Η πλειοψηφία των κατοίκων είναι [[Σλαβομακεδόνες]], ένας [[Νότιοι Σλάβοι|νότιος Σλαβικός]] λαός. Οι [[Αλβανοί]] αποτελούν μια σημαντική μειονότητα, περίπου 25% του πληθυσμού της χώρας, ακολουθούμενοι από τους [[Τούρκοι (έθνος)|Τούρκους]], [[Σέρβοι|Σέρβους]], [[Ρομά]] και άλλες μικρότερες μειονότητες.
 
Η ιστορία της περιοχής ανάγεται στην [[Αρχαία Ιστορία|αρχαιότητα]], αρχίζοντας με το [[Παιονία|βασίλειο της Παιονίας]], κράτος [[Θράκες|Θρακικό]]. Στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. η περιοχή ενσωματώθηκε στην [[Οίκος των Αχαιμενιδών|Περσική Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών]] και στη συνέχεια καταλήφθηκε από το [[Μακεδονία (αρχαίο βασίλειο)|Ελληνικό βασίλειο της Μακεδονίας]] τον 4ο αιώνα π.Χ. Οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την περιοχή τον 2ο αιώνα π.Χ. και την ενέταξαν στην πολύ μεγαλύτερη [[Μακεδονία (Ρωμαϊκή επαρχία)|επαρχία της Μακεδονίας]], που παρέμεινε τμήμα της [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|Βυζαντινής (Ανατολικής Ρωμαϊκής) Αυτοκρατορίας]] και δέχθηκε συχνές επιδρομές και εποικισμούς Σλαβικών λαών, που άρχισαν τον 6ο αιώνα μ.Χ. Μετά από αιώνες αντιπαράθεσης μεταξύ Βυζαντινής και Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας πέρασε σταδιακά στην [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανική κυριαρχία]] από τον 14ο αιώνα.
 
Η ιδέα της ύπαρξης χωριστού [[Σλαβομακεδόνες|σλαβομακεδονικού έθνους]] γεννήθηκε αρχικά σε έναν μικρό κύκλο διανοουμένων [[σλαβόφωνοι στην οθωμανική Μακεδονία|Σλάβων της Μακεδονίας]] στο μεταίχμιο 19ου και 20ου αιώνα. Με τους [[Βαλκανικοί πόλεμοι|Βαλκανικούς πολέμους]], η περιοχή της Μακεδονίας διανεμήθηκε μεταξύ [[Βουλγαρία]]ς, [[Σερβία]]ς και [[Ελλάδα]]ς,<ref name="EncMacedNationalism">{{cite book|title=Encyclopedia of Nationalism|chapter=Macedonian nationalism|volume=2|year=2001|publisher=Academic Press|pages=309-310}}</ref> αλλά ο σλαβομακεδονικός εθνικισμός υποστηρίχθηκε από τα [[κομμουνιστικό κόμμα|κομμουνιστικά κόμματα]] της περιοχής κατά το [[Μεσοπόλεμος|Μεσοπόλεμο]] και η διάδοσή του ευνοήθηκε από τα προβλήματα που δημιούργησε η [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|γιουγκοσλαβική διοίκηση]],<ref>{{cite book|title=Yugoslavia: A History of its Demise|author=Viktor Meier|year=1999|publisher=Routledge|page=180}}</ref> που από το 1929 ως το 1941 υπήγαγε το γιουγκοσλαβικό τμήμα της στην [[μπανόβινα του Βαρδάρη|επαρχία του Βαρδάρη]] με πρωτεύουσα τα [[Σκόπια]]. Κατά τον [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκόσμιο]], στην κατεχόμενη από τη [[Βασίλειο της Βουλγαρίας|Βουλγαρία]] [[Μακεδονία του Βαρδάρη]] αναπτύχθηκε ένα [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στη Γιουγκοσλαβική Μακεδονία|αντιφασιστικό αντάρτικο]], που μετά τον πόλεμο οδήγησε στην ίδρυση της [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας]] ως ομόσπονδης δημοκρατίας της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβίας]]. Το 1991, με τη [[διάλυση της Γιουγκοσλαβίας]], η πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία έγινε ανεξάρτητο κράτος με τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας».<ref name="EncMacedNationalism" />
 
Η χώρα είχε καθιερωθεί διεθνώς στον καθημερινό δημόσιο λόγο ως ''Μακεδονία'',<ref>{{cite book|last=Βούλγαρης|first=Γιάννης|editor-first=Βασίλης|editor-last=Παναγιωτόπουλος|editorlink=Βασίλης Παναγιωτόπουλος|series=Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000|title=Η Ελλάδα της ομαλότητας, 1974-2000: Δημοκρατικές κατακτήσεις - Οικονομική ανάπτυξη και σταθερότητα|volume=10|publisher=Ελληνικά γράμματα|location=Αθήνα|year=2003|chapter=Η δημοκρατική Ελλάδα, 1974-2004|page=41}}</ref> όνομα με το οποίο είναι επίσης γνωστό το ελληνικό [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|γεωγραφικό διαμέρισμα της Μακεδονίας]] και η ευρύτερη περιοχή της [[Μακεδονία]]ς. Οι επίσημες Ελληνικές αρχές αναφέρονταν στο κράτος ως «η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας»,<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/ |title=Το Ζήτημα του Ονόματος της ΠΓΔΜ - Ελληνική Δημοκρατία - Υπουργείο Εξωτερικών|accessdate = 2013-03-25}}</ref> όρος ο οποίος χρησιμοποιείτο και από όλους τους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών]],<ref>H αναγνώριση της Δημοκρατίας των Σκοπίων από τον [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|O.H.E.]] ως fYROM <sup>[http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm United Nations A/RES/47/225]</sup>.</ref> η [[Ευρωπαϊκή Ένωση]],<ref>{{cite web|title=The former Yugoslav Republic of Macedonia|url=http://ec.europa.eu/enlargement/countries/detailed-country-information/former-yugoslav-republic-of-macedonia/index_en.htm|accessdate=6 Ιανουαρίου 2014}}</ref> το [[Συμβούλιο της Ευρώπης|Συμβούλιο της Ευρώπης,]]<ref>{{cite web|title=''The former Yugoslav Republic of Macedonia''|url=http://www.coe.int/en/web/portal/-the-former-yugoslav-republic-of-macedonia-|accessdate=6 Ιανουαρίου 2014}}</ref> το [[ΝΑΤΟ]]<ref>{{cite web|title=NATO’s relations with the former Yugoslav Republic of Macedonia|url=http://www.nato.int/cps/en/natolive/topics_48830.htm|accessdate = 2014-01-06}}</ref> και πολλά κράτη. Στον καθημερινό δημόσιο λόγο εντός Ελλάδος η χώρα αναφερόταν ως «''Σκόπια''» ή «κράτος των Σκοπίων». Πολλά κράτη την είχαν αναγνωρίσει και με το συνταγματικό της όνομα, όσον αφορούσε στις κατ' ιδίαν διμερείς τους σχέσεις, ενώ σε διεθνές επίπεδο συνέχιζαν να χρησιμοποιούν τον όρο με τον οποίο αναφερόταν προσωρινά από τον ΟΗΕ. Στις 17 Ιουνίου 2018, οι κυβερνήσεις της ΠΓΔΜ και της Ελλάδας υπέγραψαν τη [[Συμφωνία των Πρεσπών]] η οποία μέχρι τις 25 Ιανουαρίου 2019 είχε επικυρωθεί από τα κοινοβούλια και των δύο χωρών και, οδήγησε στη μετονομασία της χώρας σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας».
 
Από τον Δεκέμβριο του 2005 είναι υποψήφια προς ένταξη στην [[Ευρωπαϊκή Ένωση]]. Αν και συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής του [[ΝΑΤΟ]] στο [[Βουκουρέστι]] στις 2 Απριλίου του 2008, δεν έλαβε τελικά πρόσκληση για την ένταξή της στη συμμαχία λόγω της [[Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα|διαφωνίας με την Ελλάδα σχετικά με το όνομα]].<ref>{{cite web|url=http://www.nato.int/docu/pr/2008/p08-049e.html |title=Ανακοινωθέν της συνδιάσκεψης του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι |website=www.nato.int |accessdate=2008-04-09}}</ref> Μετά τη [[Συμφωνία των Πρεσπών]] και την μετονομασία της χώρας έλαβε πρόσκληση το 2019 και εντάχθηκε επίσημα στην συμμαχία στις 27 Μαρτίου 2020<ref>[https://www.state.gov/north-macedonia-joins-the-nato-alliance/ North Macedonia Joins the NATO Alliance]</ref>.
 
== Γεωγραφία ==
===Φυσική γεωγραφία===
[[Αρχείο:R.o.Macedonia topography.svg|thumb|left|Τοπογραφικός χάρτης της Βόρειας Μακεδονίας.]]
Έχει συνολική έκταση 25.713 τ.χλμ., επιφάνεια συγκρίσιμη με εκείνη της [[Ολλανδία]]ς.<ref name="geo">{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=1}}</ref> Η επιφάνειά της βρίσκεται μεταξύ 40°50' και 42°20' βόρειου [[γεωγραφικό πλάτος|γεωγραφικού πλάτους]] και 20°27' και 23°05' ανατολικού [[γεωγραφικό μήκος|γεωγραφικού μήκους]].<ref name="kabranova">{{en}} {{cite web|url=http://ageconsearch.umn.edu/bitstream/57349/2/Kabranova%20Romina%20cover.pdf|title=Territorial and Natural Priorities of Macedonia - Important Factor for Tobacco Production Development|author=Romina Kabranova et Zlatko Arsov|publisher=EEA|date=2009|accessdate=28 Νοεμβρίου 2012}}</ref> Η Βόρεια Μακεδονία είναι [[Μεσόγειο κράτος|περίκλειστο]] κράτος της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ευρισκόμενο στο κέντρο της [[Βαλκάνια|Βαλκανικής χερσονήσου]]. Χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα έχει σύνορα μήκους 748 χλμ., 228 στο νότο με την [[Ελλάδα]], 148 στην ανατολή με τη [[Βουλγαρία]], 62 στο βορρά με τη [[Σερβία]], 159 στα βορειοδυτικά με το [[Κόσοβο]] και 151 στη δύση με την [[Αλβανία]]. Αποτελεί οδό διέλευσης για τη μεταφορά προϊόντων από την Ελλάδα, μέσω των Βαλκανίων, προς την Ανατολική, Δυτική και Κεντρική Ευρώπη και, μέσω της Βουλγαρίας, προς την Ανατολή.
 
Η χώρα είναι κατά κύριο λόγο ορεινή και αριθμεί 34 βουνοκορφές ψηλότερες από 2.000 μέτρα. Το ψηλότερο σημείο της, το όρος Κοράμπ, φτάνει τα 2.764 μέτρα.<ref name="geo"/> Η χώρα έχει επίσης λόφους, πεδιάδες, φαράγγια και ποτάμιες κοιλάδες.<ref name="kabranova"/> Η κύρια υδάτινη ροή της χώρας είναι ο [[Αξιός]] (Βαρδάρης), ποταμός που διασχίζει τη χώρα για 301 χιλιόμετρα.<ref name="geo"/> Οι πηγές του βρίσκονται στα βορειοδυτικά της χώρας, διασχίζει τα σύνορα με την Ελλάδα στο νότο και καταλήγει στο [[Αιγαίο]] κοντά στη [[Θεσσαλονίκη]]. Έχει πολλούς παραποτάμους, όπως ο [[Μπρεγκάλνιτσα]], μήκους 225 χλμ, ή ο [[Εριγώνας]], μήκους 207 χλμ.<ref name="geo2">{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=249}}</ref> Η λεκάνη του [[Αξιός|Αξιού]] περιλαμβάνει 80% της επιφάνειας της χώρας<ref name="geo2"/> και μόνο δύο μεγάλες υδάτινες ροές δε συμβάλλουν στον ποταμό: πρόκειται για το [[Μαύρος Δρίνος|Μαύρο Δρίνο]], που χύνεται στην Αλβανία και εκβάλλει στην [[Αδριατική]], και το [[Στρωμνιτσιώτης|Στρωμνιτσιώτη]], που συμβάλλει στο Στρυμώνα στη Βουλγαρία.<ref>{{cite book|chapter=Drin noir et Stroumitsa|title=Meeting of the Parties to the Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes|author=Economic Commission for Europe|publisher=Nations unies|year=2011|pages=30, 53}}</ref>
 
[[Αρχείο:LakeMavrovo.jpg|thumb|Λίμνη του [[Μαύροβο (πόλη)|Μαύροβου]].]]
Η χώρα έχει επίσης 53 φυσικές και τεχνητές λίμνες. Η μεγαλύτερη, που είναι επίσης η παλαιότερη στην Ευρώπη, είναι η λίμνη [[Οχρίδα (λίμνη)|Οχρίδα]] με έκταση 349 τ.χλμ., που θεωρείται μία από τις παλαιότερες λίμνες και βιότοπους στον κόσμο.<ref>{{cite web |url=http://www.moe.gov.mk/soer2/ohrid_a.htm |title=Macedonian Ministry of Environment |publisher=Web.archive.org |date= |accessdate=2010-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080119010740/http://www.moe.gov.mk/soer2/ohrid_a.htm |archivedate=2008-01-19 |url-status=dead }}</ref> Ακολουθεί η [[Μεγάλη Πρέσπα|Πρέσπα]], με έκταση 274 τ.χλμ. Αυτές οι δύο λίμνες είναι συνοριακές: την Οχρίδα τη μοιράζεται με την Αλβανία και την Πρέσπα με την Αλβανία και την Ελλάδα. Ωστόσο, στη Βόρεια Μακεδονία ανήκει το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειάς τους.<ref name="geo"/> Η πιο μεγάλη τεχνητή λίμνη είναι εκείνη του [[Τίκφες]], με έκταση 14 τ.χλμ., 30 χλμ μήκος και βάθος 95 μέτρα·<ref name="climat">{{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=249|title=Macedonian climate and waters|publisher=Macedonian cultural and information centre|accessdate=15 Δεκεμβρίου 2013}}</ref> δημιουργήθηκε το [[1968]] χάρη σε ένα [[υδροηλεκτρικό φράγμα]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=334|title=Macedonian Cities -- Kavadarci Monuments|publisher=Macedonian cultural and information centre|accessdate = 2013-12-15}}</ref> Η χώρα έχει τέλος αρκετές θερμές πηγές, που έχουν αξιοποιηθεί από την αρχαιότητα. Η πιο θερμή από αυτές τις πηγές έχει νερό θερμοκρασίας 73&nbsp;°C.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.kingmarkoland.com/Upload/Content/Documents/Thermal%20spas%20in%20Macedonia.pdf|title=Thermal waters in Macedonia|author=Mira Gorgieva et Kiril Popovski|accessdate=15 Δεκεμβρίου 2013}}</ref>
 
