Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μουαμάρ Καντάφι»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (Αναστροφή της επεξεργασίας από τον 62.74.0.236 (συνεισφ.), επιστροφή στην τελευταία εκδοχή υπό InternetArchiveBot)
Ετικέτα: Επαναφορά
 
| βαθμός =
}}
Ο '''Μουαμάρ Καντάφι''' (''Muammar Mohammed Abu Minyar Gaddafi'',<ref name="iccwarrant">{{cite web |title=The Prosecutor v. Muammar Mohammed Abu Minyar Gaddafi, Saif al-Islam al-Gaddafi and Abdullah al-Senussi |url=http://www.icc-cpi.int/en_menus/icc/situations%20and%20cases/situations/icc0111/related%20cases/icc01110111/Pages/icc01110111.aspx |work=ICC-01/11-01/11 |publisher=International Criminal Court |accessdate=5 December 2013 |date=11 November 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161113152832/https://www.icc-cpi.int/libya/gaddafi?ln=en |archivedate=2016-11-13 }}</ref> [[7 Ιουνίου]] [[1942]] - [[20 Οκτωβρίου]] [[2011]]) ήταν [[Λιβύη|Λίβυος]] στρατιωτικός ([[συνταγματάρχης]]) πραξικοπηματίας και επαναστάτης που κατέστη στη συνέχεια ντε φάκτο ηγέτης της Τζαμαχιρίας της Λιβύης από το [[1969]] έως το [[2011]]. Το πλήρες όνομά του ήταν Μουαμάρ Αμπού Μινιάρ αλ-Καντάφι. Καταγόταν από οικογένεια [[Βεδουίνοι|Βεδουίνων]] νομάδων. Ήταν πατέρας 8 παιδιών, με μεγαλύτερο γιο τον Μουχαμάντ Καντάφι, επικεφαλής της Ολυμπιακής Επιτροπής της Λιβύης.
 
== Πρώτα χρόνια ==
Γεννήθηκε στις [[7 Ιουνίου]] του [[1942]]<ref>[http://biografieonline.it/biografia.htm?n=Muammar+Gheddafi Muammar Gheddafi] Biografie</ref>. Το 1961 διώχθηκε από τη Sebha εξαιτίας της δράσης του ως ακτιβιστής. Σπούδασε νομικά και στη συνέχεια ακολούθησε στρατιωτική καριέρα στη [[Βεγγάζη]].
 
== Το πραξικόπημα του 1969 ==
Την [[1 Σεπτεμβρίου|1η Σεπτεμβρίου]] του [[1969]], μια μικρή ομάδα από αξιωματικούς του στρατού υπό την ηγεσία του Καντάφι ανέτρεψε με αναίμακτο πραξικόπημα<ref>[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/1/newsid_3911000/3911587.stm 1969: Bloodless coup in Libya] BBC</ref> τον 79χρονο βασιλιά [[Ίντρις Α' της Λιβύης|Ίντρις]], ενώ ο τελευταίος παραθέριζε στην [[Τουρκία|τουρκική]] λουτρόπολη [[Προύσα]] για ιαματικά λουτρά. Το νέο καθεστώς, όχι μόνο δεν συνάντησε την παραμικρή αντίσταση, αλλά αναγνωρίστηκε και από τον διάδοχο του θρόνου και ανιψιό του Ίντρις, πρίγκιπα Χασάν αλ Ρίντα. Πρωθυπουργός της νέας κυβέρνησης, που ανακοινώθηκε στις [[8 Σεπτεμβρίου]], ήταν ο ηλικίας 35 ετών δικηγόρος Μαχμούντ Σόλιμαν αλ Μαχράμπι, αλλά ιθύνων νους του κινήματος<ref>Φύλλο εφημερίδας "Έθνος" της [[12 Σεπτεμβρίου]] του 1969, σελ. 8</ref> ήταν ο ηλικίας μόλις 27 χρόνων Μουαμάρ Καντάφι.
 
