Σπάνιες γαίες: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ. επιμέλεια
Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας
(μ. επιμέλεια)
Εκ των παραπάνω μετάλλων: το λανθάνιο, το δημήτριο και το νεοδύμιο δεν είναι σχετικά τόσο σπάνια σε αντίθεση με το ευρώπιο, το τέρβιο και το θούλιο που είναι εξαιρετικά σπάνια.
 
Τα ορυκτά, στα οποία απαντώνται οι σπάνιες γαίες ή λανθανίδες εντοπίζονται κυρίως στην [[Κίνα]], τηντη [[Νορβηγία]], τις [[ΗΠΑ]], τη [[Βραζιλία]], την [[Ινδία]] και την [[Αυστραλία]]<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://www.oryktosploutos.net/2011/01/blog-post.html#.WLKcNvmLTIU|title=Γεωπολιτική και σπάνιες γαίες|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref>.
 
[[File:RE mine in Baiyun Ebo, Inner Mongolia.jpg|350 px|left|thumb|Το μεγαλύτερο παγκοσμίως ορυχείο εξόρυξης ΣΓ στο Bayan Obo, Μπαοτού, Εσωτερική Μογγολία, Κίνα]]
Εξαιτίας της βιομηχανικής τους μοναδικότητας σε εφαρμογές και χρήσεις προϊόντων υψηλής τεχνολογίας (λέιζερ, [[κινητό τηλέφωνο|κινητά τηλέφωνα]], [[οθόνη υγρών κρυστάλλων|οθόνες υγρών κρυστάλλων]] κ.α.) και στις λεγόμενες «πράσινες» τεχνολογίες (στις μπαταρίες των υβριδικών αυτοκινήτων, στα φωτοβολταϊκά, στους λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης, στις τουρμπίνες των ανεμογεννητριών) η ζήτηση των σπάνιων γαιών αυξάνεται συνεχώς<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.oryktosploutos.net/2017/02/blog-post_16.html#.WLKSKPmLTIU|title=Σπάνιες Γαίες- ΕρευναΈρευνα Αγοράς|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oryktosploutos.net/2017/02/development-of-framework-and-decision.html#.WLKTD_mLTIU|title=Development of a Framework and a Decision Support System (DSS) for the Sustainable Exploitation of Rare Earth Elements (REE)|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref><ref name=":1" />.
Εξαιτίας της βιομηχανικής τους μοναδικότητας σε εφαρμογές και χρήσεις προϊόντων υψηλής τεχνολογίας (λέιζερ,
[[κινητό τηλέφωνο|κινητά τηλέφωνα]], [[οθόνη υγρών κρυστάλλων|οθόνες υγρών κρυστάλλων]] κ.α.) και στις λεγόμενες «πράσινες» τεχνολογίες (στις μπαταρίες των υβριδικών αυτοκινήτων, στα φωτοβολταϊκά, στους λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης, στις τουρμπίνες των ανεμογεννητριών) η ζήτηση των σπάνιων γαιών αυξάνεται συνεχώς<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.oryktosploutos.net/2017/02/blog-post_16.html#.WLKSKPmLTIU|title=Σπάνιες Γαίες- Ερευνα Αγοράς|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oryktosploutos.net/2017/02/development-of-framework-and-decision.html#.WLKTD_mLTIU|title=Development of a Framework and a Decision Support System (DSS) for the Sustainable Exploitation of Rare Earth Elements (REE)|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref><ref name=":1" />.
 