Η κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]] διαχωρίζει δύο διακριτά γεωγραφικά σύνολα. Στα δυτικά, το ανάγλυφο είναι πολύ έντονο: μεγάλες οροσειρές που ανήκουν στο [[Δειναρικές Άλπεις|Δειναρικό σύστημα]], όπως το [[όρος Σάρος]], και η μάζα της [[Πίνδος|Πίνδου]], εναλλάσσονται με περίκλειστες πεδιάδες όπως το [[Κοιλάδα Πόλογκ|Πόλογκ]] ή της [[Πελαγονία]]ς. Στα ανατολικά, το ανάγλυφο είναι παλαιότερο και για αυτό πιο ήπιο· και εδώ διασταυρώνεται με πεδιάδες και ανήκει στο σύστημα της [[Ροδόπη]]ς.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.macedonia.co.uk/client/index1.aspx?page=245|title=Macedonian relief|publisher=Macedonian cultural and information centre|accessdate = 2013-12-15}}</ref> Στο έδαφος της χώρας, που σχηματίστηκε κυρίως κατά την [[Καινοζωική εποχή]], σημειώνεται σημαντική σεισμική δραστηριότητα,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.geosociety.org/maps/2004-dumurdzanov-macedonia/|title=Cenozoic Sedimentary and Volcanic Rocks of Macedonia|publisher=Geological society of America|accessdate = 2013-12-15}}</ref> αν και πετρώδεις μάζες χρονολογούνται στο [[Προκάμβριο]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://eprints.ugd.edu.mk/2931/1/granitoid_formationsBoev.pdf|title=Granitoid formations in the Republic of Macedonia|publisher=Σχολή Ορυκτών και Γεωλογίας του Στιπ|accessdate = 2013-12-15}}</ref> Η περιοχή είναι σεισμικά ενεργή· ο τελευταίος μεγάλος σεισμός έλαβε χώρα το [[1963]] και κατέστρεψε το 80% των [[Σκόπια|Σκοπίων]], της πρωτεύουσας, αφήνοντας πίσω του περισσότερα από 1.000 θύματα.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/26/newsid_2721000/2721635.stm|title=1963: Thousands killed in Yugoslav earthquake|website=BBC On this Day|accessdate=26 Δεκεμβρίου 2013}}</ref><ref>{{cite journal|author=Jakim T. Petrovski|url=http://www.meseisforum.net/1963_skopje.pdf|title=Damaging Effects of July 26, 1963 Skopje Earthquake|journal=Cyber Journal of Geoscience|volume=2|date=|accessdate=2013-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100401004715/http://www.meseisforum.net/1963_skopje.pdf|archivedate=2010-04-01|url-status=dead}}</ref> Κατάλοιπα αρχαίας ηφαιστειακής δραστηριότητας είναι υπόγειοι θύλακες [[υδρόθειο|υδροθείου]].<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=91}}</ref>
 
Τα σύνορά της χώρας έχουν συνολικό μήκος 748 χιλιομέτρων, τα οποία κατανέμεται ως εξής ως προς τις γειτονικές χώρες: 221 χλμ. στα βόρεια με την [[Σερβία]], 151 χλμ. στα δυτικά με την [[Αλβανία]], 148 χλμ. στα ανατολικά με την [[Βουλγαρία]], 228 χλμ. στα νότια με την [[Ελλάδα]]. Αποτελείται από τις περιοχές της κοιλάδας των [[Σκόπια|Σκοπίων]] και του υψιπέδου του [[Τέτοβο|Καλκάνδελε ''(Τετόβου)'']] ([[Παλαιά Σερβία]]), καθώς και από ένα μικρό τμήμα του βόρειου τμήματος της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής της [[Μακεδονία]]ς, ''(η οποία περιλαμβάνει επίσης την [[Μακεδονία (Ελλάδα)|ελληνική Μακεδονία]] στη βόρεια [[Ελλάδα]], καθώς και τη [[βουλγαρική Μακεδονία]] στη νοτιοδυτική [[Βουλγαρία]])''.{{πηγή}}
 
Η Βόρεια Μακεδονία που γεωγραφικά ορίζεται ξεκάθαρα από τη κεντρική πεδιάδα που δημιουργείται από τον [[Αξιός|Αξιό ''(Βαρδάρη)'']] ποταμό και περικλείεται από διάφορες οροσειρές, οπού βρίσκονται και τα σύνορα του κράτους. Το έδαφος χαρακτηρίζεται ως άγριο και βρίσκεται μεταξύ των οροσειρών [[Όρος Σάρος|Σκάρδος ''(Σαρ)'']] και [[οροσειρά Οσογκόφσκα|Οσογκόφσκα]] που πλαισιώνουν την πεδιάδα που δημιουργεί ο [[Αξιός|Αξιός ''(Βαρδάρης)'']] ποταμός. Τρεις μεγάλες λίμνες&nbsp;— η [[Λίμνη Οχρίδα|Αχρίδα ''(Οχρίδα)'']], η [[Μεγάλη Πρέσπα]] και η [[Λίμνη Δοϊράνη|Δοϊράνη]]&nbsp;— βρίσκονται στα νότια σύνορα και διχοτομούνται από τα σύνορα της [[Αλβανία]]ς και της [[Ελλάδα]]ς.{{πηγή}}
 
=== Κλίμα ===
[[Αρχείο:Snow at Bistra Mountain, Macedonia.jpg|thumb|Το όρος [[Μπίστρα]] καλυμμένο με χιόνι.]]
Η χώρα έχει τρία κλίματα: [[ηπειρωτικό κλίμα|ηπειρωτικό]] στις βόρειες περιοχές, [[μεσογειακό κλίμα|μεσογειακό]] στο νότο και [[αλπικό κλίμα|αλπικό]] στις περιοχές με υψηλό υψόμετρο.<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=31}}</ref> Όλη η χώρα γνωρίζει τέσσερις καλά χωρισμένες μεταξύ τους εποχές, με ζεστά και ξερά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες με άφθονη χιονόπτωση. Το εύρος των θερμοκρασιών είναι πολύ μεγάλο, καθώς μπορεί να φτάσει τους -20&nbsp;°C το χειμώνα και τους 40&nbsp;°C το καλοκαίρι. Οι ψυχρές θερμοκρασίες του χειμώνα επηρεάζονται από βόρειους ανέμους ενώ οι καλοκαιρινοί καύσωνες οφείλονται στην υποτροπική πίεση του Αιγαίου και σε επίδραση από τη [[Μέση Ανατολή]]. Οι καύσωνες αυτοί προκαλούν συχνά ανομβρία. Πράγματι, οι υδατοπτώσεις είναι πολύ λίγες: η κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]] δέχεται μόλις 450&nbsp;mm νερού το χρόνο.<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=73}}</ref> Η ποικιλία των κλιμάτων και η άρδευση επιτρέπουν την καλλιέργεια μεγάλης ποικιλίας φυτών, όπως το [[στάρι]], το [[καλαμπόκι]], οι [[πατάτα|πατάτες]], η [[οπιούχος παπαρούνα]], η [[αραχίδα]], ακόμα και [[ρύζι]].<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=2}}</ref>
 
Το κλίμα της χαρακτηρίζεται ως ενδιάμεσο του μεσογειακού και του ηπειρωτικού κλίματος. Η μέση ετήσια ατμοσφαιρική κατακρήμνιση ποικίλει από τα 1700mm στις δυτικές ορεινές περιοχές μέχρι τα 500mm στα ανατολικά της χώρας. Στην πεδιάδα του [[Αξιός|Αξιού ''(Βαρδάρη)'']] και στα ποτάμια της περιφέρειας [[Στρώμνιτσα]]ς, δηλαδή στην ευρύτερη περιοχή της [[Γευγελή]]ς, του [[Βαλάντοβο]], της [[Δοϊράνη (Βόρεια Μακεδονία)|Δοϊράνης]], της [[Στρώμνιτσα]]ς και του [[Ράντοβις]] το κλίμα είναι εύκρατο Μεσογειακό. Οι θερμότερες περιοχές είναι οι [[Σιδηρές Πύλες Αξιού|Σιδηρές Πύλες Αξιού ''(Ντεμίρ Κάπια)'']] και η [[Γευγελή]], όπου οι θερμοκρασίες τον Ιούλιο και τον Αύγουστο συχνά ξεπερνούν τους 40&nbsp;°C. Το ορεινό κλίμα συναντάται σε όλες τις ορεινές περιοχές της χώρας και χαρακτηρίζεται από τους μακρείς και χιονώδεις χειμώνες και τα σύντομα ψυχρά καλοκαίρια. Την άνοιξη το κλίμα είναι πιο κρύο απ' ό,τι το φθινόπωρο. Το μεγαλύτερο μέρος της Βόρειας Μακεδονίας έχει ένα ήπιο ηπειρωτικό κλίμα με ζεστά και ξηρά καλοκαίρια και σχετικά κρύους και υγρούς χειμώνες. Υπάρχουν 30 μετεωρολογικοί σταθμοί στη χώρα.{{πηγή}}
 
===Χλωρίδα και πανίδα===
[[Αρχείο:Pelister Molika.jpg|thumb|[[Βαλκανικό πεύκο|Βαλκανικά πεύκα]] στον [[εθνικό δρυμό του Πελιστέρ]].]]
Η Βόρεια Μακεδονία διαθέτει μεγάλο φυσικό πλούτο.<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=101}}</ref> Τα δάση καλύπτουν 35% της επικράτειάς της·<ref name="nature">{{harvnb|Knowlton|2005|p=11}}</ref> στις χαμηλότερες ορεινές περιοχές, κυριαρχούν η [[Δασική οξιά|οξιά]] και η [[καστανιά]], ενώ κάτω από τα 1200 μέτρα υψόμετρο, κυρίως [[κωνοφόρα]], όπως το [[πεύκο]] και η [[ελάτη]]. Η [[συκιά]], το [[κυπαρίσσι]] και η [[καρυδιά (φυτό)|καρυδιά]] φύονται γύρω από την Αχρίδα και την Πρέσπα. Τα δάση σε χαμηλό υψόμετρο φιλοξενούν πολλά άγρια ζώα, όπως [[ελάφι]]α, [[νυφίτσα|νυφίτσες]] και [[αγριόχοιρος|αγριόχοιροι]]. Στα βουνά ζουν [[σαμουά]], [[αίγαγρος|αίγαγροι]], [[λύγκας|λύγκες]] και [[αρκούδα|αρκούδες]]. Οι μεγάλες λίμνες είναι τόποι πλούσιοι σε ψάρια, μερικά από τα οποία, όπως η [[πέστροφα]] της Αχρίδας, είναι ενδημικά, και πτηνά, κυρίως κορμοράνοι και πελεκάνοι.<ref>{{harvnb|Knowlton|2005|p=12}}</ref> Για την προστασία των πιο πλούσιων φυσικών περιοχών, δημιουργήθηκαν τρεις εθνικοί δρυμοί: της [[Εθνικός δρυμός Γκαλιτσίτσα|Γκαλιτσίτσα]], που περιλαμβάνει το ομώνυμο βουνό, ανάμεσα στις λίμνες Οχρίδα και Πρέσπα, του [[Εθνικός δρυμός Μαύροβου|Μαύροβου]], που βρίσκεται στα βουνά στα βορειοανατολικά, και του [[Εθνικός δρυμος Πέλιστερ|Πέλιστερ]] που περικλείει το [[Βαρνούντας|επώνυμο όρος]] και βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της χώρας. Μαζί, καλύπτουν επιφάνεια 1064.88 τετραγωνικών χιλιομέτρων ή 4% της εθνικής επικράτειας.<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=173}}</ref> Η λίμνη της Οχρίδας έχει ταξινομηθεί ως [[Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς]] από την [[UNESCO]].<ref name="nature"/>
 
Σε [[Βιογεωγραφία|βιογεωγραφικό]] επίπεδο, η χώρα είναι καλύπτεται κυρίως από [[Δάση φυλοβόλλων και μικτά εύκρατα δάση|εύκρατα δάση]] της [[Επίγεια οικοπεριοχή του WWF|οικοπεριοχής]] των μικτών δασών των Βαλκανίων. Περιλαμβάνει επίσης μικρό μέρος των μικτών δασών της Ροδόπης (στην [[Ανατολική Στατιστική Περιφέρεια (Βόρεια Μακεδονία)|ανατολική περιοχή]]) και των [[σκληρόφυλλων και μικτών δασών του Αιγαίου και της Δυτικής Τουρκίας]] (στη [[Νοτιοανατολική Στατιστική Περιφέρεια (Βόρεια Μακεδονία)|νοτιοανατολική περιφέρεια]]), καθώς και τη βόρεια προέκταση των [[μικτών δασών της Πίνδου]] (ορεινοί όγκοι [[Βαρνούντας|Πελιστέρ]] και η [[Γκαλιτσίτσα]]).
 