Ο Καντάφι, νασερικός λοχαγός του λιβυκού στρατού τη στιγμή του πραξικοπήματος, προήχθη σε συνταγματάρχη, ανέλαβε αρχηγός του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων και εμφανίστηκε ως πρόεδρος του "Επαναστατικού Συμβουλίου", που πήρε όλες τις εξουσίες στα χέρια του<ref>Lillian Craig Harris, ''[https://books.google.gr/books?id=5PByAAAAMAAJ&q=0813300754&dq=0813300754&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwi8u5-E-8rWAhVhApoKHTilBHAQ6AEIJjAA Libya: Qadhafi's revolution and the modern state]'', Boulder, Colorado: Westview Press (1986) ISBN 0-8133-0075-4</ref>.
 
Η μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου του 1969 συντηρητικότερη και φιλοδυτικότερη των αραβικών χωρών Λιβύη γνώρισε υπό τη νέα, επαναστατική ηγεσία της, μια εντυπωσιακή μεταστροφή: Το καθεστώς ανακήρυξε τη Λιβύη "επαναστατική, μη δογματική σοσιαλιστική δημοκρατία" και συντάχθηκε με τα πιο ριζοσπαστικά αραβικά καθεστώτα κηρύσσοντας ιερό πόλεμο κατά του [[Ισραήλ]]. Ταυτόχρονα, κάλεσε τους [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|Αμερικανούς]] και τους [[Αγγλία|Άγγλους]] να απομακρύνουν τις αεροπορικές και στρατιωτικές βάσεις που διατηρούσαν οι μεν πρώτοι στη Χουίλα, οι δε δεύτεροι στο [[Τομπρούκ]] και στο Ελ Άντεμ. Στις [[15 Δεκεμβρίου]], Αμερικανοί και [[Μεγάλη Βρετανία|Βρετανοί]] ανακοίνωσαν την απομάκρυνση των βάσεών τους, μέσα στους πρώτους μήνες του [[1970]]. Αλλά η κυριότερη ανησυχία των Δυτικών αφορούσε τα τεράστια συμφέροντα που σχετίζονταν με την εκμετάλλευση του λιβυκού πετρελαίου, καθώς το καθεστώς Καντάφι άφησε να εννοηθεί ότι πρόκειται να πάρει στα χέρια του την εκμετάλλευση των πλουσιότατων κοιτασμάτων της χώρας<ref>''Ο Μουαμάρ Καντάφι στην εξουσία'', Ιστορικό Λεύκωμα 1969, σελ. 124, Καθημερινή (1998)</ref>.
 
Μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στο καθεστώς Μουαμάρ Καντάφι άρχισαν από 1974. Για χρόνια, οι Λίβυοι είχαν υποφέρει από ένα κατασταλτικό στρατιωτικό καθεστώς. Στερημένοι από τον ογκώδη πλούτο πετρελαίου της Λιβύης, οι κοινωνικοί και οικονομικοί πόροι επιδεινώθηκαν γρήγορα, και το εκπαιδευτικό σύστημα συνετρίβη από την πίεση του στρατιωτικού ελέγχου.
Στις [[7 Απριλίου]] [[1976]], πανεπιστημιακοί φοιτητές από τη Βεγγάζη και την [[Τρίπολη (Λιβύη)|Τρίπολη]] οργάνωσαν τις μαζικές διαδήλωσες ενάντια στο καθεστώς Μουαμάρ Καντάφι. Το καθεστώς του Καντάφι αντέδρασε με τη βία, τα κυβερνητικά στρατεύματα στάλθηκαν στα σχολεία, όπου επιτέθηκαν και συνέλαβαν διάφορους σπουδαστές. Άλλοι πυροβολήθηκαν και αρκετοί σκοτώθηκαν, άλλοι κρεμάστηκαν δημόσια. Και αυτό που συνέβη θα αποτυπωνόταν οδυνηρά στα μυαλά των Λίβυων για πάντα. Εκείνη την ημέρα, πολίτες και σπουδαστές από το πανεπιστήμιο Al-Fateh κρεμάστηκαν δημόσια στην κεντρική πλατεία της Βεγγάζης. Το καθεστώς μετέδωσε τις εκτελέσεις στη λιβυκή κρατική τηλεόραση περισσότερο για να εκβιάσει και να εκφοβίσει το λαό ώστε να μην ξανατολμήσει να διαμαρτύρεται. Ημέρες αργότερα, οι διαφωνούντες ανώτεροι στρατιωτικοί κρεμάστηκαν επίσης. Κάθε χρόνο μετά από αυτό, και στη διάρκεια της δεκαετίας του '80, ο μήνας Απρίλιος έφερνε έναν καινούργιο κύκλο εκτελέσεων.<ref>{{Cite web |url=http://www.libya.gr/gadafi.html |title=Libya.gr |accessdate=2011-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110509002556/http://www.libya.gr/gadafi.html |archivedate=2011-05-09 |url-status=dead }}</ref>
 