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που προκύπτει από την [[εξόρυξη]] και επεξεργασία των σπάνιων γαιών είναι η ραδιενέργεια, η οποία συνδέεται με την παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων ουρανίου (U) και θορίου (Th) και άλλων ραδιενεργών στοιχείων, των οποίων η περιβαλλοντική διαχείριση έχει ειδικές απαιτήσεις αδειοδότησης (τουλάχιστον στηνστη Β. Αμερική και την ΕΕ) ενώ ταυτόχρονα είναι ιδιαίτερα δαπανηρή<ref name=":1" />. Το [[Bayan-Obo]], το μεγαλύτερο «κοίτασμα» σπάνιων γαιών του κόσμου που βρίσκεται στην [[Εσωτερική Μογγολία]] της Κίνας (διαθέτει περισσότερα από 40 εκατ. τόνους REE ορυκτών και μετά από 40 και πλέον χρόνια εξόρυξης έχει αποληφθεί μόλις το 35%) περιέχει [[μοναζίτης|μοναζίτη]] &ndash; [[μπαστναζίτης|μπαστναζίτη]] και ελαφρές γαίες δημητρίου (Ce), υττρίου (Y) και λανθανίου (La). Ωστόσο, περιέχει και θόριο (Th) το οποίο ανιχνεύεται στα απορρίμματα (tailings) της εκμετάλλευσης, δημιουργώντας εστίες μόλυνσης του εδάφους και των νερών στην ευρύτερη περιοχή Baotou<ref name=":1">{{Cite web|url = http://www.oryktosploutos.net/2014/10/i.html#.VI8r5vl_vLd|title = Η Πύλη για τον Ελληνικό Ορυκτό Πλούτο: Οι πέντε αλήθειες για τις Σπάνιες Γαίες}}</ref>.
 
Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής έρευνας για τις σπάνιες γαίες εντάσσεται το Πρόγραμμα [https://web.archive.org/web/20141217055823/http://eurare.eu/ EURARE] (European Rare Earths Project), στο οποίο μετέχουν πλήθος γεωλογικών ιδρυμάτων, πανεπιστημίων και εταιρειών από 11 ευρωπαϊκές χώρες (μεταξύ των οποίων το [https://web.archive.org/web/20141010225929/http://www.ncsd.gr/index.php/el/ekvaa ΕΚΒΑΑ] και το [http://www.ntua.gr/ ΕΜΠ]) και το οποίο χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους του 7ου Προγράμματος Πλαισίου<ref>{{Cite web|url = http://www.oryktosploutos.net/2012/09/eu-rare.html#.VI8sRvl_vLc|title = (EU) rare: κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες στο αναπτυξιακό προσκήνιο της ΕΕ}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oryktosploutos.net/2017/12/europes-ree-eurare-project-is-completed.html#.WjYHht-6_IU|title=Europe's REE: the EURARE project is completed (2013–2017).|last=|first=|date=|website=|publisher=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref>.
 
Στην Ελλάδα έχουν εντοπισθεί «εμφανίσεις» σπανίων γαιών και πιθανολογούνται (αξιολογώντας γεωλογικά και κοιτασματολογικά δεδομένα) ότι υπάρχουν ενδεχομένως αξιοποιήσιμα κοιτάσματα<ref name=":2">{{Cite web|url = http://www.oryktosploutos.net/2014/07/geological-mineralogical-and.html#.VI8t7Pl_vLd|title = Geological, Mineralogical and Geochemical Aspects for Critical and Rare Metals in Greece}}</ref>. '''Τ'''αΤα πολυμεταλλικά κοιτάσματα επιθερμικού και πορφυριτικού τύπου της Σερβομακεδονικής μεταλλογενετικής ζώνης καθώς και της ζώνης Ροδόπης στη Βορειοανατολική Ελλάδα είναι τα πλέον ελπιδοφόρα για μελλοντική παραγωγή σπανίων γαιών και μετάλλων. Επίσης, τα κοιτάσματα βωξιτών και λατεριτών της Κεντρικής και Βορείου Ελλάδος , τα οποία ήδη υφίστανται εκμετάλλευση για την παραγωγή Al και Ni, περιέχουν σημαντικές ποσότητες σπάνιων γαιών και μπορούν να ενταχθούν στα μελλοντικά σχέδια των μεταλλευτικών βιομηχανιών<ref name=":2" />. Οι «εμφανίσεις» πιθανών κοιτασμάτων θα πρέπει να ερευνηθούν συστηματικά και να οριοθετηθούν ως προς το μέγεθος και τις περιεκτικότητες σε χρήσιμα μέταλλα και εν συνεχεία να συζητήσουμε για παραγωγικές δυνατότητες<ref>{{Cite web|url = http://www.oryktosploutos.net/2014/08/blog-post_8.html#.VI8upvl_vLc|title = Υπάρχουν σπάνια μέταλλα/γαίες στην Ελλάδα;}}</ref><ref name=":1" />.
 
==Παραπομπές==