Φάλαινα: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

καμία σύνοψη επεξεργασίας
(→‎Εξωτερικοί σύνδεσμοι: Μεταφορά σε "σημειώσεις ιστορικού")
Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας
* Ορισμένα [[Οδοντοκητώδη]]}}
 
Οι '''φάλαινες''' είναι [[κητώδη]] θαλάσσια [[θηλαστικά]] που ζουν στη θάλασσα. Η κοινή ονομασία φάλαινα περιλαμβάνει τα θηλαστικά που ανήκουν στις οικογένειες ''Φαλαινίδες'', ''Φαλαινοπτερίδες'' και ''Φυσητηρίδες''. Τα πιο χαρακτηριστικά είδη ανήκουν στην οικογένεια Φαλαινίδες. Παρά το γεγονός ότι έχουν την ανατομία και τα γνωρίσματα των θηλαστικών, η μορφή τους είναι αυτή του [[ψάρι|ψαριού]]. Ο αριθμός των φαλαινών έχει μειωθεί και πολλά είδη απειλούνται με εξαφάνιση, εξαιτίας της εντατικής θήρευσης, για το λίπος, το κρέας, τα οστά και τις μπαλένες τους (ή φαλαίνια).
 
== Προέλευση ==
Όλα τα κητώδη, μεταξύ των οποίων οι φάλαινες και, τα [[δελφίνι (θηλαστικό)|δελφίνια]], οι φυσητήρες και οι φώκαινες είναι απόγονοι χερσαίων θηλαστικών, που ανήκαν στα [[Αρτιοδάκτυλα]]. Σήμερα τα κητώδη και τα αρτιοδάκτυλα μαζί υπάγονται στην υποτάξη [[Κηταρτιοδάκτυλα]] , η οποία συμπεριλαμβάνει τις φάλαινες και τους [[ιπποπόταμος|ιπποπόταμους]]. Στην πραγματικότητα, οι φάλαινες αποτελούν τους κοντινότερους συγγενείς των ιπποπόταμων. Προήλθαν από έναν κοινό πρόγονο, περίπου πριν από 54 εκατομμύρια χρόνια.<ref >{{cite web
| url = http://www.sciencedaily.com/releases/2007/12/071220220241.htm
| title = Whales Descended From Tiny Deer-like Ancestors
| ISBN = 0-618-00583-8 }}</ref> Άρχισαν να κολυμπούν πριν από σχεδόν 50 εκατομμύρια χρόνια.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/1974869.stm|title=How whales learned to swim|publisher=BBC News|date=2002-05-08|accessdate=2006-08-20}}</ref>
 
Τα κητώδη υποδιαιρούνται σε δύο συνομοταξίες :
* ΟιΤα φάλαινες-Μυστακοκήτη: μπαλένεςδηλαδή οι φάλαινες, των οποίων χαρακτηριστικό είναι οιτα φαλαίνια (ή μπαλένες). Πρόκειται για ελάσματα από [[κερατίνη]], που αντικαθιστούν τα δόντια σε όσα είδη δεν έχουν. Οι μπαλένες στηρίζονται στον ουρανίσκο και σχηματίζουν ένα είδος φίλτρου, που επιτρέπει στο νερό της θάλασσας να εξέρχεται από το στόμα, συγκρατώντας τους μικρούς οργανισμούς ([[πλαγκτόν]]) με τους οποίους τρέφεται το κήτος.
* ΟιΤα φάλαινεςΟδοντοκήτη: μεδηλαδή δόντιατα δελφίνια, οι φυσητήρες και οι οποίεςφώκαινες, τα οποία τρέφονται με ψάρια και [[καλαμάρι|καλαμάρια]]. ΑυτέςΟρισμένα από αυτά έχουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται το γύρω τους περιβάλλον τους μέσω ηχοεντοπισμού<ref>{{cite web| url=http://instruct1.cit.cornell.edu/courses/bionb424/students2004/kls36/neuroanatomy.htm|title=Anatomy of a Whale's Ears| accessdate=2006-09-14}}</ref><ref>{{cite web |title=How is that whale listening? |url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-02/iop-hit020108.php |accessdate=2008-02-04}}</ref>.
 
