Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Χρυσή Πύλη της Θεσσαλονίκης»

Σβηστηκαν και οι βιβλιογραφικες πηγες από τον Glucken123
(Πηγές από blog; Είναι ακατάλληλες, ας μην επαναληφθεί.)
Ετικέτες: Οπτική επεξεργασία Χειροκίνητη αναστροφή
(Σβηστηκαν και οι βιβλιογραφικες πηγες από τον Glucken123)
Ετικέτα: Αναίρεση
}}
 
Η '''Χρυσή Πύλη της Θεσσαλονίκης''', γνωστή και ως '''πύλη του Βαρδάρη''' ή '''πύλη Αξιού''', ήταν η κεντρική πύλη των τειχών της [[Θεσσαλονίκη|Θεσσαλονίκης]] κατά την ρωμαϊκή, βυζαντινή, και οθωμανική περίοδο έως και το μεγαλύτερο τμήμα του 19ου αιώνα. Ήταν ρωμαϊκής κατασκευής του 1ου ή 2ου αιώνα μ.Χ. με θριαμβική αψιδωτή διαρρύθμιση, και κατεδαφίστηκε το 1874 από τις οθωμανικές αρχές για την διάνοιξη επιπλέον χώρου για την είσοδο στην πόλη. Βρισκόταν στη σημερινή [[Πλατεία Δημοκρατίας (Θεσσαλονίκη)|Πλατεία Δημοκρατίας]].
 
==Γενικά στοιχεία==
===Σύντομες αναφορές===
[[File:Golden Gate or Axios-Vardar Gate in Thessaloniki, Cousinéry, 1831.jpg|thumb|Η αρχική εκδοχή της αναπαράστασης του Κουζινερύ στην οποία αναπαριστάται η πύλη μαζί με τα κτίσματα του τελωνείου, 1831]]
 
Ευρήματα ανάγουν την πρώτη εντατική ανθρώπινη δραστηριότητα στα ελληνιστικά χρόνια, όπως μαρτυρούν οι πολυάριθμοι τάφοι που βρέθηκαν σε ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν κατά την ανέγερση πολυκατοικιών αλλά και κατά την κατασκευή του [[Μετρό Θεσσαλονίκης]]. Αυτός ο χαρακτήρας συνεχίστηκε στα πρώτα χριστιανικά χρόνια ταυτόχρονα όμως με όλο και περισσότερο αναπτυσσόμενες οικιστικές και εμπορικές δραστηριότητες στην περιοχή της Χρυσής Πύλης, της '''Ληταίας Πύλης''' (στη συμβολή των σύγχρονων οδών Αγίου Δημητρίου, Ειρήνης και Αρκαδιουπόλεως) αλλά και στο '''Τσερέμπουλον''' (το βυζαντινό λιμάνι της πόλης που καταλάμβανε την περιοχή όπου σήμερα βρίσκονται τα Δικαστήρια και τα Λαδάδικα). Στην πρωτοχριστιανική και [[Βυζαντινή αυτοκρατορία|Βυζαντινή περίοδο]], ανεγείρονται στην περιοχή σημαντικοί ναοί. Ένας παλαιοχριστιανικός ναός ανακαλύφθηκε στις παρυφές του δυτικού αρχαίου νεκροταφείου λίγο έξω από την πλατεία Δημοκρατίας κτισμένος πάνω σε συγκρότημα αποθηκών της ύστερης αρχαιότητας, καταδεικνύοντας και τον εμπορικό χαρακτήρα του τόπου. Ο ναός αυτός καταστράφηκε τον 7ο μ. Χ. αιώνα ενδεχομένως από τις επιδρομές των [[Σλάβοι|Σλάβων]]. Από πηγές είναι γνωστός και ο ναός του Αγίου Νικολάου που βρισκόταν στην περιοχή επί βυζαντίου<ref>Απόστ. Ε. Βακαλόπουλου , Ιστορικές έρευνες έξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης , Μακεδονικά , τόμ.7, 1977</ref><ref>Κώστας Τομανάς, ''Οι Πλατείες της Θεσσαλονίκης'', σελ. 28, Εκδόσεις Νησίδες</ref>.
 
