Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κάτω Γραμματικό Πέλλας»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
(Νέα σελίδα: {{coord|40|42|25|N|21|53|30|E|type:city_region:GR|display=title}} {{Κωμόπολη χωριό | όνομα = Κάτω Γραμματικό | χάρτης...)
 
| ονομασία κατοίκων =
}}
Το '''Κάτω Γραμματικό''' είναι ορεινό χωριό τουτης νομού[[Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας|Κεντρικής Μακεδονίας]] στην [[νομόςΠεριφερειακή ενότητα Πέλλας|Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας]].<ref>{{Cite book|title=Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή|first=|last=|publisher=Τεγόπουλος - Μανιατέας|isbn=|year=1996|location=Αθήνα|page=270, τομ. 16}}</ref> σε υψόμετρο 820 μέτρων.
 
== Γεωγραφία - Ιστορία ==
Το Κάτω Γραμματικό βρίσκεται στο όρια με την [[Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας|περιφερειακή ενότητα Φλώρινας]]. Είναι χτισμένο στις βόρειες πλαγιές του [[Βέρμιο|Βερμίου]] σε υψόμετρο 820 μέτρων<ref>{{Cite web|url=https://buk.gr/el/poli-perioxi/kato-grammatiko|title=Κάτω Γραμματικό ΠΕΛΛΑΣ, Δήμος ΕΔΕΣΣΑΣ {{!}} buk.gr|website=buk.gr|accessdate=2020-10-17}}</ref> και νοτιοανατολικά της [[λίμνη Βεγορίτιδα|λίμνης Βεγορίτιδα]]<nowiki/>ς. Απέχει 28 [[Χιλιόμετρο|χλμ.]] ΝΔ. της [[Έδεσσα|Έδεσσας]] και 41 χλμ. ΒΑ. της [[ΠτολεμαϊδαΠτολεμαΐδα|Πτολεμαϊδας]]. Η παλιά ονομασία του χωριού, μέχρι το [[1927]], ήταν '''Γραμματίκοβο'''<ref>{{Cite web|url=http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/171139|title=Πανδέκτης: Grammatikovon -- Grammatikon|website=pandektis.ekt.gr|accessdate=2020-10-17}}</ref> και την περίοδο της [[Οθωμανική περίοδος στην Ελλάδα|τουρκοκρατίας]] πληθυσμιακά ήταν μικτό στην δε απογραφή του [[1923]] ο μουσουλμανικός πληθυσμός ήταν 510 άτομα. Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τον [[Πόντος|Πόντο]], οι οποίοι κατέληξαν σε αυτό μετά την καραντίνα στο Καραμπουρνού, τα Γιαννιτσά, και το Φούφο της Πτολεμαϊδας.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://vegoritida.gr/new_page_9.htm|title=Άνω & Κάτω Γραμματικό|website=vegoritida.gr|accessdate=2020-10-17}}</ref> Σύμφωνα με την [[Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων|ΕΑΠ]] αρχικά εγκαταστάθηκαν 47 οικογένειες, 186 άτομα προσφυγικός πληθυσμός.<ref>{{Cite Στο Κάτω Γραμματικό γεννήθηκε το 1768 ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Χρύσανθος, ο οποίος το 1807 ίδρυσε ιερατική σχολή με διευθυντή τον ελληνιστή ιερομόναχο Διονύσιο Προδρομίτη και προικοδότησε τη σχολή με δικό του κεφάλαιο ενώ από τους τόκους του πληρώνονταν οι διδάσκοντεςweb|url=http://www. Αξιοθέατα θεωρούνται ο μεταβυζαντινός πύργος και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημείαlithoksou.net/p/egkatastasi-prosfygon-grafeio-florinis|title=Εγκατάσταση Οπροσφύγων πύργος- είναιΓραφείο ''"φρουριακή τετράπλευρηΦλωρίνης κατασκευή{{!}} (διαστlithoksou. 6,50Χ6,00μnet|website=www.) εποχής Τουρκοκρατίας (πιθανώς του 17ου αιώνα), που διατηρείται σε ύψος δύο ορόφων"''lithoksou.net|accessdate=2020-10-17}}</ref> Νοτιοανατολικά του χωριού υπάρχει τεχνητή λίμνη βάθους 16 μέτρων βάθους από την οποία αρδεύεται. Το έργο ξεκίνησε την Άνοιξη του 1998 και ολοκληρώθηκε το 2000.
 
Στο Κάτω Γραμματικό γεννήθηκε το [[1768]] ο [[Πατριάρχης Χρύσανθος|Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Χρύσανθος]], ο οποίος το [[1807]] ίδρυσε ιερατική σχολή με διευθυντή τον ελληνιστή ιερομόναχο Διονύσιο Προδρομίτη και προικοδότησε τη σχολή με δικό του κεφάλαιο ενώ από τους τόκους του πληρώνονταν οι διδάσκοντες.<ref name=":0" /> Αξιοθέατα θεωρούνται ο μεταβυζαντινός πύργος και η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημεία.<ref>{{Cite web|url=http://listedmonuments.culture.gr/monument.php?code=14687|title=ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ|website=listedmonuments.culture.gr|accessdate=2020-10-17}}</ref> Ο πύργος είναι ''"φρουριακή τετράπλευρη κατασκευή (διαστ. 6,50Χ6,00μ.) εποχής Τουρκοκρατίας (πιθανώς του 17ου αιώνα), που διατηρείται σε ύψος δύο ορόφων"''.<ref>{{Cite web|url=http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=17551&v17=|title=ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ|website=listedmonuments.culture.gr|accessdate=2020-10-17}}</ref> Νοτιοανατολικά του χωριού υπάρχει τεχνητή λίμνη βάθους 16 μέτρων βάθους από την οποία αρδεύεται. Το έργο ξεκίνησε την Άνοιξη του 1998 και ολοκληρώθηκε το 2000.
 
==Διοικητικά==
Ως ''Γραμματίκοβο'' αναφέρεται επίσημα μετά την απελευθέρωση το [[1918]] στο ΦΕΚ 260Α - 31/12/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το [[1927]] με το ΦΕΚ 18Α - 01/02/1927 μετονομάστηκε σε Κάτω Γραμματικό.<ref>{{Cite web|url=https://www.eetaa.gr/index.php?tag=oikmet_details&id=16847|title=ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.|website=www.eetaa.gr|accessdate=2020-10-17}}</ref> Σύμφωνα με το [[Πρόγραμμα «Καλλικράτης»|πρόγραμμα Καλλικράτης]], μαζί με τοντο οικισμό [[ΚάτωΆνω Γραμματικό Πέλλας|ΚάτωΆνω Γραμματικό]] συναποτελούναποτελούν την Τοπικήτοπική Κοινότητακοινότητα Γραμματικού που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Βεγορίτιδας του [[Δήμος Έδεσσας|Δήμου Έδεσσας]] και σύμφωνα με την [[Ελληνική απογραφή 2011|απογραφή του 2011]] ως κοινότητα έχει πληθυσμό 183194 κατοίκους, ενώ ως οικισμός 183.<ref>«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10520 (σελ. 46 του pdf)</ref>
 
== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
* [https://katogrammatiko.wordpress.com/ Η ιστοσελίδα του χωριού]
* [http://vegoritida.gr/new_page_9.htm Κάτω Γραμματικό - Άνω Γραμματικό]
 
==Παραπομπές==
10.373

επεξεργασίες