== Διεθνείς σχέσεις ==
Η πολιτική φιλοσοφία του Καντάφι περιλαμβάνεται στο «Πράσινο Βιβλίο», το οποίο εκδόθηκε το [[1976]]. Όντας οπαδός της παναραβικής ιδέας, οι σχέσεις του με τη Δύση εντάθηκαν τις δεκαετίες [[Δεκαετία 1970|του 1970]] και του [[Δεκαετία 1980|του 1980]].
 
Ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας [[Ανδρέας Παπανδρέου]] το 1977 χαρακτήρισε το καθεστώς της Λιβύης ''"διακυβέρνηση στα πρότυπα του δήμου των αρχαίων Αθηναίων"''.<ref>{{Cite web |url=http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4578618 |title=Αρχειοθετημένο αντίγραφο |accessdate=2011-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110302075642/http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4578618 |archivedate=2011-03-02 |url-status=dead }}</ref> Σύμφωνα με το γιο του Ανδρέα Παπανδρέου και μετέπειτα πρωθυπουργό της Ελλάδας, [[Γεώργιος Α. Παπανδρέου|Γιώργο Παπανδρέου]], ο Καντάφι διατηρούσε στενές σχέσεις με τον πατέρα του.<ref>{{Cite web |url=http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4578812 |title=Αρχειοθετημένο αντίγραφο |accessdate=2011-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110409165905/http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2 |archivedate=2011-04-09 |url-status=dead }}</ref>
 
Το [[1985]] ο Ανδρέας Παπανδρέου, με μια ομολογουμένως επιτυχημένη πρωτοβουλία διαιτησίας, κατάφερε την ιστορική συνάντηση στην [[Κρήτη]] του προέδρου της Γαλλίας [[Φρανσουά Μιτεράν]] με τον Καντάφι, προκειμένου να γεφυρώσει τη μεγάλη διένεξη που τους χώριζε στο θέμα του Τσαντ, όπου και τελικά επήλθε συμβιβαστική λύση με τη γνωστή "συμφωνία της Ελούντας".
 
Στις 14 Απριλίου [[1986]], ο Πρόεδρος [[Ρόναλντ Ρήγκαν|Ρήγκαν]] διέταξε βομβαρδισμό κατά της Λιβύης στην επιχείρηση «El Dorado Canyon», με αποτέλεσμα το θάνατο 60 ανθρώπων. Η επίθεση έγινε με αφορμή, όπως δηλώθηκε τότε, τις καταγγελίες περί εμπλοκής της Λιβύης στη βομβιστική επίθεση σε ντισκοτέκ του [[Βερολίνο|Βερολίνου]], στις 5 Απριλίου [[1986]], με 3 νεκρούς, από τους οποίους οι 2 ήταν Αμερικανοί στρατιώτες. Το περίεργο όμως της επίθεσης ήταν ότι πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά την αυθαίρετη (;) απόφαση της Λιβύης να κλείσει τον [[Κόλπος της Σύρτης|Κόλπο της Σύρτης]], σε νοητή ευθεία και να θεωρήσει όλο τον θαλάσσιο χώρο αυτής «[[χωρικά ύδατα]]». Αμέσως μετά την αεροπορική κυρίως επίθεση, η Λιβύη παραιτήθηκε της προγενέστερης αυτής απόφασής της.
 