Αν και η χώρα έχει συντηρήσει ένα πολύ ιδιαίτερο περιβάλλον, υφίσταται πολλές απειλές. Έτσι, τα δάση, ήδη συρρικνωμένα σε σχέση με το [[Μεσαίωνας|Μεσαίωνα]], είναι θύματα παράνομης υλοτομίας και πυρκαγιών. Τα [[κατσίκα|κατσίκια]] επίσης έχουν παίξει μεγάλο ρόλο στην υποβάθμιση των δασών· ένας νόμος του [[1947]], που καταργήθηκε τη δεκαετία του 1990, είχε απαγορεύσει την εκτροφή τους. Από το τέλος του [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκοσμίου πολέμου]], η κυβέρνηση επιχειρεί προγράμματα αναδάσωσης, αλλά η ξηρή φύση των εδαφών και η έλλειψη οικονομικών μέσων καθιστούν δύσκολο το έργο.<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=115}}</ref> Η μόλυνση που συνδέεται με την ανθρώπινη δραστηριότητα επηρεάζει κυρίως τις υδάτινες ροές και τις λίμνες, θύματα της γεωργικής άρδευσης, της ροής των λιπασμάτων, των βιομηχανικών αποβλήτων και της απόθεσης σκουπιδιών.<ref name="nature"/> Η ατμοσφαιρική μόλυνση αγγίζει κυρίως τις πόλεις· οφείλεται σε ηλεκτρικά εργοστάσια, σε χημικές και μεταλλουργικές βιομηχανίες και κυρίως στην κυκλοφορία των αυτοκινήτων, οι επιπτώσεις της οποίας αυξάνουν λόγω της μεγάλης ηλικίας του στόλου αυτοκινήτων και της χρήσης κακής ποιότητας καυσίμων.<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=193}}</ref> Πολλές οικολογικές οργανώσεις μάχονται για τη συντήρηση της φύσης στη χώρα, από τις οποίες αρχαιότερη και σημαντικότερη είναι η «[[Μακεδονική Οικολογική Εταιρεία]]», που ιδρύθηκε το [[1972]].<ref>{{cite web|url=http://www.europeanecology.org/membership/detail.php?i=8|title=EEF Members|publisher=Οικολογική Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία|accessdate=2013-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100705121505/http://www.europeanecology.org/membership/detail.php?i=8|archivedate=2010-07-05|url-status=dead}}</ref>
 
===Κατανομή πληθυσμού===
[[Αρχείο:Prilep from Towers of Marko.jpg|thumb|Πανόραμα του [[Πρίλεπ]], τέταρτης μεγαλύτερης πόλης της χώρας.]]
Η Βόρεια Μακεδονία χαρακτηρίζεται από υδροκέφαλη πρωτεύουσα, που συγκεντρώνει το εν τρίτο του πληθυσμού της χώρας και από μεγάλο αριθμό μεσαίων και μικρών πόλεων, 29 στο σύνολο. Η χώρα αριθμεί επίσης 1.637 χωριά και οικισμούς.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.soros.org.mk/konkurs/077/eko-sostojba_eng.htmh|title=The State of the Environment|publisher=Open Society Institute Macedonia|accessdate = 2013-12-14}}{{Dead link|date=Ιούνιος 2015}}</ref> Το 2010 το 59% του πληθυσμού ζούσε σε αστικό περιβάλλον.<ref name="cia">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html|title=Europe :: Macedonia — The World Factbook - Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|accessdate=2019-01-12}}</ref> Η αγροτική έξοδος, που δεν έχει σταματήσει καθόλου, άφησε 150 χωριά εγκαταλειμμένα και περισσότερα από 450 απειλούμενα από ερήμωση.<ref name="unfpa">{{en}} {{cite web|url=http://www.unfpa.org/public/home/news/pid/8591|title=Addressing Low Fertility in a World of 7 Billion: Macedonians Try Financial Incentives|publisher=Ταμείο Ηνωμένων Εθνών για τον πληθυσμό|date = 2011-10-13|accessdate = 2013-12-14}}</ref>
 
Οι πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι εκείνες των [[Περιφέρεια Σκοπίων|Σκοπίων]] και του [[Κοιλάδα Πόλογκ|Πόλογκ]], που μαζί σχηματίζουν ένα τόξο στα βορειοδυτικά της χώρας, στην άνω κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]]. Συμπεριλαμβάνουν τις πόλεις του [[Τέτοβο|Τετόβου]], του [[Γκόστιβαρ]] και των [[Σκόπια|Σκοπίων]] και συγκεντρώνουν περίπου το 43% του πληθυσμού της χώρας. Γνωρίζουν την ισχυρότερη δημογραφική ανάπτυξη, που εξηγείται από την αγροτική έξοδο προς τα Σκόπια όπως και από το μεγάλο αριθμό γεννήσεων στην [[Αλβανοί της Βόρειας Μακεδονίας|αλβανική μειονότητα]], που αποτελεί τη μεγάλη πλειονότητα στο Πόλογκ. Οι περιοχές του νότου και της ανατολής έχουν ισχνή δημογραφική αύξηση και σημαντικό αγροτικό πληθυσμό, αλλά αριθμούν επίσης μεσαίες πόλεις, όπως τα [[Μπίτολα]], το [[Πρίλεπ]], το [[Στιπ]] και τη [[Στρώμνιτσα]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://xa.yimg.com/kq/groups/23456932/1235201237/name/FDI_Regional_Development_Macedonia.pdf|title=The Challenge of Regional Development in the Republic of Macedonia: The State of the Matter, Issues and Considerations|publisher=The Fiscal Decentralization Initiative for Central and Eastern Europe|author=Risto Karajkov|accessdate = 2013-12-14}}{{Dead link|date=Ιούνιος 2015}}</ref>
 
{{Μεγαλύτερες πόλεις της Βόρειας Μακεδονίας}}
 
===Άξονες επικοινωνίας===
[[Αρχείο:Macedonian Motorway M-4.jpg|thumb|Ο αυτοκινητόδρομος M4 μεταξύ Σκοπίων και Τετόβου.]]
Η κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]] είναι ο κύριος φυσικός άξονας της χώρας· τη διασχίζει από βορά μέχρι νότο και συνδέει το εσωτερικό των Βαλκανίων με το [[Αιγαίο πέλαγος]]. Την πορεία του ακολουθεί ο [[Αυτοκινητόδρομος Α1 (Βόρεια Μακεδονία)|αυτοκινητόδρομος A1]], που είναι μέρος της [[Ευρωπαϊκή Οδός 75|Ευρωπαϊκής Οδού 75]] που συνδέει τη [[Φινλανδία]] με την [[Ελλάδα]], όπως και η σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει το [[Βελιγράδι]] με τη [[Θεσσαλονίκη]]. Κατά μήκος του ποταμού βρίσκονται μερικές από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, όπως τα [[Σκόπια]], η πρωτεύουσα, το [[Γκόστιβαρ]] και το [[Βελεσά|Βέλες]]. Ένας άλλος σημαντικός άξονας είναι ο [[ευρωπαϊκός διάδρομος]] VIII, που συνδέει την [[Αδριατική]] με τη [[Μαύρη Θάλασσα]] διασχίζοντας τη χώρα από δυτικά προς ανατολικά. Συγκεκριμένα, αυτός ο άξονας περνάει από την [[Οχρίδα]], το [[Τέτοβο]], τα [[Σκόπια]] και το [[Κουμάνοβο]].<ref name="plan">{{en}} {{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/compendium/SpatialPlanMacedonia.pdf|title=Spatial plan of the Republic of Macedonia|publisher=Συμβούλιο της Ευρώπης|accessdate=2013-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110920000545/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/compendium/SpatialPlanMacedonia.pdf|archivedate=2011-09-20|url-status=live}}</ref>
 
Το οδικό δίκτυο είναι το πιο αποτελεσματικό δίκτυο μεταφοράς της χώρας, που έχει δρόμους συνολικού μήκους 13.736 χιλιόμετρων, από τα οποία τα 216 ανήκουν στον αυτοκινητόδρομο M1. Το οδικό δίκτυο είναι σε κακή κατάσταση αλλά γίνονται σημαντικά έργα βελτίωσης και επέκτασης, όπως η κατασκευή του [[Αυτοκινητόδρομος Α2 (Βόρεια Μακεδονία)|αυτοκινητόδρομου A2]], που θα συνδέσει το [[2016]] το [[Κουμάνοβο]] με το βουλγαρικό σύνορο.<ref>{{en}} {{Ouvrage|title=MAP 2011-15 Priority Projects|publisher=Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη}}</ref> Καθώς το κράτος δε διαθέτει τα οικονομικά μέσα για τη συντήρηση και την επέκταση του δικτύου, η [[Ευρωπαϊκή τράπεζα για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη]] χρηματοδοτεί τα σημαντικά κυκλοφοριακά έργα.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ec.europa.eu/enlargement/archives/ear/fyrom/fyrom.htm|title=Quarterly report to the European Parliament|publisher=Ευρωπαϊκό γραφείο για την ανασυγκρότηση|accessdate=2013-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110903093832/http://ec.europa.eu/enlargement/archives/ear/fyrom/fyrom.htm|archivedate=2011-09-03|url-status=dead}}</ref> Το οδικό δίκτυο της χώρας ικανοποιεί τα κριτήρια της [[Ευρωπαϊκή Ένωση|Ευρωπαϊκής Ένωσης]] ως προς τα περισσότερα σημεία και λείπει μόνο μια καμπάνια για την [[οδική ασφάλεια]].<ref name="transports">{{en}} {{cite web|url=http://europa.eu/legislation_summaries/enlargement/ongoing_enlargement/tr0012_en.htm|title=The former Yugoslav Republic of Macedonia – Transport|publisher=Union européenne|accessdate = 2013-12-14}}</ref> Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά και τα φώτα πρέπει να είναι αναμμένα και κατά την διάρκεια της μέρας<ref name="commonweath_uk_macedonia">[http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/europe/macedonia Βρετανική κυβερνητική ιστοσελίδα ''British Foreign and Commonwealth Office'': Macedonia travel advice.] {{en}}</ref>.
 
Το σιδηροδρομικό δίκτυο έχει μήκος 699 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 234 είναι ηλεκτροφόρες γραμμές. Το διαχειρίζεται μια κρατική εταιρεία, οι [[Σιδηρόδρομοι της Βόρειας Μακεδονίας]], αλλά προβλέπεται να ανοιχτεί στην αγορά. Ικανοποιεί τα κριτήρια της [[Ευρωπαϊκή Ένωση|Ευρωπαϊκής Ένωσης]],<ref name="transports"/> αλλά βρίσκεται σε κακή κατάσταση και επιτρέπεται μόνο η μίσθωση για μεταφορά φορτίου. Η κυβέρνηση έχει ωστόσο προβλέψει την αγορά νέων βαγονιών και μηχανών το [[2013]] για να αντικαταστήσει το υλικό, που τελευταία φορά ανανεώθηκε το [[1979]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/macedonia-opts-replacing-old-trains|title=Macedonia opts replacing old trains|publisher=BalkanInsight|date = 2011-11-08|accessdate = 2013-12-14}}</ref> Έχει δρομολογηθεί η ανανέωση των υπαρχουσών γραμμών όπως και η κατασκευσή μιας γραμμής που θα συνδέει την [[Αλβανία]] και τη [[Βουλγαρία]] και θα περνάει από τα [[Σκόπια]].<ref>{{mk}} {{cite web|url=http://www.mzi.mk/news-info.php?id=45&&cat=3|title=Projets|publisher=Σιδηρόδρομοι της πΓΔΜ|date=2011|accessdate=2013-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808093138/http://www.mzi.mk/news-info.php?id=45&&cat=3|archivedate=2014-08-08|url-status=dead}}</ref>
 
Η χώρα διαθέτει, τέλος, δύο διεθνή αεροδρόμια, των [[Αεροδρόμιο Μέγας Αλέξανδρος Σκοπίων|Σκοπίων]] και της [[Αεροδρόμιο Αποστόλου Παύλου Οχρίδας|Οχρίδας]], και 10 ακόμη μικρότερα αεροδρόμια, από τα οποία τα 8 έχουν σκληρούς αεροδιαδρόμους.<ref name="cia"/>
 
== Ιστορία ==
=== Προέλευση του συνταγματικού ονόματος ===
{{δείτε|Μακεδονία (ορολογία)}}
[[Αρχείο:Macedonia overview.svg|thumb|Η [[αρχαία Μακεδονία]] και η νεώτερη [[Μακεδονία (περιοχή)|περιοχή της Μακεδονίας]].]]
Η ονομασία ''Μακεδονία'' όριζε αρχικά ένα [[Βασίλειο της Μακεδονίας|αρχαίο βασίλειο]], του οποίου πλέον γνωστός μονάρχης ήταν ο [[Μέγας Αλέξανδρος]]. Οι κάτοικοι του αρχαίου αυτού βασιλείου αποκαλούνταν ''Μακεδόνες'', όρος που προερχόταν από το ''μακεδνός'' που στη δωρική μακεδονική διάλεκτο σήμαινε «μεγάλος» (το επίθετο αυτό είχε κοινή ρίζα με το ουσιαστικό ''μάκρος''). Οι ιστορικοί εκτιμούν ότι η ονομασία αυτή, ''Μακεδόνες'', αποδόθηκε στους Μακεδόνες καθώς ήταν γνωστό ότι κατοικούσαν σε μεγάλο υψόμετρο<ref>{{harvsp|Hammond|1986|p=12}}</ref>.
 
