Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Σάμπα (Ολλανδία)»

επέκταση από αγγλική βίκι
(→‎Παραπομπές: Μεταφορά σε "σημειώσεις ιστορικού")
(επέκταση από αγγλική βίκι)
 
|συντεταγμένες_πρωτεύουσας = {{coord|17|37|34|N|63|14|58|W|type:city|format=dms|display=inline}}
| πολίτευμα =
| τίτλοι_ηγετών =
|ονόματα_ηγετών =
| μεγαλύτερη_πόλη =
| τύπος κυριαρχίας = Ειδικός δήμος της Ολλανδίας
|γεγονός_κυριαρχίας =
|ημερομηνίες_κυριαρχίας =
|θέση_έκτασης =
|έκταση = 13
|ποσοστό_νερού =
|εκτίμηση_πληθυσμού =
|χρονιά_εκτίμησης_πληθυσμού=
|πληθυσμός= 2.000
|θέση_πληθυσμού=
|πυκνότητα_πληθυσμού= 154
|θέση_πυκνότητας_πληθυσμού=
|χρονιά_ΑΕΠ=
|ΑΕΠ=
|θέση_ΑΕΠ=
|διαφορά_UTC= -4
|θερινή_διαφορά_δεν τηρείται
|top_level_domain=
|κωδικός_κλήσης=
|σημειώσεις=
}}
 
Η '''Σάμπα''', ({{lang-nl| ''Saba''}}), ήταν τμήμα των [[Ολλανδικές Αντίλλες|Ολλανδικών Αντιλλών]] ως τις 10 Οκτωβρίου του 2010 οπότε και έγινε ειδικός δήμος της [[Ολλανδία|Ολλανδίας]] έπειτα από δημοψήφισμα των κατοίκων της. Έχει συνολική έκταση 13 τετρ. χλμ. και πληθυσμό (απογρ. 2010) 2.000 κατοίκους. Πρωτεύουσα είναι το [[Δε Μπότομ]].
 
== Ιστορία ==
[[File:Saba - Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië-Antilles part 2, bottom right.gif|thumb|left|Χάρτης της Σάμπα από την «Εγκυκλοπαίδεια των Ολλανδικών Δυτικών Ινδιών 1914-1917»]]
Η Σάμπα πιστεύεται ότι κατοικήθηκε από τους ανθρώπους [[Κίμπονεϊ]] ήδη από το 1100 π.Χ.<ref name="Saba Government- History of Saba">{{cite web |url=http://www.sabagovernment.com/saba_history_saba.html |title=Saba Government- History of Saba|accessdate= 12 July 2019}}</ref> Αργότερα, γύρω στο 800 μ.Χ., οι [[Αραουάκοι]] από τη [[Νότια Αμερική]] εγκαταστάθηκαν στο νησί.<ref name="Saba Government- History of Saba"/>
 
Ο [[Χριστόφορος Κολόμβος]] λέγεται ότι είχε δει το νησί στις 13 Νοεμβρίου του 1493, ωστόσο δεν αποβιβάστηκε σε αυτό, αποθαρρυμένος από τις επικίνδυνες βραχώδεις ακτές του νησιού.<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Το 1632 μια ομάδα Άγγλων ναυαγών έφτασαν στη Σάμπα.<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Αργότερα, το 1635, ένας Γάλλος διεκδίκησε τη Σάμπα στο όνομα του [[Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας|Λουδοβίκο ΙΓ΄]] της [[Γαλλία]]ς.{{εκκρεμεί παραπομπή}} Το 1640 ο Ολλανδός κυβερνήτης του γειτονικού νησιού του [[Άγιος Ευστάθιος|Αγίου Ευσταθίου]] έστειλε αρκετές ολλανδικές οικογένειες για να αποικίσουν το νησί για την [[Ολλανδική Εταιρεία Δυτικών Ινδιών]].<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Το 1664, αρνούμενοι να ορκιστούν πίστη στο αγγλικό στέμμα, αυτοί οι αρχικοί Ολλανδοί άποικοι εκδιώχθηκαν στον [[Άγιος Μαρτίνος (Ολλανδία)|Άγιο Μαρτίνο]] από τους [[Τζαμάικα|Τζαμαϊκανούς]] κυβερνήτες-πειρατές Έντουαρντ, Τόμας και [[Χένρι Μόργκαν]].<ref name="Saba Government- History of Saba"/><ref>{{cite web |url=http://thesabaislander.com/2014/12/18/driving-out-the-dutch/ |title=Driving out the Dutch |last=Johnson |first=Will |date=2014-12-18 |website=The Saba Islander |publisher=The Saba Herald |accessdate=2019-03-11 |quote=Sir Henry Morgan, famous pirate, and Governor of Jamaica. His two uncles, Edward (also his father-in-law) and Thomas, captured St. Eustatius and Saba in 1665 and drove out the Dutch.&nbsp;…}}</ref> Η Ολλανδία απέκτησε τελικά τον πλήρη έλεγχο του νησιού το 1816.<ref name="Saba Government- History of Saba"/>
 