Το [[1991]], οι [[ΗΠΑ]] και η [[Ηνωμένο Βασίλειο|Μεγάλη Βρετανία]] κατηγόρησαν επίσημα το καθεστώς του Καντάφι για την τραγωδία στο Λόκερμπι της [[Σκωτία]]ς, στις 21 Δεκεμβρίου [[1988]], όταν ανατινάχθηκε η πτήση 103 αεροσκάφους της Pan Am, με απολογισμό 270 νεκρούς. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του [[ΟΗΕ]] απαίτησε από την Λιβύη να παραδώσει στη δικαιοσύνη τους 2 υπόπτους για το τρομοκρατικό χτύπημα, να καταβάλλει αποζημίωση στις οικογένειες των θυμάτων, να συνεργαστεί επίσημα με τις ομάδες έρευνας για την τραγωδία και να σταματήσει κάθε μορφή υποστήριξης προς τις αραβικές τρομοκρατικές ομάδες. Η άρνηση της Λιβύης να υπακούσει, οδήγησε τον ΟΗΕ σε επιβολή διεθνών κυρώσεων εναντίον της χώρας, από τις 31 Μαρτίου [[1992]].
 
Τον Οκτώβριο του [[1993]], ψήγματα του λιβυκού στρατού επιχείρησαν να δολοφονήσουν τον Καντάφι, χωρίς αποτέλεσμα. Το [[1994]] η χώρα αποχώρησε από το [[Τσαντ]].
 
Τελικώς, τον Απρίλιο του [[1999]], έπειτα από συνεχιζόμενες πιέσεις του ΟΗΕ, η Λιβύη παρέδωσε στη δικαιοσύνη τους 2 υπόπτους για την τραγωδία στο Λόκερμπι και τον Αύγουστο του [[2003]], η ίδια η χώρα ανέλαβε επίσημα την ευθύνη αλλά και την αποζημίωση στις οικογένειες των θυμάτων, επειδή διατηρούσε πολλά στρατόπεδα εκπαίδευσης αραβικών τρομοκρατικών ομάδων.<ref>(2003), "Libya", Global Policy Forum. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουλίου 2006.</ref> Σταδιακά αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις της χώρας με τη Δύση. Τον Μάρτιο του [[2004]] ο πρωθυπουργός της [[Ηνωμένο Βασίλειο|Μ. Βρετανίας]] [[Τόνι Μπλερ]] επισκέφθηκε επίσημα την Τρίπολη. Στις 15 Μαΐου του 2006, το State Department ανακοίνωσε την επαναφορά των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Λιβύης. Επίσης ήρθησαν οι -σε ισχύ από το [[1992]]- κυρώσεις (μποϋκοτάζ) που είχαν επιβληθεί στη Λιβύη.
 
Τον Δεκέμβριο του [[2007]] ο Λίβυος ηγέτης επισκέφθηκε για πρώτη φορά επίσημα τη [[Γαλλία]], όμως στις [[11 Δεκεμβρίου]]<ref>{{Cite web |url=http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=856605&lngDtrID=245 |title=in.gr |accessdate=2007-12-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071213142912/http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=856605&lngDtrID=245 |archivedate=2007-12-13 |url-status=dead }}</ref> η επίσκεψή του στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση πυροδότησε αντιδράσεις.
 
Στη διάρκεια συνδιάσκεψης στη χώρα του, στις [[10 Ιουνίου]] του [[2008]], ο Καντάφι τάχθηκε εναντίον της σχεδιαζόμενης [[Μεσογειακή Ένωση|Μεσογειακής Ένωσης]]<ref>[http://www.express.gr/news/world/38884oz_2008061038884.php3 Εξπρές]{{Dead link|date=Οκτώβριος 2019 }}, ''Λιβύη. Οι ηγέτες των αραβικών χωρών του Μάγρεμπ, με τον Μ. Καντάφι επικεφαλής, απορρίπτουν την ιδέα ίδρυσης της Μεσογειακής Ένωσης'', 10 Ιουνίου 2008</ref>.
 
=== Προεδρία της Αφρικανικής Ένωσης ===
Ο Καντάφι εξελέγη πρόεδρος της [[Αφρικανική Ένωση|Αφρικανικής Ένωσης]] στις 2 Φεβρουαρίου του [[2009]]. Σε δήλωσή του, κατά τη διάσκεψη κορυφής του διεθνούς οργανισμού στην [[Αιθιοπία]], ο Καντάφι επανέλαβε ότι οι ανεξάρτητες χώρες της Αφρικής μπορούν να εργαστούν για να πετύχουν μια ένωση, που θα ονομαστεί [[Ηνωμένες Πολιτείες της Αφρικής]].<ref>{{cite web
|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/7864604.stm
|title=Gaddafi vows to push Africa unity
82.399

επεξεργασίες