Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Πρωτεύουσα»

6.504 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 11 μήνες
καμία σύνοψη επεξεργασίας
(Το o στο Roma είναι μακρόχρονο, συνεπώς ίσως θα ήταν καλύτερο να μεταγραφόταν με ωμέγα.)
Ετικέτες: Οπτική επεξεργασία Επεξεργασία από κινητό Διαδικτυακή επεξεργασία από κινητό
{{πηγές|06|03|2015}}
'''Πρωτεύουσα''' ονομάζεται η πόλη στην οποία βρίσκεται η έδρα κυβέρνησης ενός [[Κυρίαρχο κράτος|κυρίαρχου κράτους]], μίας [[Διοικητική διαίρεση|διοικητικής διαίρεσης]] ή ενός οργανισμού. Συνήθως είναι η μεγαλύτερη πόλη ενός κράτους αλλά υπάρχουν και εξαιρέσεις όπως πχπ.χ. στις [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|ΗΠΑ]], πουόπου η [[Νέα Υόρκη]] είναι η πολυπληθέστερη πόλη αλλά πρωτεύουσα είναι η [[Ουάσινγκτον]] που είναι η 20η. Μερικές χώρες έχουν δύο ή και περισσότερες πρωτεύουσες, παράδειγμα η [[Νότια Αφρική]] έχει τρεις πρωτεύουσες, την [[Πρετόρια]], το [[Μπλουμφοντέιν]] και την [[Κέιπ Τάουν]] και μεγαλύτερη πόλη το [[Γιοχάνεσμπουργκ]].
 
Στο πέρασμα του χρόνου πολλές φορές έχει συμβεί μεταφορά μιας πρωτεύουσας σε μία άλλη πόλη όπως για παράδειγμα συνέβη στη [[ΡωμαϊκήΒασίλειο Αυτοκρατορία|Ρωμαϊκήτης Αυτοκρατορία,Ρωσίας|Ρωσία]], από τη [[Αρχαία Ρώμη|ΡώμηΜόσχα]] στην [[ΚωνσταντινούποληΑγία (Βυζαντινή)|ΚωνσταντινούποληΠετρούπολη]], το 330[[1712]], ή στη νεότερηστην [[Ελλάδα]], από το [[Ναύπλιο]] στην [[Αθήνα]] στις [[18 Σεπτεμβρίου]] τουτο [[1834]].
 
Πολλές φορές τα [[Μέσα ενημέρωσης|ΜΜΕ]] αναφέρουν το όνομα της πρωτεύουσας ως ένα εναλλακτικό όνομα για μια χώρα. Για παράδειγμα "Οι σχέσεις μεταξύ [[Αθήνα|Αθηνών]] και [[Ρώμη|Ρώμης]] αναφέρονται "στις σχέσεις μεταξύ [[Ελλάδα|Ελλάδας]] και [[Ιταλία|Ιταλίας]]".
 
==Ετυμολογία==
Η επιλογή για το ποια πόλη θα γίνει πρωτεύουσα ποικίλει, το 1834, η πρωτεύουσα της [[Ελλάδα|Ελλάδας]] μεταφέρθηκε από το [[Ναύπλιο]] στην [[Αθήνα]]. Οι [[Νεοέλληνες]], επηρεασμένοι από τους Δυτικούς, έψαχναν τις ρίζες τους στην [[Αρχαία Ελλάδα]]. Ο [[Μέγας Κωνσταντίνoς|Μέγας Κωνσταντίνος]] μεταφέρει την πρωτεύουσα απο την [[Ρώμη]] στο [[Βυζάντιο]] πίστευε ότι θα ελέγχει καλύτερα την [[Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία|αυτοκρατορία]] στο Βυζάντιο καθώς βρίσκεται σε στρατηγική θέση ανάμεσα στην [[Ευρώπη]] στην [[Ασία]]. Τα εγκαίνια της [[Νέα Ρώμη|Νεας Ρώμης]] (Νόβα Ρώμα = Nova Roma) έγιναν στις 11 Μαΐου του 330.
 