Η Μακεδονία όριζε με το πέρασμα του χρόνου μια περιοχή με ποικιλόμορφη γεωγραφική έκταση. Έτσι, πριν από τις κατακτήσεις του [[Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας|Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας]], αντιστοιχούσε στη σημερινή [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|ελληνική Μακεδονία]], ενώ κατά τα τέλη του [[Μεσαίωνας|Μεσαίωνα]], περιελάμβανε όχι μόνο την ελληνική περιοχή, αλλά και τα εδάφη που σήμερα βρίσκονται υπό βουλγαρικό και αλβανικό έλεγχο, καθώς και το νότιο τμήμα της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας. Η μεταγενέστερη αυτή μορφή της Μακεδονίας{{ασαφές}} ήταν διαιρεμένη σε τρία οθωμανικά [[βιλαέτι]]α, και πιο συγκεκριμένα αυτά της [[Θεσσαλονίκη]]ς, των [[Βιλαέτι του Κοσόβου|Κοσσυφοπεδίου]] και του [[Βιλαέτι του Μοναστίρ|Μοναστηρίου]],<ref>{{cite book | title=Définition de la Macédoine - Encyclopædia Britannica| year=1911| coauthors=| pages= 216}}</ref> χωρίς ωστόσο να διατηρεί μία ενιαία γεωγραφική ονομασία καθ' όλη την περίοδο της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Τουρκοκρατίας]]. Οι Σλάβοι αποτελούσαν την μεγαλύτερη αριθμητικά εθνική μειονότητα, χωρίς ωστόσο να αποτελούν και την πλειοψηφία ''(η πλειοψηφία ήταν [[Έλληνες]])''<ref>{{cite book | title=Population de la Macédoine - Encyclopædia Britannica| year=1911|pages=217}}</ref>. Η περιοχή κατελήφθη και στη συνέχεια διαιρέθηκε το 1912 μεταξύ της [[Βουλγαρία]]ς, της [[Ελλάδα]]ς και της [[Σερβία]]ς. Οι σλαβικοί πληθυσμοί σύντομα αφομοιώθηκαν, ωστόσο οι σερβικές και μετέπειτα γιουγκοσλάβικες αρχές συνάντησαν μεγαλύτερη δυσκολία, καθώς η σλαβομακεδονική εθνική ταυτότητα ήταν ανθεκτικότερη εντός της σερβικής Μακεδονίας<ref>{{harvsp|Poulton|2000|p=77}}</ref>. Μετά τον [[ΒΠΠ|Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]], ο [[Τίτο]] παραχώρησε στους Σλαβομακεδόνες το καταστατικό του έθνους και τους υποσχέθηκε μια ομοσπονδιακή δημοκρατία, η οποία έλαβε την ονομασία «[[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας]]». Κατά την ανεξαρτητοποίηση της χώρας το 1991, η τελευταία πήρε, την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
 
Πριν από τις πρώτες προσπάθειες των Σλαβομακεδόνων να διεκδικήσουν την κληρονομιά του [[Μέγας Αλέξανδρος|Μεγάλου Αλεξάνδρου]] στη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, υπήρχε ήδη αντιπαράθεση με την [[Ελλάδα]] αναφορικά με τη χρήση του όρου «Μακεδονία».<ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/330524708_MACEDONIA_NOSTRA_AN_ANALYSIS_OF_GREECE'S_DISPUTE_WITH_FYROM|title="'Macedonia Nostra'" (PDF).|last=Floudas|first=Demetrius Andreas|date=|website=ResearchGate -- LSE Conference Paper; Greece: Prospects for Modernisation, London, 1994.|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> Πράγματι, σύμφωνα με τους Έλληνες, το δικαίωμα χρήσης του όρου αυτού δεν ανήκε παρά μόνο σε αυτούς, καθώς οι αρχαίοι Μακεδόνες ήσαν πρόγονοί τους, σε αντίθεση με τους Σλάβους οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή παρά μόνο τον 7ο αιώνα μ.Χ. και ουδέποτε χρησιμοποίησαν αυτόν τον όρο, παρά μόνο μετά τα μέσα του 19ου αιώνα.<ref>{{cite journal|last=Floudas|first=Demetrius Andreas|journal=Journal of Political and Military Sociology|volume=24|page=285|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/11160801/name-conflict-conflict-name-analysis-greeces-dispute-fyrom|title=A Name for a Conflict or a Conflict for a Name? An Analysis of Greece's Dispute with FYROM|accessdate=2019-01-24 | year=1996}}</ref> Για τους Σλάβους, ο όρος αυτός τους ανήκει καθώς θεωρούν ότι ήταν το πολυπληθέστερο έθνος στην περιοχή πριν από την εκκίνηση των προγραμμάτων αφομοίωσής τους και την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ των γειτονικών κρατών που έλαβε χώρα μετά το 1912. Επίσης, πέραν του ζητήματος της κληρονομιάς της αρχαίας μακεδονικής ιστορίας, η χρήση του όρου «Μακεδονία» από την πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία θεωρείτο από τους Έλληνες ως κίνηση που θα επέφερε εδαφικές διεκδικήσεις επί της [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|ελληνικής Μακεδονίας]], όπου κατοικεί, έως σήμερα, [[σλαβόφωνοι της ελληνικής Μακεδονίας|σλαβική μειονότητα]].<ref>{{en}} {{cite book | title=Claiming Macedonia: the struggle for the heritage, territory and name of the historic Hellenic land, 1862-2004| authorlink=George Constantine Papavizas| publisher=McFarland & Company| year=2006| id=ISBN 9780786423231}}</ref>
 
Το διεθνές όνομά της το οφείλει στον [[Κίρο Γκλιγκόροφ]] που χειρίστηκε τις διαπραγματεύσεις της ονομασίας ως πρωθυπουργός της υπό ίδρυσης χώρας, του οποίου ο ρόλος υποβαθμίστηκε από τις μετέπειτα κυβερνήσεις και ο ίδιος κατηγορήθηκε ως προδότης από τους Μακεδονιστές για την υποστήριξη της σλαβικής ταυτότητας των Σλαβομακεδόνων.<ref>[http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_100055_03/01/2012_467915 «Ο ιδρυτής των Σκοπίων έφυγε συκοφαντημένος από τους επιγόνους»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211165236/http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_100055_03/01/2012_467915 |date=2012-02-11 }}, άρθρο στην εφημερίδα «Η Καθημερινή», 3 Ιανουαρίου 2012.</ref> Σε δηλώσεις του είχε αρνηθεί την απευθείας σύνδεση του έθνους του με τον Μέγα Αλέξανδρο, υποστηρίζοντας ότι οι [[Σλαβομακεδόνες]] είναι [[Σλάβοι]] που κατέφθασαν στην περιοχή τον 6ο μ.Χ. αιώνα.<ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/kiro-gligorov-president-of-macedonia-throughout-the-nineties-6286840.html|title=Kiro Gligorov: President of Macedonia throughout the Nineties|work=The Independent|language=en-GB|accessdate=2018-11-25}}</ref>
 
=== Προϊστορία της περιοχής ===
[[Αρχείο:Cocev kamen.jpg|thumb|Ο αρχαιολογικός χώρος του [[Τσότσεφ Κάμεν]], ο οποίος περιλαμβάνει ένα διακοσμημένο σπήλαιο.]]
 
Το έδαφος της σημερινής δημοκρατίας ήταν κατοικημένο από την [[Νεολιθική περίοδος|Νεολιθική Περίοδο]]. Ο παλαιότερος, έως σήμερα, αρχαιολογικός χώρος είναι αυτός του Βέρτσνικ, ο οποίος βρίσκεται εντός του [[Στιπ|Δήμου του Στιπ]]. Άρχισε να κατοικείται από το 7.000 π.Χ., με τους πρώτους του κατοίκους να έχουν γνώσεις [[αγροκαλλιέργεια]]ς και [[αγγειοπλαστική]]ς, ενώ ήταν μη νομαδικός πληθυσμός<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=3}}</ref>. Αρκετοί τοπικοί πολιτισμοί, οι οποίοι είναι αναγνωρίσιμοι από ιδιαιτερότητες που παρατηρήθηκαν σε αγγεία παραγωγής τους, έρχονταν αντιμέτωποι μεταξύ τους, ενώ διαδέχονταν ο ένας τον άλλο. Οι πολιτισμοί αυτοί τις περισσότερες φορές συγγένευαν με άλλους γειτονικούς πολιτισμούς, όπως αυτόν της [[Πολιτισμός της Βίντσα|Βίντσα]] που αναπτύχθηκε στη [[Σερβία]], ωστόσο διέθεταν ορισμένα ιδιαίτερα σε αυτούς χαρακτηριστικά, όπως την χρήση άσπρης μπογιάς για την διακόσμηση των αγγείων τους<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.emis.de/monographs/jablan/chap24.htm|title=Macedonian "Neolithic revolution"|author=Vasil Ilyov|publisher=Novi soznanija za pismenosta, jazikot i kulturata na drevnite makedonci|accessdate=18 Μαρτίου 2011}}</ref> και την παρασκευή μικρών τελετουργικών αγαλματιδίων, τα ''Magna mater'', μια γυναικεία μορφή η οποία ήταν ενσωματωμένη σε ένα μικρό πήλινο σπίτι<ref name="sainsbury"/>.
 
Χάρις στις επαφές που είχε με την αδριατική [[Ιλλυρία]], η περιοχή εισήλθε στην [[Εποχή του Ορείχαλκου]] στις αρχές του [[2η χιλιετία π.Χ.|2ης χιλιετίας π.Χ.]] Οι οικισμοί της περιόδου αυτής ήταν χτισμένοι από πέτρα και βρίσκονταν, ορισμένες φορές, σε απρόσιτες τοποθεσίες, ώστε να μπορούν να προστατευθούν από ενδεχόμενες επιδρομές. Πράγματι, στην περιοχή συχνά εισέβαλαν [[Πρωτοϊνδοευρωπαίοι|Ινδοευρωπαίοι]] κατά τις τελευταίες δεκαετίες του [[3η χιλιετία π.Χ.|3ης χιλιετίας π.Χ.]] και μέχρι την [[Μέση Εποχή του Ορείχαλκου|Μέσης Περιόδου του Ορειχάλκου]].<ref name="sainsbury">{{en}} {{cite web |url=http://www.city.fujioka.gunma.jp/f_bunkazai/irishu/SCVA_Unearthed_20pp_Gallery+Guide.pdf|title=Unearthed|publisher=Sainsbury's Centre for Visual Arts, Norwich|accessdate=18 Μαρτίου 2011}}{{Dead link|date=Ιούνιος 2015}}</ref> Το μεγαλιθικό παρατηρητήριο του [[Κόκινο]] αποτελεί το πλέον σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα εκείνης της περιόδου. Είχε διαστάσεις 100 επί 50 μέτρα<ref>{{en}} {{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5413|title=Archaeo-astronomical Site Kokino|publisher=Unesco|accessdate=28 Νοεμβρίου 2012}}</ref> και ήταν, σύμφωνα με την [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]], το τέταρτο αρχαιότερο παγκοσμίως παρατηρητήριο μετά το [[Αμπού Σιμπέλ]], το [[Στόουνχετζ]] και το [[Άνγκορ Βατ]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://sunearthday.gsfc.nasa.gov/2005/images/ao_poster.pdf|title=Ancient observatories Timeless knowledge|date=2005|author=|publisher=NASA|accessdate=18 Μαρτίου 2011}}</ref>
 
[[Αρχείο:Heraclea Lyncestis 2.JPG|thumb|left|Τα ρωμαϊκά ερείπια της [[Ηράκλεια Λυγκηστίς|Ηράκλειας Λυγκηστίδος]].]]
 
Η περιοχή γνώρισε νέες εισβολές την περίοδο μεταξύ του 1300 και του 1200 π.Χ. Υπεύθυνα γι' αυτές ήταν φύλα του [[Αιγαίο Πέλαγος|Αιγαίου]]<ref name="sainsbury"/> και [[Ιλλυρία|Ιλλυριοί]]<ref name="georgievap5">{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=5}}</ref> που διέσχισαν την χώρα και σταδιακά αφομοιώθηκαν με τον τοπικό πληθυσμό. Μαζί τους έφεραν την χρήση και επεξεργασία του [[Σίδηρος|σιδήρου]]<ref name="sainsbury"/> και ενθάρρυναν το εμπόριο με τις ιωνικές αποικίες οι οποίες βρίσκονταν επί των ακτών της Αδριατικής<ref name="georgievap5"/>. Η [[Εποχή του Σιδήρου]] στην περιοχή της Βόρειας Μακεδονίας ξεκίνησε περί το 1200 π.Χ. και ολοκληρώθηκε το 400 π.Χ. Η περιοχή της Βόρειας Μακεδονίας επηρεάστηκε αυτό το διάστημα από το [[Βασίλειο της Μακεδονίας]] που βρίσκονταν λίγο νοτιότερα και χαρακτηρίζονταν από την κατασκευή μεγάλων νεκροπόλεων για τους ευγενείς, κάτι που έδειχνε την ύπαρξη οργανωμένου μοναρχικού πολιτεύματος, οργανωμένου κατά την [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαιοελληνική]] παράδοση. Το βασίλειο της [[Παιονία]]ς είναι ένα από τα βασίλεια της περιοχής που επηρεάστηκε από τους [[Έλληνες]].<ref>{{harvsp|Hammond|1986|p=38}}</ref> Ήταν εκείνη την εποχή που το [[Βασίλειο της Μακεδονίας]] έκανε την εμφάνισή του στα νότια της [[Ελλάδα]]ς. Τα βόρεια σύνορά του αντιστοιχούσαν με τα σημερινά νότια σύνορα της Βόρειας Μακεδονίας<ref name="soros2">{{en}} {{cite web|url=http://www.soros.org.mk/archive/G01/A01/aar0101.htm|title=ANCIENT MACEDONIA (from the Neolithic Age to the Middle Ages)|author=|date=|work=|publisher=Foundation Open Society Institute Macedonia|accessdate=20 Μαρτίου 2011|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CLzGGtJj?url=http://www.soros.org.mk/archive/G01/A01/aar0101.htm|archivedate=2012-11-22|url-status=dead}}</ref>.
 
Μετά τον 6ο αιώνα π.Χ., η ελληνική επιρροή συνεχώς αυξανόταν στην περιοχή<ref name="unet">{{en}} {{cite web |url=http://www.unet.com.mk/mian/precul.htm|title=Pre-Slavic Culture in Macedonia|date=1996|author=Jovan Pavlovski et Mishel Pavlovski|publisher=MI-An Publishing|accessdate=28 Νοεμβρίου 2012}}</ref> και η τελευταία καλύφθηκε από οχυρωμένες πόλεις οι οποίες κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν την περσική εισβολή του 490 π.Χ. Το Βασίλειο της Παιονίας, του οποίου το έδαφος αντιστοιχούσε στο μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας, τελικώς κατελήφθη από τον [[Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας|Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας]] το 358 π.Χ.<ref name="britannica">{{en}} {{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/438110/Paeonia|title=Paeonia|date=2011|author=|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=18 Μαρτίου 2011}}</ref>
 
===Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία===
Οι Ρωμαίοι προσάρτησαν οριστικά την περιοχή τον 2ο αιώνα π.Χ. Οι Ρωμαίοι κατασκεύασαν [[ρωμαϊκή οδός|οδούς]], ίδρυσαν πόλεις, όπως οι ''[[Σκούποι]]'' (σημερινά [[Σκόπια]]) και αναδιοργάνωσαν τις πόλεις των οποίων η κατασκευή ήταν παλαιότερη, όπως η [[Ηράκλεια Λυγκηστίς]] (σημερινά [[Μπίτολα]]) ή οι [[Στόβοι]], οι οποίοι έγιναν κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ. η δεύτερη μεγαλύτερη μακεδονική πόλη μετά την [[Θεσσαλονίκη]].<ref>{{harvsp|Georgieva|Konechni|1998|p=7}}</ref> Ο [[Χριστιανισμός]] βρήκε πρόσφορο έδαφος στην περιοχή κυρίως μετά τον 3ο και 4ο αιώνα μ.Χ., ενώ περίπου 130 βασιλικές που χρονολογούνται από εκείνη την περίοδο έχουν ανακαλυφθεί στα εδάφη της Βόρειας Μακεδονίας <ref name="unet"/>. Η ευρύτερη περιοχή, ωστόσο, παρέμενε υπό ελληνική πολιτισμική επιρροή<ref>{{cite book | title=Ligne Jirecek - Где се налазила Србија од VII до XII века (историјско-географско разматрајње) проблеми и знања| first=Relja | last=Novaković | authorlink=Relja Novaković| year=2008| pages=218| publisher=Ιστορικό Ινστιτούτο Βελιγραδίου, Σερβία}}</ref>.
 
