Γαλλική λογοτεχνία του 19ου αιώνα: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ
μΧωρίς σύνοψη επεξεργασίας
[[Αρχείο:Jacques-Louis_David_-_The_Emperor_Napoleon_in_His_Study_at_the_Tuileries_-_Google_Art_Project.jpg|εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|267x267εσ|Ο [[Ναπολέων Α΄|Ναπολέων Βοναπάρτης]] στα 1812]]
[[Αρχείο:Génie_Bastille_14_juillet_2012.jpg|εναλλ.=|μικρογραφία|237x237εσ|Το πνεύμα της Ελευθερίας στην [[πλατεία της Βαστίλης]]]]
Ο 19ος αιώνας υπήρξε αιώνας μεγάλων πολιτικών, κοινωνικών, καλλιτεχνικών και λογοτεχνικών ανακατατάξεων. Αιώνας ταραχών ([[Παλινόρθωση των Βουρβόνων]], [[Ιουλιανή Επανάσταση|Επανάσταση Ιουλίου 1830]], [[Γαλλική Επανάσταση του 1848|Επανάσταση του 1848]], [[Παρισινή Κομμούνα]] το 1871), είδε μια σειρά από διαφορετικά πολιτικά συστήματα : [[Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία]] με τον [[Ναπολέων Α΄|Ναπολέοντα Α΄]], [[παλινόρθωση των Βουρβόνων]] με τον [[Λουδοβίκος ΙΗ΄ της Γαλλίας|Λουδοβίκο ΙΗ΄]] και τον [[Κάρολος Ι΄ της Γαλλίας|Κάρολο Ι΄]], συνταγματική μοναρχία με τον [[Λουδοβίκος Φίλιππος της Γαλλίας|Λουδοβίκο-Φίλιππο]], βραχύβια [[Δεύτερη Γαλλική Δημοκρατία|Δεύτερη Δημοκρατία,]] [[Δεύτερη Γαλλική Αυτοκρατορία|Δεύτερη Αυτοκρατορία]] με τον [[Ναπολέων Γ΄|Ναπολέοντα Γ΄,]] [[Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία|Τρίτη Δημοκρατία]] από το 1870, που επιδίωκαν να ανταποκριθούν ή να αντιταχθούν στις νέες δημοκρατικές φιλοδοξίες και στους οικονομικούς μετασχηματισμούς που επιταχύνθηκαν με την εκβιομηχάνιση, τοντην αποικισμό[[Δεύτερη γαλλική αποικιακή αυτοκρατορία|αποικιακή εξάπλωση]] και τις συγκρούσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών δυνάμεων.<ref>L'époque napoléonienne <abbr>p.</abbr> 288-305 / Avant 1850 : Panorama <abbr>p.</abbr> 306 -330 / La France de Napoléon III <abbr>p.</abbr> 331-347 / De la débâcle à la revanche (1870-91) <abbr>p.</abbr> 348-367 /Pierre Goubert, ''Initiation à l'histoire de la France'', éditions Fayard-Taillandier, 1984</ref>
 