== Περιγραφή ==
Όπως όλα τα θηλαστικά, οι φάλαινες αναπνέουν με πνεύμονες (γι’ αυτό και υποχρεώνονται να ανεβούν στην επιφάνεια του νερού, για να αναπνεύσουν), είναι ζώα θερμόαιμα, θηλάζουν τα μικρά τους και έχουν (αν και πολύ λίγο) τρίχωμα. Το κεφάλι του ζώου δεν ξεχωρίζει από το υπόλοιπο σώμα και είναι μεγάλο. Στο τεράστιο στόμα της δεν έχει δόντια. Στο πάνω μέρος του κεφαλιού έχει ρουθούνια. Όταν αναδύονται στην επιφάνεια, οι φάλαινες εκκενώνουν τον αέρα που είχαν στους πνεύμονες με πίεση. Για το λόγο αυτό σχηματίζουν πίδακα. Το νερό εκτοξεύεται από μια οπή στο πάνω μέρος του κεφαλιού τους (από δύο οπές στις φάλαινες με μπαλένες). Τα μπροστινά τους άκρα έχουν μετατραπεί σε πτερύγια του θώρακα, ενώ τα πίσω άκρα επέχουν θέση πτερυγίων για την ουρά. Το [[δέρμα]] τους είναι ιδιαίτερα λεπτό και προστατεύεται από ένα στρώμα λίπους, το οποίο εκτός των άλλων λειτουργεί και ως αποθήκη ενέργειας. Το [[γάλα]] του ζώου περιέχει επίσης λίπος (με περιεκτικότητα περίπου 50%). Η καρδιά τους είναι τετράχωρη.
Είναι θηλαστικό και ανήκει στην ίδια οικογένεια με το δελφίνι, στα κητώδη.
Όπως όλα τα θηλαστικά, οι φάλαινες αναπνέουν με πνεύμονες (γι’ αυτό και υποχρεώνονται να ανεβούν στην επιφάνεια του νερού, για να αναπνεύσουν), είναι ζώα θερμόαιμα, θηλάζουν τα μικρά τους και έχουν (αν και πολύ λίγο) τρίχωμα. Το κεφάλι του ζώου δεν ξεχωρίζει από το υπόλοιπο σώμα και είναι μεγάλο. Στο τεράστιο στόμα της δεν έχει δόντια. Στο πάνω μέρος του κεφαλιού έχει ρουθούνια. Όταν αναδύονται στην επιφάνεια, οι φάλαινες εκκενώνουν τον αέρα που είχαν στους πνεύμονες με πίεση. Για το λόγο αυτό σχηματίζουν πίδακα. Το νερό εκτοξεύεται από μια οπή στο πάνω μέρος του κεφαλιού τους (από δύο οπές στις φάλαινες με μπαλένες). Τα μπροστινά τους άκρα έχουν μετατραπεί σε πτερύγια του θώρακα, ενώ τα πίσω άκρα επέχουν θέση πτερυγίων για την ουρά. Το [[δέρμα]] τους είναι ιδιαίτερα λεπτό και προστατεύεται από ένα στρώμα λίπους, το οποίο εκτός των άλλων λειτουργεί και ως αποθήκη ενέργειας. Το [[γάλα]] του ζώου περιέχει επίσης λίπος(με περιεκτικότητα περίπου 50%). Η καρδιά τους είναι τετράχωρη.
 
Η ηλικία τους μπορεί να ξεπεράσει και τα 100 χρόνια.<ref>{{cite web|url=http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21897911-5001028,00.html|title=Hunting lance from 1800s found in whale|accessdate=2007-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071227160704/http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21897911-5001028,00.html|archivedate=2007-12-27|url-status=live}}</ref> Επιπλέον, έχει βρεθεί φάλαινα , η ηλικία της οποίας υπολογίστηκε στα 211 χρόνια και θεωρείται το γηραιότερο θηλαστικό.<ref>{{cite web|url=http://www.gi.alaska.edu/ScienceForum/ASF15/1529.html|title=Bowhead Whales May Be the World's Oldest Mammals|accessdate=2008-03-25|date=2008-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091209053409/http://www.gi.alaska.edu/ScienceForum/ASF15/1529.html|archivedate=2009-12-09|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|author=George, J.C. ''et al.''| title=Age and growth estimates of bowhead whales (Balaena mysticetus) via aspartic acid racemization| journal= Can. J. Zool.| volume= 77|issue=4|pages= 571–580 |year=1999|doi=10.1139/cjz-77-4-571}} </ref>
 
=== Φυσητηρίδες ===
Στην οικογένεια αυτή ανήκουν οι φάλαινες που δεν έχουν μπαλένες αλλά δόντια. Ζουν σε αγέλες, σε θερμές , τροπικές και υποτροπικές θάλασσες. Το γνωστότερο είδος είναι ο φυσητήρας (Physeter catodonmacrocephalus), του οποίου το μήκος φτάνει τα 20 μέτρα. Έχει κυλινδρικό ρύγχος, τεράστιο κεφάλι και κολυμπά γρήγορα. Όταν αναδύεται στην επιφάνεια φυσά με μεγάλη δύναμη τον αέρα και τους υδρατμούς από το μοναδικό ρουθούνι που φέρει επάνω στο ρύγχος του, σχηματίζοντας πίδακα. Η τροφή του περιλαμβάνει καλαμάρια και ψάρια. Στα εντόσθιά του υπάρχει μια αρωματική ουσία (άμβρα). Στο ρύγχος του περιέχει λάδι (λίπος), για το οποίο το κυνηγούν. Το λάδι του χρησιμοποιήθηκε ως φωτιστικό μέσο.
 
Θεωρείται ότι οι φυσητήρες ανήκουν στην οικογένεια των φαλαινών, κυρίως λόγω του σχήματος και του μεγάλου μεγέθους τους - φτάνουν στα δεκαοκτώ μέτρα. Όμως, σε τι διαφέρουν οι φυσητήρες από τις φάλαινες; Οι τελευταίες έχουν φαλαίνια (ή μπαλένες), τις μεγάλες κεράτινες πλάκες μέσω των οποίων φιλτράρεται το νερό που καταπίνουν, μαζί με τα ψάρια και το πλαγκτόν. Οι μπαλένες τούς επιτρέπουν να συγκρατούν την τροφή αποβάλλοντας το νερό. Ο φυσητήρας, αντίθετα, έχει δόντια, γεγονός που τον κάνει συγγενικό των δελφινιών, χωρίς βέβαια να είναι δελφίνι.
 
'''Ο φυσητήρας, αντίθετα, έχει δόντια, γεγονός που τον κάνει συγγενικό των δελφινιών, χωρίς βέβαια να είναι δελφίνι.'''
 
== Παραπομπές ==
Ανώνυμος χρήστης