=== Βυζαντινή Αυτοκρατορία - Η άφιξη των Σλάβων===
[[Αρχείο:Europe around 650.jpg|thumb|300px|right|Οι Σλάβοι στην Ευρώπη κατά το 650]]
Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 395 διαιρείται σε ανατολικό και δυτικό κράτος, με πρωτεύουσες την [[Κωνσταντινούπολη]] και την Ρώμη αντίστοιχα. Η περιοχή της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας περιλαμβάνεται στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, γνωστή στη δύση ως [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία]]. Από το 500 [[Σλάβοι]] από την ανατολική Γερμανία διασχίζουν το Δούναβη και εγκαταστάθηκαν στη Βαλκανική χερσόνησο<ref>Valentina Georgieva et Sasha Konechni, Historical Dictionnary of the RM, Scarecrow Press, 1998, σελ. 8 </ref>. Τον 7ο αιώνα φτάνουν στα εδάφη της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας και οι φυλές που εγκαθίστανται μόνιμα εκεί<ref>Andrew Rossos, Macedonia and the Macedonians: A History, Hoover Press, 2008, σελ. 25 </ref>. Η Γιουγκοσλαβική Στρατιωτική Εγκυκλοπαίδεια κατατάσσει τους προγόνους της πλειονότητας των σημερινών κατοίκων της Βόρειας Μακεδονίας ως [[Σλάβοι|Σλάβους]], ανθρώπους των πρώτων Σλαβικών φυλών: [[Βερζήτες]], [[Σαγουδάτες]], [[Στρουμιάνοι]] και άλλοι, οι οποίοι κατέφτασαν στην περιοχή τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Στην περιοχή της Αχρίδας κατέφθασε η Σλαβική φυλή των Βερζητών και εποίκησε τις σημερινές πόλεις της Αχρίδας, Καβανταρτσίου, Πρίλαπου, Μοναστηρίου και Δίβρης και όλη την περιοχή που αυτές περιβάλλουν. Οι Βυζαντινοί συγγραφείς άρχισαν να αποκαλούν αυτήν την περιοχή Σκλαβηνία<ref>{{Cite web |url=http://www.ohrid.org.mk/eng/istorija/sloveni.htm |title=History of Ohrid THE ARRIVAL OF THE SLAVS. |accessdate=2013-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728102627/http://www.ohrid.org.mk/eng/istorija/sloveni.htm |archivedate=2013-07-28 |url-status=dead }}</ref>. Στο κέντρο της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας εγκαταστάθηκαν οι σλάβοι Σαγουδάτες εποικίζοντας την περιοχή κατά μήκος του ποταμού Μπρεγκάλνιτσα (Καμένιτσα, Κότσανη, Βίνιτσα, Στιπ) και τις δυτικές, προς το νότο, όχθες του ποταμού Βαρδάρη (Αξιού).<ref>[http://books.google.gr/books?id=GlABAAAAMAAJ&q=sagudati&dq=sagudati&hl=en&sa=X&ei=rUjFUfOMIsmtPPO9gZAI&ved=0CD4Q6AEwAzge Izvori za historiju naroda Jugoslavije: srednji vijek]</ref><ref>[http://books.google.gr/books?id=hE5PxJjrI8AC&pg=PA25&lpg=PA25&dq=sagudati&source=bl&ots=3dlG78sQyo&sig=NFnPVVM17n0eL_lu-re-7F5kqpo&hl=en&ei=YMhOTMbRDoWkONGC8N8C&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y Macedonia and the Macedonians: A History]</ref> Στην ανατολική πλευρά της χώρας εγκαταστάθηκαν οι Στρουμνιάνοι. Η σλαβική αυτή φυλή πήρε το όνομα της από τον ποταμό Στρούμιτσα (Στρωμνιτσιώτης), εποίκησε τη Στρώμνιτσα και όλη την ανατολική περιοχή<ref>[http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000047/st023.shtml ВТОРЖЕНИЯ СЛАВЯН И ИХ РАССЕЛЕНИЕ НА ТЕРРИТОРИИ ВИЗАНТИЙСКОЙ ИМПЕРИИ]</ref>.
 
Υπό τη βασιλεία του Χαν των Βουλγάρων [[Πρεσιάν]] (836-852) η Βουλγαρία φάνηκε να επεκτείνεται ελέγχοντας πλέον πολλές Σλαβικές φυλές που ζούσαν στην περιοχή της Βόρειας Μακεδονίας. Οι Σλάβοι της περιοχής δέχτηκαν το Χριστιανισμό ως δική τους θρησκεία γύρω στον 9ο αιώνα, όταν Τσάρος της Βουλγαρίας ήταν ο [[Βόρις Α΄|Μπόρις Α΄]].
 
Το 1014, ο βυζαντινός Αυτοκράτορας [[Βασίλειος Β´|Βασίλειος Β΄]] νίκησε το στρατό του Τσάρου [[Σαμουήλ της Βουλγαρίας]] και το 1018 οι Βυζαντινοί ανέκτησαν τον έλεγχο της περιοχής (και όλων των Βαλκανίων) για πρώτη φορά ύστερα από τον 7ο αιώνα. Επί Βυζαντίου η περιοχή ονομαζόταν Μοναστήρι. Παρόλα αυτά, στα τέλη του 12ου αιώνα, η παρακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας οδήγησε στη διεκδίκηση της περιοχής από διάφορες πολιτικές οντότητες, με μία σύντομη [[Νορμανδία|Νορμανδική]] κατοχή τη δεκαετία του 1080.
 
Τον 13ο αιώνα, η ανανεωμένη Βουλγαρική Αυτοκρατορία επανέκτησε τον έλεγχο της περιοχής, κατάσταση η οποία ανατράπηκε σύντομα λόγω πολλών πολιτικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε η Βουλγαρία στο εσωτερικό της, όταν η περιοχή της Μακεδονίας κατακτήθηκε ξανά από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία στις αρχές του 14ου αιώνα. Λίγα χρόνια αργότερα η περιοχή πέρασε στα χέρια της Σερβικής Αυτοκρατορίας. Οι Σέρβοι θεωρούσαν τον εαυτό τους απελευθερωτές της Σλαβικής οικογένειας από το Βυζαντινό δεσποτισμό, αλλά και κατακτητές των Ρωμαίων, γι αυτό και μετονόμασαν της Αυτοκρατορία τους σε «Αυτοκρατορία των Σέρβων και των Ρωμαίων». Τα Σκόπια έγιναν η πρωτεύουσα της νέας αυτοκρατορίας του Σέρβου Τσάρου [[Στέφανος Δουσάν|Στέφανου Δουσάν]].
 
[[Αρχείο:Sanjak of Üsküb, Ottoman Balkans (late 19th century).png|thumb|left|Το [[Σαντζάκι Σκοπίων]] στο [[Βιλαέτι του Κοσσυφοπεδίου|Βιλαέτι Κοσσυφοπεδίου]] της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανικής Αυτοκρατορίας]].]]
Μετά τον θάνατο του βασιλιά Ντουσάν, η εμφάνιση ενός νέου αδύναμου διαδόχου οδήγησε σε πολιτική σύγκρουση των Σέρβων αριστοκρατών, οι οποίοι επιχειρώντας να συγκεντρώσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερα κομμάτια εξουσίας κατόρθωσαν να χωρίσουν τα Βαλκάνια για μία ακόμη φορά. Η συγκεκριμένη κρίση συνέπεσε με την άνοδο της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανικής Αυτοκρατορίας]] και τις πρώτες επεκτατικές της κινήσεις προς την Ευρώπη. Η [[Ηγεμονία του Πρίλεπ]] υπήρξε ένα από τα βραχύβια κράτη που εμφανίστηκαν ύστερα από την κατάρρευση της Σερβικής Αυτοκρατορίας το 14ο αιώνα.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=y2d6OHLqwEsC&pg=PA275&dq=KINGDOM+OF+PRILEP&q=KINGDOM%20OF%20PRILEP |title=The last centuries of Byzantium, (1261–1453) by Donald MacGillivray Nicol |publisher=Google Books |year= 1993|accessdate=2010-04-28|isbn=9780521439916|page=500|author1=Nicol, Donald Macgillivray}}</ref>
===Οθωμανική Αυτοκρατορία===
Με το Βυζάντιο κατακερματισμένο και χωρίς να έχει παραμείνει κάποια αξιόλογη δύναμη στις χριστιανικές βαλκανικές χώρες, οι Οθωμανοί κατόρθωσαν σχετικά εύκολα να κατακτήσουν τα κεντρικά Βαλκάνια και να τα διατηρήσουν υπό τη κυριαρχία τους για τους επόμενους πέντε αιώνες. Καθοριστική ήττα του Σερβικού στρατού που έκρινε το μέλλον της περιοχής θεωρείται η [[Μάχη του Κόσοβο|μάχη του Κοσσυφοπεδίου]] το 1389. Μέχρι το τέλος του 14ου αιώνα, οι Οθωμανοί είχαν κατακτήσει όλα τα εδάφη της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας, με την κατάκτηση των Σκοπίων στις 19 Ιανουαρίου 1392. Επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η περιοχή στην αρχή ανήκε στο βιλαέτι του Πρίζρεν, κατόπιν στο βιλαέτι του Μαναστίρ ([[Μοναστήρι (Βόρεια Μακεδονία)|Μοναστηρίου]]) και οριστικά στο [[βιλαέτι του Κοσσυφοπεδίου]]<ref>{{cite web|title=ИМИЊАТА НА СКОПЈЕ - ВЕСТ, Понеделник 3/17/2008|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=148823&idg=8&idb=2325&rubrika=Skopje|accessdate=2013-10-23|quote=Откако Афуз-паша бил поставен за одговорен за Косовскиот вилает, во кој влегувал и Скопскиот санџак, успеал да воспостави ред и мир|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140802205640/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=148823&idg=8&idb=2325&rubrika=Skopje|archivedate=2014-08-02|url-status=dead}}</ref> του οποίου τα Σκόπια για ένα διάστημα υπήρξαν και πρωτεύουσα του.
Από το 1725 έδρασε στην περιοχή ο [[Θεόκλητος Πολυειδής]], [[Έλληνας]] λόγιος, [[Ορθόδοξη Εκκλησία|κληρικός]] και εκπαιδευτικός της περιόδου του [[Νεοελληνικός διαφωτισμός|Νεοελληνικού Διαφωτισμού]], ως [[Ιερά Μητρόπολις Πολυανής και Κιλκισίου|επίσκοπος Πολυανής]], με έδρα την πόλη της [[Παλαιά Δοϊράνη|Παλαιάς Δοϊράνης]] (βυζαντινή Πολυανή).<ref>Εγκυκλοπαίδεια «Δομή», τόμος ΙΓ΄ [http://www.ygeiaonline.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=44428:polyeidhs_ueoklhtos λήμμα:Πολυειδής, Θεόκλητος]</ref><ref>{{ Cite book
| author = [[Ανδρόνικος Δημητρακόπουλος]]
| title = Ορθόδοξος Ελλάς: ήτοι περί των Ελλήνων των γραψάντων κατά Λατίνων και περί των συγγραμμάτων αυτών
| publisher = Τύποις Μέτζγερ και Βίττιγ
| location = Εν Λειψίαι
| year = 1872
| pages = 177-178
| url = http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/2/5/3/metadata-01-0001410.tkl
|accessdate = 12 Δεκεμβρίου 2010
}} </ref>
 
==== Η εθνική αφύπνιση των Βουλγάρων και οι Βαλκανικοί πόλεμοι ====
[[Αρχείο:Bulgarian-Exarchate-1870-1913.jpg|thumb|right|200px|Περιοχές που ανήκαν στο Βουλγαρικό εξαρχάτο (1870-1913).]]
Η Οθωμανική διακυβέρνηση στην περιοχή θεωρήθηκε σκληρή. Πολλοί από τους μεταρρυθμιστές της [[Βουλγαρική Εθνική Αναβίωση|Βουλγαρικής Εθνικής Αναβίωσης]] του 18ου αιώνα προέρχονταν από τη συγκεκριμένη περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των [[Αδελφοί Μιλαντίνωφ|Αδελφών Μιλαντίνωφ]],<ref name='Phillips'>{{cite book | last =Phillips| first =John| title =Macedonia: Warlords and Rebels in the Balkans| publisher =I.B.Tauris| year =2004| isbn =186064841X| page =41 }}</ref> [[Ράικο Ζίνζιφοφ]], [[Γιοακίμ Καρτσόβσκι]],<ref>Becoming Bulgarian: the articulation of Bulgarian identity in the nineteenth century in its international context: an intellectual history, Ost-European studies, Janette Sampimon, Pegasus, 2006, ISBN 90-6143-311-8, σ. 234.</ref> [[Κίριλ Πεϊτσίνοβιτς]]<ref>James Franklin Clarke, Dennis P. Hupchick - "The pen and the sword: studies in Bulgarian history", Columbia University Press, 1988, ISBN 0-88033-149-6, σ. 221 (...Peichinovich of Tetovo, Macedonia, author of one of the first Bulgarian books...)</ref> και άλλοι. Οι επισκοπές των Σκοπίων, Ντεμπάρ, Μπίτολα, Οχρίδα, Βέλες και Στρούμιτσα ψήφισαν να γίνουν μέλη του [[Βουλγαρικού Εξαρχάτου]] μετά από την θέσπισή του το 1870.<ref>Gawrych, George Walter (2006). The Crescent and the Eagle: Ottoman Rule, Islam and the Albanians, 1874-1913. I.B.Tauris. σ. 28. ISBN 1-84511-287-3.</ref>
 