Στην [[Ελληνική Πατρολογία|''Ελληνική Πατρολογία'']] υπάρχει ο προσδιορισμός της πύλης ως ο τόπος εκτέλεσης του Νέστορα, συντρόφου του [[Άγιος Δημήτριος|Αγίου Δημητρίου]], από τους Ρωμαίους.<ref>{{Cite journal|title=Ένας άγνωστος οκταγωνικός ναός στη Θεσσαλονίκη|url=https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/makedonika/article/view/5894|journal=Μακεδονικά|date=1983-01-01|issn=2241-2018|pages=129|volume=23|issue=1|doi=10.12681/makedonika.333|language=el|first=Ευτέρπη|last=Μακρή|accessdate=|quote=}}</ref>Ιστορική αναφορά υπάρχει και από τον [[Ιωάννης Καμινιάτης|Ιωάννη Καμινιάτη]] στο χρονικό του για την [[Άλωση της Θεσσαλονίκης (904)|άλωση της Θεσσαλονίκης]] από τους [[Σαρακηνοί|Σαρακηνούς]] το 904. Εκεί αναφέρει πως μεγάλο πλήθος κατοίκων στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν, απέτυχαν να ανοίξουν την πύλη και ήταν τόσο συνωστισμένοι όπου επικράτησε πανικός, και φτάνοντας τους οι πολιορκητές τους εκτέλεσαν μαζικά μπροστά στην πύλη. Αναφορά υπάρχει και από τον [[Ευστάθιος Θεσσαλονίκης|Ευστάθιο Θεσσαλονίκης]] κατά την Νορμανδική άλωση όπου οι τοξότες ήταν στην πύλη στοχεύοντας το στρατόπεδο των πολιορκητών εκτός των τειχών.
 
Στην Πύλη Αξιού (Χρυσή Πύλη) κατά την [[Ελληνική Επανάσταση του 1821]] οι Οθωμανοί σκότωσαν Έλληνες κατοίκους κατά τις σφαγές που έγιναν σε πολλές περιοχές της πόλης (όπως τη Ροτόντα, το Καπάνι κ.α.).<ref>[http://www.apostoliki-diakonia.gr/GR_MAIN/catehism/theologia_zoi/themata.asp?contents=ecclesia_history/contents_Genos.asp&main=genos&file=7.1.1.htm Αποστολική Διακονία]</ref>
 
Κατά τις αρχές του 19ου αιώνα ακολούθησαν διάφορες σύντομες περιγραφές όπως αυτή του Βρετανού ''Έντμουντ Ληκ'' (''Edmund Leake'') το 1806,<ref>{{Cite book|title=Macedonia: A Voyage through History (Vol. 1, From Ancient Times to the Ottoman Invasions)|first=Michael|last=Palairet|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-8843-1|year=|date=2016-02-08|location=|page=108|url=https://books.google.co.uk/books?id=eib5DAAAQBAJ&pg=PA108&dq=%22vardar+gate%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjsz6PP6u3pAhUTQEEAHS1JAi8Q6AEIMDAB#v=onepage&q=%22vardar%20gate%22&f=false|quote=}}</ref> ο οποίος ανέφερε πως η πύλη ήταν διακοσμημένη με κεφαλή ταύρου, κάτι που δεν συναντάται στις υπόλοιπες περιγραφές. Γνωστή είναι η αναπαράσταση του [[Εσπρί-Μαρί Κουζινερύ]] ''(Esprit-Marie Cousinéry)'' στην οποία δείχνει την πύλη μαζί με τα κτήρια του τελωνείου στην είσοδο της πόλης, και περιγράφει πως πριν την αψίδα υπήρχε προτείχισμα από το οποίο γινόταν η είσοδος στην πόλη, και περνούσε κάτω από την αψίδα η οποία βρισκόταν σε πολύ κοντινή απόσταση.
8.345

επεξεργασίες