Συνεταιρισμός: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

7.654 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 1 έτος
Πρόσθεσα ένα κεφάλαιο μετά τις αξίες, όπου αναφέρω την ιστορική εξέλιξη των συνεταιρισμών.
Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας
(Πρόσθεσα ένα κεφάλαιο μετά τις αξίες, όπου αναφέρω την ιστορική εξέλιξη των συνεταιρισμών.)
1η Αρχή: Εθελοντική και Ελεύθερη Συμμετοχή <blockquote>Οι συνεταιρισμοί είναι εθελοντικές οργανώσεις, ανοικτές σε όλους τους ανθρώπους που είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες τους και πρόθυμοι να αποδεχτούν τις ευθύνες της συμμετοχής τους ως μέλη, δίχως καμία διάκριση φύλου, κοινωνική, φυλετική, πολιτική ή θρησκευτική.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=20|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref></blockquote>2η Αρχή: Δημοκρατικός Έλεγχος από τα Μέλη<blockquote>Οι συνεταιρισμοί είναι δημοκρατικές οργανώσεις που ελέγχονται από τα μέλη τους, τα οποία συμμετέχουν ενεργά στον καθορισμό των πολιτικών τους και την λήψη των αποφάσεων. Οι άνδρες και οι γυναίκες που υπηρετούν ως εκλεγμένοι αντιπρόσωποι είναι υπόλογοι έναντι των μελών. Στους πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς η ψήφος του κάθε μέλους έχει την ίδια βαρύτητα σύμφωνα με τον κανόνα “ένα μέλος, μια ψήφος”, οι συνεταιρισμοί ανωτέρων βαθμίδων οργανώνονται επίσης κατά δημοκρατικό τρόπο. <ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=30|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref></blockquote>3η Αρχή: Οικονομική συμμετοχή των μελών<blockquote>Τα μέλη συμμετέχουν ισότιμα στο κεφάλαιο του συνεταιρισμού τους και στον έλεγχό του με δημοκρατικές μεθόδους. Μέρος, τουλάχιστον, αυτού του κεφαλαίου είναι συνήθως η κοινή περιουσία του συνεταιρισμού. Τα μέλη συνήθως λαμβάνουν περιορισμένη αποζημίωση, αν λαμβάνουν, για το κεφάλαιο το οποίο καταβάλλουν ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή τους. Τα μέλη διαθέτουν τα πλεονάσματα για όλους ή μερικούς από τους ακόλουθους σκοπούς: την ανάπτυξη του συνεταιρισμού τους, πιθανόν για την δημιουργία αποθεματικών, μέρος των οποίων τουλάχιστον θα είναι αδιαίρετο, για την παραχώρηση ωφελημάτων στα μέλη αναλογικά με τις συναλλαγές τους με το συνεταιρισμό και για την προώθηση άλλων δραστηριοτήτων που εγκρίνονται από τα μέλη.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=44|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref></blockquote>4η Αρχή: Αυτονομία και ανεξαρτησία<blockquote>Οι συνεταιρισμοί είναι αυτόνομες, οργανώσεις αυτοβοήθειας που ελέγχονται από τα μέλη τους. Εάν συνάψουν συμφωνίες με άλλους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνήσεων, ή εάν εξασφαλίσουν κεφάλαιο από εξωτερικές πηγές, θα πρέπει να το πράττουν με όρους οι οποίοι θα διασφαλίζουν τον δημοκρατικό έλεγχο που ασκείται από τα μέλη τους και θα διατηρούν την συνεταιριστική αυτονομία τους.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=60|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref></blockquote>5η Αρχή: Εκπαίδευση, κατάρτιση και πληροφόρηση<blockquote>Οι συνεταιρισμοί εξασφαλίζουν εκπαίδευση και κατάρτιση για τα µέλη, τους αιρετούς αντιπροσώπους, τους διευθυντές και τους υπαλλήλους τους έτσι ώστε να μπορούν να συμβάλλουν ενεργά στην ανάπτυξη των συνεταιρισμών τους. Ενημερώνουν το κοινό, ειδικότερα τη νέα γενιά και τους ηγέτες της κοινής γνώμης, για τη φύση του συνεργατισμού και τα οφέλη που προσφέρει.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=72|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref></blockquote>6η Αρχή: Συνεργασία μεταξύ των συνεταιρισμών<blockquote>Οι συνεταιρισμοί εξυπηρετούν τα µέλη τους περισσότερο αποτελεσματικά και ενδυναμώνουν το συνεταιριστικό κίνημα συνεργαζόμενοι μεταξύ τους σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=86|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref></blockquote>7η Αρχή: Κοινοτικό ενδιαφέρον<blockquote>Οι συνεταιρισμοί εργάζονται για την βιώσιμη ανάπτυξη των κοινοτήτων τους εφαρμόζοντας την πολιτική που αποφασίζετε από τα µέλη τους.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/icaguidancenotesgr-750247020.pdf#page=100|title=Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία - Ερμηνευτικές Οδηγίες για τις Συνεταιριστικές Αρχές|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref>
<br /></blockquote>
 