Αρκετά κινήματα που είχαν ως στόχο τη δημιουργία μιας αυτόνομης «[[Ενωμένη Μακεδονία|Ενωμένης Μακεδονίας]]», η οποία θα περιελάμβανε ολόκληρη την περιοχή της [[Μακεδονία (περιοχή)|Μακεδονίας]], άρχισαν να ανέρχονται στα τέλη του 19ου αιώνα. Μεταξύ των πρώτων οργανώσεων με αυτόν το σκοπό υπήρξαν οι αποκαλούμενες Βουλγαρικές Μακεδονικές-Αδριανουπολίτικες Επαναστατικές Επιτροπές. Συγκεκριμένα, το [[1893]] [[Μακεδόνες Βούλγαροι]] (Βούλγαροι που κατάγονται από την ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας) ίδρυσαν την τότε БМОРК (''Български Македоно-Одрински революционни комитети'' – ''Βουλγάρικη Επαναστατική Ένωση Μακεδονίας-Aδριανούπολης''), το μετέπειτα [[ΒΜΡΟ]] (''Вътрешна македонска революционна организация'' - ''Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση'') και ξεκινάει έτσι ο αγώνας για την ανεξαρτησία. Η πρώιμη οργάνωση δεν διακήρυττε καμία εθνική ταυτότητα· ήταν επίσημα ανοικτή στο να «ενώνει όλα τα απογοητευμένα στοιχεία στις περιοχές της Μακεδονίας και της Αδριανούπολης, ανεξαρτήτως εθνικότητας».<ref name=glenny>"...uniting all the disgruntled elements in Macedonia and the Adrianople region, regardless of their nationality...", Μ. Glenny, "The Balkans"</ref> Η πλειοψηφία των μελών του ωστόσο ήταν [[Μακεδόνες Βούλγαροι]].<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=AIET_7ji7YAC&pg=PA209&lpg=PA209&dq=Internal+Macedonian+Revolutionary+Organization+BULGARIAN+IMRO |title=History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Volume 2, Reform, Revolution, and Republic: The Rise of Modern Turkey 1808-1975, από τον Stanford J. Shaw, 1977, Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-29166-8, σσ. 209 |publisher=Books.google.bg |date= 1977-05-27|accessdate=2010-04-28|isbn=9780521291668}}</ref> Το 1903 το ΒΜΡΟ οργάνωσε την [[Εξέγερση του Ίλιντεν|Εξέγερση του Ίλιντεν-Πρεομπράζχενι]] (προφήτη Ηλία) κατά των [[Οθωμανοί|Οθωμανών]], η οποία παρά τις αρχικές επιτυχίες, συμπεριλαμβανομένου του σχηματισμού της «Δημοκρατίας του Κρουσόβου», συνετρίβη με πολλές ανθρώπινες απώλειες. Παρά την αποτυχία της, η εξέγερση προκάλεσε παγκόσμιο ενδιαφέρον για το [[μακεδονικό ζήτημα]].<ref>Encyclopædia Britannica Online, 2011, [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/354223/Macedonia λήμμα Macedonia].</ref>
 
Μολονότι ο [[Εθνικισμός|εθνικιστής]] ηγέτης [[Γκότσε Ντέλτσεφ]] (Goce Delčev) από το [[Κιλκίς]] πέθανε πριν την εξέγερση του Ίλιντεν, έγινε σύμβολο του Βουλγαρικού και Σλαβομακεδονικού εθνικισμού στο βόρειο τμήμα της ευρύτερης περιοχής της ιστορικής [[Μακεδονία]]ς, καθώς και στην περιοχή της Βόρειας Μακεδονίας,<ref>Keith Brown, ''Villains and Symbolic Pollutions in the Narratives of Nations'', στο ''Balkan Ιdentities: Νation and Μemory'' (επιμ. Mariana Nikolaeva Todorova), C. Hurst & Co. Publishers, 2004, ISBN 1-85065-715-7, [http://books.google.com/books?id=xM2Q_l4CfNAC&pg=PA238&dq=delchev+macedonia+bulgarian&lr=&hl=bg#v=onepage&q=delchev%20macedonia%20bulgarian&f=false σελ. 238].</ref> και το ΒΜΡΟ συνέχισε τον αγώνα κατά της Σερβίας, η οποία πήρε τον έλεγχο της γεωγραφικής περιοχής της [[Μακεδονία του Βαρδάρη|Βόρειας Μακεδονίας]] (ή ''Μακεδονίας του Βαρδάρη'', -αναφέρεται αποκλειστικά- από τους μη Έλληνες), το [[1913]] με τη [[Συνθήκη Βουκουρεστίου (1913)|Συνθήκη του Βουκουρεστίου]]. Μετά τον [[Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]] ο οργανισμός χωρίστηκε στην [[Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση]] (IMRO) και στην [[Εσωτερική Θρακική Επαναστατική Οργάνωση]] (ITRO).<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/mni/mni4_1.html Circular letter No9] issued by a secret meeting of former IMARO activists and members of its Central committee, held on December 20, 1919, cited in a collective research of the Macedonian Scientific Institute, "Освободителните борби на Македония", part 4, Sofia, 2002, retrieved on October 26, 2007: ''"Поради изменилите се условия в Македония и Тракия от Балканските войни насам, организацията се преименува от ВМОРО на ВМРО, като нейната цел си остава извоюване на автономия и обединение на разпокъсаните части на Македония."'' {{bg}}</ref>
 
Μετά το πέρας των δύο [[Βαλκανικοί πόλεμοι|Βαλκανικών Πολέμων]] το 1912 και 1913, τα εναπομείνοντα εδάφη της [[Ρούμελη (Οθωμανική)|οθωμανικής Ρούμελης]], της διαλυμένης πλέον Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μοιράστηκαν μεταξύ [[Ελλάδα]]ς, [[Βουλγαρία]]ς και [[Σερβία]]ς. Η περιοχή που βρίσκεται σήμερα η Βόρεια Μακεδονία ονομάστηκε επίσημα [[Νότια Σερβία (επαρχία)|Νότια Σερβία]] (Južna Srbija, Јужна Србија / Γιούζνα Σρμπιγια).
 
=== Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ===
[[Αρχείο:Havoc of War - Refugees - Miscellaneous - How Greek refugees traveled through Bulgaria when the war closed. Into a box car as many of these refugees were crowded as possible, enduring intense suffering from expos(...) - NARA - 31483843.jpg|thumb|Εξόριστοι Έλληνες της [[Βουλγαρική κατοχή ελληνικών εδαφών (1916-1918)|βουλγαρικής κατοχής (1916-1918)]] επιστρέφουν από τις περιοχές εξορίας (σημερινή Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία), το 1918 σε κλειστά βαγόνια τραίνων, τα οποία προορίζονταν για μεταφορά ζώων και εμπορευμάτων (φωτογραφία Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού).]]
Το [[Κίτσεβο]], το [[Γκόστιβαρ]], το [[Σεβλίεβο]], το στρατόπεδο της [[Σούμεν|Σούμλας]] και το Κάρνομπατ, αποτέλεσαν τόπο εξορίας για 42.000 Έλληνες<ref>[http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/1/d/9/metadata-01-0000325.tkl ''Η Ελλάς του 1910-1920'', Γεωργίου Βεντήρη : Αθήνα 1931, Identifier: 000074165, σ.σ.106-131]</ref>, ηλικίας κυρίως 17-60 ετών, που προέρχονταν από τα ελληνικά εδάφη της Ανατολικής Μακεδονίας που βρίσκονταν υπό [[Βουλγαρική κατοχή ελληνικών εδαφών (1916-1918)|βουλγαρική κατοχή (1916-1918)]]. Η διαδικασία εκτοπισμού των Ελλήνων από τον βουλγαρικό στρατό κατοχής ξεκίνησε το καλοκαίρι του 1917 και διήρκεσε περισσότερο από δύο χρόνια. Τα καραβάνια των αιχμαλώτων μεταφέρονταν πεζή και στη συνέχεια με τρένα κάτω από αντίξοες συνθήκες. Ακόμη δυσμενέστερες όμως υπήρξαν οι συνθήκες διαβίωσής τους στη βαλκανική ενδοχώρα με εξοντωτική συμμετοχή σε χειρωνακτικά έργα. Από τους αιχμαλώτους περίπου 12.000 δεν κατόρθωσαν τελικά να επιστρέψουν ζωντανοί.<ref>[http://www.kathimerini.gr/438308/article/epikairothta/ellada/h-voylgarikh-eisvolh-sthn-anat-makedonia Η βουλγαρική εισβολή στην Ανατ. Μακεδονία -του Ιακωβου Μιχαηλιδη, εφημερίδα Καθημερινή 25.09.2011]</ref><ref>[http://www.imdramas.gr/files/publications/calendar2016.pdf Ιερά Μητρόπολις Δράμας - Ημερολόγιο αφιερωμένο στη μνήμη των θυματων της Β' Βουλγαρικής Κατοχής, επισυμβάσαν κατά τα έτη 1916-1918.]</ref><ref>Τετράδια Βουλγαρικῆς Κατοχῆς, Ἀνατολική Μακεδονία 1916-1918, ἐπιμέλεια Ν. Ρουδομέτωφ, τ. 2ος, Ἱστορικό Λογοτεχνικό Ἀρχεῖο Καβάλας, Καβάλα 2008.</ref><ref>Β.Σ. Κάρτσιου, Ἡ Γενοκτονία τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας κατά τή 2η Βουλγαρική Κατοχή (1916-18), ἐκδ. Ἐρωδιός, Θεσσαλονίκη 2010.</ref><ref>Δημ. Πασχαλίδη, Ἡ Ἔκθεση τοῦ Ν.Μπακόπουλου, Νομάρχη Δράμας κατά τή δεύτερη Βουλγαρική Κατοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας(1916-18).</ref><ref>Δ. Πασχαλίδη, Τά δεινοπαθήματα τῆς Χωριστῆς κατά τή δεύτερη βουλγαρική κατοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, Χωριστή 2006.</ref><ref>Δημ. Πασχαλίδη,Ἡ Χωριστή Δράμας (Τσατάλτζα) κατά τή δεύτερη Βουλγαρική Κατοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας (1916-18).</ref><ref>Ἀρχιμ. Γαβριήλ, Ἀναμνήσεις καί Νοσταλγία, Θεσσαλονίκη 1958.</ref>
 
=== Βασίλειο της Σερβίας και Γιουγκοσλαβία ===
[[Αρχείο:Banovine Jugoslavia.png|thumb|left|Η [[Βαρντάρσκα Μπανόβινα]], μέρος του [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας]].]]
 
Μετά τον [[Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]], το 1918, η Σερβία έγινε μέρος του [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων]]. Το 1929, το Βασίλειο μετονομάστηκε επισήμως σε [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας]] και διαιρέθηκε σε περιφέρειες γνωστές και ως [[μπανοβίνα (περιοχή)|μπανόβινα]]. Η Νότια Σερβία, δηλαδή η περιοχή της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας, έγινε γνωστή ως η [[Μπανόβινα του Βαρδάρη|Βαρντάρσκα Μπανόβινα]] του [[Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας|Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας]].
 
Το όραμα της [[Ενωμένη Μακεδονία|Ενωμένης Μακεδονίας]] χρησιμοποιήθηκε από την [[Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση]] (IMRO) στο διάστημα του [[Μεσοπόλεμος|Μεσοπολέμου]]. Οι αρχηγοί της οργάνωσης, όπως οι [[Τόντορ Αλεξάντροφ]], [[Αλεξάνταρ Προτογέροφ]] και [[Ιβάν Μιχαήλοφ]], προώθησαν τη συγκεκριμένη ιδέα με στόχο την προσάρτηση των ελεγχόμενων από την Ελλάδα και Σερβία εδαφών και τη δημιουργία μίας ενωμένης Μακεδονίας για όλους τους Μακεδόνες, ανεξαρτήτως θρησκείας και εθνικότητας. Η Βουλγαρική κυβέρνηση του [[Αλεξάντερ Μαλίνοφ]] το 1918 προσφέρθηκε να παραδώσει τη [[Μακεδονία του Πιρίν]] για αυτόν το σκοπό μετά τον [[Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]],<ref>Gerginov, Kr., Bilyarski, Ts. Unpublished documents for Todor Alexandrov's activities 1910–1919, magazine VIS, book 2, 1987, p.214 – Гергинов, Кр. Билярски, Ц. Непубликувани документи за дейността на Тодор Александров 1910–1919, сп. ВИС, кн. 2 от 1987, с. 214.</ref> αλλά οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν το επέτρεψαν, καθώς η Σερβία και η Ελλάδα εναντιώθηκαν στη συγκεκριμένη ιδέα.
 