Οι αλλαγές στην κοινωνία<ref>Le mouvement d'une civilisation nouvelle (1852-1914) - ''Histoire de la France,  De 1852 à nos jours'' Georges Duby <abbr>p.</abbr> 9 à 71 – éd. Références Larousse, 1988</ref> είναι εξαιρετικά σημαντικές σε όλη τη διάρκεια του αιώνα. Η γενίκευση της δημόσιας εκπαίδευσης καθώς και η αξιοσημείωτη επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος που την συνόδευαν, συνέβαλαν στην αλλαγή νοοτροπίας. Η αριστοκρατία και η Εκκλησία σταδιακά έχασαν τη δύναμή τους και προς το τέλος του αιώνα παγιώθηκε μια κοσμική κοινωνία, που χαρακτηρίζονταν από την αυξανόμενη επιρροή αλλά και σύγκρουση δύο τάξεων, της αστικής και της εργατικής τάξης. Κοινή απαίτηση ήταν οι πολιτικές ελευθερίες και οι καλύτερες συνθήκες ζωής για τα λαϊκά στρώματα. Η Δημοκρατία υπερίσχυσε τελικά και ψηφίστηκαν κοινωνικοί νόμοι ενώ οργανώθηκαν νέες αποικιακές κατακτήσεις. Αυτές οι αλλαγές δεν άφησαν ανεπηρέαστους τους συγγραφείς, που απεικόνισαν στα έργα τους την κοινωνία και ορισμένοι στρατεύτηκαν πολιτικά, σαν προοδευτικοί, όπως ο Λαμαρτίνος, ο Ουγκώ και ο Ζολά ή σαν αντιδραστικοί, όπως ο [http://greek_greek.enacademic.com/227251/%CE%9C%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%82%2C_%CE%9C%CE%BF%CF%81%CE%AF%CF%82 Mωρίς Μπαρές], ή ο [http://www.ygeiaonline.gr/component/k2/item/39228-ntonte_leon Λεόν Ντωντέ]. Η περίοδος του τελευταίου τέταρτου του αιώνα, από το 1871 έως το 1914, αντανακλώντας το αισιόδοξο πνεύμα που κυριαρχούσε, ονομάστηκε [[Μπελ Επόκ|Μπελ επόκ]]. Σ'αυτόν τον αιώνα οι συγγραφείς ύμνησαν την εικόνα του ελεύθερου καλλιτέχνη σε αντιπαράθεση με τον χυδαίο και υλιστή αστό, δημιουργώντας το μύθο του μποέμ καλλιτέχνη και την εικόνα του [[Καταραμένοι ποιητές|καταραμένου ποιητή]] ή ζωγράφου. Ενώ τον 17ο αιώνα η συντριπτική πλειοψηφία των συγγραφέων ήταν αυλικοί προστατευόμενοι από μαικήνες και τον 18ο στρατευμένοι και υπό την επίδραση των ιδεών του [[Διαφωτισμός|Διαφωτισμού]], σ'αυτόν τον αιώνα οι συγγραφείς ήταν φορείς μιας νέας ηθικής της αλήθειας, κατά της θρησκευτικής ηθικής στην περίοδο της Παλινόρθωσης και κατά της αστικής ηθικής που επικρατούσε στη Β΄ Αυτοκρατορία. Ήταν απολύτως αυτόνομοι σε σχέση με τις αρχές, πολιτικές ή θρησκευτικές. Αγωνίζονταν για την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθεροτυπία. Αυτός ο αιώνας χαρακτηρίζεται από λογοτεχνικές δίκες και φυλακίσεις, συμπεριλαμβανομένων συγγραφέων (όπως οι Φλωμπέρ, Μπωντλαίρ, Πωλ-Λουί Κουριέ, Πιερ-Ζαν ντε Μπερανζέ).<ref>Gisèle Sapiro,La responsabilité de l' écrivain. Littérature, droit et morale en France , XIXe - XXI siècle , Seuil, 2011</ref>
[[Αλφρέ ντε Μυσσέ|'''Αλφρέ ντε Μυσέ''']], ευαίσθητος και συγκινητικός: ''Μύθοι της Ισπανίας και της Ιταλίας'', (Contes d'Espagne et d'Italie, 1829) ''Οι νύχτες'' (Les Nuits'','' 1835-1837), ένα λυρικό ξέσπασμα εμπνευσμένο από τον πολυτάραχο δεσμό του με τη [[Γεωργία Σάνδη]].
 
'''[[Αλφρέ ντε Βινύ]]''', μεταφυσικός και σκοτεινός: ''Ποιήματα παλιά και νέα'' (Poèmes antiques et modernes,1826), ''Σκλαβιά και μεγαλείο των στρατιωτικών'', (Servitude et grandeur militaires, 1835), μια σειρά διηγημάτων βασισμένα στην εμπειρία του Βινύ στο στρατό, καθώς διετέλεσε επί χρόνια αξιωματικός του στρατού, και διαλογισμός σχετικά με τη φύση της στρατιωτικής ζωής. ''Stello,'' (1832) έργο αποτελούμενο από τρεις νουβέλες, όπου περιγράφει την τραγική ζωή τριών ποιητών, των Νικολά Ζιλμπέρ, [[Τόμας Τσάτερτον]] και [[Αντρέ Σενιέ]] και όπου εμφανίζεται για πρώτη φορά ο όρος "[[καταραμένοι ποιητές]]" (poètes maudits).
[[Αρχείο:Bonnat_Hugo001z.jpg|εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|201x201εσ|[[Βίκτωρ Ουγκώ|Βικτώρ Ουγκώ]] (1802-1885)]]
[[Αρχείο:Gérard_de_Nerval.jpg|εναλλ.=|μικρογραφία|216x216εσ|Ζεράρ ντε Νερβάλ (1808 - 1855)]]
Το μανιφέστο του συμβολισμού του [[Ζαν Μορεάς]] (στην εφημερίδα Φιγκαρό,1886) στρέφονταν κατά του ρεαλισμού και του νατουραλισμού και πρότεινε τη χρήση του όρου Συμβολιστής για να χαρακτηρίσει τον [[Σαρλ Μπωντλαίρ]] και άλλους ποιητές, που έως τότε τους χαρακτήριζαν [[Παρακμιακό Κίνημα|Παρακμιακούς]] (decadants).Τη σημαντικότερη διατύπωση των αρχών του κινήματος έκανε ο [[Στεφάν Μαλαρμέ]] στα δοκίμιά του ''Περιπλανήσεις'' (Divagations, 1897), αναδεικνυόμενος σε ηγέτη του κινήματος.
 
