Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Γέρμας Καστοριάς»

μ
Αναίρεση έκδοσης 8768492 από τον Maria Papaioannou (Συζήτηση)πνευμ. Δικαωμ.
(ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ)
Ετικέτες: Οπτική επεξεργασία μεγάλη προσθήκη Αναιρέθηκε
μ (Αναίρεση έκδοσης 8768492 από τον Maria Papaioannou (Συζήτηση)πνευμ. Δικαωμ.)
Ετικέτα: Αναίρεση
 
===Ελλάδα===
Κατά τη διάρκεια των [[Βαλκανικοί Πόλεμοι|Βαλκανικών Πολέμων]] το χωριό καταλήφθηκε από ελληνικές μονάδες και παρέμεινε στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια του [[Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος|Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου]], το 1943, μετά από μάχη μεταξύ γερμανικών στρατευμάτων και ελλήνων αντιστασιακών, το χωριό κάηκε.
 
 
'''ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΓΕΡΜΑ- ΜΑΡΤΥΡΙΚΟ ΧΩΡΙΟ'''
 
Ο Γέρμας είναι ένα μεγάλο, ζωντανό χωριό στο Α τμήμα του Ν. Καστοριάς. Εντόπιοι Έλληνες οι κάτοικοί του, με αναπτυγμένη τη γεωργία και την κτηνοτροφία, καθώς και άλλες τέχνες πλέον, στο πέρασμα των αιώνων ανέπτυξαν πλούσια ιστορική κληρονομιά. Αυτό καταμαρτυρά και το όνομα του χωριού, που το έλαβε προς τιμήν του μεγάλου Μακεδονομάχου καπετάν- Γέρμα, που σκοτώθηκε σε μάχη στα βουνά της περιοχής. Κατά τον Β’ παγκόσμιο Πόλεμο έγινε στόχος του Γερμανού κατακτητή λόγω της μεγάλης αντιστασιακής δράσης των κατοίκων, που οδήγησε στην ολική καταστροφή του χωριού τον Απρίλιο του 1944.
 
Οι Γερμανοί προέβλεπαν πολύ σκληρά αντίποινα εναντίον όποιων έβλαπταν, αιχμαλώτιζαν ή σκότωναν Γερμανούς στρατιωτικούς. Επίσης, πραγματοποιούσαν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις για να εξαλείψουν κάθε προσπάθεια αντίστασης κατά την κατοχή τους. Ο Γέρμας γνώρισε και τα δύο.
 
Τα αντίποινα προήλθαν από το εξής περιστατικό. Σε μια μάχη μεταξύ ανταρτών και Γερμανών, πιάστηκαν 2-3 Γερμανοί αιχμάλωτοι. Οι αντάρτες τους μετέφεραν στο Γέρμα. Ο Γέρμας τότε ήταν σχεδόν έρημος, επειδή ήδη οι κατακτητές είχαν εκτοπίσει τους κατοίκους του στο γειτονικό χωριό, το Βογατσικό, ενώ άλλοι μπόρεσαν να διαφύγουν σε άλλα κοντινά χωριά, όπως η Βλάστη, το Βαρικό, το Εμπόριο, το Μυλοχώρι και η Κορησός. Αυτό το είχαν πράξει οι Γερμανοί στην προσπάθειά τους να σταματήσουν κάθε είδους στήριξη στους αντάρτες, και να διαλύσουν κάθε προσπάθεια αντίστασης από τους ίδιους τους Γερμανιώτες. Στο Γέρμα υπήρχε αρχηγείο της Γερμανικής Φρουράς, οπότε και θεώρησαν ότι ήταν πιο εύκολο γι’ αυτούς να ελέγχουν τους ανυπότακτους στις εντολές τους Γερμανιώτες. Ήθελαν να αναγκάσουν τους αντάρτες να αφήσουν ελεύθερους τους στρατιώτες τους. Γι’ αυτό το λόγο, σ’ ένα ρέμα έξω από το Βογατσικό συνέλαβαν 3 βοσκούς. Και οι τρεις από το Γέρμα ήταν. Επρόκειτο για τον Σιδέρη Πρώιο, Τον Χρήστο Κίτσιο και τον Στέργιο Τσόγκα. Τους πυροβόλησαν επί τόπου. Εκεί δέχτηκαν και την χαριστική βολή. Οι δύο σκοτώθηκαν, ενώ ο Στέργιος Τσόγκας σώθηκε σαν από θαύμα. Όταν πληροφορήθηκαν οι δικοί τους τι είχε συμβεί, έπρεπε ακόμα να ζητήσουν την άδεια από τους Γερμανούς για να πάρουν τους ανθρώπους τους να τους θάψουν. Και σύμφωνα με τις οδηγίες των Γερμανών έπραξαν τα δέοντα, και φυσικά οι νεκροί θάφτηκαν στο Βογατσικό και όχι στον τόπο τους.
 
Ο Νικόλαος Παπατζήμος σκοτώθηκε κατά την επιστροφή του από την Πτολεμαΐδα, όπου είχε πάει να πάρει λίγο ψωμί για την οικογένειά του. Τον συνόδευε ο γιος του, 11 χρονών τότε. Πάλι λόγω διαμάχης με τους αντάρτες, ξέσπασαν σε αμάχους. Τον σκότωσαν εν ψυχρώ, μπροστά στα μάτια του γιού του. Το περιστατικό αυτό έλαβε χώρα στις 3 Αυγούστου το 1943.
 