Η IMRO αποφάσισε να αρχίσει ανταρτοπόλεμο στη Βαρντάρσκα Μπανόβινα, μαζί με την [[Νεανική Μακεδονική Μυστική Επαναστατική Οργάνωση]] (MMTRO), οργανώνοντας συνεχώς επιθέσεις κατά των Σέρβων διοικητικών και στρατιωτικών αξιωματούχων της περιοχής. Το 1923 ιδρύεται στη Στιπ η «[[Ένωση κατά των Βουλγάρων συμμοριτών]]» από Σέρβους [[τσέτνικ]] με στόχο την εξουδετέρωση της IMRO και της MMTRO.<ref>{{cite web|author=Vassil Karloukovski |url=http://www.promacedonia.org/ag/ag_4_6.html |title=БАЛКАНСКИТЕ ДЪРЖАВИ И МАКЕДОНСКИЯТ ВЪПРОС |publisher=Promacedonia.org |accessdate=2019-08-11}}</ref>
 
==== Η γέννηση του Μακεδονισμού ====
Το [[1934]], σε συνεδρίαση της [[Γραμματεία Βαλκανικών Κρατών|Γραμματείας Βαλκανικών Κρατών (ΓΒΚ)]] της [[Κομμουνιστική Διεθνής|Κομμουνιστικής Διεθνούς]] αποφασίζεται η υιοθέτηση της υπόθεσης ενός «Μακεδονικού» έθνους που θα αγωνίζονταν για την αυτοδιάθεσή του στα πλαίσια μιας «''Μακεδονικής Δημοκρατίας των Εργαζόμενων Μαζών»''. Ο λόγος αυτής της στροφής ήταν το αντιστάθμισμα στις [[Βουλγαρία|Βουλγαρικές]] διεκδικήσεις στο [[Μακεδονικό ζήτημα]], ενόψει της ανόδου του [[Ναζισμός|Ναζισμού]] στη [[Γερμανία]] και της διαφαινόμενης συμμαχίας με τη [[Βουλγαρία]], που ενδέχετο να αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης. Το κείμενο - απόφαση που δημοσιοποιήθηκε, επιμελήθηκε από τον Ότο Βίλχελμ Κουουσίνεν, Γραμματέα της Εκτελεστικής Επιτροπής της [[Κομμουνιστική Διεθνής|Κομμουνιστικής Διεθνούς]] και μέλους του [[Φινλανδία|Φινλανδικού]] Κομμουνιστικού Κόμματος και επιβλήθηκε αρχικά στα τρία Κομμουνιστικά κόμματα των άμεσα εμπλεκόμενων κρατών, [[ΚΚΕ|Ελλάδας]], [[Κομμουνιστικό Κόμμα Βουλγαρίας|Βουλγαρίας]] και [[Σερβία]]ς, και στη συνέχεια στα Κομμουνιστικά κόμματα όλων των κρατών. Παράλληλα, τα κομμουνιστικά κόμματα Ελλάδας, Βουλγαρίας και Σερβίας υποχρεώθηκαν να ενισχύσουν και να βοηθήσουν τη δράση της οργάνωσης [[ΕΜΕΟ Ενωμένη]], που στο εξής θα αναλάμβανε την διάδοση της εθνικής ιδέας του «Μακεδονισμού» και θα μπορούσε να μετεξελιχθεί στο μέλλον, εάν οι συνθήκες το επέτρεπαν σε «Κομμουνιστικό Κόμμα Μακεδονίας». Η [[ΕΜΕΟ Ενωμένη]] έως τότε εξυπηρετούσε τα [[Βουλγαρία|Βουλγαρικά]] συμφέροντα στην περιοχή, αλλά λόγω του νέου της ρόλου, η Βουλγαρική εθνικιστική πτέρυγά της αναγκάστηκε σε αποχώρηση, έτσι ώστε η οργάνωση να μπορέσει να συμβιβαστεί με τη νέα γραμμή της [[Κομμουνιστική Διεθνής|Κομμουνιστικής Διεθνούς]]. Το [[1935]] ο [[Βούλγαροι|Βούλγαρος]] Άγγελ Ντίνεφ που εξέδιδε την εφημερίδα ''Μακεδονικά Νέα'' προσπάθησε να δώσει ένα ιστορικό υπόβαθρο στη «μακεδονική εθνότητα», συνδέοντάς το για πρώτη φορά με την [[Εξέγερση του Ίλιντεν]] (που έως τότε θεωρούνταν από όλους ως [[Βουλγαρία|Βουλγαρική]]) και τους [[Έλληνες]] ιεραπόστολους των Σλάβων [[Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος|Κύριλλο και Μεθόδιο]]. Παράλληλα το [[Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας]] αν και είχε μετακινηθεί από την αρχική γραμμή περί αυτοδιάθεσης του «μακεδονικού έθνους» και είχε υιοθετήσει το σύνθημα «ισοτιμία για όλους τους λαούς της Μακεδονίας», συνέχισε να υποστηρίζει την [[ΕΜΕΟ Ενωμένη]] εντός [[Ελλάς|ελληνικού]] εδάφους και το [[1935]] δημοσίευσε στα [[ελληνική γλώσσα|ελληνικά]] άρθρο του [[Βούλγαροι|Βούλγαρου]] Βασίλ Ιβανόφσκι, ο οποίος επιχείρησε μία ιστορική προσέγγιση του «μακεδονικού έθνους» υποστηρίζοντας για πρώτη φορά ότι προέρχεται από τους αρχαίους Μακεδόνες ''(οι οποίοι κατ' αυτόν δεν ήταν [[Έλληνες]])'' και αναμίχθηκε με τους [[σλάβοι|Σλάβους]] που εισχώρησαν στη [[Βαλκανική χερσόνησος|Βαλκανική]] 10 αιώνες αργότερα. Στο ίδιο άρθρο υποστηρίζει ότι ο τσάρος [[Σαμουήλ της Βουλγαρίας|Σαμουήλ]] ενσάρκωσε τους πόθους του «Μακεδονικού έθνους». Το [[Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας]] κατά το [[Ελληνικός μεσοπόλεμος|Μεσοπόλεμο]] προσπάθησε να καλλιεργήσει την ιδέα της «μακεδονικής εθνικής ταυτότητας» στους [[Σλαβόφωνοι της ελληνικής Μακεδονίας|σλαβόφωνους]] της [[Μακεδονία (διαμέρισμα)|Μακεδονίας]] και κατάφερε να δημιουργήσει αρκετά στελέχη που ασπάζονταν το «Μακεδονισμό», μεταξύ των οποίων οι [[Λάζαρος Ζησιάδης|Λάζαρος Τερπόφσκι]], [[Ανδρέας Τσίπας]], Πασχάλης Μητρόπουλος, Μιχάλης Κεραμιτζής, Ηλίας Τουρούντζας, Γιώργος Τουρούντζας και άλλοι. Αντίθετα, την ίδια περίοδο τα κομμουνιστικά κόμματα της [[Βουλγαρία]]ς και [[Γιουγκοσλαβία]]ς δεν κατάφεραν να σημειώσουν πρόοδο στην καλλιέργεια του «μακεδονισμού» στους [[σλάβοι|σλάβους]] και τους σλαβόφωνους των [[Μακεδονία|μακεδονικών]] περιοχών που βρίσκονταν στην επικράτειά τους.<ref>{{Cite web |url=http://www.imma.edu.gr/imma/history/13.html |title=Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, Σπυρίδων Σφέτας, Η Γένεση του «Μακεδονισμού» στον Μεσοπόλεμο |accessdate=2013-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120619013548/http://www.imma.edu.gr/imma/history/13.html |archivedate=2012-06-19 |url-status=dead }}</ref>
 
=== Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος - Ο διαμελισμός===
{{κύριο|Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στη Γιουγκοσλαβική Μακεδονία}}
Κατά τη διάρκεια του [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]], η Γιουγκοσλαβία πέρασε στην κατοχή των δυνάμεων του [[Άξονας Βερολίνου - Ρώμης|Άξονα]] από το 1941 μέχρι το 1945. Η [[Βαρντάρσκα Μπανόβινα]] διαμελήθηκε μεταξύ της [[Βουλγαρία]]ς και της [[Βασίλειο της Αλβανίας (1939-1943)|ιταλοκρατούμενης Αλβανίας]]. Ιδρύθηκαν οι λεγόμενες [[Βουλγαρικές Επιτροπές Δράσης]] που είχαν ως στόχο να προετοιμάσουν την περιοχή για το νέο Βουλγαρικό διοικητικό και στρατιωτικό καθεστώς.<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/bugarash/bccc_1941/index.html Bulgarian Campaign Committees in Macedonia – 1941] Dimitre Mičev</ref> Οι Επιτροπές αποτελούνταν κυρίως από πρώην μέλη της IMRO, αλλά και μερικούς κομμουνιστές όπως ήταν οι [[Πάνκο Μπρασνάροφ]] (Panko Brashnarov), [[Στραχίλ Γκόγκοφ]] (Strahil Gogov) και [[Μετόντι Σατόροφ]] (Metodi Shatorov).
 
Συγκεκριμένα η [[Κομιντέρν]] είχε αναθέσει στον Σατόροφ τη θέση του Γραμματέα της Μακεδονικής Περιφερειακής Επιτροπής του [[Κομμουνιστικό Γιουγκοσλαβικό Κόμμα|Κομμουνιστκού Κόμματος Γιουγκοσλαβίας]] (ΚΚΓ). Παρόλα αυτά, μετά τη Βουλγαρική εισβολή, η Μακεδονική Περιφερειακή Επιτροπή υπό την ηγεσία του Σατόροφ πέρασε στη σφαίρα επιρροής του [[Κομμουνιστικό Κόμμα Βουλγαρίας|Κομμουνιστικού Κόμματος Βουλγαρίας]] (ΚΚΒ)<ref>{{harvnb|Georgieva|Konechni|1998|p=223}}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=j_NbmSoRsRcC&pg=PA102&lpg=PA102&dq=Metodi+Shatorov+bulgarian+communist |title=Who are the Macedonians? Hugh Poulton, C. Hurst & Co. Publishers, 1995, ISBN 1-85065-238-4, p.102 |publisher=Books.google.bg |accessdate=2010-04-28|isbn=9781850652380|year=1995}}</ref> και διέκοψε κάθε σχέση με το ΚΚΓ. Συγκεκριμένα, ο Σατόροφ αρνήθηκε να ακολουθήσει την εντολή του ΚΚΓ περί στρατιωτικής επίθεσης κατά των Βουλγάρων.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=HjSsAAAAIAAJ&pg=PA130&dq=Metodi+Shatarov+bulgarian+communist |title=Bulgaria during the Second World War, Marshall Lee Miller, Stanford University Press, 1975, ISBN 0-8047-0870-3, p. 131 |publisher=Google Books |year= 1975|accessdate=2010-04-28|isbn=9780804708708|page=314|author1=Miller, Marshall Lee}}</ref>
Οι Βουλγαρικές αρχές, υπό Γερμανική πίεση,<ref>Bulgaria managed to save its entire 48,000-strong Jewish population during World War II from deportation to [[concentration camps]], but under German pressure those Jews from their newly annexed territories without Bulgarian citizenship were deported, such as those from Vardar Macedonia and [[Western Thrace]]. [http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&ModuleId=10006804 ''The Holocaust in Macedonia: Deportation of Monastir Jewry''] [[United States Holocaust Memorial Museum]]</ref> συγκέντρωσαν περισσότερους από 7.000 Εβραίους στα Σκόπια και τη Μπίτολα και τους έστειλαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.<ref>Mark Cohen, [http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&ModuleId=10006803 The Holocaust in Macedonia: Deportation of Monastir Jewry], United States Holocaust Memorial Museum</ref> Η σκληρή διακυβέρνηση από τις κατοχικές δυνάμεις οδήγησε πολλούς Σλαβομακεδόνες στη στήριξη της κομμουνιστικής αντίστασης των παρτιζάνων στο κίνημα του [[Γιόσιπ Μπροζ Τίτο]] μετά το 1943,<ref>This policy changed since 1943 with the arrival of the Tito's envoy Montenegrin Serb Svetozar Vukmanović-Tempo. He began in earnest to organise armed resistance to the Bulgarian rule and sharply criticized the Sharlo's pro-Bulgarian policy.At a meeting of the partisan brigades, as well as a group of battalions in the Resen region on 21 Dec 1943, Tempo makes the following comments about Shatorov and the leadership of the MCP: ...They thought that the Macedonian people were Bulgarians and that they were oppressed by the hegemony of Great Serbia and had to be transferred to Bulgaria. Their basic slogan is: "All non-Macedonians out of Macedonia". The capital J [Serbo-Croatian spelling of Yugoslavia, Yugoslavian, etc.] was deleted from all documents. In fact they did not want Yugoslavia, no matter where it stood politically. When the war started, the initial decision of this leadership was to be separate from Yugoslavia and from Tito. They declared that Macedonia would be free as soon as the Bulgarians came...</ref> με επακόλουθο την ολοκλήρωση του [[Εθνικός Απελευθερωτικός Πόλεμος της Βόρειας Μακεδονίας|Εθνικού Απελευθερωτικού Πολέμου]] και την υποχώρηση των Γερμανικών δυνάμεων έξω από την περιοχή μέχρι το τέλος του 1944.
 
Στη Δημοκρατία του Βαρδάρη, μετά το [[Βουλγαρικό πραξικόπημα του 1944|Βουλγαρικό κομμουνιστικό πραξικόπημα του 1944]], τα Βουλγαρικά στρατεύματα βρέθηκαν περικυκλωμένα από Γερμανικές δυνάμεις, τις οποίες αντιμετώπισαν επιτυχώς προσπαθώντας να επιστρέψουν στα παλιά Βουλγαρικά σύνορα. Τρεις Βουλγαρικοί στρατοί (των περίπου 455.000 ατόμων συνολικά) μπήκαν στη Γιουγκοσλαβία το Σεπτέμβριο του 1944 και μετακινήθηκαν από τη Σόφια στο Νις και τα Σκόπια με σκοπό την εξουδετέρωση των Γερμανικών δυνάμεων που υποχωρούσαν από την Ελλάδα. Η νότια και ανατολική Σερβία όπως και η περιοχή της βόρειας Μακεδονίας απελευθερώθηκαν σε διάστημα ενός μήνα.<ref>Dr. Ivan Yanev ''Bulgaria's Foreign Policy During the Second World War as Reflected in Bulgarian Historic Literature'' 1938–1944 Варна, 2006 Издателство "Литернет", [http://bezmonitor.com/books06/yanev.htm Bezmonitor.com]</ref> {{πηγή|Ωθούμενη από τη Σοβιετική Ένωση, η οποία είχε βλέψεις για τη δημιουργία μίας μεγάλης Νότιας Σλαβικής Ομοσπονδίας, η Βουλγαρική κυβέρνηση προσφέρθηκε ξανά να παραχωρήσει τη Μακεδονία του Πιρίν στη γειτονική χώρα στο πλαίσιο του οράματος της Ενωμένης Μακεδονίας το 1945.}}
 
=== Σοσιαλιστική Γιουγκοσλαβία ===
{{δείτε|Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας}}
[[Αρχείο:Locator map Macedonia in Yugoslavia.svg|thumb|Η [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας]] ως μέρος της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβίας]].]]
Το 1944 η [[ASNOM|Αντιφασιστική Συνέλευση για την Εθνική Απελευθέρωση της Μακεδονίας (ASNOM)]] διακήρυξε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας ως μέρος της ''Λαϊκής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας''. Η ASNOM παρέμεινε ενεργή κυβέρνηση μέχρι το τέλος του πολέμου. Το Σλαβομακεδονικό αλφάβητο κωδικοποιήθηκε από γλωσσολόγους της ASNOM, οι οποίοι στήριξαν το αλφάβητο τους στο φωνητικό αλφάβητο του [[Βουκ Στεφάνοβιτς Κάρατζιτς]] και τους κανόνες του [[Κρίστε Πέτκοφ Μισίρκοφ]].
 
Η νέα δημοκρατία έγινε μία από τις έξι επιμέρους δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβικής ομοσπονδίας. Μετά τη μετονομασία της ομοσπονδίας σε [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας]] το 1963, η Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας μετονομάστηκε ανάλογα σε [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας]]. Κατά τη διάρκεια του [[Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949|Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου]] (1946–1949) οι Σλαβομακεδόνες κομμουνιστές αντάρτες υποστήριξαν τους Έλληνες κομμουνιστές. Πολλοί από τους πρόσφυγες του πολέμου κατέφυγαν στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας για ασφάλεια.
 