Τον 17ο και τον 18ο αιώνα, οι μεγάλες βιομηχανίες της Σάμπα ήταν η [[ζάχαρη]], το [[λουλάκι]] και το [[ρούμι]] που παράγονταν σε φυτείες που ανήκαν σε Ολλανδούς που ζούσαν στον Άγιο Ευστάθιο και αργότερα η [[αλιεία]], ιδιαίτερα η αλιεία αστακών.{{εκκρεμεί παραπομπή}} Οι φυτείες χρειάζονταν εργάτες, έτσι εισήχθησαν [[δουλεία|σκλάβοι]] από την [[Αφρική]].<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Τον 17ο αιώνα, η Σάμπα πιστεύεται ότι ήταν ένα ευνοϊκό κρησφύγετο για τους Τζαμαϊκανούς [[πειρατεία|πειρατές]].<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Η Αγγλία απέλασε επίσης τους «ανεπιθύμητους» ανθρώπους της στις αποικίες της Καραϊβικής, και μερικοί από αυτούς έγιναν επίσης πειρατές, μερικοί με καταφύγιο τη Σάμπα.<ref>{{Cite web|title=General info {{!}} Statia and Saba Chamber of Commerce & Industry|url=http://www.statiasabachamber.com/statiasaba/general/general-info|access-date=2020-08-25|website=www.statiasabachamber.com}}</ref> Καθώς η ακτή του νησιού είναι απαγορευτική και απότομη, το νησί έγινε ιδιωτικό καταφύγιο για τις οικογένειες λαθρεμπόρων και πειρατών. Ένας αξιοσημείωτος πειρατής της Σάμπα ήταν ο Hiram Beakes, γιος του ολλανδού συμβούλου του νησιού.<ref>{{cite web|accessdate=2019-07-25|title=Hiram Beakes of Saba|url=https://stmaartennews.com/columns/hiram-beakes-saba/|date=30 January 2018|website=StMaartenNews}}</ref>
 
Αργότερα, η νόμιμη ιστιοπλοΐα και το εμπόριο έγιναν σημαντικά και πολλοί από τους άντρες του νησιού κατέφυγαν στη θάλασσα. Η «δαντέλα της Σάμπα», μια ισπανική μορφή κεντήματος που εισήγαγε μια καλόγρια από τη [[Βενεζουέλα]], έγινε σημαντικό προϊόν και φτιαχνόταν από τις γυναίκες του νησιού.<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα, η κύρια πηγή εσόδων για το νησί προήλθε από τις δαντέλες που έφτιαχναν οι γυναίκες. Κατά τη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου, με τους περισσότερους άντρες του νησιού να είναι στη θάλασσα για παρατεταμένες περιόδους, το νησί έγινε γνωστό ως «Το νησί των γυναικών».<ref>{{cite web|url=http://humanities.byu.edu/preserving-tradition-on-the-island-of-women-and-lace/ |title=Preserving Tradition on the Island of Women and Lace|publisher=Brigham Young University|date=2015-09-21 |accessdate=2017-06-12}}</ref><ref name="Saba Government- History of Saba"/>
 