Ο εκτοπισμός των κατοίκων του Γέρμα κράτησε περίπου τρεις μήνες. Μετά το πέρας του τριμήνου επέστρεψαν στο χωριό οι άνθρωποί του και αντίκρυσαν κάποιες καταστροφές που είχαν κάνει εν τω μεταξύ οι Γερμανοί. Μερικοί εμπρησμοί σπιτιών που βάλθηκαν οι ιδιοκτήτες τους να επιδιορθώσουν αμέσως. Όμως η δράση των αντάρτικων ομάδων των Γερμανιωτών δεν σταμάτησε, και ούτε σταμάτησε η υπόθαλψη και υποστήριξη στους υπόλοιπους αντάρτες. Και αυτές οι κινήσεις φυσικά περιήλθαν στην αντίληψη των κατακτητών, που αποφάσισαν να τις τερματίσουν αποφασιστικά και αμετάκλητα. Έτσι, ερχόμαστε στη μοιραία μέρα της Μ. Τετάρτης της 12ης Απριλίου της επόμενης χρονιάς, δηλαδή του 1944. Έτσι, στην επιχείρηση που στήθηκε πρωτοστάτησε ο επιτελικός Λοχίας της Στρατιωτικής Χωροφυλακής του Φρουραρχείου Καστοριάς, Μίχαελ Έμπνερ ή Έμπνα (Michael Ebner). Η δύναμή του αποτελούνταν από 200 Γερμανούς στρατιώτες και 50 κομιτατζήδες. Ερχόμενοι από το Αμύνταιο, κατευθύνθηκαν στο Γέρμα μέσω Κωσταραζίου. Στο Γέρμα επιτέθηκαν την επόμενη μέρα, Μ. Πέμπτη 13 Απριλίου, και αφού ήρθε ενίσχυση από την Σιάτιστα, η οποία ήταν η μονάδα των SS από την Σιάτιστα Κοζάνης. Το ευτύχημα στην προκειμένη περίπτωση , ήταν ότι οι αντάρτες με τις σκοπιές που είχαν στα βουνά, αντιλήφθηκαν τις κινήσεις των Γερμανών και ειδοποίησαν εγκαίρως τους κατοίκους του χωριού που διέφυγαν πάνω στο βουνό για να σωθούν. Άρπαξαν ό, τι θα τους βοηθούσε να επιζήσουν, λίγα τρόφιμα δηλαδή και κατέφυγαν στις καλύβες που είχαν στήσει μέσα στο δάσος για αυτούς τους σκοπούς. Εκεί πάντα κατέφευγαν σε επιθέσεις και επιδρομές των κατακτητών. Έμειναν πάνω- κάτω τρεις μέρες, όταν αποφάσισαν να επιστρέψουν, ενημερωμένοι ίσως πάλι από τους αντάρτες ότι οι γερμανικές φάλαγγες είχαν αποσυρθεί εφόσον είχε συντελεστεί η καταστροφή του χωριού. Επέστρεψαν στο χωριό μόνο για αν αντικρύσουν καμένη γη. Ξεκίνησαν αμέσως να ξαναχτίζουν τα σπίτια τους και την ζωή τους.
 
Ο απολογισμός των υλικών ζημιών της πυρπόλησης ήταν η ολοκληρωτική καταστροφή 172 οικιών<ref>{{Cite web|url=http://www.greek-holocausts.gr/index.php/2020-02-19-11-16-15/%CE%BC%CE%B1%CE%B4%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%B8%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7/%CE%B4%CE%AE%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CE%AC%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D/%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%AC%CF%82|title=Γερμάς - Ελληνικά Ολοκαυτώματα|website=www.greek-holocausts.gr|accessdate=2021-04-02}}</ref> και 7 διασωθέντων με μικρές υλικές ζημίες σε σύνολο 180. Τα μόνο κτίσματα που δεν κάηκαν ήταν κάποια πολύ παλιά, τα οποία οι Γερμανοί θεώρησαν ανάξια προσοχής.
 
Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές στο σύνολό τους ήταν οι εξής:
 
Σιδέρης Πρώιος                                      ετών 20
 
Χρήστος Κίτσιος                                     ετών 25
 
Νικόλαος Παπατζήμος                          ετών 45
 
Αναστασία Παπαδημητρίου                  ετών 87
 
Αγνή Τσίκαλα                                          ετών 80
 
Μαρίκα Τσιώνη                                      ετών 75
 
Νικόλαος Κουλιούμπας                          ετών 60
 
Θωμαή Κατσάνου                                  ετών 65
 
Σοφία Βούρδα                                        ετών 60
 
Βασίλειος Σκραπαριώτης                       ετών 37
 
Βρέφος υιός Βασιλείου Σκαπαριώτη     ετών 1
 
 
Νεκρός εκ νάρκης
 
Αλέξιος Αλεξίου                                     ετών 16
 
 
Ο Γέρμας ξαναχτίστηκε στα θεμέλια του παλαιού χωριού και πέρα από τις μνήμες, τίποτε άλλο πλέον δε θυμίζει το μαύρο παρελθόν.
 
Ο Γέρμας ανακυρήχθηκε Μαρτυρικό Χωριό τον Αύγουστο του 2019.
 
==Δημογραφία==
75.265

επεξεργασίες