Στα [[Ελληνική γλώσσα|Ελληνικά]] η λέξη «Πρωτεύουσα» προέρχεται απο το αρσενικό «Πρωτεύων» που σημαίνει "Αυτός που πρωτεύει, αυτός που είναι πρώτος". Στα [[Αγγλική γλώσσα|Αγγλικά]] και στις [[Δυτική Ευρώπη|Δυτικοευρωπαϊκές]] γλώσσες χρησιμοποιείται η λέξη «Capital, Capitale κτλ». Προέρχεται απο το [[Λατινικά|Λατινικό]] «Caput» που σημαίνει «Κεφάλι».
 
==Σχεδιασμένες πρωτεύουσες==
 
Στο πέρασμα του χρόνου, πολλές χώρες αλλά και αυτοκρατορίες έχτισαν μια νέα πρωτεύουσα για διάφορους λόγους. Μερικά παραδείγματα αποτελούν:
 
• [[Αμπούζα]], [[Νιγηρία]], (1960)
 
• [[Μπραζίλια]], [[Βραζιλία]], (1960)
 
• [[Ισλαμαμπάντ]], [[Πακιστάν]], (1960)
 
• [[Καμπέρα]], [[Αυστραλία]], (1927)
 
• [[Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη|Κωνσταντινούπολη]], [[Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία]], (330)
 
• [[Νουρ-Σουλτάν]], [[Καζακστάν]], (1997)
 
• [[Οττάβα]], [[Καναδάς]], (1857)
 
• [[Νέο Δελχί]], [[Βρετανική Ινδία]], (1911)
 
• [[Ουάσιγκτον]], [[ΗΠΑ]], (1790)
 
Το 2015, η [[Αίγυπτος]] ανακοίνωσε την κατασκευή μιας νέας πρωτεύουσας, η οποία θα φιλοξενήσει έως και 6.000.000 κατοίκους. Το [[Κάιρο|Κάϊρο]], το οποίο αποτελούσε πρωτεύουσα της χώρας από το 969, έχει ξεπεράσει τα 20.000.000 με αποτέλεσμα να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου, καθώς και μία από τις πιο μολυσμένες. Το 2019, η [[Ινδονησία]] ανακοίνωσε την επιθυμία να μετακινήσει την πρωτεύουσα της άλλου, αφού σύμφωνα με έρευνες, η τωρινή πρωτεύουσα, η [[Τζακάρτα]] κινδυνεύει να βυθισθεί.
 
==Πολλαπλές η ανεπίσημες πρωτεύουσες==
 
• [[Τσεχία]]: Πρωτεύουσα της Τσεχίας είναι η [[Πράγα]]. Το [[Μπρνο]], όμως, είναι η έδρα των κρατικών δικαστηρίων.
 
• [[Εσθονία]]: Το [[Ταλίν]] είναι η πρωτεύουσα της χώρας, αλλά το ανώτατο δικαστήριο και το υπουργείο παιδείας εδρεύουν στο [[Ταρτού]].
 
• [[Γερμανία]]: Πρωτεύουσα της χώρας είναι το [[Βερολίνο]]. Όμως, μερικά υπουργεία βρίσκονται στην πρώην [[Δυτική Γερμανία|Δυτικογερμανική]] πρωτεύουσα, τη [[Βόννη]].
 
• [[Πορτογαλία]]: Το κοινοβούλιο, τα υπουργεία, τα δικαστήρια κτλ, βρίσκονται στη [[Λισαβόνα]]. Παρόλα αυτά κανένα αυτά, κανένα κρατικό αρχείο δεν αναφέρεται στη Λισαβόνα ως πρωτεύουσα.
 
• [[Ελβετία]]: Η, [[de facto]], πρωτεύουσα της Ελβετίας είναι η [[Βέρνη]] αλλά, [[de jure]] δεν έχει πρωτεύουσα.
 