== Ιστορική εξέλιξη των συνεταιρισμών στην Ελλάδα ==
Πριν από την ίδρυση του σύγχρονου ελληνικού κράτους υπήρχαν ενώσεις τα λεγόμενα «''[[Τσελιγκάτο|τσελιγκάτα]]''» ή «''κοινάτα''», οι οποίες είχαν αντικείμενο την κοινή εκτροφή και εμπορία των αμνοεριφίων. Από τους πρώτους βιομηχανικούς-γεωργικούς συνεταιρισμούς ίσως και παγκοσμίως ήταν εκείνος στα Αμπελάκια για την επεξεργασία και βαφή νημάτων με κόκκινο χρώμα, που παρήγαν από το φυτό [[ριζάρι]].
 
Μετά την απελευθέρωση από την οθωμανική αυτοκρατορία η γεωργία ήταν υποτυπώδης. Η γη ήταν κατανεμημένη σε μεγάλες ιδιόκτητες εκτάσεις, τα ονομαζόμενα ''[[Τσιφλίκι|τσιφλίκια]]''. Η αγροτική παραγωγή δεν κάλυπτε ούτε τις οικογενειακές βιοποριστικές ανάγκες των καλλιεργητών.
 
Το ''Μετοχικό Γεωργικό Ταμείο Αλληλοβοήθειας'' στον Αλμυρό Βόλου (1900) υπήρξε ο πρώτος συνεταιρισμός στην Ελλάδα. Όπως αναφέρεται στο καταστατικό του δάνειζε με τόκο στους μετέχοντες για την καλλιέργεια και την αγορά των αναγκαίων για τους αγρότες.
 
Το συνεταιριστικό κίνημα στην Ελλάδα επηρεάστηκε από την πορεία του ''Αγροτικού Ζητήματος'' και τις πολιτικές εξελίξεις κατά τον 20<sup>ο</sup> αιώνα που ήταν ταραχώδης. Από τα τέλη του 19<sup>ου</sup> αιώνα ως τις αρχές του 20<sup>ου</sup> οι αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Ελλάδας γίνονται με ταχύτερο ρυθμό. Καινούριες και μεγαλύτερες φάμπρικες απασχολούν μεγαλύτερο αριθμό εργατών. Η αστική τάξη αναπτύσσεται και με [[το κίνημα στο Γουδί]] το 1909 διεκδικεί την εξουσία, ανάλογα αναπτύσσεται και το εργατικό κίνημα. Δημιουργούνται σοσιαλιστικοί όμιλοι και το 1909 ιδρύεται το Ελληνικό Σοσιαλιστικό κόμμα.<ref>{{Cite book|title=Το αγροτικό συνεταιριστικό κίνημα στην Ελλάδα|first=Παρμενίων Σ.|last=Αβδελίδης|publisher=Παπαζήσης|year=1986|location=Αθήνα|page=33-99}}</ref>
 