===Ανεξαρτησία===
====Ανεξαρτητοποίηση====
Στις 11 Νοεμβρίου του 1990 διεξήχθησαν οι πρώτες ελεύθερες πολυκομματικές εκλογές στην τότε [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|ΣΔΜ]] της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας]] με τη συμμετοχή 18 κομμάτων για τις 120 θέσεις της [[Συνέλευση της Δημοκρατίας (Βόρεια Μακεδονία)|Συνέλευσης]] (Собрание), δηλαδή του κοινοβουλίου της χώρας. Μια από τις πρώτες ενέργειες της νέας πολυκομματικής Συνέλευσης ήταν να προβεί σε μία διακήρυξη κυριαρχίας της ΣΔΜ και στη συνέχεια, στις 7 Ιουνίου 1991, αποφάσισε το σβήσιμο (бришење) του όρου Σοσιαλιστική από την ονομασία της χώρας. Με απόφαση της Συνέλευσης, στις 8 Σεπτεμβρίου 1991 διεξήχθη δημοψήφισμα με το ερώτημα της έγκρισης ενός «κυρίαρχο[υ] και ανεξάρτητο[υ] κράτο[υ]ς της «Μακεδονίας» με το δικαίωμα να εισέλθει σε μια ένωση των κυρίαρχων κρατών της [[Γιουγκοσλαβία|Γιουγκοσλαβίας]].» Το δημοψήφισμα, το οποίο χαρακτηρίστηκε από την αποχή των [[Αλβανοί της Βόρειας Μακεδονίας|Αλβανών της Βόρειας Μακεδονίας]], ήταν θετικό με πολύ μεγάλη πλειοψηφία (96,4%) σε σύνολο 1.130.000 ψηφοφόρων. Με βάση τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος η Συνέλευση στις 17 Νοεμβρίου 1991 ανακηρύσσει το Σύνταγμα της χώρας ως την ανώτατη κρατικο-νομική πράξη του κράτους, ολοκληρώνοντας έτσι διαδικασία της απόσχισης από τη Γιουγκοσλαβία και τη δημιουργία ξεχωριστού κράτους. Το Βελιγράδι συνεργάστηκε και απέσυρε όλες τις ομοσπονδιακές γιουγκοσλαβικές δυνάμεις από τη χώρα και η απόσχιση ήταν ειρηνική και αναίμακτη.
 
====Εθνοτικές συγκρούσεις μεταξύ Αλβανών και Σλαβομακεδόνων====
===== Η κρίση του 2001 =====
Τον Αύγουστο του [[2001]] ξέσπασε [[Εξέγερση στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας το 2001|εξέγερση στη χώρα]] με συμπλοκές Αλβανών αυτονομιστών του [[Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός|Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού]] και του κρατικού στρατού στις δυτικές περιοχές όπου διαμένουν κυρίως Αλβανοί (το αλβανικό στοιχείο είναι συγκεντρωμένο κυρίως στη δυτική Βόρεια Μακεδονία, ιδιαίτερα στις πόλεις [[Τέτοβο]] (70%), [[Γκόστιβαρ]] (66%), [[Κίτσεβο]] (30%), [[Στρούγκα]] (56%) και [[Κουμάνοβο]] (25%), όπως και στην πρωτεύουσα [[Σκόπια]] (20%), σύμφωνα με τα δημογραφικά στοιχεία της χώρας).<ref name = stats>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf |title=Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Macedonia, 2002 - Book XIII, Skopje, 2005,|publisher=State Statistical Office of the Republic of Macedonia |accessdate = 2009-07-31 |pages=34}}</ref> Οι εχθροπραξίες έλαβαν τέλος με την Συμφωνία της Οχρίδας στις [[13 Αυγούστου]], η οποία προβλέπει σειρά μέτρων συνδιαλλαγής, αυτοδιοίκηση και αποκέντρωση, καθεστώς επίσημης γλώσσης του κράτους τα αλβανικά, ίση αντιπροσώπευση των Αλβανών στη δημόσια διοίκηση και αφοπλισμό των αντιμαχομένων πλευρών.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1504686.stm Peace deal: What was agreed] BBC News. 22 Αυγούστου 2001</ref>
Οι βουλευτικές εκλογές τον Οκτωβρίου του [[2002]] έφεραν στην εξουσία το Σοσιαλδημοκρατικό Συνασπισμό «''Μαζί για τη Μακεδονία''», στον οποίο ηγείτο το κόμμα «Σοσιαλιστική Δημοκρατική Ένωση της Μακεδονίας», το οποίο ανέλαβε την υποχρέωση να σεβασθεί τη διαδικασία εφαρμογής της Συμφωνίας της Οχρίδας, με ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς και την εξυγίανση της οικονομίας.<ref>[http://www.unhcr.org/refworld/publisher,IRBC,,MKD,3f7d4dc91c,0.html Macedonia: Implementation of the Framework (Ohrid) Agreement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717194142/http://www.unhcr.org/refworld/publisher,IRBC,,MKD,3f7d4dc91c,0.html |date=2011-07-17 }} UNHCR. 18 Ιουλίου 2003</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3682251.stm Profile: Branko Crvenkovski] BBC News. 4 Μαΐου 2004</ref>
=====Δεκαετία 2010=====
Μεταξύ 2012 και 2014 υπήρχαν βίαιες εθνοτικές συγκρούσεις μεταξύ Αλβανών και Σλαβομακεδόνων. Το 2012 υπήρχαν και επτά νεκροί. Το 2016 σημειώνεται μία κυβερνητική κρίση όπου κατέληξε και σε ακυβερνησία για ένα διάστημα.
====Ζήτημα της ονομασίας====
{{κύριο|Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα|Δημοψήφισμα στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (2018)}}
 
== Πολιτική ==
 
== Πολιτισμός ==
===Ταυτότητα και εθνικά σύμβολα===
Fake
{{κύριο|Σημαία της Βόρειας Μακεδονίας|Εθνόσημο της Βόρειας Μακεδονίας}}
[[Εικόνα:Macedonian lion, 1620, stylized.svg|thumb|alt=Θυρεός της περιοχής της Μακεδονίας|Θυρεός της [[Μακεδονία (περιοχή)|περιοχής της Μακεδονίας]].]]
Η Βόρεια Μακεδονία είναι νέο κράτος και η ίδια η ύπαρξη σλαβομακεδονικού έθνους αμφισβητείται κάποιες φορές, ιδίως στη [[Βουλγαρία]]. Οι Σλαβομακεδόνες στην πλειοψηφία τους υποστήριζαν ένωση με τη Βουλγαρία μέχρι το [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο]] και η εθνογένεση που έλαβε χώρα κατά το 19ο αιώνα προκάλεσε μακρά διερώτηση σχετικά με το πού ανήκαν εθνικά οι [[Σλαβόφωνοι της Μακεδονίας|Σλάβοι της Μακεδονίας]], τόσο των ίδιων και των γειτόνων τους όσο και των Δυτικών. Η εθνογένεση εμποδίστηκε από τις μαζικές πολιτικές αφομοίωσης της [[Ελλάδα]]ς, της [[Βουλγαρία]]ς και της [[Σερβία]]ς, που τις έβλεπαν ως μέσο για την καλύτερη διεκδίκηση της περιοχής, που βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία{{πηγή}}. Ωστόσο, ο σλαβομακεδονικός εθνικισμός εδραιώθηκε ευρέως σε δύο στάδια, πρώτα κατά το [[Β' ΠΠ|Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο]], όταν η [[Βουλγαρία]] κατέκτησε με τη βία τη [[Μακεδονία του Βαρδάρη|βόρεια Μακεδονία]] και ξαναζωντάνεψε τα φιλογιουγκοσλαβικά αισθήματα των Σλαβομακεδόνων, και έπειτα κατά την ανεξαρτητοποίηση το 1991, όταν ο σερβικός εθνικισμός του [[Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς]] τα αποθάρρυνε. Η ταυτότητα της Δημοκρατίας εξασθενεί από την πολυεθνική φύση της χώρας.<ref>State Identities and the Homogenisation of Peoples, Heather Rae, σ. 277</ref><ref>Yugoslavia and its historians: understanding the Balkan wars of the 1990s, Norman M. Naimark, Holly Case, σ. 158.</ref>
 
Η ιδέα ότι οι [[Σλαβομακεδόνες]] κατάγονται από τους [[Αρχαίοι Μακεδόνες|αρχαίους Μακεδόνες]] και η χρήση της εικόνας του [[Μέγας Αλέξανδρος|Μεγάλου Αλεξάνδρου]] είναι σχετικά πρόσφατες. Προέρχονται από τη σλαβομακεδονική [[Διασπορά (ομογένεια)|διασπορά]], παρούσα κυρίως στον [[Καναδάς|Καναδά]] και στην [[Αυστραλία]], που αποτελείται από μετανάστες που έφευγαν για να ξεφύγουν από την καταστολή και είναι περισσότερο εθνικιστές από τους ομοεθνείς τους. Τη δεκαετία του 1970 εμφανίστηκε πολιτισμικός εξτρεμισμός στην αυστραλιανή διασπορά, που ξεκίνησε να ταυτίζεται με τους αρχαίους Μακεδόνες, και αυτή η ιδέα γρήγορα διαδόθηκε ανάμεσα στους κατοίκους της [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας]].<ref>{{harvnb|Poulton|2000|p=120}}</ref>
 
[[Αρχείο:Macflags-trajkovskihall.png|thumb|left|Η παλιά σημαία με τον [[ήλιος της Βεργίνας|ήλιο της Βεργίνας]], και η καινούργια, αναρτημένες μαζί στο [[Αθλητικό κέντρο Μπόρις Τραικόφσκι]] στα [[Σκόπια]].]]
Η δημοκρατία εκπροσωπείται επίσημα από τη [[Σημαία της Βόρειας Μακεδονίας|σημαία]] της, το [[Εθνόσημο της Βόρειας Μακεδονίας|εθνόσημό]] της και τον ύμνο της, ''[[Ντένες ναντ Μακεντόνιγια]]''<ref name="const"/>. Η σημαία αναπαριστά έναν κίτρινο ήλιο με οκτώ ακτίνες σε κόκκινο φόντο και υιοθετήθηκε το [[1995]] μετά από διένεξη με την [[Ελλάδα]], που δε δεχόταν την αρχική σημαία του κράτους, τον κίτρινο [[ήλιος της Βεργίνας|ήλιο της Βεργίνας]] σε κόκκινο φόντο. Το έμβλημα αυτό είχε επιλεγεί από τις αρχές του κράτους μετά την ανεξαρτησία επειδή είχε βρεθεί στον τάφο του [[Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας|Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας]] και μπορούσε έτσι να διεκδικήσει την [[αρχαία Μακεδονία|αρχαία μακεδονική]] κληρονομιά, που τους αρνούνταν η [[Ελλάδα]]. Η νέα σημαία είναι ευρέως αποδεκτή αλλά ο ήλιος της Βεργίνας χρησιμοποιείται ακόμα από αρκετούς Σλαβομακεδόνες.<ref>{{harvnb|Bechev|2009|p=77}}</ref>
 
Το εθνόσημο είναι ίδιο με εκείνο της [[Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας|Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας]], από το οποίο έχει αποσυρθεί μόνο το κόκκινο κομμουνιστικό αστέρι. Αναπαριστά τα τοπία της χώρας με μία λίμνη και ένα βουνό, τα γεωργικά προϊόντα της με [[στάρι|σταρένια]] στάχυα και μπουμπούκια [[Μήκων η υπνοφόρος|οπιούχου παπαρούνας]] και τη χειροτεχνία με ένα κέντημα.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.president.gov.mk/mk/za-makedonija/2011-07-08-08-04-15.html|title=Државни симболи на РМ|publisher=Site της προεδρίας|accessdate=2013-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915030639/http://www.president.gov.mk/mk/za-makedonija/2011-07-08-08-04-15.html|archivedate=2012-09-15|url-status=dead}}</ref> Το εθνόσημο, σοσιαλιστικού σχεδίου, αρκετές φορές απειλήθηκε με αντικατάσταση, κυρίως από τον ιστορικό θυρεό της [[Μακεδονία (περιοχή)|περιοχής της Μακεδονίας]], ένα χρυσό λιοντάρι σε κόκκινο φόντο. Ο θυρεός αυτός βρίσκεται σχεδιασμένος σε οικόσημα του 1620 και χρησιμοποιήθηκε από μαχητές της [[εξέγερση του Ίλιντεν|εξέγερσης του Ίλιντεν]] το 1903.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=92391045209&id=9&prilog=0&setIzdanie=21794|title=ВМРО-НП: Лав на државниот грб|publisher=Nova Makedonija|accessdate=2013-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140821184442/http://novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=92391045209&id=9&prilog=0&setIzdanie=21794|archivedate=2014-08-21|url-status=dead}}</ref>
 
Μόνο οι [[Σλαβομακεδόνες]] αισθάνονται ότι αντιπροσωπεύονται από τα εθνικά σύμβολα της Δημοκρατίας, είτε πρόκειται για τα επίσημα είτε όχι. Οι μειονότητες από την πλευρά τους χρησιμοποιούν τις δικές τους σημαίες και εμβλήματα. Κατά τη δεκαετία του 1990, εξάλλου, στη χώρα συνέβησαν πολλές συγκρούσεις εξαιτίας δημάρχων δήμων με αλβανική πλειοψηφία που ήθελαν να υψώσουν την αλβανική σημαία στα κτήρια της διοίκησης. Από το [[2005]] και σύμφωνα με τη [[συμφωνία της Οχρίδας]] που υπογράφηκε το [[2001]], οι δήμοι των οποίων η πλειοψηφία του πληθυσμού δεν είναι σλαβομακεδονική μπορούν να χρησιμοποιούν επίσημα τα εθνικά σύμβολα της κυρίαρχης μειονότητας.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2005/06/09/feature-03|title=Ethnic Community Flags to Be Raised in 19 Municipalities in Macedonia|publisher=SETimes.com|accessdate = 2013-12-15}}</ref>
 
===Αρχιτεκτονική===
43.109

επεξεργασίες