===Πρωτεύουσες που δεν είναι η έδρα της κυβέρνησης===
 
• [[Ολλανδία]]: Το πολιτικό κέντρο της χώρας δεν είναι το [[Άμστερνταμ]], αλλά η [[Χάγη]], η τρίτη μεγαλύτερη πόλη.
 
[[Βασίλειο της Αγγλίας]]: Πρωτεύουσα ήταν το [[Σίτι του Λονδίνου]] αλλά η κυβέρνηση έδρευε στο [[Γουέστμινστερ]]. Σήμερα και οι δύο περιοχές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του [[Μείζον Λονδίνο|μητροπολιτικού Λονδίνου]].
 
• [[Βασίλειο της Γαλλίας]]: Πρωτεύουσα ήταν το [[Παρίσι]] αλλά για πάνω από 100 χρόνια (1682 - 1789), η κυβέρνηση έδρευε στις [[Βερσαλλίες]].
 
===Αμφισβητούμενες πρωτεύουσες===
 
[[Ισραήλ]]: Η [[Ιερουσαλήμ]] διεκδικείται και από το Ισραήλ και από την [[Παλαιστίνη]] ως πρωτεύουσα τους. Καμία χώρα, με εξαίρεση τις [[ΗΠΑ]] δεν αναγνωρίζει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, για αυτό όλες οι διπλωματικές αποστολές βρίσκονται στο [[Τελ Αβίβ]].
 
==Η πρωτεύουσα ως σύμβολο ενός έθνους==
 
Με την άνοδο των [[Έθνος κράτος|Εθνών-Κρατών]] η πρωτεύουσα θεωρείται εθνικό σύμβολο:
 
• [[Ελλάδα]]: Πρωτεύουσα της Ελλάδας για 7 χρόνια (1827 - 1834) ήταν το [[Ναύπλιο]], το οποίο ήταν μεγάλο και σημαντικό οικονομικά σε αντίθεση με την [[Αθήνα]] που λόγω των αγώνων για την ανεξαρτησία, είχε μεταμορφωθεί σε ενα φτωχό και ασήμαντο χωριό. 4 χρόνια μετά την ανακύρηξη τη ανεξαρτησίας της Ελλάδας, η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα της χώρας με σκοπό να θυμίζει στους, τότε, φτωχούς και δυστυχισμένους [[Έλληνες]] το ένδοξο παρελθόν και [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαίο]] μεγαλείο της Ελλάδας. Η ανακύρηξη της Αθήνας σε πρωτεύουσα συμβόλιζε και τη συνέχεια των [[Αρχαίοι Έλληνες|αρχαίων]] και [[Νεοέλληνες|σύγχρονων Ελλήνων]].
 
• [[Γερμανία]]: Μετά την [[Επανένωση της Γερμανίας]], το Βερολίνο, η πρωτεύουσα του [[Ναζισμός|Ναζισμού]] και των [[Ανατολική Γερμανία|Ανατολικογερμανών]] [[κομμουνισμός|κομμουνιστών]], ξαναέγινε πρωτεύουσα της Γερμανίας για να συμβολίζει την ενότητα του Γερμανικού έθνους.
 
==Γεωστρατηγική σημασία==
 
Συνήθως, σε έναν πόλεμο η πρωτεύουσα θεωρείται ο κύριος στόχος του εχθρού. Ετσι η [[Ναζιστική Γερμανία|Γερμανία]] ανακοίνωσαν τη νίκη τους στη [[Μάχη της Γαλλίας]] μόνο αφότου μπήκαν στο [[Παρίσι]]. Παρομοίως, στην [[Ελλάδα]], η Γερμανία ανακοίνωσε τη [[Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα|νίκη]], μόνο όταν τα στρατεύματα της μπήκαν στην [[Αθήνα]].
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
==Εξωτερικοί σύνδεσμοι==
Ανώνυμος χρήστης