Στην Θεσσαλία που υπάρχει έντονο το πρόβλημα κατανομής της γης, δημιουργούνται οι πρώτες επαγγελματικές-συνδικαλιστικές οργανώσεις των αγροτών και διεκδικούν την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και το μοίρασμα γης στους αγρότες. Η εξέγερση στο ''[[Κιλελέρ]]'' 6 Μαρτίου 1910 επέδρασε καθοριστικά στο συνεταιριστικό κίνημα. Το Ά Πανελλήνιο Συνέδριο Γεωργίας, Βιομηχανίας και Εμπορίου (1909) στην Αθήνα., έβαλε στόχο την εισαγωγή νομοθεσίας για τους συνεταιρισμούς. Τα ανωτέρω επέδρασαν θετικά στην ανάπτυξη των συνεταιρισμών, έτσι το 1915 όταν ψηφίστηκε ο σχετικός ''Νόμος 602 Περί Συνεταιρισμών'' είχαν ιδρυθεί 152 συνεταιρισμοί.
 
Προκειμένου να καλλιεργηθεί η γη και να αποδώσει η ''[[Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος|Εθνική Τράπεζα]]'' επένδυσε στην περιφέρεια ενισχύοντας με δάνεια τους αγρότες, για να μπορέσουν να επιστρέψουν τα δάνεια ο όρος ήταν να είναι συνεταιρισμένοι. Οι συνεταιρισμοί δηλαδή λειτούργησαν ως δανειοληπτικά σωματεία. Από το 1915 η Εθνική Τράπεζα ανέλαβε την άσκηση της αγροτικής πίστης και ουσιαστικά την καθοδήγηση του συνεταιριστικού κινήματος της Ελλάδας. Ο Νόμος 602 προοδευτικός κατά βάση βοήθησε να ιδρυθούν περισσότεροι συνεταιρισμοί σ’ ένα χρόνο από όσοι ιδρύθηκαν σε 15 χρόνια (1900-1915).
 
Οι ''[[Βαλκανικοί Πόλεμοι|Βαλκανικοί πόλεμοι]]'' 1912-1918, ο επακόλουθος Ά παγκόσμιος πόλεμος και η [[Μικρασιατική Καταστροφή|ελληνική τραγωδία στην Μικρά Ασία]] επέδρασαν καταλυτικά στο συνεταιριστικό κίνημα. Η αγροτική οικονομία καταστράφηκε και η χώρα είχε να φροντίσει περίπου 1.200.000 πρόσφυγες. Οι ανάγκες για την καλλιέργεια γης ανάγκαζαν του αγρότες σε δανεισμό με τοκογλυφικά επιτόκια.
 
Ο περιορισμός των δραστηριοτήτων των συνεταιριστικών οργανώσεων στις πιστωτικές εργασίες καθόρισε αναπόφευκτα και τη φυσιογνωμία του ελληνικού συνεταιριστικού κινήματος στην μεταπολεμική περίοδο, ταυτίζοντας το κυρίως με τις διαμεσολαβητικές λειτουργίες για λογαριασμό των τραπεζών. Είναι χαρακτηριστικό ότι περισσότερο από το 60% των λειτουργούντων συνεταιρισμών ήταν αποκλειστικά πιστωτικοί, ενώ ακόμα και ορισμένοι παραγωγικοί χρησιμοποιούσαν προσχηματικά τον τίτλο, αφού ιδρύονταν με αποκλειστικό σκοπό να διευκολύνουν την ροή κεφαλαίων προς τους παραγωγούς.<ref>{{Cite book|title=Ελληνική οικονομική ιστορία|first=Βασίλης|last=Πατρώνης|publisher=Εκδόσεις Κάλλιπος|isbn=978-960-603-316-2|year=2015|location=Αθήνα|page=167-168}}</ref>
 
Τον ρόλο που είχε η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ανέλαβε μετά το 1929 η [[Αγροτική Τράπεζα Ελλάδας|Αγροτική Τράπεζα]], η ίδρυση της οποίας αποτελούσε πάγιο αίτημα των αγροτών ήδη από τον 19<sup>ο</sup> αιώνα.
 
==Η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι==
1

επεξεργασία