Η ποίηση του Μαλαρμέ, "«που δεν ζωγραφίζει το πράγμα, αλλά την εντύπωση που γεννά"», χαρακτηρίζεται από υπαινικτικότητα, ευρεία χρήση συμβολισμών και μουσικότητα. Θεωρείται ένας από πιο σημαντικούς Γάλλους ποιητές και επηρέασε πολλές σημαντικές επαναστατικές  σχολές των τεχνών, όπως ο [[Φουτουρισμός]], ο [[Ντανταϊσμός]] κ.α. Έργα του: η ''Ηρωδιάδα'' (Herodiade, 1864-1867) λυρικό δράμα που δημοσιεύτηκε ανολοκλήρωτο, ''το απόγευμα ενός Φαύνου (''L’ après-midi d’ un faune, 1865-1876) που ενέπνευσε το ομώνυμο μουσικό κομμάτι του [[Κλωντ Ντεμπυσσύ|Ντεμπισύ]], ''Θαλασσινή αύρα'' (Brise marine, 1865)'','' ''Ποιήματα'' (Poésies), ''Ποιήματα και Πεζά'' (Vers et Prose, 1887), ''Σελίδες'' (Pages, 1891), ''Μια ζαριά ποτέ δεν θα καταργήσει το τυχαίο'' (Un coup de dés jamais n'abolira le hasard, 1897), ''Ίγκιτουρ ή η τρέλα του Ελβενόν (''Igitur ou la Folie d'Elbehnon1869).
 
Οι [[Συμβολισμός|Συμβολιστές]], όπως οι [[Παρακμιακό Κίνημα|Παρακμιακοί]] πριν από αυτούς, αναζήτησαν την έκρηξη της ποιητικής φόρμας με τη χρήση του ελεύθερου στίχου και την άρνηση του πεζού λόγου εισάγοντας στην ποίησή τους την υποβολή και το παράλογο. Οι κυριότεροι είναι οι: [[Ζαν Μορεάς]], [[Στεφάν Μαλαρμέ]], [[Αρθούρος Ρεμπώ|Αρτύρ Ρεμπώ]], [[Πολ Βερλαίν|Πωλ Βερλαίν]], [http://greek_greek.enacademic.com/233077/%CE%A1%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%AD%2C_%CE%91%CE%BD%CF%81%CE%AF_%CE%A6%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%83%CE%BF%CF%85%CE%AC_%CE%96%CE%BF%CE%B6%CE%AD%CF%86_%CE%BD%CF%84%CE%B5- Ανρί ντε Ρενιέ], [http://www.ygeiaonline.gr/component/k2/item/47235-samen_almper_biktor Αλμπέρ Σαμέν], Ζωρζ Ρόντενμπαχ.<ref>{{Cite web|url=https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=472723.0|title=Georges Rodenbach, Épilogue (Ζωρζ Ρόντενμπαχ, μετάφραση: Καρυωτάκης)|last=|first=|ημερομηνία=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> Σαρλ Κρο, Ζυλ Λαφόργκ.
 
Σε αντιπαράθεση με το νατουραλιστικό θέατρο, εμφανίστηκαν τα λυρικά και επικά συγχρόνως θεατρικά έργα του [[Εντμόν Ροστάν]], σε επιδεικτικό αλεξανδρινό στίχο: ''[[Συρανό ντε Μπερζεράκ (όπερα)|Συρανό ντε Μπερζεράκ]]'' (1899), κύκνειο άσμα του γαλλικού ρομαντικού έμμετρου δράματος που σημείωσε θριαμβευτική επιτυχία από το πρώτο κιόλας ανέβασμά του και έχει παρουσιαστεί από τότε αμέτρητες φορές στο θέατρο ενώ έχει μεταφερθεί και στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο και ''Ο Αετιδεύς (''L'Aiglon, 1900).
 
== Η Ιστορία ==
Ο [[Ζυλ Μισλέ]] έγραψε δοκίμια και ηθογραφικά βιβλία αλλά η κυριότερη συμβολή του στα γαλλικά γράμματα του 19ου αιώνα είναι τα ιστορικά του έργα ''Ιστορία της Γαλλίας'' (1833-67) και ''Ιστορία της Γαλλικής επανάστασης'' (1847-53) που τον καθιέρωσαν ως έναν από τους μεγαλύτερους [[Ιστορία της Γαλλίας|ιστορικούς της Γαλλίας]] του 19ου αιώνα.
 
== Προς το τέλος του αιώνα ==