Το 1943 ο Joseph "Lambee" Hassell, ένας αυτοδίδακτος μηχανικός, άρχισε να κατασκευάζει έναν δρόμο στη Σάμπα, βελτιώνοντας δραστικά τις μεταφορές στο νησί, που πριν από αυτό γινόταν μόνο με τα πόδια ή με μουλάρι.<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Ένα αεροδρόμιο ακολούθησε το 1963, και μια μεγαλύτερη προβλήτα προοριζόταν για τουριστικά σκάφη το 1972.<ref name="Saba Government- History of Saba"/> Ως αποτέλεσμα, ο τουρισμός αυξήθηκε, και σταδιακά έγινε σημαντικό μέρος της οικονομίας της Σάμπα.<ref name="Saba Government- History of Saba"/>
 
Ένα δημοψήφισμα για το καθεστώς της πραγματοποιήθηκε στη Σάμπα στις 5 Νοεμβρίου του 2004.<ref name="UNPP 2004">{{cite web
|author = Saba Tourist Bureau
|title = Referendum on the Constitutional Future of Saba 2004
|url = http://www.sabatourism.com/communitynews269.html
|access-date = 2007-02-02
|url-status = dead
|archive-url = https://web.archive.org/web/20061230222921/http://www.sabatourism.com/communitynews269.html
|archive-date = 2006-12-30
|df =
}}</ref> Το 86,05% του πληθυσμού ψήφισε υπέρ στενότερων δέσμων με την Ολλανδία. Αυτό επιτεύχθηκε το 2010, όταν διαλύθηκαν οι [[Ολλανδικές Αντίλλες]] και η Σάμπα έγινε ειδικός δήμος των Κάτω Χωρών.<ref name="Saba Government- History of Saba"/>
 
== Διοίκηση ==
=== Κυβερνήτες ===
Διοικητές (gezaghebbers) έχουν διατελέσει<ref>[http://rulers.org/ruls1.html#saba rulers.org]</ref> από το 1983 οι:
* 1 Απρ. 1983 - 1 Νοεμ. 1983 [[Ραφαέλ Α. Μ. Σόρτον]] (υπηρεσιακός)
* 1 Νοεμ. 1983 - Νοεμ. 1989 [[Γουίκλιφ Σμιθ]] (γ. 1948)
* Νοέμ. 1989 - 19 Νοεμ. 1998 [[Σίντνεϊ A.E. Σόρτον]] (1η φορά) (γ. 1947;)
* 1 Μαΐου 1999 - 1 Απρ. 2006 [[Αντουάν Τζ. Μ. Σολανιέρ]] (γ. 1964)
* 1 Απρ. 2006 - 2 Ιουλ. 2008 [[Σίντνεϊ A.E. Σόρτον]] (2η φορά) (γ. 1947;)
* 2 Ιουλ. 2008 - [[Τζόναθαν Γκ. Α. Τζόνσον]]
 
=== Ολλανδική Σάμπα ===
Αντιπρόσωποι της Εθνικής Κυβέρνησης των Κάτω Χωρών έχουν διατελέσει (για την Μποναίρ, τον Άγιο Ευστάθιο και τη Σάμπα)<ref>[http://rulers.org/rulb1.html#bonaire rulers.org]</ref>
*10 Οκτ. 2010 - 1 Μαΐου 2011 Χανς Γκέριτσεν (υπηρ.) (γ. 1958;)
*1 Μαΐου 2011 - 1 Μαΐου 2014 Βίλμπερτ Στόλτε (Wilbert Stolte) (γ. 1950)
*1 Μαΐου 2014 - 1 Σεπτ. 2014 Τούλιαν Καρλάιλ Γουντλεϊ (υπηρ.) (γ. 1952;)
*1 Σεπτ. 2014 - σήμερα Γκίλμπερτ Ιζαμπέλα (Gilbert Isabella) (γ. 1961)
 
== Εκλογές ==
31.359

επεξεργασίες